COVID và lạm phát gây xáo trộn trên thị trường thủy sản châu Âu
Theo Auden Lem, Phó Giám đốc bộ phận thủy sản của Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc, đại dịch đã khiến thị trường thủy sản ở châu Âu bị đảo lộn, và lạm phát gia tăng càng trầm trọng hơn khi xảy ra cuộc khủng hoảng Ukraine.
Lem cho biết: “Tăng trưởng kinh tế nói chung đang chậm lại, sức mua giảm và tiêu dùng cũng giảm theo vì chi phí thực phẩm và nấu ăn tăng lên.
Tỷ lệ lạm phát hàng năm ở Liên minh châu Âu đạt 6,2% vào tháng 2 năm 2022, so với 5,6% vào tháng 1/2022. Theo báo cáo mới nhất của Hiệp hội các nhà quan sát thị trường thủy sản và nuôi trồng thủy sản châu Âu (EUMOFA), một năm trước đó, con số này là 1,3%. Giá thủy sản trong tháng 2/2022 tăng 4,9% so với năm trước.
Do cuộc khủng hoảng Ukraine, lạm phát thậm chí còn tăng mạnh hơn, và các ngành đánh bắt và nuôi trồng thủy sản của châu Âu đã "bị ảnh hưởng trực tiếp bởi hậu quả của cuộc khủng hoảng Ukraine" do sự gia tăng chi phí nhiên liệu hàng hải và điện, dẫn đến sự gia tăng chi phí sản xuất và chế biến thủy sản, theo EUMOFA.
“Khi bắt đầu cuộc khủng hoảng, hoạt động khai thác của họ cũng đã bị gián đoạn vì không đủ bù đắp chi phí. Giao thông vận tải và hậu cần (đường biển, đường bộ, đường hàng không) cũng bị ảnh hưởng tiêu cực, gây ra gián đoạn trong chuỗi cung ứng thực phẩm, EUMOFA cho biết trong một tuyên bố. - Sự thiếu hụt nguyên liệu và đầu vào chính ảnh hưởng đến lĩnh vực chế biến (ví dụ như dầu hướng dương) và lĩnh vực nuôi trồng thủy sản (ví dụ thức ăn cho cá), vì Ukraine và Nga là những nhà cung cấp toàn cầu chính của những mặt hàng này. Dự kiến sẽ thiếu hụt các sản phẩm thay thế do sự cạnh tranh từ các ngành nông sản khác và sản xuất năng lượng sinh học. Cú sốc nguồn cung này đang tạo thêm áp lực lên giá, có khả năng đẩy giá lên cao hơn ”.
Trong khi dự đoán một cú sốc nhu cầu do giá thủy sản tăng, EUMOFA cũng cảnh báo rằng, với sự gia tăng nhu cầu đối với thủy sản ở châu Âu do đại dịch, có thể có tác động thay thế đối bằng thủy sản nhập khẩu rẻ hơn.
Với sức mạnh toàn cầu của châu Âu là một trong những thị trường thủy sản lớn nhất thế giới, Lem bày tỏ lo ngại rằng xu hướng này có thể gây nguy hiểm cho nỗ lực của các nước đang phát triển nhằm tăng giá trị của các mặt hàng chủ chốt như cá ngừ. Lem nói, các nước sản xuất đang tìm cách thu được nhiều giá trị hơn từ các sản phẩm cá ngừ của họ. Tuy nhiên, nếu cạnh tranh về giá thì chất lượng sản phẩm cũng giảm theo.
Hiệp hội các tổ chức sản xuất thủy sản châu Âu Esben Sverdrup-Jensen đã kêu gọi một "sân chơi bình đẳng" để bảo vệ các nhà sản xuất thủy sản châu Âu khỏi các sản phẩm chất lượng thấp hơn nhập khẩu vào khối này, nơi nhập khẩu 2/3 lượng thủy sản được tiêu thụ.
Lời kêu gọi này được Roberto Carlos Alonso Baptista de Souza, Phó Tổng thư ký Tập đoàn công nghiệp Tây Ban Nha ANFACO CECOPESCA ủng hộ. De Souza kêu gọi ngành thủy sản châu Âu "liên tục đổi mới", trước những thay đổi do đại dịch, bao gồm "hậu cần chung" và các hiệp đồng khác. Ông cũng đề nghị các doanh nghiệp thủy sản xem xét việc di dời các doanh nghiệp và địa điểm, như một số nhà sản xuất đã làm, để giảm thiểu tình trạng gián đoạn trong đại dịch, vốn đã khiến nhu cầu thủy sản tăng hàng năm - có thời điểm lên đến 80% trong năm.
De Souza cho biết ngành công nghiệp thủy sản châu Âu có nghĩa vụ tận dụng các cơ hội do sự phổ biến của thủy sản trong thời kỳ đại dịch, chẳng hạn như "cao cấp hóa" một số sản phẩm khi người tiêu dùng từ bỏ việc mua bán lẻ thông thường của họ trong bối cảnh ngừng hoạt động. Ông cũng khuyến nghị nâng cao tiêu chuẩn ghi nhãn và thương hiệu đối với thủy sản đóng hộp và đóng gói, dẫn đến mức tăng lớn nhất so với bất kỳ loại thủy sản nào trong 2 năm qua.
Sverdrup Jensen cho biết ông tin rằng, những thói quen của người dân châu Âu hình thành trong đại dịch sẽ tiếp tục trong thời gian tới: sử dụng hải sản đóng hộp như "thức ăn thoải mái" ở Đan Mạch trong thời kỳ đại dịch, các nền tảng kỹ thuật số đã nhanh chóng xuất hiện để giao các loại hải sản trước đây dành cho khách hàng thương mại đến trực tiếp với người tiêu dùng. Giờ đây, lĩnh vực cung cấp thực phẩm ở Đan Mạch đang phục hồi, hải sản đóng hộp vẫn được người tiêu dùng bình thường ưa chuộng.
Diễn đàn Kinh tế biển do Trường Đại học Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa khởi xướng mở đầu một cơ chế hợp tác thường xuyên nhằm kết nối cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội, viện - trường, chuyên gia và các đối tác trong nước, quốc tế.
Với UKVFTA và CPTPP cùng có hiệu lực, thủy sản Việt Nam đang có thêm lựa chọn để tiếp cận thị trường Anh. Tuy nhiên, ưu đãi thuế quan chỉ là điều kiện ban đầu. Khả năng tăng thị phần sẽ phụ thuộc ngày càng lớn vào giá thành, sản phẩm chế biến, truy xuất nguồn gốc và năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn của hệ thống bán lẻ Anh.
(vasep.com.vn) Trong 7 tháng đầu năm 2026, Nga tiếp tục giữ vị trí áp đảo trong nguồn cung cá minh thái, phi lê cá minh thái và surimi vào Trung Quốc, với tổng khối lượng 450.559 tấn, trị giá 808,56 triệu USD. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, tổng nhập khẩu các sản phẩm này của Trung Quốc đạt 484.945 tấn, trị giá 883,82 triệu USD. Như vậy, Nga chiếm khoảng 92,9% về lượng và 91,5% về giá trị.
(vasep.com.vn) Trung Quốc đang thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn với các nước BRICS trong lĩnh vực thủy sản, trong đó đề xuất thành lập một trung tâm công nghiệp thủy sản BRICS tại thành phố Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu phi lê cá rô phi từ Việt Nam vào Brazil tăng mạnh trong 8 tháng đầu năm 2026, đạt 4.892 tấn, gấp 3,5 lần so với 1.407 tấn cùng kỳ năm trước. Số liệu do Trung tâm Thông tin và Thị trường Nuôi trồng thủy sản thuộc Embrapa Pesca e Aquicultura công bố. Diễn biến này đang thu hút sự quan tâm của ngành nuôi cá rô phi Brazil.
(vasep.com.vn) Somalia đang đề nghị Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) mở rộng hỗ trợ kỹ thuật nhằm tăng cường quản lý nghề cá và chống khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).
(vasep.com.vn) Australia đang tăng cường kiểm tra, xử phạt và truy quét hoạt động khai thác, buôn bán thủy sản bất hợp pháp. Tại Queensland, một người đàn ông 43 tuổi bị phạt 10.000 AUD và tịch thu, tiêu hủy tàu sau khi bị phát hiện khai thác cua bùn trái phép để bán trên thị trường chợ đen.
(vasep.com.vn) Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của tỉnh Phúc Kiến sang châu Phi đạt 3,58 tỷ NDT (khoảng 500 triệu USD), mức cao kỷ lục trong cùng kỳ và chiếm 49,4% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Trung Quốc sang khu vực này. Phúc Kiến duy trì vị trí dẫn đầu cả nước về xuất khẩu thủy sản sang châu Phi từ năm 2012.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Indonesia trong tháng 7/2026 đạt 19.935 tấn, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất kể từ đầu năm. Động lực chính đến từ thị trường Mỹ, nơi lượng tôm nhập từ Indonesia tăng 22%, đạt 13.122 tấn.
(vasep.com.vn) Dự luật Nông nghiệp 2026 (Farm Bill 2.0) của Mỹ đề xuất nhiều chính sách mới dành cho khai thác thủy sản, chế biến, nuôi trồng thủy sản và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản trong nước. Các nội dung này được đề cập trong bản tóm tắt từng điều khoản của Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện Mỹ.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn