Ngành cá rô phi Trung Quốc trước nhiều biến động: Cơ hội và thách thức trong bối cảnh mới

Thị trường thế giới 08:49 02/12/2025 Le Hanh
(vasep.com.vn) Là quốc gia sản xuất cá rô phi lớn nhất thế giới, Trung Quốc giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2024–2025, ngành tilapia của nước này đang đối mặt với hàng loạt biến động sâu rộng, từ giá nguyên liệu trì trệ, chi phí sản xuất leo thang đến sự thay đổi mạnh mẽ trong cấu trúc thị trường xuất khẩu. Những diễn biến này không chỉ tác động đến nội bộ ngành nuôi trồng của Trung Quốc mà còn tạo ra các cơ hội chiến lược cho những nước xuất khẩu khác, bao gồm Việt Nam.

Trong nửa đầu năm 2025, theo số liệu từ các báo cáo thương mại thủy sản quốc tế, Trung Quốc xuất khẩu tilapia đạt khoảng 238 triệu USD, tăng gần 60% so với cùng kỳ năm trước. Dù tăng trưởng giá trị tương đối mạnh, bức tranh tổng thể lại không hoàn toàn tích cực. Phần lớn mức tăng đến từ phục hồi nhu cầu ở một số thị trường châu Phi và châu Âu, trong khi thị trường truyền thống quan trọng như Hoa Kỳ suy giảm rõ rệt do thuế quan cao và động thái tìm nguồn cung thay thế. Xu hướng này đang buộc nhiều doanh nghiệp Trung Quốc phải điều chỉnh chiến lược, giảm tồn kho và hạn chế thu mua nguyên liệu.

Ở cấp độ sản xuất, các tỉnh phía Nam như Quảng Đông, Quảng Tây và Hải Nam tiếp tục dẫn đầu về sản lượng, chiếm hơn một nửa tổng tilapia của Trung Quốc. Tuy nhiên, giá tại trại thời điểm cuối năm 2024 và đầu năm 2025 duy trì ở mức thấp, thậm chí gần điểm hòa vốn, khiến người nuôi chịu nhiều sức ép. Trong tuần 46/2025, giá tại Hải Nam giảm thêm khoảng 0,20 nhân dân tệ/kg; tại Quảng Đông và Quảng Tây, giá có ổn định hơn nhưng không tạo tín hiệu phục hồi. Nguồn cung dồi dào, sức mua từ nhà máy yếu và tiến độ xuất khẩu chậm là các nguyên nhân chính.

Bên cạnh đó, những thay đổi trong chính sách môi trường tại một số địa phương cũng gia tăng chi phí đầu vào, đặc biệt liên quan đến quản lý ao nuôi và xử lý nước thải. Một số nhà máy chế biến cho biết mức chi phí tăng thêm từ 5–10%, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận. Các yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm tại thị trường nhập khẩu lớn như Mỹ, EU tiếp tục khắt khe, làm tăng thêm rủi ro đối với doanh nghiệp Trung Quốc, nhất là sau một số vụ cảnh báo liên quan đến dư lượng chất cấm.

Mặc dù vậy, Trung Quốc vẫn duy trì vị thế là nhà cung cấp tilapia lớn nhất thế giới, với cơ cấu sản phẩm đa dạng, từ cá nguyên con đông lạnh đến phi-lê giá trị cao. Trong nửa đầu năm 2025, sản phẩm nguyên con chiếm khoảng 68% giá trị xuất khẩu, phản ánh nhu cầu mạnh từ các quốc gia châu Phi – khu vực đang nổi lên như thị trường trọng điểm. EU cũng ghi nhận mức tăng nhập khẩu ổn định, chiếm khoảng 17–18% tổng kim ngạch.

Những chuyển động trong ngành tilapia Trung Quốc tạo ra các hàm ý đáng chú ý đối với Việt Nam. Khi thị trường Mỹ hạn chế nhập từ Trung Quốc, cơ hội mở ra cho các nguồn cung thay thế có chất lượng ổn định hơn. Đồng thời, sự cạnh tranh của Trung Quốc tại châu Phi và EU vẫn rất lớn, nhưng cũng cho thấy những khoảng trống về phân khúc sản phẩm và tiêu chuẩn cao cấp – nơi Việt Nam có thể khai thác nếu đầu tư sâu vào chất lượng, truy xuất nguồn gốc và quản lý chuỗi lạnh.

Trong bối cảnh ngành tilapia toàn cầu thay đổi nhanh chóng, việc theo dõi sát sao diễn biến tại Trung Quốc là cần thiết để xây dựng chiến lược phát triển phù hợp. Với xu hướng chi phí tăng, thị trường phân hóa và xuất khẩu gặp khó, ngành tilapia Trung Quốc nhiều khả năng tiếp tục chịu sức ép trong thời gian tới. Đây cũng chính là thời điểm để Việt Nam cân nhắc mở rộng thị phần, đa dạng hóa sản phẩm và tận dụng cơ hội từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng quốc tế.

ca ro phi trung quoc

TIN MỚI CẬP NHẬT

Các nhà nhập khẩu thủy sản Mỹ thiệt hại hơn 1 tỷ USD do chính sách thuế quan mới

 |  09:20 08/01/2026

(vasep.com.vn) Theo số liệu thương mại thủy sản mới nhất của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), nguồn thu từ thuế nhập khẩu thủy sản của Mỹ đã tăng mạnh trong năm 2025, trong khi khối lượng và giá trị nhập khẩu có xu hướng giảm. Các biện pháp thuế quan được triển khai dưới thời Tổng thống Donald Trump đang tạo ra tác động đáng kể đối với chuỗi cung ứng thủy sản và các doanh nghiệp nhập khẩu.

Đại học Queretaro phát triển thức ăn thủy sản từ sâu gạo

 |  09:18 08/01/2026

Đại học Tự trị Queretaro (UAQ) vừa đạt bước tiến quan trọng trong công nghệ sinh học thực phẩm với dự án sử dụng ấu trùng Zophobas morio, hay còn gọi là sâu gạo (superworm), để tạo thức ăn giàu protein cho nuôi cá tại khu vực Sierra Gorda. Dự án do sinh viên ngành Kỹ thuật Nông nghiệp Công nghiệp Sofía Andablo Rico dẫn dắt, áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, tận dụng phế phẩm từ ngành chế biến thịt và cá vốn thường bị bỏ đi. Các phế phẩm này được nấu chín, nghiền và sấy khô trước khi cho ấu trùng superworm ăn, giúp tập trung dưỡng chất và tạo ra nguồn protein giá trị cao.

Xu hướng sản xuất thủy sản Nga trong 11 tháng năm 2025

 |  09:16 08/01/2026

(vasep.com.vn) Trong 11 tháng đầu năm 2025, ngành thủy sản Nga ghi nhận những điều chỉnh rõ nét về cơ cấu sản phẩm, phản ánh xu hướng chuyển dịch từ sản phẩm thô sang các mặt hàng có mức độ chế biến sâu hơn. Theo phân tích của Trung tâm Phân tích thuộc Liên minh Thủy sản Nga, dựa trên số liệu của Cơ quan Thống kê Liên bang Nga (Rosstat), tổng sản lượng thủy sản trong giai đoạn tháng 1–11/2025 đạt hơn 3,8 triệu tấn, giảm 3% so với cùng kỳ năm 2024.

Giá mực ống Trung Quốc giảm mạnh cuối năm 2025

 |  09:13 08/01/2026

(vasep.com.vn) Chỉ số giá mực ống của Trung Quốc giảm mạnh trong những tháng cuối năm 2025, chủ yếu do sản lượng đánh bắt kỷ lục tại các ngư trường Thái Bình Dương và sự thay đổi mùa đánh bắt ở Nam Mỹ.

Bỏ kê khai thuế GTGT với nông, lâm, thủy sản chưa chế biến

 |  13:12 07/01/2026

Từ ngày 1/1/2026, hoạt động mua bán nông, lâm, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường giữa các doanh nghiệp sẽ không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào.

Chính phủ Indonesia ưu tiên bảo tồn đại dương

 |  08:41 07/01/2026

(vasep.com.vn) Bộ Hàng hải và Thủy sản đang định hướng lại nền kinh tế biển của Indonesia bằng cách đặt bảo tồn biển làm trọng tâm của phát triển hàng hải quốc gia. Các quan chức cho biết, cách tiếp cận này liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người, an ninh lương thực và an ninh năng lượng dài hạn.

Sản lượng đánh bắt mực khổng lồ của Peru phục hồi mạnh trong năm 2025

 |  08:37 07/01/2026

(vasep.com.vn) Theo dự báo của Alfonso Miranda Eyzaguirre, Chủ tịch Ủy ban Calamasura về Quản lý Bền vững Nguồn Mực Khổng lồ ở Nam Thái Bình Dương, sản lượng đánh bắt mực khổng lồ (được gọi là "pota" ở địa phương) của Peru ước đạt 650.000 tấn trong năm 2025. Con số này thể hiện mức tăng ấn tượng 245% so với 188.300 tấn được ghi nhận vào năm 2024.

Xuất khẩu tôm Ấn Độ: Giá trị tăng trưởng mạnh, dịch chuyển thị trường xuất khẩu

 |  08:34 07/01/2026

10 tháng đầu năm 2025, với điểm nhấn là tốc độ tăng trưởng giá trị cao hơn sản lượng và sự chuyển dịch rõ rệt về thị trường mục tiêu, trong bối cảnh xuất khẩu sang Mỹ suy giảm do rào cản thuế quan.

Vượt sóng dữ - Giữ mũi thuyền hướng về tương lai

 |  09:29 06/01/2026

Năm 2025 khép lại như một hải trình nhiều gió ngược đối với ngành thủy sản Việt Nam. Biển không chỉ dậy sóng ngoài khơi mà còn nổi sóng ngay trong từng ao nuôi, từng nhà máy, từng hợp đồng xuất khẩu.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC