Trung Quốc đã áp đặt lệnh cấm hoàn toàn nhập khẩu hải sản từ Nhật Bản vào tháng 8/2023 sau khi Nhật Bản xả nước phóng xạ đã qua xử lý từ nhà máy hạt nhân Fukushima Daiichi vào đại dương; hạn chế xuất khẩu sang Hồng Kông vẫn tiếp tục.
Kết quả là, trong năm tài chính 2023, xuất khẩu hải sản của Nhật Bản sang Trung Quốc đã giảm mạnh 57% so với năm trước - từ 74,6 tỷ Yên (474,8 triệu USD, 437,5 triệu EUR) xuống còn 32 tỷ Yên (203,7 triệu USD, 187,6 triệu EUR). Tổng kim ngạch xuất khẩu của Nhật Bản trong danh mục hải sản, đã giảm 17% từ năm tài chính 2022 xuống còn 218,5 tỷ Yên (1,39 tỷ USD, 1,28 tỷ EUR) trong năm tài chính 2023. Hoa Kỳ cũng đã vượt qua Trung Quốc để trở thành khách hàng NK hải sản lớn nhất của Nhật Bản trong giai đoạn này.
Việc mất thị trường Trung Quốc đã tạo ra hai vấn đề lớn cho các nhà cung cấp sò điệp Nhật Bản nói riêng: thay thế thị trường lớn nhất của mình và tìm địa điểm mới để chế biến sò điệp xuất khẩu, vì trước lệnh cấm, các nhà chế biến Trung Quốc đã xử lý khoảng 100 triệu đô la Mỹ (93,3 triệu euro) sò điệp xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ hàng năm do thiếu lao động tại Nhật Bản, cùng với nhiều lý do khác.
Để giải quyết vấn đề đầu tiên, nhiều tổ chức khác nhau đã tích cực quảng bá sò điệp Nhật Bản trên toàn cầu. Ví dụ: JFOODO, một chi nhánh của Tổ chức Ngoại thương Nhật Bản (JETRO), đã thực hiện một chiến dịch ở Mỹ trên CNN nhằm quảng bá sò điệp và các sản phẩm thủy sản khác từ Nhật Bản. Và vào tháng 1/2024, Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản (MAFF) đã tổ chức một sự kiện nếm thử ở Sao Paulo, Brazil, cho khoảng 100 người trong nhà hàng, phân phối thực phẩm và các ngành liên quan để quảng bá sò điệp và các sản phẩm thủy sản khác, với sự kiện đánh dấu lần đầu tiên Brazil nhập khẩu sò điệp trực tiếp từ Nhật Bản.
Ngoài ra, Hiệp hội Xúc tiến Xuất khẩu Sò điệp Nhật Bản (J-Hotate) đã quảng bá sò điệp tại các triển lãm thương mại kể từ khi có lệnh cấm nhập khẩu, bao gồm tại Seafood Expo Asia ở Singapore vào tháng 9/2023 và Seafood Expo Global ở Barcelona, Tây Ban Nha vào tháng 4/2024.
Để khắc phục vấn đề chế biến, các nhà sản xuất cần tìm các cơ sở đã đạt chứng nhận HACCP và các cơ sở đã đăng ký với Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ để duy trì hoạt động bán hàng với Hoa Kỳ. Các quan chức Hoa Kỳ đã giúp Nhật Bản xác định các cơ sở được chấp thuận tại Đài Loan, Thái Lan và Việt Nam và nhờ những nỗ lực này, vào tháng 2/2024, lượng sò điệp đông lạnh nguyên vỏ xuất khẩu để chế biến lại đã tăng 31% so với cùng kỳ năm 2023 lên 2.033 tấn, chủ yếu xuất sang Việt Nam và Thái Lan.
(vasep.com.vn) Các quốc gia Caribe đang tăng cường quản lý không gian biển, chống khai thác bất hợp pháp và cải thiện khả năng truy xuất nguồn gốc thủy sản trong bối cảnh nguồn lợi nghề cá khu vực chịu áp lực ngày càng lớn.
(vasep.com.vn) C.Vale đã hoàn tất quá trình kiểm toán và trở thành doanh nghiệp đầu tiên tại Brazil đạt chứng nhận Tiêu chuẩn Thức ăn Chăn nuôi của ASC, đánh dấu bước tiến mới trong việc thúc đẩy sản xuất cá rô phi bền vững tại nước này.
(vasep.com.vn) Dự báo thiếu hụt nguồn cung bột cá truyền thống đang thúc đẩy ngành nuôi trồng thủy sản và thức ăn chăn nuôi tìm kiếm các nguồn protein thay thế, trong đó có protein từ côn trùng. Tuy nhiên, dù nhận được đầu tư và hỗ trợ chính sách, ngành này vẫn chưa đưa được chi phí sản xuất xuống mức đủ cạnh tranh với bột cá.
(vasep.com.vn) Công ty TNHH Thanh Tùng Vân Đồn đang từng bước đưa công nghệ enzyme vào chế biến thủy sản, trước mắt với sản phẩm chả mực và nước mắm, nhằm nâng chất lượng sản phẩm, rút ngắn thời gian chế biến và mở rộng khả năng thương mại hóa.
(vasep.com.vn) Thị trường thay đổi, nhu cầu người mua dịch chuyển và các rào cản thương mại ngày càng phức tạp đang đặt ra một câu hỏi lớn cho ngành thủy sản Việt Nam: Đâu sẽ là dư địa tăng trưởng mới trong giai đoạn 2027–2029?
Năm 2026 là năm đầu tiên Cảng Thương mại tự do Hải Nam triển khai cơ chế quản lý hải quan khép kín trên toàn đảo. Các chính sách như “thuế suất 0%”, miễn thuế đối với hàng hóa đáp ứng yêu cầu gia công làm tăng ít nhất 30% giá trị, kết hợp với quy tắc cộng gộp xuất xứ khu vực của RCEP, sẽ củng cố lợi thế của Hải Nam trong lưu chuyển các yếu tố sản xuất xuyên biên giới, thuận lợi hóa thương mại, chế biến giá trị gia tăng và hợp tác công nghiệp khu vực.
(vasep.com.vn) Mùa khai thác cá tuyết phương Bắc (Gadus morhua) tại vùng biển ven bờ Newfoundland và Labrador, Canada, đang đi đến giai đoạn cuối. Đến tuần này, khoảng 95% hạn ngạch đã được khai thác. Đây là mùa khai thác thương mại trọn vẹn đầu tiên sau khi Bộ Thủy sản và Đại dương Canada (DFO) nâng tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC) lên 59.000 tấn vào tháng 6/2026.
(vasep.com.vn) Giá nguyên liệu surimi tăng đang tạo sức ép lên các sản phẩm chả cá và thực phẩm chế biến từ cá tại Nhật Bản, trong bối cảnh nguồn cung cá minh thái Alaska thắt chặt và nhu cầu thanh cua (kanikama) trên thị trường quốc tế gia tăng.
(vasep.com.vn) NRGene Canada, doanh nghiệp sản xuất ruồi lính đen (BSF) tại Saskatchewan, Canada, và Công ty chế biến, đóng gói thủy sản Ile-a-la-Crosse Fish Company đã hợp tác phát triển công thức thức ăn cho gia cầm mang tên “MaxBSF”, sử dụng phụ phẩm từ quá trình chế biến cá làm nguyên liệu nuôi ấu trùng BSF.
(vasep.com.vn) Na Uy xuất khẩu thủy sản trị giá 17,8 tỷ NOK trong tháng 9/2026, gần như không thay đổi so với cùng kỳ năm trước, giảm nhẹ 27 triệu NOK. Kết quả này diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu cá hồi đạt mức sản lượng cao nhất từ trước đến nay trong một tháng, trong khi đồng NOK mạnh lên và xuất khẩu một số loài khai thác tự nhiên giảm.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn