Mật độ "vàng" khi ương cá tra từ giai đoạn bột lên giống

Nguyên liệu 16:57 16/10/2020
Nuôi cá tra thâm canh ở Đồng bằng sông Cửu Long đã trở thành một nghề sản xuất hàng hóa lớn, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân trong vùng, với kim ngạch xuất khẩu liên tục tăng qua các năm. Mặc dù vậy, chất lượng con giống vẫn là vấn đề gây ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển bền vững của ngành.

Trên thế giới, cá tra hiện là mặt hàng cá thịt trắng nuôi chiếm vị trí quan trọng thứ hai. Tại Việt Nam, đây là nhóm ngành thủy sản xuất khẩu chiến lược. Ngành công nghiệp cá tra đã tạo công ăn việc làm cho hàng trăm nghìn lao động, đồng thời góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế của cả vùng.

Song hiện trạng kỹ thuật và tình hình bệnh trong ao ương giống cá tra cho thấy:  tỷ lệ sống của cá tra ương đến 30 ngày tuổi là 18,2%, đến 90 ngày tuổi thì tỷ lệ này chỉ còn 11,1%. Chất lượng con giống thấp đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung cấp cho người nuôi cá thịt.

Các nghiên cứu cũng đã chỉ ra, có nhiều nguyên nhân tác động làm giảm tỷ lệ sống của cá trong quá trình ương như: nguồn thức ăn tự nhiên ưa thích của cá, chất lượng nguồn nước, mật độ ương và chất lượng đàn cá bố mẹ.

Thức ăn tự nhiên là động vật phù du có vai trò rất quan trọng trong ương cá, nhất là từ giai đoạn bột lên hương. Sự thiếu hụt loại thức ăn này là nguyên nhân chính làm cho cá có tỷ lệ sống sót thấp ở cả môi trường tự nhiên và nhân tạo.

Từ năm 2013 - 2017, Công ty TNHH Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC - thuộc BK Holding - Đại học Bách Khoa Hà Nội) đã cùng WWF-VN, WWF-Áo và VASEP thực hiện dự án “Xây dựng chuỗi cung ứng cá tra bền vững tại Việt Nam - SUPA” do Liên minh châu Âu tài trợ nhằm nâng cao giá trị, giảm giá thành, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, phát triển bền vững cá tra Việt Nam. Trong đó có nghiên cứu nhằm tìm ra mật độ ương và loại thức ăn tự nhiên ban đầu thích hợp cho cá tra khi ương từ giai đoạn bột lên giống, góp phần nâng cao tỷ lệ sống cũng như chất lượng của đàn cá giống.

Nghiên cứu này được tiến hành tại khoa Thủy sản, trường Đại học Cần Thơ, Trung tâm ứng dụng KHCN của Công ty Caseamex (Vĩnh Long) và trại cá Phú Thuận của Công ty Thuận Hưng (Hậu Giang), trong thời gian từ tháng 2 - 6/2015. Thí nghiệm thực hiện tại 9 ao ương có diện tích 1.500m2, với 3 mật độ khác nhau là 600, 800, 1.000 con/m2, mỗi nghiệm thức được lặp lại 3 lần. Cá thí nghiệm được sinh sản nhân tạo với chiều dài trung bình ban đầu là 0,5 cm/con. 

Trong ao ương cá tra từ giai đoạn bột lên hương ở cả 3 mật độ ương, thành phần thực vật nổi bao gồm các ngành tảo lục, tảo khuê, tảo lam, và tảo mắt. Trong đó, tảo lục luôn chiếm tỷ lệ cao nhất về thành phần loài, với 21 loài được tìm thấy chiếm tỉ lệ 88% ở mật độ 600 con/m2, ở mật độ 800 con/m2 có 18 loài chiếm tỉ lệ 84% và 20 loài chiếm tỉ lệ 79% ở mật độ còn lại.

Thành phần động vật nổi bao gồm các nhóm ngành chủ yếu như Rotifera, Cladocera, Copepoda và Protozoa. Đặc biệt, ngành Rotifer luôn chiếm tỉ lệ cao nhất ở cả 3 mật độ, với 15 loài được tìm thấy chiếm tỉ lệ 79% ở mật độ 600 con/m2, ở mật độ 800 con/m2 có 14 loài chiếm tỉ lệ 74% và 13 loài chiếm tỉ lệ 70% ở mật độ còn lại. Các nhóm động vật nổi còn lại có số loài thấp hơn và biến động từ 1-7 loài chiếm tỉ lệ từ 3 - 39%.

Kết quả về tăng trưởng của cá khi thực hiện ương trong ao đất cho thấy: sau 120 ngày ương từ bột lên giống thì cá giống ở mật độ 600 con/m2 có tốc độ tăng trưởng cao nhất (0,28 g/ngày), với khối lượng trung bình đạt 33,66 g/con, có tốc độ tăng trưởng thấp nhất (0,17 g/con) ở mật độ 1.000 con/m2, với khối lượng trung bình là 20,89 g/con sai khác có ý nghĩa thống kê (P<0,05) giữa các nghiệm thức. Về tỉ lệ sống ở các mật độ cũng thể hiện sự khác biệt thống kê với giá trị P<0,05, trong đó, mật độ 1.000 con/m2 có tỉ lệ sống thấp nhất là 8%, mật độ 600 con/m2 có tỉ lệ sống cao nhất 19% và ở mật độ 800 con/m2 là 16%.

Theo đó, khi áp dụng đúng quy trình kỹ thuật và ương cá với mật độ 600 con/m2 lợi nhuận thu được là trên 2 triệu đồng, tương đương với mức sinh lời là khoảng 1.200 đồng/kg cá giống. Trong khi ở 2 mật độ còn lại lợi nhuận đều có giá trị âm và âm nhiều nhất là ở mật độ 1.000 con/m2 (gần 13 triệu đồng).

Điều này có thể được giải thích là do khi nuôi ở mật độ thấp sẽ dễ dàng quản lý đàn cá trong ao nuôi, duy trì được chất lượng nước tốt, là điều kiện tạo nguồn thức ăn tự nhiên ban đầu dồi dào và ổn định, cá có nhiều cơ hội để tìm gặp các loại thức ăn ưa thích mà chúng chọn lựa và đặc biệt là giảm cạnh tranh môi trường sống với nhau.

PGS. TS Dương Nhựt Long -  Nguyên trưởng Bộ môn Kỹ thuật nuôi Thủy sản nước ngọt, Khoa Thủy sản (Trường Đại học Cần Thơ) và Lê Xuân Thịnh - Chuyên gia về Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn, Giám đốc VNCPC

TIN MỚI CẬP NHẬT

Bản tin Logistics lạnh tuần 9–15/11/2026: Cước vận tải phân hóa, nhiều tuyến xuất khẩu đối mặt áp lực mới

 |  16:59 16/11/2026

(vasep.com.vn) Chi phí vận chuyển container lạnh tiếp tục biến động: phụ phí đi Bờ Đông Nam Mỹ giảm 1.000 USD/40RF, trong khi tuyến Australia và Địa Trung Hải xuất hiện các đợt tăng giá mới.

Hà Tĩnh: Chuyển ao tôm sang nuôi cá chim vây vàng cho lãi cao

 |  08:47 16/11/2026

(vasep.com.vn) Trước tình trạng nuôi tôm thẻ chân trắng kém hiệu quả do dịch bệnh và biến động môi trường, nhiều hộ dân ven biển Hà Tĩnh đang chuyển sang nuôi cá chim vây vàng. Mô hình bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế tích cực, giúp tận dụng diện tích ao đầm và đa dạng hóa đối tượng nuôi.

Brazil tìm hướng đa dạng hóa xuất khẩu rô phi

 |  08:47 16/11/2026

(vasep.com.vn) Phi lê rô phi đông lạnh đang được ngành cá Brazil xem là hướng đi mới để mở rộng thị trường xuất khẩu. Tại Seafood Show Latin America 2026, Hiệp hội Nuôi cá Brazil (PEIXE BR) đánh giá phi lê đông lạnh là cơ hội để đa dạng hóa điểm đến, trong bối cảnh xuất khẩu hiện tập trung chủ yếu vào sản phẩm tươi. Điều kiện để mở rộng là đáp ứng được các quy định của bên mua, dù hiệp hội chưa đưa ra dự báo về sản lượng, doanh thu hay thời gian.

Giảm bột cá trong thức ăn thủy sản có thể làm tăng phát thải carbon

 |  08:45 16/11/2026

(vasep.com.vn) Việc giảm sử dụng bột cá và dầu cá, thay bằng nguyên liệu thực vật trong thức ăn thủy sản không phải lúc nào cũng giúp giảm tác động môi trường. Một nghiên cứu được trình bày tại Hội nghị của Tổ chức Bột cá và Dầu cá Quốc tế (IFFO), diễn ra ngày 19–21/10/2026 tại Argentina, cho thấy sự thay đổi này có thể làm tăng đáng kể lượng phát thải carbon, nhu cầu sử dụng đất và nước.

Đề xuất cơ chế hạn ngạch tự động: Bước đệm ổn định chuỗi cung ứng cá ngừ mắt to

 |  08:44 16/11/2026

(vasep.com.vn) Các quốc gia khai thác thủy sản khu vực Thái Bình Dương đang thúc đẩy một cơ chế quản lý mới đối với cá ngừ mắt to – mặt hàng thủy sản có giá trị kinh tế cao, chuyên phục vụ phân khúc sashimi và sushi cao cấp.

USDA ưu tiên cá minh thái Alaska trong gói thầu mua gần 1,94 triệu pound hải sản

 |  08:44 16/11/2026

(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) vừa công bố gói thầu mua gần 1,94 triệu pound (khoảng 880 tấn) hải sản, trong đó cá minh thái Alaska chiếm gần 88% tổng khối lượng. Động thái này nằm trong khuôn khổ các chương trình thu mua và phân phối thực phẩm nội địa của chính phủ liên bang Mỹ.

Thái Bình Dương đề xuất cơ chế mới, tái định hình chuỗi cung ứng cá ngừ mắt to

 |  08:44 16/11/2026

(vasep.com.vn) Đại diện 17 quốc gia thành viên thuộc Cơ quan Thủy sản Diễn đàn Thái Bình Dương (FFA) chuẩn bị đệ trình một cơ chế quản lý mang tính bước ngoặt đối với nguồn cung cá ngừ mắt to tại kỳ họp thứ 23 của Ủy ban Thủy sản Trung và Tây Thái Bình Dương (WCPFC23). Đề xuất này được thống nhất sau chuỗi tham vấn chiến lược (MOC22), phản ánh nỗ lực dung hòa lợi ích kinh tế và mục tiêu bảo tồn của khu vực.

FAO: Nhu cầu thủy sản toàn cầu tiếp tục tăng, khả năng thích ứng trở thành lợi thế cạnh tranh

 |  08:30 16/11/2026

(vasep.com.vn) Tại Hội nghị Vietnam Seafood Summit 2026 (VSS 2026) do VASEP tổ chức ngày 11/11/2026 tại TP. Cần Thơ, bà Shirlene Maria Anthonysamy – Cán bộ Thủy sản phụ trách Thị trường, Điều phối viên FAO GLOBEFISH, Vụ Thủy sản và Nuôi trồng thủy sản, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) – đã chia sẻ những xu hướng nổi bật của ngành thủy sản thế giới và triển vọng thương mại trong những năm tới. Theo FAO, nhu cầu thực phẩm thủy sản toàn cầu sẽ tiếp tục tăng, nhưng những thay đổi về thương mại, tiêu dùng và yêu cầu tiếp cận thị trường đang đặt ra yêu cầu mới đối với các doanh nghiệp.

Công ty Ode (Na Uy) đặt mục tiêu tăng xuất khẩu cá tuyết nuôi sang Trung Quốc

 |  08:23 16/11/2026

(vasep.com.vn) Ode, doanh nghiệp nuôi cá tuyết Đại Tây Dương lớn nhất Na Uy, đang đẩy mạnh phát triển thị trường Trung Quốc và đặt mục tiêu đưa 20% sản lượng cá tuyết tiêu thụ tại thị trường này vào năm 2030. Đây là lần đầu tiên doanh nghiệp tham gia Hội chợ Thủy sản Quốc tế Trung Quốc tại Thanh Đảo, diễn ra từ ngày 28–30/10/2026, nhằm tìm kiếm đối tác phân phối và mở rộng kênh bán hàng tại Trung Quốc.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC