Nghiên cứu được thực hiện với các đồng nghiệp ở Úc, Nhật Bản, Mỹ, Chile và Canada, và được công bố trên tạp chí Science Advances, cho thấy rằng hầu hết sự gia tăng hoạt động đánh bắt mực đều xảy ra ở các khu vực không được kiểm soát. Có tới 86% hoạt động đánh bắt mực hiện nay xảy ra ở những nơi có ít hoặc không có sự giám sát kỹ lưỡng về quy mô đánh bắt.
Đánh bắt không theo quy định đặt ra một thách thức đáng kể đối với tính bền vững của nghề cá và gây ra những lo ngại đáng kể về công bằng. Trong khi sự chú ý có xu hướng tập trung vào đánh bắt bất hợp pháp, thì sự gia tăng đánh bắt hợp pháp nhưng không theo quy định có thể gây ra mối đe dọa thậm chí còn lớn hơn, đặc biệt đối với các loài như mực, loài mà hoạt động khai thác chúng có thể bao phủ toàn bộ đại dương.
Để ước tính quy mô đánh bắt mực trên toàn cầu, nghiên cứu phân tích hình ảnh vệ tinh và dữ liệu theo dõi tàu để xem có bao nhiêu tàu đang đánh bắt mực cũng như địa điểm và tần suất hoạt động của chúng.
Các tàu câu mực thường được trang bị đèn cực mạnh để thu hút mực nổi lên mặt nước.
Các tàu câu mực thường được trang bị đèn cực mạnh để thu hút mực nổi lên mặt nước. Vì vậy có thể sử dụng dữ liệu vệ tinh phát hiện các đèn này vào ban đêm, cùng với dữ liệu từ Hệ thống nhận dạng tự động (AIS) của tàu, cho phép các cơ quan chức năng giám sát vị trí và hành trình của các tàu đã đăng ký.
Bằng cách thu thập dữ liệu như vậy, nghiên cứu ước tính rằng lượng tàu sử dụng ánh sáng thu hút mực đã tăng từ ước tính 149.000 ngày khai thác vào năm 2017 lên 251.000 ngày vào năm 2020. Trong số này, 61-63% các tàu không phát AIS của họ và do đó chỉ có thể nhìn thấy bởi khung dệt từ đèn của họ. Đối chiếu những dữ liệu này với các cơ quan quản lý quốc gia và khu vực, và xác định mức độ hoạt động này không được kiểm soát.
Vấn đề phức tạp
Quy định và quản lý nghề đánh bắt mực toàn cầu rất phức tạp, bởi vì hoạt động đánh bắt này diễn ra cả ở vùng biển thuộc quyền tài phán quốc gia và trên biển cả. Do đó, hợp tác là cơ bản để đảm bảo nghề đánh bắt mực được quản lý ở mức độ bền vững và tránh những lỗ hổng.
Các tổ chức quản lý nghề cá khu vực đã được thành lập thông qua các hiệp ước quốc tế để cung cấp khuôn khổ cho sự hợp tác đó và để điều chỉnh cái gọi là nghề khai thác mực “xuyên biên giới”. Tuy nhiên, trong số 17 tổ chức như vậy đang tồn tại, chỉ có hai tổ chức - Ủy ban Nghề cá Bắc Thái Bình Dương và Tổ chức Quản lý Nghề cá Nam Thái Bình Dương - xử lý nghề khai thác mực. Điều này có nghĩa là vẫn còn những khoảng trống lớn ở Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương.
Hơn nữa, việc thành lập một tổ chức quản lý nghề cá khu vực là chưa đủ; các bên cũng phải đảm bảo tổ chức thực sự thông qua các quy định. Kế hoạch hành động quốc tế của Liên hợp quốc nhằm ngăn chặn và loại bỏ đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), định nghĩa đánh bắt cá không theo quy định là điều xảy ra trong các khu vực hoặc đối với các nguồn cá liên quan đến việc không có biện pháp bảo tồn hoặc quản lý thích hợp. Các tổ chức quản lý nghề cá khu vực phải làm nhiều việc hơn là chỉ tồn tại hoặc áp dụng các biện pháp chung.
Thùy Linh (Theo seafoodmedia)
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 15/9/2026 tiếp tục ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá nguyên liệu, nguồn cung và xu hướng tiêu dùng. Giá cá ngừ vằn tại Bangkok tăng lên 2.100 USD/tấn, mức cao nhất trong hơn 3 năm, trong khi giá nhiều loài cá tại Nga tiếp tục đi lên. Bên cạnh đó, nguồn cung bột cá, dầu cá toàn cầu vẫn chịu sức ép, thúc đẩy xu hướng tận dụng phụ phẩm thủy sản. Tại châu Á, cá tra Việt Nam được chú ý tại Nhật Bản, còn nhu cầu rong biển Hàn Quốc và thủy sản nhập khẩu tại Việt Nam tiếp tục có những tín hiệu mới.
(vasep.com.vn) Từ ngày 3/9/2026, Brazil không còn được phép xuất khẩu một số nhóm sản phẩm động vật dùng làm thực phẩm sang Liên minh châu Âu (EU), gồm thịt bò, gia cầm, thịt ngựa, sản phẩm nuôi trồng thủy sản, trứng, mật ong và lòng tự nhiên. Quyết định được đưa ra sau khi Brazil chưa đáp ứng các yêu cầu mới của EU về kiểm soát việc sử dụng thuốc thú y kháng sinh và chất kháng khuẩn trong chăn nuôi, sản xuất thực phẩm.
(vasep.com.vn) Ủy ban Đặc biệt của Tổng thống Hàn Quốc về Nông nghiệp, Thủy sản và Nông thôn vừa công bố kết quả của Nhóm Công tác Phát triển Chiến lược, tập trung vào việc nâng cao năng lực đội tàu khai thác xa bờ, đào tạo và giữ chân thuyền viên có chuyên môn, củng cố tài chính cho doanh nghiệp khai thác và mở rộng hoạt động tại các ngư trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Việc Hoa Kỳ liên tục thay đổi căn cứ pháp lý, mức thuế và phạm vi áp dụng đang tạo ra một nghịch lý: thuế nhập khẩu có thể hỗ trợ một bộ phận ngư dân trong nước, nhưng đồng thời làm tăng chi phí, thu hẹp tiêu thụ và gây rủi ro cho các nhà nhập khẩu, chế biến, phân phối và xuất khẩu thủy sản Mỹ. Tác động lớn nhất không chỉ nằm ở mức thuế, mà ở tình trạng doanh nghiệp không thể biết chính sách nào sẽ còn hiệu lực trong vài tháng tới.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 14/9 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về nguồn cung, giá cả và thương mại. Argentina dừng khai thác tôm đỏ, trong khi sản lượng cá ngừ Ecuador tiếp tục giảm. Tại châu Á, Nhật Bản đối mặt nguồn cá mòi suy giảm, còn Indonesia và Philippines đẩy mạnh hoạt động thương mại thủy sản. Bên cạnh đó, rủi ro El Niño tiếp tục gây sức ép lên nguồn nguyên liệu bột cá, dầu cá và chi phí nuôi trồng.
(vasep.com.vn) Các tàu nhỏ không đăng ký, không có dấu hiệu nhận diện quốc gia đang trở thành một thách thức lớn đối với an ninh hàng hải Đông Phi, khi được sử dụng cho khai thác IUU, buôn lậu ma túy, vũ khí, động vật hoang dã và thậm chí hỗ trợ cướp biển.
(vasep.com.vn) Các mức thuế mới của Hoa Kỳ không chỉ làm tăng giá thủy sản nhập khẩu, mà còn đang phân chia lại thị phần giữa các nước cung cấp, thúc đẩy doanh nghiệp chuyển hướng sang EU, Trung Quốc, Nhật Bản và các thị trường khu vực. Tôm Ecuador mở rộng tại Mỹ, Ấn Độ tăng bán sang châu Á và châu Âu; cá hồi Chile, Na Uy đứng trước áp lực cạnh tranh từ Canada, Iceland và Quần đảo Faroe; trong khi Việt Nam chịu bất lợi tương đối do mức thuế cao hơn một số đối thủ trực tiếp.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá tra Việt Nam sang thị trường Anh đang duy trì đà tăng trưởng tích cực. Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá tra sang Anh đạt 43 triệu USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 7, xuất khẩu đạt 7 triệu USD, tăng 30%, cho thấy nhu cầu tại thị trường này vẫn khá ổn định trong bối cảnh nguồn cung cá thịt trắng toàn cầu có nhiều biến động.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 11/9/2026 tiếp tục ghi nhận nhiều biến động về giá nguyên liệu, nguồn cung và cạnh tranh thương mại. Giá tôm tại Mỹ giảm sâu khi Ecuador và Ấn Độ gia tăng sức ép nguồn cung, trong khi ngành tôm toàn cầu tiếp tục xu hướng tích hợp chuỗi. Giá cá ngừ vằn và cá minh thái duy trì ở mức cao do nguồn cung hạn chế, còn Trung Quốc đẩy mạnh mục tiêu phát triển sản lượng và công nghệ nuôi thủy sản. Bên cạnh đó, các thị trường lớn như Đức, Nhật Bản tiếp tục có những tín hiệu mới về nhu cầu tiêu thụ và nhập khẩu thủy sản.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
