Ngành cá rô phi Trung Quốc trước nhiều biến động: Cơ hội và thách thức trong bối cảnh mới

Thị trường thế giới 08:49 02/12/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Là quốc gia sản xuất cá rô phi lớn nhất thế giới, Trung Quốc giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2024–2025, ngành tilapia của nước này đang đối mặt với hàng loạt biến động sâu rộng, từ giá nguyên liệu trì trệ, chi phí sản xuất leo thang đến sự thay đổi mạnh mẽ trong cấu trúc thị trường xuất khẩu. Những diễn biến này không chỉ tác động đến nội bộ ngành nuôi trồng của Trung Quốc mà còn tạo ra các cơ hội chiến lược cho những nước xuất khẩu khác, bao gồm Việt Nam.

Trong nửa đầu năm 2025, theo số liệu từ các báo cáo thương mại thủy sản quốc tế, Trung Quốc xuất khẩu tilapia đạt khoảng 238 triệu USD, tăng gần 60% so với cùng kỳ năm trước. Dù tăng trưởng giá trị tương đối mạnh, bức tranh tổng thể lại không hoàn toàn tích cực. Phần lớn mức tăng đến từ phục hồi nhu cầu ở một số thị trường châu Phi và châu Âu, trong khi thị trường truyền thống quan trọng như Hoa Kỳ suy giảm rõ rệt do thuế quan cao và động thái tìm nguồn cung thay thế. Xu hướng này đang buộc nhiều doanh nghiệp Trung Quốc phải điều chỉnh chiến lược, giảm tồn kho và hạn chế thu mua nguyên liệu.

Ở cấp độ sản xuất, các tỉnh phía Nam như Quảng Đông, Quảng Tây và Hải Nam tiếp tục dẫn đầu về sản lượng, chiếm hơn một nửa tổng tilapia của Trung Quốc. Tuy nhiên, giá tại trại thời điểm cuối năm 2024 và đầu năm 2025 duy trì ở mức thấp, thậm chí gần điểm hòa vốn, khiến người nuôi chịu nhiều sức ép. Trong tuần 46/2025, giá tại Hải Nam giảm thêm khoảng 0,20 nhân dân tệ/kg; tại Quảng Đông và Quảng Tây, giá có ổn định hơn nhưng không tạo tín hiệu phục hồi. Nguồn cung dồi dào, sức mua từ nhà máy yếu và tiến độ xuất khẩu chậm là các nguyên nhân chính.

Bên cạnh đó, những thay đổi trong chính sách môi trường tại một số địa phương cũng gia tăng chi phí đầu vào, đặc biệt liên quan đến quản lý ao nuôi và xử lý nước thải. Một số nhà máy chế biến cho biết mức chi phí tăng thêm từ 5–10%, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận. Các yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm tại thị trường nhập khẩu lớn như Mỹ, EU tiếp tục khắt khe, làm tăng thêm rủi ro đối với doanh nghiệp Trung Quốc, nhất là sau một số vụ cảnh báo liên quan đến dư lượng chất cấm.

Mặc dù vậy, Trung Quốc vẫn duy trì vị thế là nhà cung cấp tilapia lớn nhất thế giới, với cơ cấu sản phẩm đa dạng, từ cá nguyên con đông lạnh đến phi-lê giá trị cao. Trong nửa đầu năm 2025, sản phẩm nguyên con chiếm khoảng 68% giá trị xuất khẩu, phản ánh nhu cầu mạnh từ các quốc gia châu Phi – khu vực đang nổi lên như thị trường trọng điểm. EU cũng ghi nhận mức tăng nhập khẩu ổn định, chiếm khoảng 17–18% tổng kim ngạch.

Những chuyển động trong ngành tilapia Trung Quốc tạo ra các hàm ý đáng chú ý đối với Việt Nam. Khi thị trường Mỹ hạn chế nhập từ Trung Quốc, cơ hội mở ra cho các nguồn cung thay thế có chất lượng ổn định hơn. Đồng thời, sự cạnh tranh của Trung Quốc tại châu Phi và EU vẫn rất lớn, nhưng cũng cho thấy những khoảng trống về phân khúc sản phẩm và tiêu chuẩn cao cấp – nơi Việt Nam có thể khai thác nếu đầu tư sâu vào chất lượng, truy xuất nguồn gốc và quản lý chuỗi lạnh.

Trong bối cảnh ngành tilapia toàn cầu thay đổi nhanh chóng, việc theo dõi sát sao diễn biến tại Trung Quốc là cần thiết để xây dựng chiến lược phát triển phù hợp. Với xu hướng chi phí tăng, thị trường phân hóa và xuất khẩu gặp khó, ngành tilapia Trung Quốc nhiều khả năng tiếp tục chịu sức ép trong thời gian tới. Đây cũng chính là thời điểm để Việt Nam cân nhắc mở rộng thị phần, đa dạng hóa sản phẩm và tận dụng cơ hội từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng quốc tế.

ca ro phi trung quoc

TIN MỚI CẬP NHẬT

Cảng Chattogram siết xử lý lưới khai thác trái phép

 |  15:15 04/09/2026

(vasep.com.vn) Cơ quan Cảng Chattogram (CPA) đang tăng cường xử lý tình trạng ngư dân thả lưới trái phép tại luồng hàng hải và khu neo đậu ngoài cảng, gây cản trở tàu thuyền và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn hàng hải.

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 04/9/2026

 |  11:36 04/09/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 4/9/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách, cạnh tranh và nguồn cung. Mỹ đưa cải tổ SIMP vào lộ trình nâng sức cạnh tranh thủy sản nội địa; thuế chống bán phá giá tôm Ấn Độ tăng; Ecuador và Indonesia từng bước khôi phục khả năng xuất khẩu, trong khi ngành tôm cảnh báo nguy cơ thiếu khoảng 400.000 tấn nguyên liệu biển cho thức ăn vào năm 2028. Bên cạnh đó, giá cá hồi, nhập khẩu sò điệp và đầu tư nuôi RAS tiếp tục cho thấy những dịch chuyển đáng chú ý trên thị trường toàn cầu

An Hải tăng gấp đôi công suất chế biến cá ngừ nguyên liệu 

 |  08:16 04/09/2026

(vasep.com.vn) Công ty TNHH Thủy Sản An Hải đã tăng gấp đôi công suất chế biến nguyên liệu sau khi đưa vào hoạt động nhà máy Nhơn Hội 2 tại miền Trung Việt Nam. 

Thiếu cá thịt trắng làm thay đổi thị trường đồ ăn nhanh ở châu Âu

 |  08:15 04/09/2026

(vasep.com.vn) Thời kỳ cá tuyết giá rẻ đang dần kết thúc khi tình trạng thiếu hụt cá thịt trắng tự nhiên, đặc biệt là cá tuyết Đại Tây Dương (cod) và haddock, gây áp lực lớn lên ngành dịch vụ ăn uống châu Âu. Tại Anh – thị trường tiêu thụ fish and chips hàng đầu thế giới – các doanh nghiệp đang phải điều chỉnh mạnh để thích ứng với chi phí nguyên liệu tăng cao.

Nghiên cứu: Đánh bắt IUU quy mô công nghiệp chiếm tới 15% sản lượng khai thác biển toàn cầu

 |  08:15 04/09/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu của các nhà khoa học tại Đại học British Columbia cho thấy hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) quy mô công nghiệp có thể chiếm tới 15% tổng sản lượng khai thác thủy sản biển tự nhiên trên toàn cầu, với giá trị ước tính 6,2-12,2 tỷ USD.

Oregon yêu cầu tàu khai thác cua Dungeness lắp thiết bị giám sát điện tử

 |  08:14 04/09/2026

(vasep.com.vn) Ủy ban Cá và Động vật hoang dã Oregon (ODFW) đã nhất trí thông qua quy định yêu cầu các tàu thương mại khai thác cua Dungeness lắp đặt hệ thống giám sát tàu điện tử trước ngày 1/2/2027, nhằm giảm nguy cơ cá voi bị mắc vào ngư cụ.

Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc giảm 12% nhập khẩu surimi cá minh thái từ Mỹ và Nga

 |  08:13 04/09/2026

(vasep.com.vn) Nhập khẩu surimi cá minh thái Alaska từ hai nguồn cung lớn là Mỹ và Nga vào ba thị trường châu Á chủ chốt đồng loạt giảm trong nửa đầu năm 2026, trong bối cảnh nguồn cung surimi cá minh thái toàn cầu đang có dấu hiệu thắt chặt.

Thị trường phi lê cá châu Âu tái định hình, cạnh tranh ngày càng gay gắt

 |  08:13 04/09/2026

(vasep.com.vn) Thị trường phi lê cá tiếp tục là phân khúc quan trọng nhất của ngành thủy sản châu Âu và đang có những thay đổi đáng kể về nguồn cung, giá cả và vị thế của các nhà xuất khẩu. Trong 5 năm qua, khối lượng thị trường chỉ tăng khoảng 5%, từ 986.000 tấn năm 2020 lên 1,036 triệu tấn năm 2025. Tuy nhiên, giá trị tăng tới 30%, từ 4,68 tỷ euro lên 6,06 tỷ euro, cho thấy giá phi lê cá đang tăng rõ rệt.

Xuất khẩu thủy sản tháng 8/2026: Tăng trưởng thu hẹp, động lực tiếp tục lệch về châu Á

 |  12:54 03/09/2026

(vasep.com.vn) Tháng 8/2026, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 1,14 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ; lũy kế tám tháng đạt 8,00 tỷ USD, tăng 11,8%. Nhịp tăng đã chậm lại so với mức 12,8% của bảy tháng đầu năm. Trung Quốc - Hồng Kông và ASEAN đang bù cho sự suy yếu tại Mỹ, EU và một phần Nhật Bản. Sự phân hóa này sẽ còn rõ hơn trong quý IV, khi thuế thương mại và yêu cầu truy xuất tác động trực tiếp tới đơn hàng.

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 3/9/2026

 |  09:28 03/09/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu tiếp tục có nhiều biến động đáng chú ý trong ngày 03/9/2026, với tâm điểm là giá tôm tại ao có dấu hiệu ổn định; thuế nhập khẩu cao chưa giúp tôm Vịnh Mexico tăng thị phần tại Mỹ; Ecuador tiếp tục nâng giá tôm bán sang Trung Quốc sau Hội chợ Thượng Hải; Dịch bệnh gây thiệt hại khoảng 250 trang trại tôm tại Bangladesh; Trung Quốc tiếp tục nổi lên là thị trường trung tâm của nhiều dòng thủy sản cao cấp; Mỹ tiếp tục chuẩn bị hạ tầng dữ liệu truy xuất cho FSMA 204....

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC