Hoạt động cầm chừng vì đứt gãy nguồn cung nguyên liệu
Theo số liệu của Cục Thống kê TP.HCM, trong 8 tháng của năm 2022, Chỉ số sản xuất công nghiệp của ngành chế biến lương thực thực phẩm Việt Nam tăng gần 9%, trong đó TP.HCM tăng 11,9% so với cùng kỳ năm 2021.
Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện nay của doanh nghiệp là nguồn cung nguyên liệu. Mặc dù Việt Nam có nguồn nguyên liệu thực phẩm dồi dào, nhưng các doanh nghiệp chế biến vẫn phải nhập đến 90%. Điều này khiến cho giá bán sản phẩm thực phẩm Việt khó cạnh tranh với các quốc gia có sản phẩm tương tự và mất lợi thế ở thị trường trong nước.
Thống kê từ cơ quan hải quan cho thấy, tính đến giữa tháng 9/2022, Việt Nam đã chi hơn 13,2 tỷ USD để nhập khẩu các mặt hàng thủy sản, rau quả, nguyên phụ liệu chế biến thực phẩm từ Trung Quốc, EU… Trong đó, nhiều nhất là các mặt hàng ngô, hạt điều, thủy sản, rau quả.
Phân tích nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, TS. Nguyễn Đăng Nghĩa, nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu đất, phân bón và môi trường phía Nam lý giải, nông sản của Việt Nam còn khá manh mún, nhỏ lẻ, thiếu liên kết bền vững. Trong khi đó, việc thống nhất tổ chức sản xuất, áp dụng khoa học - kỹ thuật theo vùng từ các hộ nông dân còn nhiều nan giải. Điều này gây khó khăn cho doanh nghiệp sản xuất, chế biến vì cần phải có nguồn hàng lớn.
Ông Lê Nguyễn Đoan Duy, Giám đốc phát triển kinh doanh, Tập đoàn Nguyên liệu Á Châu chia sẻ, doanh nghiệp ông muốn xây dựng nhà máy chế biến công suất 100.000 tấn thì nguyên liệu đầu vào ít nhất cũng phải 200.000 - 300.000 tấn. Song, để đảm bảo được khối lượng nguyên liệu đầu vào này không dễ, do các vùng nguyên liệu không đáp ứng được.
Nhiều công ty ngành chế biến lương thực, thực phẩm khác cho hay, doanh nghiệp chỉ hoạt động được khoảng 70-80% công suất nhà máy do đứt gãy chuỗi cung ứng, thiếu nguyên phụ liệu để sản xuất… Thậm chí, doanh nghiệp còn đang đứng trước nguy cơ lỗ vốn, đền bù hợp đồng do chi phí sản xuất tăng cao. Việc đầu tư nguồn nguyên liệu từ nội địa đang là giải pháp được các doanh nghiệp hướng đến.
Giúp doanh nghiệp thì cần hỗ trợ nông dân
Theo ông Phạm Ngọc Hưng, Phó chủ tịch Hội Doanh nghiệp TP.HCM, trước những biến động, nỗi lo đứt gãy chuỗi cung ứng trên toàn thế giới, khủng hoảng năng lượng… các công ty thực phẩm rất muốn có nguồn cung ổn định, nhất là cần có sự chủ động về nguồn nguyên liệu ngay tại Việt Nam.
Đặc biệt, nếu các hộ nông dân và doanh nghiệp sản xuất kết hợp với sự đầu tư của các công ty chế biến nguyên liệu thực phẩm thì cơ hội để tăng thêm giá trị cho nông sản là rất lớn. Điều này đòi hỏi việc mở rộng quy mô sản xuất với mức độ kiểm soát vệ sinh cao hơn tiêu chuẩn quốc tế và tiếp thị chuyên nghiệp.
Ông Lê Nguyễn Đoan Duy cho biết: “Hiện tại doanh nghiệp đang xây dựng những vùng nguyên liệu riêng, ví dụ như vùng nguyên liệu về dừa, vùng nguyên liệu sắn ở Nghệ An. Thông qua những vùng này, công ty sẽ kiểm soát và đảm bảo chất lượng đầu vào, đồng thời dần tự chủ nguồn cung nguyên liệu”.
Nỗ lực của doanh nghiệp thôi chưa đủ, để các doanh nghiệp có nguồn lực xây dựng được vùng nguyên liệu bền vững, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ người nông dân, đồng thời xây dựng những đầu mối liên kết, giúp nông dân thấy được giá trị của việc cung cấp cho doanh nghiệp chế biến để sản xuất ra các nguyên liệu, từ đó đảm bảo cho sự phát triển bền vững của cả một vùng.
Bảo Ngọc (Theo báo Đầu tư)
(vasep.com.vn) Tháng 8/2026, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 1,14 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ; lũy kế tám tháng đạt 8,00 tỷ USD, tăng 11,8%. Nhịp tăng đã chậm lại so với mức 12,8% của bảy tháng đầu năm. Trung Quốc - Hồng Kông và ASEAN đang bù cho sự suy yếu tại Mỹ, EU và một phần Nhật Bản. Sự phân hóa này sẽ còn rõ hơn trong quý IV, khi thuế thương mại và yêu cầu truy xuất tác động trực tiếp tới đơn hàng.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu tiếp tục có nhiều biến động đáng chú ý trong ngày 03/9/2026, với tâm điểm là giá tôm tại ao có dấu hiệu ổn định; thuế nhập khẩu cao chưa giúp tôm Vịnh Mexico tăng thị phần tại Mỹ; Ecuador tiếp tục nâng giá tôm bán sang Trung Quốc sau Hội chợ Thượng Hải; Dịch bệnh gây thiệt hại khoảng 250 trang trại tôm tại Bangladesh; Trung Quốc tiếp tục nổi lên là thị trường trung tâm của nhiều dòng thủy sản cao cấp; Mỹ tiếp tục chuẩn bị hạ tầng dữ liệu truy xuất cho FSMA 204....
(vasep.com.vn) Hội đồng Tư vấn Thị trường EU (MAC) cảnh báo việc từng bước xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với cá ngừ đóng hộp và một số sản phẩm cá ngừ từ Mexico có thể gây bất lợi cho đội tàu khai thác và ngành chế biến của EU.
(vasep.com.vn) Biến đổi khí hậu không chỉ đe dọa sản lượng thủy sản mà còn có thể làm suy giảm giá trị dinh dưỡng của cá và các sinh vật biển. Một nghiên cứu mới công bố trên Global Change Biology cho thấy hàm lượng axit béo omega-3 thiết yếu trong cá có thể giảm tới 50% trong các kịch bản nhiệt độ đại dương tăng cao.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Nhật Bản đang ghi nhận những tín hiệu tích cực trong năm 2026, cho thấy thị trường này ngày càng mở rộng dư địa cho sản phẩm cá tra, đặc biệt là các dòng sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng.
(vasep.com.vn) Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Hà Lan của đoàn đại biểu ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam và tham dự Global Shrimp Forum (GSF) 2026 tại Utrecht, ngày 2/9, phiên thảo luận riêng về Việt Nam với chủ đề “The New Vietnam Shrimp Story: Resilience, Responsibility and Premium Potential” đã tập trung vào một vấn đề then chốt: trong bối cảnh cạnh tranh về giá ngày càng gay gắt, đâu là lợi thế để tôm Việt Nam duy trì và nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế?
(vasep.com.vn) Tôm khai thác tự nhiên hiện chỉ chiếm khoảng 29% tổng nguồn cung tôm toàn cầu, giảm đáng kể trong hai thập kỷ qua. Theo thông tin được Hội đồng Quản lý Biển (MSC) chia sẻ tại Hội nghị Thượng đỉnh Tôm Khai thác Tự nhiên diễn ra cùng Global Shrimp Forum ở Utrecht, Hà Lan, Trung Quốc chiếm khoảng một phần ba sản lượng tôm khai thác tự nhiên toàn cầu, trong khi sản lượng của Ấn Độ đang tăng nhanh.
(vasep.com.vn) Mùa khai thác thương mại cá ngừ albacore năm 2026 tại bang Washington, Mỹ đang khởi đầu khó khăn do giá nhiên liệu cao, hoạt động khai thác thất thường và số lượng ngư dân tham gia giảm.
(vasep.com.vn) Vietfish 2026 không chỉ mang đến một không gian trưng bày lớn hơn. Qua những cuộc gặp B2B, trao đổi tại gian hàng, chuyến khảo sát chuỗi sản xuất và phản hồi sau hội chợ, doanh nghiệp và nhà mua hàng đã tìm thấy những điều cụ thể hơn: nhà cung cấp phù hợp, năng lực chế biến, giải pháp công nghệ, thị trường mới và cơ sở để xây dựng niềm tin hợp tác dài hạn.
(vasep.com.vn) Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Hà Lan của đoàn đại biểu ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam từ ngày 29/8 – 5/9/2026, ngày 31/8, đoàn đã có chương trình làm việc tại Wageningen University & Research (WUR), trao đổi với các chuyên gia, hiệp hội và đối tác trong chuỗi thủy sản Hà Lan.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn