5 Hiệp hội góp ý dự thảo Thông tư ghi nhãn dinh dưỡng đối với thực phẩm

Các Hiệp hội doanh nghiệp đánh giá cao Ban soạn thảo đã tiếp thu một số ý kiến góp ý của các Hiệp hội cho Dự thảo trước để Điều chỉnh một số nội dung tại Dự thảo lần này như: lựa chọn phương án yêu cầu ghi nhãn 5 thành phần dinh dưỡng và theo 1 cách (khối lượng) rất phù hợp với thông lệ quốc tế và quy định hiện hành của nhiều quốc gia trong khu vực, tăng lộ trình và thời gian chuyển tiếp việc thực hiện (tại Điều 9) từ 1 năm lên 2 năm, bỏ quy định ghi thêm thành phần Đường tổng số đối với thực phẩm chiên rán …Tuy nhiên, Dự thảo vẫn còn một số nội dung bất cập rất lớn, chưa phù hợp với các quy định của khu vực và quốc tế, thiếu cơ sở khoa học, chưa phù hợp với thực tiễn, gây tốn kém cho DN trong khi chưa có đánh giá rõ ràng về lợi ích thu được. Đặc biệt, Dự thảo lần này Ban soạn thảo đã bổ sung thêm một số nội dung mới có phạm vi Điều chỉnh rất lớn nhưng lại vô cùng bất hợp lý, không có trong các bản dự thảo trước đó và chưa được lấy ý kiến của cộng đồng DN.

1. Về Khoản 2 Điều 2 của Dự thảo, 5 Hiệp hội đề nghị xem xét điều chỉnh thay cụm từ “cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ” tại điểm m Khoản 2 Điều 2 thành “cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ”, để thống nhất với từ ngữ được sử dụng tại Điều 22 Luật ATTP.

Đồng thời, đề nghị bổ sung thêm mục đối tượng loại trừ tại Khoản 2 Điều 2 cho thực phẩm có diện tích bao gói <25cm2, cụ thể như sau:

“n) thực phẩm có diện tích bề mặt lớn nhất <25cm2 nếu có nhãn phụ hoặc bao bì ngoài đã thể hiện đầy đủ các nội dung ghi nhãn dinh dưỡng.”

Lý do là với chỉ các thông tin ghi nhãn thông thường, Nghị định 15/2018/NĐ-CP đã miễn ghi nhãn cho các diện tích dưới 10 cm2, nay nếu phải in thêm các thông tin ghi nhãn dinh dưỡng mà vẫn giữ nguyên mức 10 cm2 thì rõ ràng là các nhãn nhỏ sẽ không có đủ chỗ để ghi, nhất là khi theo Dự thảo, việc ghi nhãn phải theo mẫu yêu cầu và cỡ chữ phải >0,9mm.

2. Về Khoản 8 Điều 3 của Dự thảo, các Hiệp hội đề nghị xem xét bỏ toàn bộ nội dung định nghĩa quy định về “Đồ uống có đường” tại Khoản 8 Điều 3 vừa được Ban Soạn thảo bổ sung mới vào Dự thảo.

Lý do là định nghĩa mới về “Đồ uống có đường” trong Dự thảo là bất hợp lý, không phù hợp với quốc tế, không có trong các quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam, không có cơ sở khoa học và không phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

3. Về Khoản 2, Khoản 4, Khoản 5 Điều 5 của Dự thảo, các Hiệp hội đề nghị xem xét bỏ các điểm mới sửa đổi nhưng bất hợp lý trong Khoản 2 Điều 5 so với Dự thảo lần 2 và bỏ toàn bộ các nội dung mới bổ sung tại Khoản 4, Khoản 5 Điều 5.

Lý do là so với dự thảo lần 2 (01.2023) đã được lấy ý kiến góp ý, Dự thảo này sửa đổi quy định tại Khoản 2 Điều 5 từ “nước giải khát” thành “đồ uống có đường, thực phẩm có thành phần carbohydrat” và bổ sung thêm các Khoản 4 và Khoản 5 như Dự thảo đều rất bất hợp lý, sẽ rất tốn kém cho các DN, khó thực thi và không có cơ sở khoa học và pháp lý, cũng như chưa đánh giá tác động và lấy ý kiến cộng đồng doanh nghiệp.

Định nghĩa “Đồ uống có đường” như phân tích ở trên là rất mập mờ, thiếu rõ ràng, phản khoa học, không phù hợp với quốc tế, không có cơ sở pháp lý và không phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

Tương tự, “thực phẩm có thành phần carbohydrat” sẽ bao trùm đại đa số các loại thực phẩm, do thực phẩm hầu hết đều chứa cả 3 đại dưỡng chất là đạm, chất béo, carbohydrat, việc đưa khái niệm này vào sẽ đối nghịch lại ngay Khoản 1 của Điều này, vừa phản khoa học, gây mâu thuẫn trong chính văn bản.

Khoản 4 và Khoản 5 bổ sung mới yêu cầu đối với “sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ, thực phẩm dùng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi" ghi thêm chỉ tiêu “đường tổng số, chất béo bão hòa” và ghi thông tin “cảnh báo đối với sản phẩm có chứa nhiều đường, nhiều muối”.

Các Hiệp hội không đồng ý với 2 khoản mới này, vì cho rằng khi dự thảo đã gần hoàn thiện, tuyệt đối không nên đưa thêm những yêu cầu mới như “sản phẩm dinh dưỡng”, "thực phẩm dùng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi", “thực phẩm bổ sung”... mà chưa có cơ sở khoa học rõ ràng và chưa được lấy ý kiến của các đối tượng bị ảnh hưởng, để tuân thủ đúng quy trình xây dựng văn bản pháp luật.

4. Về Phụ lục I của Dự thảo, các Hiệp hội đề nghị giữ nguyên giá trị dinh dưỡng tham chiếu của Protein là 50g (tương tự giá trị NRV của protein do Codex đưa ra) như dự thảo lần 2 đã được Ban Soạn thảo tiếp thu từ ý kiến góp ý của các Hiệp hội, và Điều chỉnh giá trị dinh dưỡng tham chiếu của Đường tổng số từ 50g lên 90g.

5. Về Phụ lục II của Dự thảo, các Hiệp hội đề nghị bổ sung thêm cho Phụ lục này các nội dung sau để thuận lợi cho việc thi hành, không gây khó khăn không cần thiết cho sản xuất kinh doanh:

“a. Việc ghi giá trị dinh dưỡng tham khảo các mẫu sau. Có thể Điều chỉnh hình dáng, kích thước của bảng hoặc không dùng bảng; Điều chỉnh thứ tự các thành phần dinh dưỡng, cỡ chữ, kiểu chữ và màu sắc của chữ tùy theo thiết kế nhãn sản phẩm, miễn là đảm bảo đủ các nội dung bắt buộc theo quy định tại Điều 4 và Điều 5 Thông tư này, và đảm bảo tuân thủ các quy định ghi nhãn hiện hành, ngoài ra có thể thêm các thông tin về các thành phần dinh dưỡng khác nếu có (ví dụ: vitamin, khoáng chất...)

b. Các nhãn sản phẩm hiện hành đang ghi nhãn dinh dưỡng bằng các từ có ý nghĩa tương đương các chữ trong mẫu tham khảo cũng được chấp nhận, ví dụ: đạm, protein (tương đương chất đạm); chất bột đường, cacbohydrat (tương đương carbohydrat); Thành phần dinh dưỡng, Phân tích thành phần (tương đương Thông tin dinh dưỡng).”

Trên đây là một số góp ý của các Hiệp hội ngành hàng liên quan thực phẩm cho Dự thảo Thông tư hướng dẫn về nội dung và cách ghi thành phần dinh dưỡng, giá trị dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm. Các Hiệp hội mong được các Bộ liên quan xem xét và tiếp thu các ý kiến đóng góp của các Hiệp hội để Thông tư có tính khả thi cao, hội nhập với quốc tế và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của các Doanh nghiệp chế biến thực phẩm.

Văn bản của 5 Hiệp hội góp ý dự thảo Thông tư ghi nhãn dinh dưỡng đối với thực phẩm