Ông Rupert Howes, Giám đốc điều hành của MSC, đã đề cập đến những thách thức và những phát triển đang diễn ra xung quanh cách tiếp cận các tiêu chí kiểm toán xã hội của tổ chức này trong một sự kiện tại Triển lãm Thủy sản Toàn cầu (Seafood Expo Global) được tổ chức tại Barcelona, Tây Ban Nha, vào tháng 4.
Ông Howes thừa nhận rằng thiếu vắng các tiêu chí kiểm toán xã hội rõ ràng trong khuôn khổ hiện tại của MSC, nhấn mạnh trọng tâm lịch sử của tổ chức này về tính bền vững sinh thái hơn các yếu tố xã hội. Tuy nhiên, các tiêu chí đủ điều kiện của MSC phụ thuộc vào việc các nhà kiểm toán đảm bảo không có các vụ truy tố thành công về vi phạm lao động trong các ngư trường và thực thể chuỗi cung ứng. Ông Howes thừa nhận nhu cầu về các hoạt động kiểm toán xã hội mạnh mẽ hơn.
Theo tiêu chuẩn của MSC, các doanh nghiệp chuỗi cung ứng được chứng nhận, xử lý và đóng gói hải sản được chứng nhận phải trải qua kiểm toán lao động của bên thứ ba hoặc gửi báo cáo tự đánh giá cho MSC, cho phép tổ chức này ủy quyền để tiến hành kiểm toán độc lập riêng của mình.
Ông Howes đã trình bày chi tiết những nỗ lực của MSC nhằm kết hợp các tuyên bố tự thân và kiểm toán xã hội của bên thứ ba vào các yêu cầu đối với chuỗi cung ứng của họ. Ông cho biết, những bước đi này nhằm mục đích thu thập thông tin về các chính sách và thực tiễn nhằm ngăn chặn lao động trẻ em và thực thi các tiêu chuẩn lao động công bằng. Mặc dù có những nỗ lực này, ông Howes thừa nhận rằng hiệu quả và độ tin cậy của các cuộc kiểm toán như vậy đã bị nghi ngờ trong các cuộc thảo luận rộng rãi hơn về trách nhiệm xã hội.
Nhấn mạnh về sự phức tạp của tiêu chuẩn chứng nhận phiên bản 3 của MSC, ông Howes thừa nhận những thách thức đặt ra bởi quá trình phát triển các tiêu chí của tổ chức trong suốt 25 năm qua.
Ông đã vạch ra cách tiếp cận theo từng giai đoạn của MSC để giải quyết các vấn đề này, với các sửa đổi ngay lập tức được lên kế hoạch vào tháng 7/2024 để tăng cường sự rõ ràng và mạch lạc trong phiên bản mới nhất của tiêu chuẩn.
Ông Howes giải thích: "Chúng tôi gặp một số vấn đề với việc ra mắt phiên bản 3. Chúng tôi có một dự án nhằm tìm cách đưa ra một số sửa đổi để đảm bảo tính rõ ràng về các yêu cầu ý định trong phạm vi áp dụng khả thi của tiêu chuẩn. Vì vậy, đang có rất nhiều việc diễn ra."
Khi bị dồn ép về những lời chỉ trích đối với kiểm toán xã hội, ông Howes thừa nhận những hạn chế nhưng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác với các bên liên quan để vượt qua những phức tạp về quyền con người và tiêu chuẩn lao động trong bối cảnh sứ mệnh của MSC.
Ông Howes nhấn mạnh rằng không có "giải pháp thần kỳ" nào cho vấn đề kiểm toán xã hội.
"Kiểm toán xã hội, ở một mức độ nào đó, đã bị mất uy tín, nhưng chúng có vai trò trong các lĩnh vực khác. Tôi nghĩ phong trào nhân quyền không chắc chắn 100% về các giải pháp, nhưng định hướng của hội đồng quản trị của chúng tôi là hợp tác với các bên khác, đảm bảo chúng tôi biết những gì đang diễn ra và tôi nghi ngờ rằng chúng tôi sẽ xem xét lại những gì chúng tôi đang làm và thực hiện những thay đổi", ông nói.
"Các tiêu chuẩn của MSC tập trung vào hiệu quả hoạt động môi trường và tính bền vững của nghề cá và đảm bảo chuỗi cung ứng hải sản. Tuy nhiên, chúng tôi chia sẻ mối quan ngại rộng rãi về các vấn đề xã hội trong ngành thủy sản và đang hợp tác với các tổ chức khác để tìm ra các giải pháp thực tế. Chúng tôi liên tục cải thiện chương trình của mình, bao gồm kết hợp các chương trình kiểm toán lao động của bên thứ ba và giới thiệu các biện pháp minh bạch", tuyên bố của MSC trên trang web của họ.
Các ý kiến khác
Bên lề sự kiện của MSC, giám đốc phát triển bền vững của một nhà chế biến lớn đã bình luận với Undercurrent News rằng MSC đã nói về việc đưa các tiêu chí xã hội vào tiêu chuẩn của mình "trong một thời gian dài" nhưng cho đến nay "chưa làm được gì nhiều" về vấn đề này. Ông ấy nói thêm rằng những thay đổi đó sẽ được hoan nghênh.
Các công ty thủy sản đang phải chịu áp lực ngày càng tăng để đảm bảo các hoạt động cung cấp nguồn hàng của họ không chỉ bảo vệ đại dương mà còn cả quyền của người lao động trong toàn ngành. Trong những tuần gần đây, EU đã phê chuẩn lệnh cấm các sản phẩm được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, và một cuộc điều tra của Associated Press đã tiết lộ những vi phạm về lao động và môi trường trên khắp ngành công nghiệp tôm của Ấn Độ.
Năm ngoái, nghiên cứu của Liên minh Minh bạch Tài chính (Financial Transparency Coalition), một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Washington, DC theo dõi dòng tiền bất hợp pháp, đã kết luận rằng điều kiện lao động nguy hiểm, cưỡng bức, đôi khi tương tự như nô lệ, đã được phát hiện trên gần 500 tàu đánh cá công nghiệp trên toàn thế giới, theo báo cáo của The Independent.
Vào năm 2023, cuộc điều tra của Dự án Đại dương Ngoại vòng Pháp luật (Outlaw Ocean Project) về các nhà máy chế biến hải sản Trung Quốc ở tỉnh Sơn Đông sử dụng lao động cưỡng bức người Duyghur được chuyển từ Tân Cương cho thấy các nhà máy này mang chứng nhận chuỗi cung ứng của MSC, gây ra lo ngại trong toàn ngành.
Xét theo bối cảnh này, Liên minh Bảo tồn Giải pháp Hải sản (Conservation Alliance for Seafood Solutions) gần đây đã đưa ra hướng dẫn cho các công ty hải sản, được cho là cung cấp một khuôn khổ toàn diện để giúp họ giải quyết tính bền vững môi trường, quyền con người và các vấn đề lao động trong toàn bộ chuỗi cung ứng của họ.
Được hỏi về các giải pháp tiềm năng, Ryan Bigelow, Giám đốc Dự án của Liên minh Bảo tồn, nhấn mạnh rằng việc đạt được trách nhiệm xã hội và môi trường trong ngành thủy sản không phải là một nhiệm vụ đơn giản.
"Không có giải pháp thần kỳ nào cho trách nhiệm xã hội hoặc môi trường trong ngành thủy sản. Không một công ty nào có thể 'hoàn thành' hành trình phát triển bền vững của mình."
"Tuy nhiên, chính hành động thẩm định cẩn trọng để kiểm tra chuỗi cung ứng có thể mang lại nhiều lợi nhuận . Thông qua phân tích kỹ lưỡng và cam kết minh bạch, các công ty có thể phát hiện ra những lĩnh vực đáng quan ngại, gây áp lực lên các hệ thống lỗi thời và tìm ra những con đường cải tiến mới. Cho dù là hợp tác với các nhà cung cấp để thực thi các quy tắc lao động tốt, đầu tư vào nguồn cung bền vững hay tìm kiếm các lựa chọn thay thế đạo đức, họ có thể chứng minh tương lai cho doanh nghiệp của mình đồng thời thúc đẩy các cải cách có tiếng nói trong chuỗi cung ứng toàn cầu", Bigelow nói.
Tương tự, Alexandra Golub, Giám đốc Phát triển Bền vững của Acme Smoked Fish, nhấn mạnh nhu cầu quan trọng về trách nhiệm giải trình trong ngành thủy sản liên quan đến các cam kết xã hội và môi trường.
Golub nói với Undercurrent rằng hướng dẫn do Liên minh Bảo tồn cung cấp đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp lộ trình cho các doanh nghiệp để nâng cao trách nhiệm giải trình và đáp ứng mong đợi của người tiêu dùng, cơ quan quản lý và các bên liên quan trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 9/9/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá nguyên liệu, nguồn cung và cạnh tranh thị trường. Giá tôm Ecuador tiếp tục giảm do dư cung, trong khi giá cá rô phi nguyên liệu tại Trung Quốc tăng vì thiếu cá cho chế biến. Mỹ tăng mua cá da trơn nuôi trong nước, còn Indonesia đẩy mạnh đơn hàng cá ngừ và thủy sản chế biến tại Nhật Bản. Bên cạnh đó, nguồn cá hồi tự nhiên của Nga tiếp tục ở mức thấp, Trung Quốc mở rộng năng lực chế biến cá hồi, trong khi giá bột cá, dầu cá và chi phí sản phẩm cá chế biến vẫn duy trì ở mức cao.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá hồi Na Uy sang Trung Quốc vừa đạt mức cao kỷ lục theo tháng, cho thấy đà tăng trưởng mạnh của thị trường thủy sản Trung Quốc. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), lượng cá hồi Na Uy xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 12.464 tấn, trị giá khoảng 1 tỷ NOK (107 triệu USD) trong tháng 8/2026.
(vasep.com.vn) Tuần duyên Mỹ cùng lực lượng Canada, Nhật Bản và Hàn Quốc đã hoàn thành Chiến dịch North Pacific Guard 2026 nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý hoạt động khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
(vasep.com.vn) Chi tiêu của các hộ gia đình Nhật Bản cho cá và thủy sản trong tháng 7/2026 tăng khoảng 2% so với cùng kỳ năm trước. Cá hồi là một trong những mặt hàng nổi bật khi chi tiêu cho cả cá hồi tươi và cá hồi muối đều tăng.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Indonesia đang dần phục hồi sau cú sốc từ sự cố nhiễm Cs-137 khiến Mỹ siết kiểm soát nhập khẩu cuối năm 2025. Tuy nhiên, dù thương mại với Mỹ đã trở lại gần mức bình thường, xuất khẩu tôm của Indonesia trong năm 2026 được dự báo vẫn dưới 200.000 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2018.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu sang Mỹ giảm mạnh trong tháng 8/2026, trong khi Trung Quốc, ASEAN và nhiều thị trường châu Á tiếp tục tăng. Bài toán của thủy sản Việt Nam lúc này không chỉ là giữ thị phần tại thị trường chiến lược này mà phải đồng thời xây thêm các trụ tăng trưởng đủ lớn để giảm rủi ro.
(vasep.com.vn) Chỉ số Nhu cầu Tôm của Expana (Expana Shrimp Demand Index) đã tăng lên 95,95 điểm trong giai đoạn tháng 6–7/2026, đưa thị trường trở lại vùng “ổn định” (Steady) sau thời gian khá dài nằm trong vùng co hẹp. Tuy nhiên, các dữ liệu đi kèm cho thấy sự cải thiện này chưa đồng nghĩa với nhu cầu tiêu dùng tôm tại Mỹ đã thực sự phục hồi.
(vasep.com.vn) Canada đã loại cá và thủy sản Mỹ khỏi danh sách hàng hóa dự kiến chịu thuế trả đũa, chỉ một ngày sau khi công bố các biện pháp thuế mới đối với khoảng 20 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Mỹ.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản của Na Uy tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực trong tháng 8/2026, đạt 16 tỷ NOK (khoảng 1,7 tỷ USD), tăng 1,9 tỷ NOK, tương đương 14% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức giá trị xuất khẩu cao kỷ lục trong tháng 8, bất chấp đồng krone Na Uy mạnh hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy, tăng trưởng chủ yếu đến từ sản lượng cá hồi tăng cùng với giá bán cao hơn, bên cạnh đà tăng giá của cá tuyết, cá thu, cá trích và cá minh thái.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang Nhật Bản trong 7 tháng đầu năm 2026 gần như đi ngang so với cùng kỳ. Trong khi đó, Nhật Bản đang nhập ít hơn về lượng nhưng giá trị lại tăng. Điều này cho thấy cơ hội tại thị trường này không nằm ở tăng sản lượng bằng mọi giá, mà ở những sản phẩm có chất lượng, quy cách và giá trị phù hợp.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn