Ông Lê Văn Quang - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn Minh Phú chia sẻ về những khó khăn của các doanh nghiệp ngành thủy sản trước dịch COVID-19, nhưng vẫn đang thu mua nguyên liệu tôm từ các hộ nuôi nhằm duy trì việc làm cho người lao động.
Theo ông Quang, nhiều doanh nghiệp xoay xở tìm cách phân chia lại lịch làm việc cho phù hợp, đào tạo tay nghề cho người lao động để có thể làm nhiều mặt hàng khác nhau với hy vọng dịch bệnh sớm được khống chế và sức mua của thị trường nhanh chóng hồi phục.
Chủ động “xoay xở”
Trong lúc khó khăn về thị trường, doanh nghiệp lại phải gánh nhiều loại chi phí phát sinh như thay đổi hành trình của tàu, thay đổi cảng đến, lưu container tại cảng... Đồng thời, phải chi thêm các sản phẩm phòng chống dịch như khẩu trang y tế, nhiệt kế, dung dịch sát khuẩn... Trong khi nguồn vốn của doanh nghiệp đang bị “chôn” trong hàng lưu kho thì những chi phí phát sinh đang chất thêm khó khăn lên doanh nghiệp.
Ông Trương Đình Hòe, Tổng Thư ký VASEP cho biết, hiện giá tôm, cá tra nguyên liệu đều giảm vì người nuôi sợ rớt giá nên thu hoạch sớm. Một số doanh nghiệp tạm ngừng mua nguyên liệu vì đơn hàng bị hoãn, hủy và không có đơn hàng mới trong khi kho lạnh để trữ hàng đã đầy. Nếu người nuôi hạn chế hoặc bỏ ao vì không trụ được ở giai đoạn này có thể dẫn đến thiếu nguyên liệu vào cuối năm - khi dịch bệnh hết, nhu cầu tiêu dùng tăng lại.
Những tháng tới, tình hình xuất khẩu tiếp tục chịu tác động xấu. Doanh nghiệp chưa thể thoát khỏi tình trạng bị sụt giảm, hoãn hoặc hủy đơn hàng, vận tải hàng hóa khó khăn. Nếu việc này kéo dài thì sẽ có nhiều doanh nghiệp, nhất là những đơn vị nhỏ không thể trụ vững vì thiếu vốn để duy trì, quay vòng kinh doanh.
Đứng trước khó khăn về xuất khẩu do dịch COVID-19, công ty cổ phần Nam Việt (Navico) với cá tra là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, đã có những bước chuyển đổi thị trường khá mạnh trong 2 tháng đầu năm. Trong tháng 2 khi dịch bệnh hoành hành tại Trung Quốc, Navico nhanh chóng chuyển trọng tâm sang khu vực EU và ASEAN để hạn chế tác động. Kết quả kim ngạch xuất khẩu tháng 2 tăng 21% so với cùng kỳ, doanh thu từ Trung Quốc giảm mạnh nhưng thị trường EU và ASEAN tăng trưởng lần lượt 55% và 101% so với cùng kỳ.
Trong thông điệp gửi cổ đông, ông Doãn Tới, chủ tịch Navico nhấn mạnh tăng trưởng trên nhờ chiến lược đa dạng thị trường. Trong bối cảnh dịch bệnh hoành hành tại EU, Navico kỳ vọng thị trường Trung Quốc có thể phục hồi kịp để bù đắp mức sụt giảm ở EU. Nếu điều này không khả thi, Navico vẫn còn thị trường ASEAN và Nam Mỹ cũng như thâm nhập thị trường mới.
Để giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay, ông Ong Hàng Văn, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thủy sản Trường Giang cho rằng, doanh nghiệp rất cần Chính phủ, các bộ ngành liên quan hỗ trợ nhằm giảm bớt khó khăn do COVID-19 thông qua chính sách kéo giảm chi phí cũng như tăng cường dòng vốn để hoạt động kinh doanh.
Cụ thể, về vốn cho sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp kiến nghị ngân hàng áp dụng mức lãi suất phù hợp hơn, mà cụ thể áp dụng lãi vay 3-6,5% đối với các khoản vay Việt Nam đồng và 1,5-2,8% đối với các khoản vay USD. Đồng thời “nới lỏng” các điều kiện cho vay, như chưa áp dụng tài sản thế chấp đảm bảo theo tỷ lệ; giảm quy trình thủ tục, điều kiện về thế chấp, tín chấp, yêu cầu về ngoại tệ tương ứng số vốn cấp.
Dựa vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp để cấp thêm hạn mức tín chấp để doanh nghiệp dễ tiếp cận nguồn vốn; cho vay dự trữ hàng hóa (xét cho vay tín chấp) để khi hết dịch sẽ có hàng bán kịp thời; tăng kỳ hạn vay vốn lưu động từ 4 tháng lên 6 tháng…
Cần sự “tiếp sức” của các bộ, ngành
Trước tình hình trên, VASEP đã tập hợp ý kiến của doanh nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản mong muốn Chính phủ xem xét, đề nghị Tổng Liên đoàn Lao động miễn nộp kinh phí công đoàn (2% quỹ lương) trong năm 2020 và tạm dừng việc đóng bảo hiểm xã hội đến cuối năm 2020, không tính lãi nộp chậm để có thể tiếp tục trả lương cho người lao động.
Doanh nghiệp cũng mong muốn Bộ Tài chính xem xét giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp trong năm 2020, Bộ Giao thông Vận tải tạm ngưng thu phí BOT đến hết năm 2020 nhằm giảm chi phí vận chuyển hàng hóa.
Đối với hệ thống ngân hàng, các doanh nghiệp cho rằng, hiện có quá nhiều loại phí “đè” lên doanh nghiệp như: chuyển tiền trong và ngoài nước, xử lý bộ chứng từ, báo có tiền về, điều vốn, chiết khấu, quản lý tài khoản... nên các ngân hàng có thể xem xét loại bỏ bớt.
Đồng thời, doanh nghiệp kiến nghị Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng thương mại có gói hỗ trợ cho vay lãi suất thấp dành cho doanh nghiệp và tạo điều kiện tiếp cận với gói vay lãi suất ưu đãi này. Đối với các khoản nợ đang vay, doanh nghiệp mong muốn được gia hạn nợ, không chuyển thành nợ xấu, không phạt nợ quá hạn tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp tục sản xuất.
Song song đó, để đảm bảo nguồn nguyên liệu chế biến cho các kỳ sản xuất tới, đặc biệt là khoảng cuối năm, VASEP kiến nghị Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có kế hoạch, quy hoạch về vùng nuôi nguyên liệu tôm, cá tra; có chính sách hỗ trợ cho người nuôi để khuyến khích họ tiếp tục thả giống mới, kịp thời đón đầu cơ hội sản xuất, xuất khẩu ngay sau khi dịch bệnh được kiểm soát và hoạt động giao thương được khôi phục.
(vasep.com.vn) Sản lượng cá nuôi của Brazil đã vượt mốc 1 triệu tấn trong năm 2025, theo Niên giám Nuôi trồng Thủy sản Brazil 2026 do Hiệp hội Peixe BR công bố. Tổng sản lượng đạt 1.011.540 tấn, tăng 4,41% so với năm 2024, qua đó củng cố vị thế của nuôi cá là một trong những ngành tăng trưởng của nông nghiệp Brazil.
(vasep.com.vn) Sau một năm 2025 nhiều biến động, xuất khẩu tôm của Indonesia bước vào năm 2026 với xu hướng trái chiều: khối lượng giảm nhẹ nhưng giá trị vẫn tăng, cho thấy tín hiệu cải thiện về giá.
(vasep.com.vn) Các nhà lập pháp Trung Quốc vừa thông qua bản sửa đổi Luật Thủy sản, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/5/2026, với nhiều thay đổi nhằm siết chặt quản lý hoạt động khai thác và nuôi trồng thủy sản, đồng thời tăng cường chống đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
(vasep.com.vn) Xung đột quân sự tại Trung Đông từ cuối tháng 2/2026 đã nhanh chóng lan sang lĩnh vực thương mại và logistics toàn cầu, đặc biệt sau khi hoạt động vận tải qua khu vực Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz bị gián đoạn. Tình hình này đang tạo ra những tác động đáng kể đối với chuỗi cung ứng thủy sản thế giới, trong đó có ngành cá ngừ.
(vasep.com.vn) Sản lượng cá rô phi của Brazil tiếp tục tăng mạnh, nhưng ngành đang đối mặt với thách thức duy trì giá trị gia tăng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Việc mở rộng nhanh đã khiến phi lê – sản phẩm chủ lực – trở thành mặt hàng mang tính hàng hóa phổ thông, với mức độ tiêu chuẩn hóa cao, nhạy cảm về giá và biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp. Điều này đặt ra yêu cầu phải cân bằng giữa tăng quy mô và đảm bảo hiệu quả kinh tế.
(vasep.com.vn) Chính phủ chuyển tiếp Guinea-Bissau đã ban hành lệnh cấm ngay lập tức đối với hoạt động sản xuất bột cá và dầu cá, sau khi phát hiện các “nhà máy nổi” hoạt động ngoài khơi nước này. Quyết định được đưa ra ngày 29/1, trong bối cảnh quốc gia Tây Phi này đang đối mặt với áp lực suy giảm nguồn lợi cá nổi nhỏ – nhóm loài đóng vai trò quan trọng đối với an ninh lương thực và hệ sinh thái ven biển.
(vasep.com.vn) Năm 2025 ghi nhận tín hiệu cải thiện trong cán cân thương mại thủy sản của Mỹ khi tỷ lệ xuất khẩu so với nhập khẩu tăng lên 0,21:1, cao hơn mức 0,19:1 của năm 2024 và đảo chiều xu hướng suy giảm kéo dài từ năm 2021. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng chính sách thuế quan cao trên diện rộng, góp phần kìm hãm nhập khẩu, trong khi giá một số mặt hàng thủy sản khai thác tăng đã hỗ trợ giá trị xuất khẩu.
Tiếp nối các động thái kiểm soát biên giới chặt chẽ hơn, Indonesia vừa ban hành Nghị định số 13 năm 2025 quy định thủ tục đăng ký bắt buộc đối với các nhà xuất khẩu thủy sản và sản phẩm thủy sản. Cơ quan Kiểm dịch Indonesia (Indonesia Quarantine Authority – IQA) ban hành Nghị định này như một biện pháp kiểm soát rủi ro trước biên giới, nhằm bảo đảm an toàn dịch bệnh thủy sản, an toàn sinh học, truy xuất nguồn gốc và chất lượng sản phẩm nhập khẩu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn