COVID và lạm phát gây xáo trộn trên thị trường thủy sản châu Âu
Theo Auden Lem, Phó Giám đốc bộ phận thủy sản của Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc, đại dịch đã khiến thị trường thủy sản ở châu Âu bị đảo lộn, và lạm phát gia tăng càng trầm trọng hơn khi xảy ra cuộc khủng hoảng Ukraine.
Lem cho biết: “Tăng trưởng kinh tế nói chung đang chậm lại, sức mua giảm và tiêu dùng cũng giảm theo vì chi phí thực phẩm và nấu ăn tăng lên.
Tỷ lệ lạm phát hàng năm ở Liên minh châu Âu đạt 6,2% vào tháng 2 năm 2022, so với 5,6% vào tháng 1/2022. Theo báo cáo mới nhất của Hiệp hội các nhà quan sát thị trường thủy sản và nuôi trồng thủy sản châu Âu (EUMOFA), một năm trước đó, con số này là 1,3%. Giá thủy sản trong tháng 2/2022 tăng 4,9% so với năm trước.
Do cuộc khủng hoảng Ukraine, lạm phát thậm chí còn tăng mạnh hơn, và các ngành đánh bắt và nuôi trồng thủy sản của châu Âu đã "bị ảnh hưởng trực tiếp bởi hậu quả của cuộc khủng hoảng Ukraine" do sự gia tăng chi phí nhiên liệu hàng hải và điện, dẫn đến sự gia tăng chi phí sản xuất và chế biến thủy sản, theo EUMOFA.
“Khi bắt đầu cuộc khủng hoảng, hoạt động khai thác của họ cũng đã bị gián đoạn vì không đủ bù đắp chi phí. Giao thông vận tải và hậu cần (đường biển, đường bộ, đường hàng không) cũng bị ảnh hưởng tiêu cực, gây ra gián đoạn trong chuỗi cung ứng thực phẩm, EUMOFA cho biết trong một tuyên bố. - Sự thiếu hụt nguyên liệu và đầu vào chính ảnh hưởng đến lĩnh vực chế biến (ví dụ như dầu hướng dương) và lĩnh vực nuôi trồng thủy sản (ví dụ thức ăn cho cá), vì Ukraine và Nga là những nhà cung cấp toàn cầu chính của những mặt hàng này. Dự kiến sẽ thiếu hụt các sản phẩm thay thế do sự cạnh tranh từ các ngành nông sản khác và sản xuất năng lượng sinh học. Cú sốc nguồn cung này đang tạo thêm áp lực lên giá, có khả năng đẩy giá lên cao hơn ”.
Trong khi dự đoán một cú sốc nhu cầu do giá thủy sản tăng, EUMOFA cũng cảnh báo rằng, với sự gia tăng nhu cầu đối với thủy sản ở châu Âu do đại dịch, có thể có tác động thay thế đối bằng thủy sản nhập khẩu rẻ hơn.
Với sức mạnh toàn cầu của châu Âu là một trong những thị trường thủy sản lớn nhất thế giới, Lem bày tỏ lo ngại rằng xu hướng này có thể gây nguy hiểm cho nỗ lực của các nước đang phát triển nhằm tăng giá trị của các mặt hàng chủ chốt như cá ngừ. Lem nói, các nước sản xuất đang tìm cách thu được nhiều giá trị hơn từ các sản phẩm cá ngừ của họ. Tuy nhiên, nếu cạnh tranh về giá thì chất lượng sản phẩm cũng giảm theo.
Hiệp hội các tổ chức sản xuất thủy sản châu Âu Esben Sverdrup-Jensen đã kêu gọi một "sân chơi bình đẳng" để bảo vệ các nhà sản xuất thủy sản châu Âu khỏi các sản phẩm chất lượng thấp hơn nhập khẩu vào khối này, nơi nhập khẩu 2/3 lượng thủy sản được tiêu thụ.
Lời kêu gọi này được Roberto Carlos Alonso Baptista de Souza, Phó Tổng thư ký Tập đoàn công nghiệp Tây Ban Nha ANFACO CECOPESCA ủng hộ. De Souza kêu gọi ngành thủy sản châu Âu "liên tục đổi mới", trước những thay đổi do đại dịch, bao gồm "hậu cần chung" và các hiệp đồng khác. Ông cũng đề nghị các doanh nghiệp thủy sản xem xét việc di dời các doanh nghiệp và địa điểm, như một số nhà sản xuất đã làm, để giảm thiểu tình trạng gián đoạn trong đại dịch, vốn đã khiến nhu cầu thủy sản tăng hàng năm - có thời điểm lên đến 80% trong năm.
De Souza cho biết ngành công nghiệp thủy sản châu Âu có nghĩa vụ tận dụng các cơ hội do sự phổ biến của thủy sản trong thời kỳ đại dịch, chẳng hạn như "cao cấp hóa" một số sản phẩm khi người tiêu dùng từ bỏ việc mua bán lẻ thông thường của họ trong bối cảnh ngừng hoạt động. Ông cũng khuyến nghị nâng cao tiêu chuẩn ghi nhãn và thương hiệu đối với thủy sản đóng hộp và đóng gói, dẫn đến mức tăng lớn nhất so với bất kỳ loại thủy sản nào trong 2 năm qua.
Sverdrup Jensen cho biết ông tin rằng, những thói quen của người dân châu Âu hình thành trong đại dịch sẽ tiếp tục trong thời gian tới: sử dụng hải sản đóng hộp như "thức ăn thoải mái" ở Đan Mạch trong thời kỳ đại dịch, các nền tảng kỹ thuật số đã nhanh chóng xuất hiện để giao các loại hải sản trước đây dành cho khách hàng thương mại đến trực tiếp với người tiêu dùng. Giờ đây, lĩnh vực cung cấp thực phẩm ở Đan Mạch đang phục hồi, hải sản đóng hộp vẫn được người tiêu dùng bình thường ưa chuộng.
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Bồ Đào Nha cho thấy protein thủy phân từ phụ phẩm ngành thực phẩm có thể thay thế một phần bột cá trong khẩu phần nuôi cá vược châu Âu (European seabass) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê, đồng thời nâng cao tính bền vững của ngành.
(vasep.com.vn) Super Bowl của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) diễn ra ngày 8/2, cùng với Valentine’s Day vào ngày 14/2, đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ và chuỗi nhà hàng tại Mỹ đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là với mặt hàng thủy sản.
(vasep.com.vn) Việc Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ công bố hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) cuối tháng 1/2026 đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường thủy sản châu Âu. Trong đó, ngành cá ngừ Việt Nam – vốn coi EU là thị trường quan trọng cho các dòng sản phẩm loin và cá ngừ chế biến – có thể đối mặt rủi ro “xói mòn ưu đãi”, khi một đối thủ lớn về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Ấn Độ được mở cánh cửa thuế quan rộng hơn.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fish Physiology and Biochemistry cho thấy bột giun nhiều tơ (polychaete meal) từ loài Hediste diversicolor có thể thay thế tới 50% bột cá trong thức ăn cho cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.
(vasep.com.vn) Theo Rabobank, nền kinh tế Mỹ trong giai đoạn đầu năm 2026 đang trải qua quá trình phục hồi theo mô hình “hình chữ K”, kéo theo sự phân hóa rõ rệt trong hành vi tiêu dùng. Phát biểu tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu 2026 (GSMC) diễn ra từ ngày 18–22/1 tại Florida, ông Christian Lawrence, Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường châu Mỹ và năng lượng của Rabobank, cho biết xu hướng này sẽ thúc đẩy đồng thời nhu cầu đối với cả sản phẩm cao cấp lẫn sản phẩm giá trị trong năm nay.
Hoa Kỳ là một trong những thị trường lớn và trọng điểm của thủy sản Việt Nam. Để hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững thị phần tại thị trường này, hàng năm, Hiệp hội luôn tổ chức chương trình Triển lãm Thủy sản Bắc Mỹ giúp doanh nghiệp tham gia quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường, tìm kiếm khách hàng mới và cập nhật những xu hướng của thị trường. Triển lãm là cơ hội giúp Doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ nói riêng và khu vực Bắc Mỹ nói chung.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Royal Society Open Science cho thấy người tiêu dùng vẫn tỏ ra khá e ngại đối với cá nuôi bằng thức ăn có nguồn gốc từ côn trùng, do cảm nhận “kém hấp dẫn”. Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học Quốc gia Singapore, Đại học Công nghệ Queensland và Đại học Quốc gia Chungnam (Hàn Quốc) thực hiện, được xem là nghiên cứu đầu tiên phân tích sở thích của người tiêu dùng đối với cá đóng gói nuôi bằng các loại thức ăn khác nhau.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn