Ngành cá rô phi Trung Quốc trước nhiều biến động: Cơ hội và thách thức trong bối cảnh mới

Thị trường thế giới 08:49 02/12/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Là quốc gia sản xuất cá rô phi lớn nhất thế giới, Trung Quốc giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2024–2025, ngành tilapia của nước này đang đối mặt với hàng loạt biến động sâu rộng, từ giá nguyên liệu trì trệ, chi phí sản xuất leo thang đến sự thay đổi mạnh mẽ trong cấu trúc thị trường xuất khẩu. Những diễn biến này không chỉ tác động đến nội bộ ngành nuôi trồng của Trung Quốc mà còn tạo ra các cơ hội chiến lược cho những nước xuất khẩu khác, bao gồm Việt Nam.

Trong nửa đầu năm 2025, theo số liệu từ các báo cáo thương mại thủy sản quốc tế, Trung Quốc xuất khẩu tilapia đạt khoảng 238 triệu USD, tăng gần 60% so với cùng kỳ năm trước. Dù tăng trưởng giá trị tương đối mạnh, bức tranh tổng thể lại không hoàn toàn tích cực. Phần lớn mức tăng đến từ phục hồi nhu cầu ở một số thị trường châu Phi và châu Âu, trong khi thị trường truyền thống quan trọng như Hoa Kỳ suy giảm rõ rệt do thuế quan cao và động thái tìm nguồn cung thay thế. Xu hướng này đang buộc nhiều doanh nghiệp Trung Quốc phải điều chỉnh chiến lược, giảm tồn kho và hạn chế thu mua nguyên liệu.

Ở cấp độ sản xuất, các tỉnh phía Nam như Quảng Đông, Quảng Tây và Hải Nam tiếp tục dẫn đầu về sản lượng, chiếm hơn một nửa tổng tilapia của Trung Quốc. Tuy nhiên, giá tại trại thời điểm cuối năm 2024 và đầu năm 2025 duy trì ở mức thấp, thậm chí gần điểm hòa vốn, khiến người nuôi chịu nhiều sức ép. Trong tuần 46/2025, giá tại Hải Nam giảm thêm khoảng 0,20 nhân dân tệ/kg; tại Quảng Đông và Quảng Tây, giá có ổn định hơn nhưng không tạo tín hiệu phục hồi. Nguồn cung dồi dào, sức mua từ nhà máy yếu và tiến độ xuất khẩu chậm là các nguyên nhân chính.

Bên cạnh đó, những thay đổi trong chính sách môi trường tại một số địa phương cũng gia tăng chi phí đầu vào, đặc biệt liên quan đến quản lý ao nuôi và xử lý nước thải. Một số nhà máy chế biến cho biết mức chi phí tăng thêm từ 5–10%, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận. Các yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm tại thị trường nhập khẩu lớn như Mỹ, EU tiếp tục khắt khe, làm tăng thêm rủi ro đối với doanh nghiệp Trung Quốc, nhất là sau một số vụ cảnh báo liên quan đến dư lượng chất cấm.

Mặc dù vậy, Trung Quốc vẫn duy trì vị thế là nhà cung cấp tilapia lớn nhất thế giới, với cơ cấu sản phẩm đa dạng, từ cá nguyên con đông lạnh đến phi-lê giá trị cao. Trong nửa đầu năm 2025, sản phẩm nguyên con chiếm khoảng 68% giá trị xuất khẩu, phản ánh nhu cầu mạnh từ các quốc gia châu Phi – khu vực đang nổi lên như thị trường trọng điểm. EU cũng ghi nhận mức tăng nhập khẩu ổn định, chiếm khoảng 17–18% tổng kim ngạch.

Những chuyển động trong ngành tilapia Trung Quốc tạo ra các hàm ý đáng chú ý đối với Việt Nam. Khi thị trường Mỹ hạn chế nhập từ Trung Quốc, cơ hội mở ra cho các nguồn cung thay thế có chất lượng ổn định hơn. Đồng thời, sự cạnh tranh của Trung Quốc tại châu Phi và EU vẫn rất lớn, nhưng cũng cho thấy những khoảng trống về phân khúc sản phẩm và tiêu chuẩn cao cấp – nơi Việt Nam có thể khai thác nếu đầu tư sâu vào chất lượng, truy xuất nguồn gốc và quản lý chuỗi lạnh.

Trong bối cảnh ngành tilapia toàn cầu thay đổi nhanh chóng, việc theo dõi sát sao diễn biến tại Trung Quốc là cần thiết để xây dựng chiến lược phát triển phù hợp. Với xu hướng chi phí tăng, thị trường phân hóa và xuất khẩu gặp khó, ngành tilapia Trung Quốc nhiều khả năng tiếp tục chịu sức ép trong thời gian tới. Đây cũng chính là thời điểm để Việt Nam cân nhắc mở rộng thị phần, đa dạng hóa sản phẩm và tận dụng cơ hội từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng quốc tế.

ca ro phi trung quoc

TIN MỚI CẬP NHẬT

Hướng dẫn mới về việc cấp giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác, giấy xác nhận chế biến để xuất khẩu vào EU

 |  13:36 22/05/2026

(vasep.com.vn) Ngày 22/5/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Công văn 5177/BNNMT – TSKN về việc thực hiện cấp giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác, giấy xác nhận chế biến để xuất khẩu vào EU.

Na Uy phân bổ hạn ngạch cá haddock chưa sử dụng cho đội tàu khai thác

 |  09:54 22/05/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Na Uy đã quyết định phân bổ lại phần hạn ngạch cá tuyết chấm đen (haddock) và cá tuyết cod chưa được sử dụng của các nước thứ ba cho đội tàu khai thác trong nước nhằm tăng hiệu quả sử dụng nguồn lợi thủy sản.

Ai Cập sẵn sàng xuất khẩu thủy sản nuôi sang EU

 |  09:48 22/05/2026

(vasep.com.vn) Ai Cập, quốc gia dẫn đầu châu Phi về sản lượng nuôi trồng thủy sản, đang tiến gần tới cột mốc quan trọng khi chuẩn bị được phép xuất khẩu sản phẩm nuôi sang Liên minh châu Âu (EU). Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm Quốc gia Ai Cập, nước này đã hoàn tất các yêu cầu kỹ thuật về an toàn thực phẩm và kiểm soát thú y theo tiêu chuẩn của EU. Quyết định chính thức dự kiến được ban hành trong quý III/2026.

Giá cá hake Thái Bình Dương lập kỷ lục

 |  09:44 22/05/2026

(vasep.com.vn) Giá cá hake Thái Bình Dương đang tăng mạnh lên mức cao kỷ lục, kéo theo sự biến động trên thị trường cá thịt trắng toàn cầu. Sau khi mùa khai thác mới tại bờ Tây nước Mỹ bắt đầu, giá cá hake liên tục leo thang do nguồn cung hạn chế và nhu cầu thay thế cá tuyết, cá minh thái gia tăng.

Xuất khẩu cá tra tháng 4/2026 tăng trưởng 18%, thị trường Mỹ có tín hiệu phục hồi

 |  09:18 22/05/2026

(vasep.com.vn) Theo số liệu Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cá tra trong tháng 4/2026 đạt 206 triệu USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm 2025 — tiếp tục là tháng tăng trưởng hai con số liên tiếp kể từ đầu năm. Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra toàn ngành đạt 720 triệu USD, tăng 17% so cùng kỳ, phản ánh đà tăng trưởng tích cực của mặt hàng chủ lực này.

Lạm phát kéo giảm doanh số hải sản bán lẻ tại Mỹ

 |  09:17 21/05/2026

(vasep.com.vn) Doanh số hải sản bán lẻ tại Mỹ giảm trong tháng 4 do áp lực lạm phát gia tăng và kỳ nghỉ lễ Phục sinh diễn ra sớm hơn so với năm 2025, khiến mức nền so sánh của năm ngoái cao hơn. Theo dữ liệu từ hãng nghiên cứu thị trường Circana được 210 Analytics phân tích, doanh thu hải sản tươi sống chỉ tăng nhẹ 0,6% lên 678,8 triệu USD, trong khi sản lượng tiêu thụ giảm 3,9% so với cùng kỳ năm trước.

Khủng hoảng chi phí đẩy ngành surimi Nhật Bản vào giai đoạn khó khăn

 |  09:12 21/05/2026

(vasep.com.vn) Ngành surimi Nhật Bản đang đối mặt với cuộc khủng hoảng chi phí nghiêm trọng khi giá nguyên liệu, năng lượng và logistics đồng loạt tăng mạnh, trong khi sản lượng tiếp tục giảm xuống mức thấp lịch sử.

Xuất khẩu tôm Myanmar hướng tới thị trường cao cấp

 |  09:01 21/05/2026

(vasep.com.vn) Ngành xuất khẩu tôm của Myanmar ghi nhận kết quả tích cực trong năm tài chính 2025–2026, với sản lượng và giá trị tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước.

Transimex - Đối tác logistics chuỗi lạnh toàn diện cho ngành thủy sản Việt Nam

 |  16:10 20/05/2026

Trong bối cảnh thị trường thủy sản toàn cầu năm 2026 đối mặt với nhiều biến động - từ xung đột địa chính trị đến các yêu cầu ngày càng khắt khe từ EU và Mỹ. Việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng đã trở thành yếu tố then chốt để doanh nghiệp duy trì năng lực cạnh tranh. Với vị thế là một trong những doanh nghiệp logistics hàng đầu Việt Nam, Transimex sẽ mang đến hệ sinh thái logistics tích hợp, hỗ trợ doanh nghiệp hội viên VASEP tối ưu chuỗi cung ứng lạnh và nâng cao hiệu quả xuất khẩu.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC