Ông Lê Văn Quang - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn Minh Phú chia sẻ về những khó khăn của các doanh nghiệp ngành thủy sản trước dịch COVID-19, nhưng vẫn đang thu mua nguyên liệu tôm từ các hộ nuôi nhằm duy trì việc làm cho người lao động.
Theo ông Quang, nhiều doanh nghiệp xoay xở tìm cách phân chia lại lịch làm việc cho phù hợp, đào tạo tay nghề cho người lao động để có thể làm nhiều mặt hàng khác nhau với hy vọng dịch bệnh sớm được khống chế và sức mua của thị trường nhanh chóng hồi phục.
Chủ động “xoay xở”
Trong lúc khó khăn về thị trường, doanh nghiệp lại phải gánh nhiều loại chi phí phát sinh như thay đổi hành trình của tàu, thay đổi cảng đến, lưu container tại cảng... Đồng thời, phải chi thêm các sản phẩm phòng chống dịch như khẩu trang y tế, nhiệt kế, dung dịch sát khuẩn... Trong khi nguồn vốn của doanh nghiệp đang bị “chôn” trong hàng lưu kho thì những chi phí phát sinh đang chất thêm khó khăn lên doanh nghiệp.
Ông Trương Đình Hòe, Tổng Thư ký VASEP cho biết, hiện giá tôm, cá tra nguyên liệu đều giảm vì người nuôi sợ rớt giá nên thu hoạch sớm. Một số doanh nghiệp tạm ngừng mua nguyên liệu vì đơn hàng bị hoãn, hủy và không có đơn hàng mới trong khi kho lạnh để trữ hàng đã đầy. Nếu người nuôi hạn chế hoặc bỏ ao vì không trụ được ở giai đoạn này có thể dẫn đến thiếu nguyên liệu vào cuối năm - khi dịch bệnh hết, nhu cầu tiêu dùng tăng lại.
Những tháng tới, tình hình xuất khẩu tiếp tục chịu tác động xấu. Doanh nghiệp chưa thể thoát khỏi tình trạng bị sụt giảm, hoãn hoặc hủy đơn hàng, vận tải hàng hóa khó khăn. Nếu việc này kéo dài thì sẽ có nhiều doanh nghiệp, nhất là những đơn vị nhỏ không thể trụ vững vì thiếu vốn để duy trì, quay vòng kinh doanh.
Đứng trước khó khăn về xuất khẩu do dịch COVID-19, công ty cổ phần Nam Việt (Navico) với cá tra là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, đã có những bước chuyển đổi thị trường khá mạnh trong 2 tháng đầu năm. Trong tháng 2 khi dịch bệnh hoành hành tại Trung Quốc, Navico nhanh chóng chuyển trọng tâm sang khu vực EU và ASEAN để hạn chế tác động. Kết quả kim ngạch xuất khẩu tháng 2 tăng 21% so với cùng kỳ, doanh thu từ Trung Quốc giảm mạnh nhưng thị trường EU và ASEAN tăng trưởng lần lượt 55% và 101% so với cùng kỳ.
Trong thông điệp gửi cổ đông, ông Doãn Tới, chủ tịch Navico nhấn mạnh tăng trưởng trên nhờ chiến lược đa dạng thị trường. Trong bối cảnh dịch bệnh hoành hành tại EU, Navico kỳ vọng thị trường Trung Quốc có thể phục hồi kịp để bù đắp mức sụt giảm ở EU. Nếu điều này không khả thi, Navico vẫn còn thị trường ASEAN và Nam Mỹ cũng như thâm nhập thị trường mới.
Để giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay, ông Ong Hàng Văn, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thủy sản Trường Giang cho rằng, doanh nghiệp rất cần Chính phủ, các bộ ngành liên quan hỗ trợ nhằm giảm bớt khó khăn do COVID-19 thông qua chính sách kéo giảm chi phí cũng như tăng cường dòng vốn để hoạt động kinh doanh.
Cụ thể, về vốn cho sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp kiến nghị ngân hàng áp dụng mức lãi suất phù hợp hơn, mà cụ thể áp dụng lãi vay 3-6,5% đối với các khoản vay Việt Nam đồng và 1,5-2,8% đối với các khoản vay USD. Đồng thời “nới lỏng” các điều kiện cho vay, như chưa áp dụng tài sản thế chấp đảm bảo theo tỷ lệ; giảm quy trình thủ tục, điều kiện về thế chấp, tín chấp, yêu cầu về ngoại tệ tương ứng số vốn cấp.
Dựa vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp để cấp thêm hạn mức tín chấp để doanh nghiệp dễ tiếp cận nguồn vốn; cho vay dự trữ hàng hóa (xét cho vay tín chấp) để khi hết dịch sẽ có hàng bán kịp thời; tăng kỳ hạn vay vốn lưu động từ 4 tháng lên 6 tháng…
Cần sự “tiếp sức” của các bộ, ngành
Trước tình hình trên, VASEP đã tập hợp ý kiến của doanh nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản mong muốn Chính phủ xem xét, đề nghị Tổng Liên đoàn Lao động miễn nộp kinh phí công đoàn (2% quỹ lương) trong năm 2020 và tạm dừng việc đóng bảo hiểm xã hội đến cuối năm 2020, không tính lãi nộp chậm để có thể tiếp tục trả lương cho người lao động.
Doanh nghiệp cũng mong muốn Bộ Tài chính xem xét giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp trong năm 2020, Bộ Giao thông Vận tải tạm ngưng thu phí BOT đến hết năm 2020 nhằm giảm chi phí vận chuyển hàng hóa.
Đối với hệ thống ngân hàng, các doanh nghiệp cho rằng, hiện có quá nhiều loại phí “đè” lên doanh nghiệp như: chuyển tiền trong và ngoài nước, xử lý bộ chứng từ, báo có tiền về, điều vốn, chiết khấu, quản lý tài khoản... nên các ngân hàng có thể xem xét loại bỏ bớt.
Đồng thời, doanh nghiệp kiến nghị Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng thương mại có gói hỗ trợ cho vay lãi suất thấp dành cho doanh nghiệp và tạo điều kiện tiếp cận với gói vay lãi suất ưu đãi này. Đối với các khoản nợ đang vay, doanh nghiệp mong muốn được gia hạn nợ, không chuyển thành nợ xấu, không phạt nợ quá hạn tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp tục sản xuất.
Song song đó, để đảm bảo nguồn nguyên liệu chế biến cho các kỳ sản xuất tới, đặc biệt là khoảng cuối năm, VASEP kiến nghị Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có kế hoạch, quy hoạch về vùng nuôi nguyên liệu tôm, cá tra; có chính sách hỗ trợ cho người nuôi để khuyến khích họ tiếp tục thả giống mới, kịp thời đón đầu cơ hội sản xuất, xuất khẩu ngay sau khi dịch bệnh được kiểm soát và hoạt động giao thương được khôi phục.
(vasep.com.vn) Xã Phú Hòa, tỉnh An Giang đang thúc đẩy mô hình nuôi cá tra theo chuỗi liên kết giữa người nuôi và doanh nghiệp chế biến nhằm chủ động nguồn nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và nâng cao hiệu quả sản xuất. Các vùng nuôi được định hướng phát triển tập trung, gắn với mã số cơ sở nuôi và các chứng nhận chất lượng quốc tế.
(vasep.com.vn) Nguồn cung phi lê cá minh thái Alaska bỏ xương (PBO) của Mỹ đang suy giảm đáng kể, làm gia tăng áp lực lên thị trường nguyên liệu và sản phẩm chế biến. Theo số liệu của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), tính đến ngày 10/10/2026, sản lượng PBO đạt 95.737 tấn, giảm 24% so với cùng kỳ và là mức thấp nhất trong cùng kỳ kể từ năm 2022. Tình trạng thiếu hụt có thể đẩy giá chào bán cho mùa khai thác A năm 2027 tăng thêm tới 500 USD/tấn.
Ngày 11/11/2026 tại Cần Thơ, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) sẽ tổ chức Vietnam Seafood Summit 2026 với chủ đề “Triển vọng thị trường thủy sản 2027–2029 – Cơ hội và dư địa cho tăng trưởng xuất khẩu hai con số”. Hội nghị sẽ thảo luận các kịch bản thị trường và những lựa chọn chiến lược để ngành thủy sản Việt Nam mở rộng dư địa tăng trưởng, nâng cao giá trị xuất khẩu và củng cố năng lực cạnh tranh.
(vasep.com.vn) Chiến lược thủy sản “America First Seafood Strategy” của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhận được sự ủng hộ từ nhiều tổ chức trong ngành thủy sản Mỹ. Tuy nhiên, các bên vẫn đề nghị làm rõ quy định về nhãn xuất xứ, kiểm soát hàng nhập khẩu và hoạt động chế biến thủy sản ở nước ngoài.
(vasep.com.vn) 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam sang EU đạt hơn 4 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm trước. Khối thị trường EU chiếm 4% tổng kim ngạch, đứng sau các thị trường lớn như Brazil, Mỹ, Ả Rập Xê Út và khối CPTPP.
(vasep.com.vn) Trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản và Nghề cá Quốc tế Busan (BISFE 2026), diễn ra từ ngày 4–6/11/2026 tại Trung tâm Triển lãm và Hội nghị BEXCO, Busan (Hàn Quốc), VASEP tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy hợp tác thủy sản giữa hai nước.
(vasep.com.vn) Theo cập nhật của Shrimp Insights, giá tôm chân trắng nguyên liệu tại 5 quốc gia sản xuất lớn gồm Ecuador, Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan và Việt Nam trong tuần 44 (26/10 – 1/11/2026) ghi nhận diễn biến trái chiều so với tuần 42, tùy theo quốc gia và cỡ tôm.
(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc nhập khẩu hơn 541.000 tấn cá minh thái đông lạnh từ Nga, trị giá khoảng 1 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay, theo Trung tâm Xuất khẩu Nông sản Liên bang Nga.
(vasep.com.vn) Sugiyo, nhà sản xuất thủy sản chế biến của Nhật Bản, đang mở rộng hoạt động tại Malaysia nhằm khai thác thị trường thực phẩm halal. Doanh nghiệp đã đạt chứng nhận halal trong năm 2026 và đang hợp tác với các nhà bán lẻ địa phương để phát triển danh mục sản phẩm, hướng tới mở rộng thị trường tại ASEAN.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn