Ngành cá rô phi Trung Quốc trước nhiều biến động: Cơ hội và thách thức trong bối cảnh mới

Thị trường thế giới 08:49 02/12/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Là quốc gia sản xuất cá rô phi lớn nhất thế giới, Trung Quốc giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2024–2025, ngành tilapia của nước này đang đối mặt với hàng loạt biến động sâu rộng, từ giá nguyên liệu trì trệ, chi phí sản xuất leo thang đến sự thay đổi mạnh mẽ trong cấu trúc thị trường xuất khẩu. Những diễn biến này không chỉ tác động đến nội bộ ngành nuôi trồng của Trung Quốc mà còn tạo ra các cơ hội chiến lược cho những nước xuất khẩu khác, bao gồm Việt Nam.

Trong nửa đầu năm 2025, theo số liệu từ các báo cáo thương mại thủy sản quốc tế, Trung Quốc xuất khẩu tilapia đạt khoảng 238 triệu USD, tăng gần 60% so với cùng kỳ năm trước. Dù tăng trưởng giá trị tương đối mạnh, bức tranh tổng thể lại không hoàn toàn tích cực. Phần lớn mức tăng đến từ phục hồi nhu cầu ở một số thị trường châu Phi và châu Âu, trong khi thị trường truyền thống quan trọng như Hoa Kỳ suy giảm rõ rệt do thuế quan cao và động thái tìm nguồn cung thay thế. Xu hướng này đang buộc nhiều doanh nghiệp Trung Quốc phải điều chỉnh chiến lược, giảm tồn kho và hạn chế thu mua nguyên liệu.

Ở cấp độ sản xuất, các tỉnh phía Nam như Quảng Đông, Quảng Tây và Hải Nam tiếp tục dẫn đầu về sản lượng, chiếm hơn một nửa tổng tilapia của Trung Quốc. Tuy nhiên, giá tại trại thời điểm cuối năm 2024 và đầu năm 2025 duy trì ở mức thấp, thậm chí gần điểm hòa vốn, khiến người nuôi chịu nhiều sức ép. Trong tuần 46/2025, giá tại Hải Nam giảm thêm khoảng 0,20 nhân dân tệ/kg; tại Quảng Đông và Quảng Tây, giá có ổn định hơn nhưng không tạo tín hiệu phục hồi. Nguồn cung dồi dào, sức mua từ nhà máy yếu và tiến độ xuất khẩu chậm là các nguyên nhân chính.

Bên cạnh đó, những thay đổi trong chính sách môi trường tại một số địa phương cũng gia tăng chi phí đầu vào, đặc biệt liên quan đến quản lý ao nuôi và xử lý nước thải. Một số nhà máy chế biến cho biết mức chi phí tăng thêm từ 5–10%, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận. Các yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm tại thị trường nhập khẩu lớn như Mỹ, EU tiếp tục khắt khe, làm tăng thêm rủi ro đối với doanh nghiệp Trung Quốc, nhất là sau một số vụ cảnh báo liên quan đến dư lượng chất cấm.

Mặc dù vậy, Trung Quốc vẫn duy trì vị thế là nhà cung cấp tilapia lớn nhất thế giới, với cơ cấu sản phẩm đa dạng, từ cá nguyên con đông lạnh đến phi-lê giá trị cao. Trong nửa đầu năm 2025, sản phẩm nguyên con chiếm khoảng 68% giá trị xuất khẩu, phản ánh nhu cầu mạnh từ các quốc gia châu Phi – khu vực đang nổi lên như thị trường trọng điểm. EU cũng ghi nhận mức tăng nhập khẩu ổn định, chiếm khoảng 17–18% tổng kim ngạch.

Những chuyển động trong ngành tilapia Trung Quốc tạo ra các hàm ý đáng chú ý đối với Việt Nam. Khi thị trường Mỹ hạn chế nhập từ Trung Quốc, cơ hội mở ra cho các nguồn cung thay thế có chất lượng ổn định hơn. Đồng thời, sự cạnh tranh của Trung Quốc tại châu Phi và EU vẫn rất lớn, nhưng cũng cho thấy những khoảng trống về phân khúc sản phẩm và tiêu chuẩn cao cấp – nơi Việt Nam có thể khai thác nếu đầu tư sâu vào chất lượng, truy xuất nguồn gốc và quản lý chuỗi lạnh.

Trong bối cảnh ngành tilapia toàn cầu thay đổi nhanh chóng, việc theo dõi sát sao diễn biến tại Trung Quốc là cần thiết để xây dựng chiến lược phát triển phù hợp. Với xu hướng chi phí tăng, thị trường phân hóa và xuất khẩu gặp khó, ngành tilapia Trung Quốc nhiều khả năng tiếp tục chịu sức ép trong thời gian tới. Đây cũng chính là thời điểm để Việt Nam cân nhắc mở rộng thị phần, đa dạng hóa sản phẩm và tận dụng cơ hội từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng quốc tế.

ca ro phi trung quoc

TIN MỚI CẬP NHẬT

Báo cáo ngành tôm Việt Nam 2021–2025: Bức tranh toàn cảnh và triển vọng đến năm 2030

 |  21:46 10/03/2026

Tôm là ngành hàng xuất khẩu quan trọng nhất của thủy sản Việt Nam trong nhiều năm qua, thường chiếm khoảng 35–45% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản. Với hệ thống nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu phát triển mạnh, Việt Nam đã trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu tôm hàng đầu thế giới.

Khủng hoảng cá tuyết gia tăng, giá cá minh thái lập đỉnh 20 năm do nhu cầu châu Âu tăng mạnh

 |  08:46 10/03/2026

(vasep.com.vn) Thị trường cá thịt trắng toàn cầu phục hồi trong tuần Tết Nguyên đán (16–22/2), song diễn biến giá cho thấy áp lực cung ngày càng rõ nét, đặc biệt với cá tuyết và cá minh thái. Theo Food World, giá cá tuyết Đại Tây Dương, cá tuyết chấm đen và cá minh thái đồng loạt tăng, trong đó cá minh thái Nga đạt mức cao nhất theo mùa trong hai thập kỷ.

Xuất khẩu surimi của Mỹ giảm xuống mức thấp nhất 14 năm

 |  08:39 10/03/2026

(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu surimi dạng khối của Mỹ giảm xuống mức thấp nhất trong gần 14 năm. Dù nhập khẩu từ Ấn Độ tăng mạnh, xu hướng suy giảm tổng thể vẫn chưa được cải thiện.

Đồng Tháp đẩy mạnh nuôi tôm công nghệ cao gắn với kinh tế biển

 |  08:37 10/03/2026

(vasep.com.vn) Xác định thủy sản là ngành kinh tế mũi nhọn, tỉnh Đồng Tháp đang tập trung phát triển nuôi tôm theo hướng ứng dụng công nghệ cao, mở rộng quy mô sản xuất gắn với chuỗi giá trị và thích ứng bền vững với định hướng phát triển kinh tế biển.

Hiệp định Zanzibar báo hiệu một mặt trận khu vực mới trong cuộc chiến chống đánh bắt IUU

 |  08:33 10/03/2026

(vasep.com.vn) Các quốc gia dọc theo khu vực tây nam Ấn Độ Dương đã cam kết tăng cường hợp tác để chống lại hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), đánh dấu sự chuyển đổi từ các cuộc thảo luận kỹ thuật sang một phản ứng phối hợp trong khu vực.

Xung đột Trung Đông: Doanh nghiệp thủy sản cần lưu ý những rủi ro nào?

 |  08:29 10/03/2026

(vasep.com.vn) Những diễn biến căng thẳng quân sự tại Trung Đông từ cuối tháng 2/2026 đang làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn thương mại toàn cầu. Khu vực này nằm trên các tuyến hàng hải chiến lược, đặc biệt là Eo biển Hormuz và tuyến vận tải kết nối với Kênh đào Suez – nơi giữ vai trò quan trọng đối với dòng chảy hàng hóa và năng lượng của thế giới. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại các tuyến vận tải này đều có thể kéo theo những biến động lớn về chi phí vận tải, giá năng lượng và chuỗi cung ứng quốc tế.

Công nghệ và thức ăn thủy sản Nga mở rộng hiện diện tại Uzbekistan

 |  08:17 09/03/2026

(vasep.com.vn) Tập đoàn Melkom (Nga) và Viện Nghiên cứu Thủy sản và Hải dương học Nga (VNIRO) vừa tổ chức hội nghị quốc tế đầu tiên tại Tashkent với chủ đề phát triển nuôi trồng thủy sản Uzbekistan. Sự kiện thu hút hơn 100 đại diện trang trại nuôi cá, đánh dấu bước chuyển từ cung ứng rời rạc sang hợp tác có hệ thống giữa hai bên.

Chiến sự Trung Đông làm rung chuyển thương mại cá tươi toàn cầu

 |  08:13 09/03/2026

(vasep.com.vn) Sau xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran, Trung Đông nhanh chóng đánh mất vai trò trung tâm trung chuyển hàng không và hàng hải. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thị trường tiêu dùng khu vực mà còn làm gián đoạn trực tiếp hệ thống logistics thủy sản toàn cầu. Các sản phẩm cá tươi là nhóm chịu tác động đầu tiên, và sự gián đoạn chuỗi cung ứng đã bắt đầu lan sang các thị trường châu Á.

Mỹ có khả năng nâng thuế nhập khẩu toàn cầu lên 15% ngay trong tuần này

 |  08:11 09/03/2026

(vasep.com.vn) Chính quyền ông Trump đang chuẩn bị nâng mức thuế nhập khẩu từ 10% lên 15% ngay trong tuần này, trong bối cảnh Nhà Trắng tìm cách khôi phục chương trình thuế quan sau khi Tòa án tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn hệ thống thuế trước đó.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC