Ghana nhận thẻ vàng thứ 2 và nguy cơ mất thị trường thuỷ sản EU

Ghana hiện phải chứng minh những thay đổi đối với thực tiễn quản lý hoặc có nguy cơ phải nhận “thẻ đỏ” từ Liên minh Châu Âu, điều này sẽ dẫn đến lệnh trừng phạt thương mại thuỷ sản.

Theo một tuyên bố của Ông Virginijus Sinkevičius, Uỷ viên EU về Môi trường, Đại dương và Nghề cá, EU lo ngại rằng Ghana, với sản lượng đánh bắt thuỷ sản hàng năm ước tính đạt 448.200 tấn đã thất bại trong việc giải quyết hoạt động đánh bắt bất hợp pháp.

Ông cho biết, Liên minh Châu Âu không khoan nhượng đối với hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU). Ghana đóng vai trò quan trọng trong nghề cá tại Tây Phi. Chính vì vậy, EU sẵn sàng làm việc với Ghana để giải quyết các mối đe doạ từ hoạt động đánh bắt IUU đối với sự phát triển bền vững của các nguồn lợi thuỷ sản, cộng đồng ven biển, an ninh lương thực và lợi nhuận của các ngư dân tuân thủ các quy định. Nghề cá bền vững là chìa khoá để quản lý đại dương tốt hơn.

Ghana nhận thẻ vàng đầu tiên của EU vào năm 2013, nhưng 2 năm sau, thẻ vàng đã được gỡ bỏ sau khi chính phủ thông qua luật mới và một kế hoạch quản lý nghề cá rõ ràng. EU cho biết, mặc dù Ghana đã ban hành các chính sách có tính xây dựng tốt về hoạt động đánh bắt bất hợp pháp vào năm 2015, nhưng các chính sách này không được thực thi, khiến tình hình trở nên xấu đi và khiến EC lại phải đưa ra cảnh báo thẻ vàng.

Quốc gia này có đường bờ biển dài 536km với thềm lục địa hẹp nhưng hoạt động đánh bắt bất hợp pháp vẫn diễn ra trong nhiều thập kỷ, phần lớn là do các đội tàu và công ty của Trung Quốc.

Tổ chức Công lý Môi trường (EJF), một tổ chức phi chính phủ đã thực hiện một chiến dịch công khai hoạt động đánh bắt IUU tại Ghana với trọng tâm là hoạt động thương mại saiko, một hệ thống hàng đổi hàng truyền thống đã phát triển thành thương mại quy mô lớn giữa các tàu đánh cá công nghiệp hoạt động tại các vùng biển của Ghana và do người Trung Quốc điều hành và các ca nô nhỏ từ Ghana với việc các tàu đánh bắt chuyển tải bất hợp pháp hải sản đông lạnh đánh bắt không chủ đích sang các cano để bán đã thúc giục chính quyền Ghana hành động quyết liệt hơn.

EJF cho biết saiko đang có tác động nghiêm trọng tới quần thể cá nổi nhỏ của Ghana, và cá trích đang trên bờ vực cạn kiệt, với lượng cập cảng giảm 80% trong 20 năm qua.

EJF cho rằng, saiko dẫn đến một cuộc khủng hoảng sinh thái và con người, với nguồn lợi thuỷ sản trên bờ vực cạn kiệt, sinh kế và an ninh lương thực bị đe doạ.

EJF khuyến khích Bộ Phát triển Nghề cá và Nuôi trồng Thuỷ sản Ghana đoạn tuyệt với quá khứ để thực thi luật pháp của chính Ghana và xoá bỏ hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, đồng thời đảm bảo tính minh bạch trong toàn ngành để vạch mặt những người khai thác bất hợp pháp và khen thưởng những người tuân thủ pháp luật.

EJF cho Ghana phải khẩn trương làm việc để xoá bỏ hoạt động đánh bắt bất hợp pháp của các tàu mang quốc tịch nước này và hoạt động trong vùng biển của mình và cải thiện tính minh bạch của các đội tàu nếu nước này muốn bảo vệ nghề cá của mình và sinh kế của 2,7 triệu người Ghana. EJF mô tả sự thiếu minh bạch trong ngành đánh bắt thuỷ sản của Ghana là “sai trái”, để lại những lỗ hổng lớn cho những người đánh bắt bất hợp pháp hoạt động không minh bạch trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này.

Theo điều tra của EJF, Trung Quốc chiếm gần 90% số tàu “phạm tội” trong các hoạt động đánh bắt công nghiệp của quốc gia Tây Phi này, dẫn đến thiệt hại hàng năm gần 23,7 triệu USD (tương đương 19,4 triệu EUR) cho Ghana.

Các hình phạt áp dụng đối với hoạt động đánh bắt bất hợp pháp có liên quan tới các tàu và công ty của Trung Quốc “không thực hiện các trách nhiệm của Ghana theo luật pháp quốc tế”.

EJF khuyến nghị Ghana thực thi ngay lập tức các biện pháp nhằm giải quyết hoạt động đánh bắt bất hợp pháp bao gồm công bố danh sách cấp phép đánh bắt và các hình phạt đối với hoạt động đánh bắt bất hợp pháp.