Tổng quan sản xuất và tiêu thụ thuỷ sản ở Trung Quốc – dự báo năm 2022

Theo China Business Inteligent Network, trong những năm gần đây, ngành thủy sản Trung Quốc phát triển nhanh chóng và hiện đã trở thành nước sản xuất thủy sản lớn của thế giới, tổng sản lượng thủy sản đứng vào hàng đầu thế giới. Nhìn chung, sản lượng thủy sản biển của Trung Quốc ổn định, cùng với việc không ngừng nâng cao thế mạnh toàn diện của nghề cá biển sâu, Trung Quốc đã trở thành một trong những quốc gia có ngành thủy sản quan trọng trên thế giới. Với sự phát triển của ngành ngư nghiệp, ngành chế biến thuỷ sản Trung Quốc cũng phát triển và mở rộng.

Sản xuất

Theo thống kê, từ năm 2017 đến năm 2020, tổng sản lượng thủy sản của Trung Quốc tăng từ 64,45 triệu tấn lên 65,49 triệu tấn, một mức tăng trưởng ổn định. Viện Nghiên cứu Công nghiệp Thương mại Trung Quốc dự đoán sản lượng thủy sản của Trung Quốc sẽ đạt 65,75 triệu tấn vào năm 2021 và 66,12 triệu tấn vào năm 2022. 

Các nguồn thủy sản chính ở Trung Quốc bao gồm nuôi trồng thủy sản nước ngọt, nuôi biển và khai thác hải sản. Năm 2019, sản lượng thủy sản nuôi nước ngọt của Trung Quốc chiếm 47% tổng sản lượng thủy sản; nuôi trồng biển và đánh bắt hải sản lần lượt chiếm 32% và 15%.

Hiện một nửa sản lượng thủy sản của Trung Quốc là hải sản. Năm 2020, sản lượng hải sản cả nước đạt 33,144 triệu tấn, tăng gần 1% so với 2019, trong đó sản lượng khai thác hải sản tự nhiên đạt 11,791 triệu tấn, chiếm 35,6%; sản lượng nuôi biển đạt 21,353 triệu tấn, chiếm 64,4%. Viện Nghiên cứu Công nghiệp Thương mại Trung Quốc dự đoán sản lượng hải sản của Trung Quốc sẽ đạt 33 triệu tấn vào năm 2021 và 32,99 triệu tấn vào năm 2022.

Sản lượng thủy sản của Trung Quốc chủ yếu là nuôi trồng. Sản lượng nuôi trồng vẫn tăng trưởng ổn định,

đến năm 2020 sản lượng thủy sản nuôi cả nước đạt 52,12 triệu tấn, tăng 3% so với 2019. Viện Nghiên cứu Công nghiệp Thương mại Trung Quốc dự đoán sản lượng nuôi trồng thủy sản của Trung Quốc sẽ đạt 52,2 triệu tấn vào năm 2021 và 52,74 triệu tấn vào năm 2022.

Số liệu cho thấy trong năm 2019, sản lượng nuôi biển của Trung Quốc chủ yếu tập trung vào động vật có vỏ, đạt sản lượng 14,39 triệu tấn, chiếm 70%; tiếp theo là tảo, đạt 2,538 triệu tấn, chiếm 12%. Năm 2019, sản lượng nuôi trồng thủy sản nước ngọt của Trung Quốc chủ yếu là cá, đạt sản lượng 25,48 triệu tấn, chiếm 83%.

Hiện tại, các công ty lớn trong ngành nuôi trồng thủy sản của Trung Quốc gồm Haodangjia, ST Donghai, Zhangzidao, Dahu, ST Changyu, Baiyang, Guolian Aquatic Products và Tianma Technology.

Theo số liệu từ “Niên giám thống kê nghề cá Trung Quốc 2020”, năm 2019, chi phí thức ăn và con giống là những khoản chi phí chính, chiếm 54,31%. Do đó, thức ăn và con giống đã trở thành nguồn cung cấp lớn nhất cho ngành nuôi trồng thủy sản.

Theo "Tình hình sản xuất thức ăn chăn nuôi quốc gia" do Hiệp hội Công nghiệp thức ăn chăn nuôi Trung Quốc công bố ngày 12/6/2021, quy mô sản xuất thức ăn thủy sản ở Trung Quốc có xu hướng tăng trong những năm gần đây, từ 16,84 triệu tấn năm 2011 lên 21,236 triệu tấn vào năm 2020. Tốc độ tăng trưởng kép hàng năm đạt 2,61%. Trong 9 tháng đầu năm năm 2021, lũy kế sản lượng thức ăn thủy sản của TQ là 19,68 triệu tấn, tăng 13,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Kể từ năm 2020, dịch Covid hành trên toàn thế giới, nguồn cung nguyên liệu thuỷ sản, vận chuyển và tiêu thụ đã bị gián đoạn; cùng với tác động của sự bùng phát dịch bệnh trên cá ở Giang Tô, Chiết Giang và những nơi khác, và nhu cầu về thức ăn ít hơn nhiều so với trước đây khi sản lượng giảm.

Tính đến tháng 5/2021, các thành phần tham gia vào ngành nuôi trồng thủy sản của Trung Quốc chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, chiếm hơn 90%. Nhìn chung, các doanh nghiệp trong ngành nuôi trồng thủy sản tương đối phân tán, rào cản ngành tương đối thấp, dẫn đến số lượng doanh nghiệp trong ngành lớn và cạnh tranh gay gắt. Nuôi biển chủ yếu ở Sơn Đông, Liêu Ninh, Quảng Đông và những nơi khác; trong khi nuôi trồng thủy sản nước ngọt đa số ở Hồ Nam và Hồ Bắc.

Trong "Kế hoạch 5 năm lần thứ 14", Trung Quốc sẽ tối ưu hóa việc bố trí nuôi trồng thủy sản xanh ngoài khơi, xây dựng đồng cỏ biển và phát triển nghề cá nổi bền vững. Các tỉnh, thành phố ven biển đang tích cực phát triển nghề cá biển hiện đại: Sơn Đông, Phúc Kiến, Quảng Đông, Liêu Ninh, Hải Nam, Cát Lâm, Giang Tô, Chiết Giang và Quảng Tây đều đề xuất nuôi biển hiện đại và thúc đẩy xây dựng đồng cỏ xanh trên biển.

Trong tương lai, giá trị sản lượng của ngành nuôi trồng thủy sản Trung Quốc từ năm 2021 đến năm 2026 sẽ tăng với tốc độ CAGR khoảng 4% lên khoảng 1,3 nghìn tỷ NDT vào năm 2026.

Chế biến

Sản lượng chế biến thủy sản của Trung Quốc từ năm 2017 đến năm 2020 tăng từ 21,963 triệu tấn lên 22,378 triệu tấn. Năm 2020, sản lượng chế biến thủy sản của Trung Quốc chỉ đạt 34,17% tổng sản lượng thủy sản, và ngành chế biến thủy sản có thị trường rộng lớn. Viện Nghiên cứu Công nghiệp Thương mại Trung Quốc dự đoán sản lượng chế biến thủy sản của Trung Quốc sẽ đạt 22,719 triệu tấn vào năm 2021 và 23,059 triệu tấn vào năm 2022.

Các sản phẩm thủy sản chế biến của Trung Quốc chủ yếu là các sản phẩm đông lạnh; năm 2019, khối lượng chế biến các sản phẩm thủy sản đông lạnh là 15,323 triệu tấn, chiếm 71%; tiếp theo là các sản phẩm muối/khô, chiếm 1,521 triệu tấn, chiếm 7%, surimi chiếm 7%, rong biển 5%, chế biến, dầu cá…

Tiêu thụ

Với sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử hàng nông sản, các kênh phân phối hàng thủy sản tiếp tục được mở rộng, thúc đẩy tăng trưởng tiêu thụ. Trong những năm gần đây, mức tiêu thụ thủy sản của Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng, năm 2017, mức tiêu thụ thủy sản của Trung Quốc là 65,01 triệu tấn, đến năm 2020, mức tiêu thụ thủy sản đạt 68,53 triệu tấn, tăng 3,32 triệu tấn, tăng 5,1%. Viện Nghiên cứu Công nghiệp Thương mại Trung Quốc dự đoán mức tiêu thụ thủy sản của Trung Quốc sẽ đạt 69,61 triệu tấn vào năm 2021 và 70,89 triệu tấn vào năm 2022.

Là nước sản xuất thủy sản lớn, sản lượng bình quân đầu người năm 2019 của Trung Quốc đạt 46kg, nhưng lượng thủy sản tiêu thụ của Trung Quốc rất nhỏ, năm 2019, mức tiêu thụ thuỷ sản bình quân đầu người chỉ đạt 13,6kg trong khi mức tiêu thụ thịt lợn bình quân đầu người đạt 20,3 kg.

Ngoài ra, chênh lệch về mức tiêu thụ thủy sản bình quân đầu người của người dân thành thị và nông thôn ở Trung Quốc cũng rất rõ ràng. Năm 2019, mức tiêu thụ thuỷ sản của cư dân thành thị là 16,7 kg, trong khi mức tiêu thụ thủy sản bình quân đầu người của người dân nông thôn là 9,6 kg, chênh lệch gần 7,1 kg. Viện Nghiên cứu Công nghiệp Thương mại Trung Quốc dự đoán mức tiêu thụ thủy sản bình quân đầu người của người dân Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng lên 14,25 kg vào năm 2021 và 14,9 kg vào năm 2022.

Sự bùng phát của đại dịch Covid cũng khiến người dân nhận thức được tầm quan trọng của sức khỏe. Do đó, so với việc người dân ăn nhiều thịt và trứng gia cầm thì lượng thủy sản ăn vào ít hơn, hiện tượng này sẽ được thay đổi và nhu cầu đối với các sản phẩm thủy sản sẽ được mở rộng hơn nữa.

Năm 2020, do ảnh hưởng của dịch bệnh nên giá thủy sản sẽ có nhiều biến động. Trong nửa cuối năm 2020, do dịp nghỉ lễ Quốc khánh, giá thủy sản đã tăng trở lại. Theo dữ liệu từ Mạng Thông tin Nông nghiệp Trung Quốc, vào tháng 10/ 2020, giá bán buôn thủy sản bình quân là 22,94 NDT/ kg, tăng 0,9% so với tháng trước, giảm 5,3 điểm phần trăm so với tháng 9 năm 2020 và một năm. -tăng 7,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Mời Quý DN thủy sản tham gia khảo sát về khả năng tiếp cận các gói hỗ trợ do ảnh hưởng dịch Covid - 19