Thị trường thủy sản Đài Loan và cơ hội cho xuất khẩu của Việt Nam

Đài Loan – Thị trường tiêu thụ thủy sản lớn trong khu vực

Tiêu thụ thủy sản bình quân đầu người của Đài Loan đạt 31,65 kg/người/năm 2023, cao hơn 50% so với mức trung bình toàn cầu (21 kg). Với đường bờ biển dài 1.566 km, ngành thủy sản đóng vai trò quan trọng trong đời sống và văn hóa ẩm thực của người dân.

Các sản phẩm được ưa chuộng nhất là cá, động vật có vỏ, mực – bạch tuộc, tôm và cua. Trong các nhà hàng cao cấp, những loại hải sản như tôm hùm, cua, hàu thường được coi là mặt hàng xa xỉ. Xu hướng tiêu dùng gần đây cho thấy người dân Đài Loan sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các sản phẩm hải sản nhập khẩu chất lượng cao, đặc biệt là khi ngành ẩm thực cao cấp tại Đài Loan ngày càng phát triển, với 49 nhà hàng gắn sao Michelin sử dụng nhiều nguyên liệu hải sản ngoại nhập.

Sản xuất và thương mại thủy sản Đài Loan

Năm 2024, sản lượng thủy sản nội địa đạt 894.863 tấn (tăng 2%), trong đó sản lượng đánh bắt xa bờ chiếm 48% nhưng có xu hướng giảm. Các loài chính gồm cá ngừ vằn, cá thu, cá rô phi, nghêu/ngao và cá ngừ albacore (chiếm khoảng 43% sản lượng).

Đáng chú ý, Đài Loan ngày càng phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước. Năm 2024, nhập khẩu thủy sản đạt 1,885 tỷ USD từ 86 quốc gia, với các sản phẩm chủ lực là: Tôm và tôm panđan đông lạnh; Cá hồi Đại Tây Dương tươi/ướp lạnh; Mực ống và mực nang đông lạnh; Sò điệp đông lạnh; Cá bơn đông lạnh…

Trong số các nhà cung cấp, Trung Quốc, Nhật Bản, Na Uy, Việt Nam và Indonesia chiếm gần 50% tổng nhập khẩu. Việt Nam giữ vị trí thứ 4, chiếm khoảng 9% thị phần nhập khẩu thủy sản Đài Loan năm 2024.

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Đài Loan

Đài Loan là một trong những thị trường nhập khẩu quan trọng của thủy sản Việt Nam tại châu Á.

• Năm 2024: Xuất khẩu đạt 168 triệu USD, chiếm gần 1,7% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Cơ cấu sản phẩm: tôm 44%, cá tra 13%, các loại cá biển 28%, còn lại là mực, bạch tuộc và cua ghẹ.
• 8 tháng đầu năm 2025: Xuất khẩu đạt trên 123 triệu USD, tăng 18% so với cùng kỳ 2024. Trong đó:
  • Tôm tăng mạnh 37% (chủ lực là tôm thẻ và tôm sú).
  • Cá tra tăng 31%.
  • Ngược lại, hải sản có dấu hiệu chững lại: mực – bạch tuộc giảm 5%, nhuyễn thể có vỏ giảm tới 45%.

Những con số này cho thấy tôm và cá tra đang là nhóm sản phẩm có lợi thế cạnh tranh rõ rệt tại thị trường Đài Loan.

Cơ hội và thách thức cho Việt Nam

• Cơ hội:
  • Nhu cầu thủy sản cao, đặc biệt là các sản phẩm cao cấp và nhập khẩu.
  • Thị trường có mức chi trả tốt, phù hợp cho việc phát triển các sản phẩm chế biến chất lượng cao, tôm thẻ, tôm sú và cá biển.
  • Việt Nam đã có vị thế là một trong bốn nhà cung cấp lớn nhất, tạo nền tảng để mở rộng thị phần.
• Thách thức:
  • Cạnh tranh gay gắt từ Trung Quốc, Nhật Bản và Na Uy – những quốc gia có thế mạnh về cá hồi, mực và các loài cá biển.
  • Quy định kiểm dịch, chứng nhận chất lượng từ Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Đài Loan (TFDA) ngày càng chặt chẽ.
  • Xu hướng giảm nhập khẩu các nhóm sản phẩm như mực, bạch tuộc, nhuyễn thể có vỏ gây ảnh hưởng đến cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam.

Định hướng cho doanh nghiệp Việt Nam

• Đẩy mạnh nhóm sản phẩm chủ lực: tiếp tục khai thác lợi thế về tôm và cá tra, đồng thời phát triển thêm các sản phẩm chế biến giá trị gia tăng.
• Định vị phân khúc cao cấp: nhấn mạnh yếu tố tươi ngon, chất lượng, truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
• Xúc tiến thương mại: hợp tác với các nhà hàng, đầu bếp tại Đài Loan để quảng bá sản phẩm; tham gia các hội chợ thực phẩm quốc tế để gia tăng hiện diện thương hiệu.
• Tuân thủ quy định nhập khẩu: bảo đảm các yêu cầu về an toàn thực phẩm, chứng nhận sức khỏe động vật, tạo uy tín lâu dài cho sản phẩm Việt Nam.

Với đà tăng trưởng tích cực trong 8 tháng đầu năm 2025, Việt Nam có nhiều cơ hội mở rộng thị phần thủy sản tại Đài Loan, đặc biệt ở phân khúc tôm và cá tra. Tuy nhiên, để khai thác bền vững, doanh nghiệp cần tập trung nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và đẩy mạnh xúc tiến trong kênh ẩm thực cao cấp.