Tác giả chính của nghiên cứu Reniel Cabral, một nhà nghiên cứu bậc sau tiến sĩ tại Trường Khoa học và Quản lý Môi trường Bren của UCSB cho biết, các chính sách chống khai thác IUU của Indonesia đã thu hút được rất nhiều sự chú ý của giới truyền thông và sự suy đoán về hiệu quả từ những giải pháp này. Indonesia đã cho thấy nỗ lực lớn trong việc kiểm soát hoạt động đánh bắt bất hợp pháp trong các ngư trường khai thác và các ngư dân nước này liên tục thu được lợi ích từ chính sách đánh bắt chống lại IUU, đồng thời họ cũng cần đảm bảo rằng các nỗ lực đánh bắt trong nước được quản lý tốt.
Về mặt lịch sử, Indonesia đã trải nghiệm mức đánh bắt IUU cao từ các đội tàu nước ngoài. Vào cuối năm 2014, nhằm giảm bớt các hoạt động IUU, nước này đã thực hiện các chính sách cứng rắn và gây tranh cãi, dẫn đến việc đánh chìm 318 tàu đánh cá bất hợp pháp (296 tàu của nước ngoài), cấm tất cả các tàu thuyền nước ngoài đánh bắt ở Indonesia và hạn chế vận chuyển cá trên biển. Kết quả là, đánh bắt cá của các tàu thuyền nước ngoài tại nước này đã giảm hơn 90% và tổng số đánh bắt giảm 25%.
Đồng tác giả và là Giáo sư trường Bren, Christopher Costello, cho biết, lập trường cứng rắn của Indonesia đối với việc đánh bắt cá bất hợp pháp không chỉ bắt đầu sự phục hồi ở các vùng biển của họ mà còn là một ví dụ khả thi cho các quốc gia trên toàn thế giới đang bị đánh bắt quá mức từ hoạt động khai thác bất hợp pháp.
Ví dụ điển hình là cá ngừ vằn, các tác giả đã chỉ ra rằng giảm thiểu đánh bắt IUU kết hợp với việc thu hoạch ở mức bền vững tối đa vào năm 2035 có thể làm tăng 14% sản lượng đánh bắt và tăng 15% lợi nhuận so với các mức hiện tại. Lợi ích thu được sẽ trở nên rõ nét hơn khi so sánh với hoạt động kinh doanh như thường lệ, dự kiến giảm 59% sản lượng đánh bắt và 64% lợi nhuận trong cùng một khoảng thời gian.
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng các công nghệ tiên tiến để đưa ra tầm nhìn chưa từng thấy về đánh bắt IUU. Họ đã phân tích các dữ liệu hệ thống nhận dạng tự động truy cập công cộng được xử lý thông qua Global Fishing Watch, dữ liệu hệ thống giám sát tàu của chính phủ Indonesia và các hình ảnh vệ tinh ban đêm để cung cấp một bức tranh đầy đủ về tác động của các chính sách của Indonesia. Các công nghệ này theo dõi hành vi của các tàu đánh cá cá nhân trên toàn cầu và gần thời gian thực.
Đồng tác giả Juan Mayorga, một nhà khoa học về dữ liệu biển với Nhóm Thủy sản Bền vững của UCSB và dự án Biển Pristine của Hiệp hội Địa lý Quốc gia cho biết, các công nghệ vệ tinh đang bắt đầu cách mạng hóa nghiên cứu và quản lý nghề cá theo nhiều cách. Một ứng dụng đầy hứa hẹn là đánh giá các chính sách về thủy sản và bảo tồn như việc tạm ngừng đánh bắt cá hoặc các khu bảo tồn biển. Hiện nay, chúng ta có thể đánh giá trực tiếp như trong trường hợp các chính sách chống IUU ở Indonesia, cho dù các chính sách có đạt được hiệu quả mong muốn hay không, cũng như quan sát bất kỳ thay đổi nào trong hành vi đánh cá.
Các nỗ lực của các nhà điều tra cũng đã cho thấy một cơ sở dữ liệu và một hình ảnh của mạng lưới toàn cầu về khai thác thủy sản xuyên quốc gia, trong đó tóm tắt mức độ đánh bắt trong các khu vực đặc quyền kinh tế. Theo Mayorga, điều này tạo nên thông tin cơ bản nhưng quan trọng, đó là ai đánh cá ở đâu với khối lượng bao nhiêu và dễ dàng tiếp cận. Ví dụ, ông trích dẫn dữ liệu cho thấy Trung Quốc đánh bắt ở hơn 70 nước khác biệt và các vùng biển của Mauritania đang được đánh bắt bởi 25 quốc gia khác nhau.
David Kroodsma, Giám đốc nghiên cứu và phát triển của Global Fishing Watch, cho biết, tính minh bạch tăng cùng với các quy định và thực thi có hiệu quả có thể tạo nên những kết quả tốt hơn cho nguồn lợi cá và sinh kế ở địa phương.
Nghiên cứu này cũng cho thấy các điểm nóng của hoạt động đánh bắt cá ở Tây Phi và khu vực trung tâm Thái Bình Dương, khu vực có hơn 30% lượng sản lượng cá bị đánh bắt bất hợp pháp và khu vực đánh bắt bất hợp pháp có thể nhận được những lợi ích tương tự như ở Indonesia. Thêm vào đó, phân tích cho thấy Gambia - một quốc gia có số lượng đánh cá bất hợp pháp cao từ các đội tàu nước ngoài, đã đưa ra một chính sách đang được thực thi là cấm tất cả các hình thức đánh bắt vào năm 2015 và có tiềm năng hỗ trợ các nghề cá địa phương.
Ông Cabral cho biết, với sự mở rộng nhanh chóng của nghề đánh bắt ở vùng biển ngoài khơi, các công nghệ vệ tinh sẽ cung cấp công cụ để các quốc gia giám sát vùng biển của họ. Giải quyết vấn đề đánh bắt IUU trên toàn cầu sẽ đủ để xúc tiến phục hồi ngành thủy sản ở nhiều vùng trên thế giới hoặc thu hẹp khoảng cách để phục hồi ngành thủy sản toàn cầu.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 16/9 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về nguồn cung, giá nguyên liệu và thương mại. Trung Quốc thiếu tôm nguyên liệu, trong khi Ấn Độ đối mặt nguy cơ giảm thả nuôi; Philippines mở đợt nhập khẩu thủy sản quy mô lớn trước mùa cấm khai thác. Bên cạnh đó, giá bột cá Peru tăng mạnh, nguồn cá hồi tự nhiên Nga tiếp tục suy giảm và nhập khẩu thăn cá ngừ vào EU tăng đáng kể. Việt Nam cũng kết thúc tháng cao điểm chống khai thác IUU, chuẩn bị tổng hợp kết quả báo cáo Ủy ban châu Âu trước ngày 1/10.
(vasep.com.vn) Quy tắc xuất xứ, yêu cầu chống khai thác IUU và những thay đổi trong chính sách tiếp cận thị trường EU đang trở thành những vấn đề nổi bật tại Hội nghị Cá ngừ Thế giới INFOFISH TUNA 2026 diễn ra tại Bangkok, Thái Lan từ ngày 14–16/9/2026.
(vasep.com.vn) Nguồn cung cá thịt trắng tự nhiên suy giảm đang đẩy giá cá tuyết (cod) tại Anh lên cao, buộc ngành fish and chips tìm kiếm các loài thay thế. Theo dữ liệu từ Circana, lượng khách đến các cửa hàng fish and chips tại Anh giảm 9% so với cùng kỳ, trong khi khẩu phần trung bình giảm 13%.
(vasep.com.vn) Mỹ đang đối mặt với nhu cầu yếu; nhập khẩu kỷ lục của Trung Quốc tăng nhanh hơn tiêu dùng; châu Âu ngày càng chú trọng đúng sản phẩm và kênh bán hàng; trong khi Nhật Bản tiếp tục ưu tiên các sản phẩm chế biến phù hợp từng phân khúc. Khi nguồn cung tôm toàn cầu tiếp tục tăng, việc chỉ sản xuất nhiều hơn có thể không còn đủ để bảo đảm tăng trưởng.
(vasep.com.vn) Con số 82% giá trị cá minh thái khai thác tại vùng biển Alaska được đưa ra khỏi bang đang thu hút sự chú ý, nhưng theo phân tích kinh tế năm 2023 của Northern Economics, tỷ lệ này chưa phản ánh đầy đủ lợi ích mà ngành cá minh thái mang lại cho Alaska, đặc biệt trong khâu chế biến surimi.
(vasep.com.vn) Năm 2026 đang trở thành một năm nhiều thách thức đối với xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Hoa Kỳ. Trong khi xuất khẩu cá tra sang một số thị trường vẫn duy trì tăng trưởng, thị trường Hoa Kỳ lại suy giảm rõ rệt. Tám tháng đầu năm, xuất khẩu cá tra sang Hoa Kỳ giảm gần 14% so với cùng kỳ, riêng tháng 8 giảm trên 50%.
(vasep.com.vn) Trong tuần 36 (31/8–6/9), giá nguyên liệu cá rô phi tại Trung Quốc giao đến các nhà máy chế biến duy trì ổn định. Giá cá cỡ 500–800 g tại Quảng Đông, Quảng Tây và Hải Nam không thay đổi so với tuần trước. Dù thuế nhập khẩu cá rô phi phi lê Trung Quốc vào Mỹ hiện giảm xuống 37,5%, từ mức 45% của năm trước, thị trường xuất khẩu vẫn chưa phục hồi rõ rệt.
(vasep.com.vn) Một đợt El Niño có khả năng đạt cường độ cực mạnh trong lịch sử đang hình thành, làm gia tăng rủi ro đối với hoạt động khai thác thủy sản trên toàn cầu. Theo phân tích của Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA) công bố tháng 8, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực xích đạo trung và đông Thái Bình Dương tiếp tục tăng, với khả năng hiện tượng này đạt đỉnh vào khoảng tháng 11–12/2026. Ngày 3/9, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) xác nhận El Niño đã hình thành và dự báo hiện tượng này có thể kéo dài đến tháng 2/2027.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Nga mới phê duyệt tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC) đối với cá minh thái tại vùng Viễn Đông ở mức 2,356 triệu tấn năm 2027, giảm 66.200 tấn (khoảng 2,7%) so với khoảng 2,42 triệu tấn năm 2026. Việc cắt giảm chủ yếu tập trung tại các ngư trường truyền thống lớn như phía Bắc biển Okhotsk, Tây Kamchatka và quần đảo Kamchatka-Kuril, trong khi một số khu vực có dấu hiệu phục hồi nguồn lợi được tăng hạn ngạch.
(vasep.com.vn) Bản tin Logistics và Vận tải biển VASEP tuần 8–14/9/2026 cho thấy cước vận tải container từ Việt Nam nhìn chung ổn định nhưng tiếp tục phân hóa mạnh giữa các tuyến. Chỉ số VCFI tổng hợp đạt 4.912 USD/FEU, tăng 0,06% so với tuần trước đó.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn