Theo thống kê, năm 2019 Việt Nam xuất khẩu 1,3 triệu tấn cá tra với giá trị đạt 2 tỷ USD. Tuy vậy, chỉ 30% trọng lượng của cá ở phần thân được sử dụng, trong khi đó 70% còn lại ở đầu, da, xương trở thành phụ phẩm. Trung bình, mỗi nhà máy cá tra thải ra từ 5 đến 8 tấn da cá và thường bị bỏ đi gây ô nhiễm môi trường.
Tuy nhiên, da cá tra chứa đến 50% hàm lượng chất khô như collagen trong tổng số 69% protein. Trước thực tế đó, PGS.TS Phan Đình Tuấn cùng nhóm nghiên cứu của mình tại Đại học Bách khoa TP.HCM tiến hành phương pháp chiết tách collagen từ da cá tra bỏ đi, nhằm tăng giá trị cho ngành thủy sản.
Theo báo cáo của nhiều tổ chức, nhu cầu thị trường collagen toàn cầu năm 2019 ước tính khoảng 920 tấn và quy mô thị trường collagen dự kiến đạt 7,5 tỷ USD vào năm 2027, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm là 6,4% trong giai đoạn từ nay đến năm 2027.
Các nhà khoa học Việt Nam đã nhìn thấy được tiềm năng lớn từ việc tách collagen ở da cá tra, sớm tìm hiểu và triển khai nhiều phương pháp từ những năm 2000 nhưng phần lớn vẫn còn nhiều nhược điểm và không thật sự hiệu quả. Cách làm cũ khiến sản phẩm đầu ra tồn đọng đến 5% lượng chất béo, trong khi yêu cầu của thị trường chỉ dưới 0,5%.
PGS.TS Phan Đình Tuấn đã cùng cộng sự “thay đổi cuộc chơi” bằng công nghệ trích ly da cá tra. Nhóm nhận ra, giảm lượng chất béo cũng vô tình làm giảm lượng collagen sau chiết, vì thế nhóm tập trung vào cải tiến ở bước xử lý da cá trước khi chiết xuất.
Các nhà nghiên cứu ngâm da cá trong 3 loại dung môi NaOH, LASNa và ethanol ở tỷ lệ 1/10 và nhiệt độ chỉ 4 độ C, để loại bỏ chất béo, tẩy màu cũng như khử mùi tanh hôi. Bước này làm da cá phình nở, liên kết protein và lipit bị phá vỡ dẫn tới việc chất béo tự tách ra khỏi da. Trong khi đó, LASNa ngăn không cho chất béo dính trở lại sau rã.
Tuy vậy, khi lipit bị tách rời cũng kéo theo protein làm suy giảm nồng độ của da, vì thế nhóm cho ngừng ngâm ở một giai đoạn nhất định rồi tách phần mỡ còn lại ở giai đoạn sau. Ở bước tiếp theo, PGS Tuấn cùng cộng sự sẽ chiết collagen bằng cách cho axit axetic kết hợp với enzym pepsin ở nhiệt độ từ 3°C đến 17°C trong 24 giờ. Sau cùng, NaCL được bổ sung rồi tiến hành ly tâm để tách collagen thô.
Sản phẩm collagen thô được mang đi sấy thăng hoa ở điều kiện đặc thù, giúp cho ra thành phẩm với phân tử lượng cao, không màu, không mùi và hàm lượng béo rất thấp, phù hợp với ứng dụng làm nguyên liệu cho sản xuất mỹ phẩm, thực phẩm và dược phẩm.
Ngoài ra, khi để ở nhiệt độ dưới 39,5°C, collagen không bị biến tính về cấu trúc nên dễ bảo quản. Phương pháp này đạt hiệu suất trích ly lên đến 84,81% giúp tránh lãng phí nguồn nguyên liệu đầu vào, giúp nâng cao giá trị cho cá tra nói chung và các sản phẩm chế biến từ cá tra nói riêng.
Nghiên cứu do nhóm của PGS Tuấn thực hiện ngoài giúp sử dụng hiệu quả phế phẩm bỏ đi, còn giúp xác định được quy luật ảnh hưởng của ba yếu tố (nồng độ acid acetic, hàm lượng enzyme pepsin và tỷ số dung môi/ da cá) đến hiệu suất trích ly collagen.
Từ kết luận này, nhóm có thể ứng dụng công nghệ cho nhiều sản phẩm khác như cá ba sa do có mối tương quan chặt chẽ giữa mô hình và thực nghiệm. Phương pháp cách chiết và tinh chế collagen từ da cá tra do PGS.TS Phan Đình Tuấn và các cộng sự tại Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP.HCM thực hiện đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích số 2-0001753.
(vasep.com.vn) Chính phủ Morocco vừa thông báo quyết định tạm ngừng toàn bộ hoạt động xuất khẩu cá mòi (sardine) đông lạnh kể từ ngày 1/2/2026, trong một động thái hiếm thấy nhằm bảo đảm an ninh lương thực và bình ổn giá cho người tiêu dùng trong nước. Thông tin được bà Zakia Driouich, Quốc vụ khanh phụ trách nghề cá biển thuộc Bộ Nông nghiệp Morocco, công bố trước Quốc hội trong tuần này.
(vasep.com.vn) Các kế hoạch cắt giảm ngân sách của Mỹ đang đặt chương trình quan trắc đại dương Argo vào tình thế rủi ro, đe dọa một trong những hệ thống nghiên cứu khí hậu và đại dương quan trọng nhất thế giới. Argo là mạng lưới gồm khoảng 4.000 phao tự hành hoạt động âm thầm trên khắp các đại dương, liên tục đo nhiệt độ, độ mặn, áp suất, oxy và các chỉ số sinh học dưới mặt nước.
(vasep.com.vn) Giá tôm hùm sống tại bến cảng ở Nova Scotia, miền nam Canada, đang tăng vọt và đạt mức cao kỷ lục trong mùa khai thác hiện nay. Theo nguồn tin trong ngành, tính đến ngày 20/1, tại các khu vực đánh bắt 33 và 34 (LFA 33 và 34), giá tôm hùm vỏ cứng sống tại bến cảng đã lên tới 14,50 CAD/pound (khoảng 10,49 USD). Mức giá này tăng khoảng 38% so với 10,50 CAD chỉ một tuần trước đó và cao hơn tới 81% so với mức 8,00 CAD vào đầu mùa khai thác cuối tháng 11 năm ngoái.
(vasep.com.vn) 11 tháng đầu năm 2025, XK cá ngừ của Thái Lan đạt hơn 2,3 tỷ USD, giảm 2% so với cùng kỳ năm 2024. Thái Lan tiếp tục giữ vị thế trung tâm chế biến – xuất khẩu cá ngừ (đặc biệt là cá ngừ đóng hộp/đóng túi) nhờ năng lực chế biến quy mô lớn, hệ sinh thái nguyên liệu, logistics ổn định và sự dẫn dắt của các tập đoàn như Thai Union.
(vasep.com.vn) Tập đoàn BioMar dự báo triển vọng tăng trưởng tích cực trong năm 2026, với động lực chính đến từ phân khúc tôm, chiến lược sử dụng nguyên liệu bền vững và tăng cường đầu tư cho nghiên cứu – phát triển (R&D). Doanh nghiệp cho biết các yếu tố này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh của thức ăn thủy sản trong bối cảnh thị trường toàn cầu nhiều biến động.
(vasep.com.vn) Theo Cục Thủy sản và Tài nguyên Thủy sinh (DA-BFAR) thuộc Bộ Nông nghiệp Philippines, điểm số và thứ hạng của nước này trong Chỉ số đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) của Sáng kiến toàn cầu chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (GIA).
(vasep.com.vn) Trung tâm Thủy sản Có Trách nhiệm (The Center for Responsible Seafood – TCRS), một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Portsmouth, bang New Hampshire (Mỹ), vừa nhận được khoản tài trợ trị giá 1,1 triệu USD (tương đương 947.000 EUR) nhằm tiếp tục các nghiên cứu về phương pháp giết mổ cá nhân đạo trong nuôi trồng thủy sản.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu tôm của Liên minh châu Âu (EU) đang trên đà đạt mức cao kỷ lục mới sau kết quả tăng trưởng mạnh trong tháng 11/2025, cho thấy nhu cầu tiêu thụ tiếp tục phục hồi rõ nét tại thị trường này.
(vasep.com.vn) Năm 2025 ghi nhận bước tăng trưởng đột phá của xuất khẩu cá rô phi Việt Nam, trong đó thị trường Mỹ đóng vai trò động lực chính. Tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Mỹ trong năm này đạt 53,15 triệu USD, tăng 173% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 54% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam, đưa Mỹ trở thành thị trường nhập khẩu lớn nhất đối với mặt hàng này. So với năm 2024, xuất khẩu cá rô phi sang Mỹ tăng trưởng mạnh, phản ánh nhu cầu nhập khẩu cũng như khả năng tận dụng cơ hội thị trường của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu có nhiều biến động.
(vasep.com.vn) Ngành thủy sản và nuôi trồng thủy sản Peru ghi nhận tăng trưởng tích cực trong năm 2025 nhờ sự gia tăng mạnh mẽ hoạt động cấp chứng nhận y tế cho các sản phẩm thủy sinh. Theo Bộ Sản xuất Peru (Produce), Cơ quan Quốc gia về Chứng nhận Vệ sinh trong Nghề cá và Nuôi trồng thủy sản (Sanipes) đã cấp tổng cộng 32.587 giấy chứng nhận y tế trong năm 2025, tăng 39,1% so với 23.425 giấy của năm 2024.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn