Thứ nhất, hiện nay ngành tôm đang gặp khó khăn lớn từ nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Yếu tố khách quan là từ lạm phát, suy thoái khiến sức mua yếu, do nguồn cung tôm giá rẻ từ Ecuador, Ấn Độ ngày càng nhiều. Yếu tố chủ quan là những khó khăn nội tại, do dịch bệnh trên nuôi tôm đang lan rộng và phức tạp. Nhưng đáng chú ý là, giá thành tôm nuôi của Việt Nam còn quá cao, cao hơn từ 20.000 đến 30.000 đồng/kg so với tôm giá rẻ từ các nước nêu trên.
Nguyên nhân giá thành tôm nuôi còn cao do giá vật tư đầu vào cao nhưng quan trọng hơn do tỉ lệ thành công trong nuôi tôm còn thấp. Thực tế cho thấy tỉ lệ nuôi tôm thành công của Việt Nam chưa tới 40%, trong khi tỉ lệ này của Ấn Độ trên 60% và của Ecuador là cao nhất, trên 80%. Vì vậy, nếu tăng được tỉ lệ nuôi thành công thì sẽ nhanh chóng tháo được nút thắt cổ chai về sức cạnh tranh của tôm Việt Nam so với các nước nuôi tôm khác.
Tỉ lệ nuôi tôm thành công phụ thuộc vào hai yếu tố quan trọng đó là chất lượng con tôm giống và chất lượng nước nuôi. Chúng ta đang sử dụng tôm giống để nuôi, có bố mẹ là những thương hiệu hàng đầu như C.P (Thái Lan), SIS (Hoa Kỳ)… Tuy nhiên có quá nhiều cơ sở sinh sản nhân tạo, cung ứng tôm giống bán cho người nuôi nhưng không được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng. Không ít các cơ sở này cung ứng tôm giống giá rất rẻ để thu hút người nuôi thiếu vốn nhưng chất lượng trôi nổi, không đảm bảo an toàn.
Thí dụ như tôm bố mẹ chỉ cần đẻ khoảng 10 lần là người lai giống có lãi, tuy nhiên để có thêm lợi nhuận họ cho đẻ có thể tới 15 - 20 lần với chất lượng con giống rất yếu và bán với giá rẻ. Bên cạnh đó, có những hộ lai giống đã sử dụng tôm bố mẹ không đạt tiêu chuẩn, chi phí rất thấp để sinh sản tôm giống giá rẻ và dễ nhiễm bệnh.
Thứ hai, là tình trạng nước mặn ở ĐBSCL ngày càng xấu đi. Những vùng nuôi tôm lại tự phát, không đủ nguồn nước nuôi an toàn hơn để nuôi tôm do chưa có kênh cấp thoát nước riêng, thậm chí hiện nay một số kênh cấp và thoát nước chung dẫn đến làm lây lan dịch bệnh. Mặc khác, thực tế trong thời gian qua, cây lúa và con tôm đã tạo ra kim ngạch khá tương đồng, nhưng có lẽ cây lúa tác động trực tiếp đến đời sống nông dân nhiều hơn, nên các Chính sách phát triển về cây lúa đều được ưu tiên đầu tư. Trong khi việc nuôi tôm nhiều năm qua gần như phải tự xoay sở.
Từ những khó khăn kể trên, để phát triển ngành công nghiệp tôm Việt Nam theo hướng bền vững, tăng sức cạnh tranh cho tôm Việt Nam trên thị trường thế giới thì ngoài những kiến nghị dài hạn phù hợp với xu thế thế giới trong báo cáo chung của VASEP, xin đề xuất các giải pháp cấp thiết cần thực hiện ngay:
1/ Cần xem xét thiết lập chuẩn mực các cơ sở cung ứng tôm giống như quy mô sản xuất, đội ngũ quản trị và kỹ thuật nhằm giảm thiểu các cơ sở nhỏ lẻ, chỉ biết coi trọng lợi nhuận mà không quan tâm tới quyền lợi chung của toàn ngành. Trong đó, trước mắt là tăng cường giám sát, kiểm tra chặt chẻ việc sản xuất, lưu thông, tiêu thụ tôm giống nhằm hạn chế tôm giống không đạt tiêu chuẩn được đưa đi tiêu thụ.
2/ Cần đầu tư hạ tầng đúng mức vào các vùng nuôi trọng điểm như thủy lợi, điện, đường. Trong lúc còn khó khăn do thiếu nguồn kinh phí, đề nghị nên ưu tiên hàng đầu cho thủy lợi nuôi tôm ở các vùng nuôi trọng điểm tại các địa phương.
Tóm lại, để phát triển ngành tôm Việt Nam, tăng sức cạnh tranh với ngành nuôi tôm từ Ấn Độ và Ecuador thì 2 yếu tố căn bản cần được tập trung là: con giống được kiểm soát an toàn hơn, vùng nuôi có nguồn nước sạch hơn. Đây sẽ là nền tảng vững chắc để nâng cao tỉ lệ nuôi thành công nhằm giảm giá thành tôm nuôi, tăng sức cạnh tranh tôm Việt trên thương trường quốc tế. Từ đó ngành tôm sẽ có nền tảng phát triển ổn định và bền vững hơn.
(vasep.com.vn) Đất và vùng nguyên liệu, tín dụng, thuế, IUU và truy xuất nguồn gốc, thủ tục xuất khẩu, phòng vệ thương mại và khả năng giữ thị trường… là những vấn đề VASEP cùng các doanh nghiệp hội viên trực tiếp báo cáo và đề xuất kiến nghị tại cuộc làm việc với Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc sáng ngày 25/9/2026. Các ý kiến từ thực tiễn doanh nghiệp được Phó Thủ tướng đánh giá cao và giao Văn phòng Chính phủ tổng hợp, chuyển các bộ, ngành xem xét, xử lý theo thẩm quyền.
(vasep.com.vn) Làn sóng thuế quan của Hoa Kỳ đang tạo ra một phản ứng mới trong thương mại quốc tế: thay vì chỉ tìm cách thích ứng với thị trường Mỹ, nhiều nền kinh tế đang đẩy nhanh ký kết và mở rộng các hiệp định thương mại song phương, khu vực nhằm tạo thêm cửa ra cho hàng hóa. Diễn biến này ngày càng đáng chú ý đối với thủy sản, ngành có chuỗi cung ứng toàn cầu và mức độ cạnh tranh cao. Khi thuế nhập khẩu giữa các nguồn cung chỉ chênh nhau vài phần trăm, việc một sản phẩm được hưởng ưu đãi từ hiệp định thương mại hay phải chịu thuế thông thường có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua hàng.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản Nhật Bản đang chịu sức ép khi giá tăng nhanh hơn mức chi tiêu của hộ gia đình. Trong tháng 7/2026, chi tiêu cho cá và thủy sản tăng khoảng 2% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá cá và thủy sản tăng 9%, riêng thủy sản tươi tăng tới 12,4%. Điều này cho thấy mức tăng chi tiêu chưa đồng nghĩa với lượng thủy sản tiêu thụ tăng.
(vasep.com.vn) Với hơn 24 năm kinh nghiệm, ông Willem Schoonbee được bổ nhiệm thành Giám đốc điều hành (CEO) CFEED từ ngày 24/8/2026. Trong bối cảnh công ty liên tục mở rộng hoạt động, ông Schoonbee cho biết các ưu tiên trước mắt là ổn định sản xuất, đồng nhất chất lượng sản phẩm và thắt chặt quan hệ khách hàng.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá rô phi Việt Nam tiếp tục duy trì mức tăng tích cực trong 8 tháng đầu năm 2026, với tổng kim ngạch đạt 90 triệu USD, tăng 43% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, riêng tháng 8, xuất khẩu đạt 11 triệu USD, giảm 8%, cho thấy diễn biến thị trường chưa đồng đều. Trong đó, Brazil tiếp tục là thị trường chủ lực, trong khi Nhật Bản ghi nhận mức tăng đáng chú ý và mở thêm hướng phát triển cho sản phẩm cá rô phi Việt Nam.
(vasep.com.vn) Điểm tin thủy sản thế giới ngày 24/9/2026 cập nhật những diễn biến đáng chú ý về thương mại, giá cả và nguồn cung thủy sản toàn cầu. Tôm Ecuador chịu áp lực tại Trung Quốc, trong khi nhập khẩu tôm của EU giảm so với năm 2025. Nguồn cung mực tại Nhật Bản tiếp tục suy giảm mạnh, mở ra khả năng gia tăng nhu cầu nhập khẩu. Đáng chú ý, Nga và Việt Nam chuẩn bị khởi động lại cơ chế hợp tác thủy sản song phương, mở thêm triển vọng về thương mại và logistics.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Công nghiệp Thủy sản Brazil (Abipesca) đã đề xuất Chính phủ Brazil thiết lập hạn ngạch hằng năm đối với cá rô phi phi lê nhập khẩu, trong bối cảnh lượng sản phẩm nước ngoài, đặc biệt từ Việt Nam, gia tăng nhanh trên thị trường nội địa.
(vasep.com.vn) Hải quân Nigeria đã tăng cường kiểm soát hoạt động khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), bắt giữ và bàn giao 3 tàu cá cho Cục Thủy sản và Nuôi trồng thủy sản Liên bang (FDFA) để điều tra và xử lý.
(vasep.com.vn) Công ty Pier Fish, có trụ sở tại New Bedford, bang Massachusetts (Mỹ), đã được Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) trao hợp đồng trị giá 3,2 triệu USD để cung cấp cá minh thái Đại Tây Dương (Atlantic pollock) cho các chương trình thực phẩm liên bang. Hợp đồng mới mở rộng vai trò của Pier Fish trong cung ứng thủy sản cho các chương trình dinh dưỡng của Chính phủ Mỹ.
(vasep.com.vn) Tập đoàn Haid (Quảng Đông, Trung Quốc) đang chuyển sang giai đoạn mới trong chiến lược quốc tế hóa, mở rộng từ kinh doanh thức ăn thủy sản sang mô hình tích hợp gồm con giống, sản phẩm sức khỏe vật nuôi, công nghệ và nuôi tôm.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
