Ủy ban Nông nghiệp Hạ viện Brazil thông qua dự luật cấm nhập khẩu cá rô phi: Doanh nghiệp Việt Nam cần theo dõi sát

Ủy ban Nông nghiệp Hạ viện Brazil thông qua đề xuất cấm nhập khẩu cá rô phi

Ủy ban Nông nghiệp, Chăn nuôi, Cung ứng và Phát triển Nông thôn (CAPADR) thuộc Hạ viện Brazil đã thông qua Dự luật số 6331/25, quy định cấm nhập khẩu cá rô phi. Dự luật áp dụng đối với cá sống, cá giống và các sản phẩm cá rô phi ướp lạnh, đông lạnh, phi lê hoặc đã qua chế biến dùng cho tiêu dùng của người và vật nuôi.

Đề xuất này nhằm giảm thiểu các rủi ro về dịch bệnh và mầm bệnh có thể xâm nhập vào Brazil thông qua hoạt động nhập khẩu. Đồng thời, biện pháp này cũng hướng tới bảo vệ tính bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường của chuỗi sản xuất cá rô phi trong nước.

Báo cáo viên của dự luật, nghị sĩ Luiz Nishimori (PSD-PR), đã kiến nghị thông qua văn bản này. Ông cho biết: "Tầm quan trọng của chuỗi sản xuất cá rô phi đối với ngành nuôi trồng thủy sản quốc gia, cùng với những bằng chứng về các rủi ro hiện hữu, đòi hỏi phải áp dụng nguyên tắc phòng ngừa". Theo khảo sát của Viện Địa lý và Thống kê Brazil (IBGE), giá trị sản xuất cá rô phi của nước này đã tăng hơn gấp đôi trong giai đoạn 2020–2024. Bang Paraná hiện là địa phương sản xuất cá rô phi lớn nhất Brazil, chiếm khoảng 36% tổng sản lượng toàn quốc.

Trong phần thuyết minh dự luật, nghị sĩ Dilceu Sperafico (PP-PR) — tác giả đề xuất — nhấn mạnh: "Ngành nuôi cá rô phi hiện là một trong những chuỗi sản xuất được tổ chức tốt nhất, có năng lực cạnh tranh cao và đóng vai trò quan trọng về mặt xã hội trong ngành nông nghiệp Brazil".

Quy định xử phạt và giám sát

Dự luật cấm thông quan, lưu thông, phân phối, lưu kho và thương mại hóa bất kỳ lô hàng cá rô phi nhập khẩu nào. Chính phủ Brazil cũng sẽ không được cấp giấy phép hoặc chấp thuận nhập khẩu đối với mặt hàng này. Các trường hợp vi phạm có thể bị tịch thu hàng hóa, tiêu hủy hoặc buộc tái xuất về nước xuất khẩu, với mọi chi phí do đơn vị nhập khẩu chịu trách nhiệm. Mức phạt sẽ được xác định dựa trên khối lượng và giá trị lô hàng vi phạm. Ngoài ra, doanh nghiệp vi phạm có thể bị đình chỉ hoặc thu hồi các giấy phép liên quan đến kiểm dịch, môi trường và hoạt động ngoại thương.

Dự luật sẽ tiếp tục được xem xét theo thủ tục kết luận tại Ủy ban Phát triển Kinh tế và Ủy ban Hiến pháp, Tư pháp và Công dân của Hạ viện Brazil. Để chính thức trở thành luật, dự luật cần được cả Hạ viện và Thượng viện Brazil thông qua.

Doanh nghiệp Việt Nam cần theo dõi sát để điều chỉnh hoạt động xuất khẩu

Brazil là thị trường có tốc độ tăng trưởng nhập khẩu cá rô phi từ Việt Nam đáng chú ý nhất trong giai đoạn 2024–2026. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này chỉ đạt 148 nghìn USD. Sang năm 2025, con số này tăng lên 11 triệu USD, tương đương mức tăng trưởng 7.552% so với năm trước. Đà tăng tốc rõ nét từ quý IV/2025: tháng 10 đạt 460 nghìn USD, tháng 11 tăng lên 2 triệu USD và tháng 12 đạt 8 triệu USD. Bước sang năm 2026, Brazil vẫn đang duy trì mức nhập khẩu cao. Tổng kim ngạch 4 tháng đầu năm đạt 26 triệu USD, chiếm 54% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam, đưa Brazil lên vị trí thị trường dẫn đầu, vượt qua các thị trường truyền thống.

Với kim ngạch xuất khẩu cá rô phi sang Brazil tăng trưởng mạnh trong thời gian ngắn, dự luật số 6331/25 là diễn biến cần được các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam theo dõi chặt chẽ. Dù chưa chính thức trở thành luật, việc dự luật đã qua ủy ban chuyên trách cho thấy áp lực bảo hộ ngành sản xuất nội địa tại Brazil đang gia tăng. Doanh nghiệp nên chủ động cập nhật tiến trình lập pháp, đánh giá lại kế hoạch xuất khẩu và có phương án dự phòng cho các đơn hàng đang triển khai hoặc dự kiến ký kết trong thời gian tới.