Ngành chế biến thủy sản Trung Quốc chật vật vì thiếu nguyên liệu

Marina Huang, Phó Tổng Giám đốc của một công ty đảm bảo chất lượng bên thứ ba Helmsman Quality and Technology Services (HQTS) Group, đã có cái nhìn trực tiếp về ảnh hưởng của đại dịch đến lĩnh vực chế biến thủy sản của Trung Quốc. Có trụ sở tại thành phố Phúc Châu, miền nam Trung Quốc, Tập đoàn HQTS có các hoạt động trên khắp châu Á, tiến hành kiểm tra các nhà máy và sản phẩm cho khách hàng, bao gồm một số chuỗi bán lẻ phương Tây. Trong một cuộc phỏng vấn với SeafoodSource, Huang cho biết COVID-19 đã tạo ra những thay đổi đáng kể đối với lĩnh vực chế biến thủy sản của Trung Quốc.

Những thách thức lớn nhất mà khách hàng của bạn mua hoặc xuất khẩu thủy sản từ Trung Quốc trong COVID-19 phải đối mặt là gì?

Họ không thể đi thăm nhà máy như trước, vì vậy việc kiểm soát chất lượng sản phẩm thu mua của họ trở nên khó khăn hơn. Trước đây, một số khách hàng có thể cử nhân viên kiểm soát chất lượng của riêng họ đến thăm nhà máy để đảm bảo chất lượng hàng hóa, nhưng do phong tỏa và hạn chế đi lại trong COVID-19, họ không thể làm theo cách này nữa. Việc kiểm tra nhà cung cấp và kiểm tra chất lượng không thể được thực hiện do đường xa. Nếu họ không thể tìm thấy các lựa chọn thay thế phù hợp cho dịch vụ này, có thể có rủi ro về chất lượng đối với hàng hóa của họ.

Điều đó có nghĩa là công ty của bạn kinh doanh nhiều hơn, hay đơn hàng thủy sản từ khách hàng nước ngoài ít hơn, làm giảm khối lượng công việc của bạn?

Về mặt kỹ thuật, tình huống này sẽ mang lại nhiều đơn đặt hàng hơn cho chúng tôi, nhưng trên thực tế, thực tế không đáp ứng được kỳ vọng của chúng tôi. Tôi cho rằng tốc độ giao dịch thủy sản chậm hơn có thể là một trong những lý do giải thích cho điều này.

Có những quy định kiểm tra mới mà HQTS thực hiện đối với thủy sản, chẳng hạn như kiểm tra COVID-19?

Việc kiểm tra COVID-19 đòi hỏi nhiều điều kiện thiết yếu mà các công ty QC bên thứ ba nói chung không thể dễ dàng trang bị. Một trong những điều kiện nghiêm trọng của chúng tôi là làm thế nào để bảo vệ sức khỏe và sự an toàn của các thanh tra viên của chúng tôi trong khi chọn mẫu từ toàn bộ hàng hóa để xét nghiệm vi rút coronavirus. Chúng tôi không thể đặt nhân viên của mình vào bất kỳ rủi ro nào có thể xảy ra, vì vậy mô hình làm việc hiện tại mà chúng tôi sử dụng là nhận sự hỗ trợ từ các công ty chuyên về loại thử nghiệm này.

Hoạt động sản xuất thủy sản hiện nay ở Trung Quốc trở lại bình thường chưa? Nhập nguyên liệu thủy sản vào Trung Quốc cho các nhà máy thủy sản có khó không?

Đúng vậy, nhập khẩu nguyên liệu thủy sản vào Trung Quốc khá khó khăn. Các hoạt động của nhà máy ở Trung Quốc hầu hết đã trở lại bình thường nhưng nếu có liên quan bất kỳ đến nguyên liệu nhập khẩu thì nó sẽ trở lại không bình thường. Có một số khía cạnh khác vẫn ảnh hưởng đến sản xuất thủy sản ở Trung Quốc - ví dụ, việc quản lý chặt chẽ các nguyên liệu thô nhập khẩu. Mất thời gian hơn và chi phí cao hơn cho thủ tục hải quan.

Có tình trạng trì trệ tại các cảng và các yêu cầu kiểm tra khắt khe hơn ở các nhà máy chế biến thủy sản không?

Vâng, có. Sự thu hẹp sản xuất và tiêu thụ liên tục ​​do COVID-19 đã khiến hoạt động thương mại hàng hải bị trì trê, làm giảm nhu cầu vận chuyển và lưu lượng cảng và kim ngạch. Chiến lược phản ứng của các liên minh vận tải container về việc dừng dịch vụ trên các tuyến đường nhất định hoặc hủy bỏ các chuyến cập cảng đang làm cho nguồn cung dịch vụ vận tải biển trở nên bất ổn hơn. Song song đó, các hạn chế liên quan đến COVID-19 đã gây ra tắc nghẽn cảng và chậm trễ trong việc bốc dỡ hàng hóa, phá vỡ chuỗi cung ứng và kết nối hàng hải của khu vực. Do COVID-19, việc kiểm tra tại cảng quốc tế nghiêm ngặt hơn bao giờ hết, sản phẩm không thể được thông quan kịp thời sau khi cập cảng, khiến chi phí lưu kho tại cảng và chi phí kiểm tra hàng hóa cao hơn.

Có phải tất cả các chi phí phát sinh và việc kiểm tra, giám sát sẽ làm giảm thương mại thủy sản trong và ngoài Trung Quốc trong năm tới không?

Chúng tôi không thể nói. Hy vọng mọi thứ trở lại bình thường vào năm 2021.

Vấn đề chất lượng lớn mà bạn tập trung vào các nhà máy thủy sản Trung Quốc là gì?

Chất lượng của nguyên liệu thô, vấn đề vệ sinh và các chất phụ gia hóa học.

Các nhà máy chế biến có chuyển sang cung cấp cho thị trường nội địa không?

Kể từ đầu năm ngoái, bị ảnh hưởng bởi COVID-19 và suy thoái kinh tế toàn cầu, nhu cầu trên thị trường quốc tế đã giảm đáng kể. Xuất khẩu của Trung Quốc tiếp tục chững lại và nhiều công ty đã chuyển hoạt động kinh doanh từ thị trường nước ngoài sang thị trường nội địa.

Trung Quốc có xuất khẩu nhiều hơn sang các thị trường mới nổi khác nhau, chẳng hạn như Châu Phi?

Không hẳn. Chúng tôi không xuất khẩu nhiều hơn sang châu Phi.

Theo bà, lĩnh vực chế biến thủy sản của Trung Quốc có xu hướng sáp nhập không? Và có ít nhà máy hơn so với 5 năm trước?

Số lượng các doanh nghiệp chế biến thủy sản ở Trung Quốc đang giảm dần, nhưng công suất chế biến trung bình hàng năm nói chung đang tăng lên. Số liệu của Bộ Nông nghiệp Trung Quốc cho thấy từ năm 2015 đến năm 2019, số lượng doanh nghiệp trong ngành chế biến thủy sản của Trung Quốc có xu hướng giảm nhẹ. Năm 2019, tổng số doanh nghiệp chế biến trong toàn ngành là 9.323 doanh nghiệp, giảm so với cùng kỳ năm ngoái là 13. Trong số đó, số doanh nghiệp trên quy mô chỉ định là 2.570 doanh nghiệp, tăng 46 doanh nghiệp so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy rằng mức độ tập trung của ngành ngày càng tăng.

Với việc từng bước nâng cấp thiết bị chế biến thủy sản của Trung Quốc lên tự động hóa và thông minh, năng lực chế biến thủy sản nói chung đã tăng lên. Dữ liệu cho thấy từ năm 2015 đến năm 2019, công suất chế biến thủy sản trung bình hàng năm của Trung Quốc tăng từ 28,1 triệu tấn lên 28,8 triệu tấn (sản lượng sản phẩm chế biến thực tế đạt 21,5 triệu tấn – theo phóng viên).

Hiện có nhiều nhà máy thủy sản Trung Quốc tự động hóa hơn không?

Vâng, có nhiều cơ giới hóa hơn. Nhưng ngành chế biến thủy sản vẫn là ngành sử dụng nhiều lao động. Máy móc và rô bốt không thể thay thế tất cả nhân công. Từ quan điểm của việc tiếp tục làm việc và sản xuất trong bối cảnh dịch bệnh này, những công ty có thể tiếp tục làm việc và trở lại sản xuất sớm hơn và tốt hơn đều là những công ty có mức độ tự động hóa thiết bị thông minh hơn. Vì vậy, có thể nhiều công ty sẽ đầu tư vào phần này sau COVID-19.