Đồng euro và đồng yên giảm ảnh hưởng đến thị trường thủy sản thế giới

Xu hướng kinh tế và những biến động tỷ giá hối đoái là yếu tố quan trọng hình thành thị trường thủy sản toàn cầu năm 2015. Năm 2015, thị trường thủy sản Mỹ dẫn đầu trong khi các thị trường phát triển khác chững lại sau một thời gian dài tăng trưởng mạnh. Năm 2015, Trung Quốc bước vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng; tiêu thụ thủy sản của Nga bị ảnh hưởng do lệnh cấm vận thương mại với một số quốc gia mà Nga đưa ra; và nền kinh tế Brazil bị thu hẹp. NK của EU tính bằng đồng euro (bao gồm cả nội khối EU thương mại) và NK của Nhật Bản tính bằng đồng yên tăng nhẹ trong năm 2015.

Năm 2015, theo chỉ số giá thủy sản của FAO được tính theo giá các loài thương mại chính, giá các loài thủy sản đánh bắt tự nhiên có sự chênh lệch đáng kể so thủy sản nuôi trồng. Năm 2015, các loài cá thịt trắng đánh bắt tự nhiên có sản lượng cao như cá minh thái Alaska, cá tuyết cod và cá tuyết hake  tăng giá mạnh, ngoài ra các loài đánh bắt tự nhiên khác như sò điệp và loài thân mềm cũng tăng giá. Tuy nhiên, có một số trường hợp ngoại lệ. Cụ thể, giá nguyên liệu cá ngừ thấp trong đầu năm 2015, do sản lượng khai thác cao và chi phí nhiên liệu thấp, nhưng có dấu hiệu phục hồi vào cuối năm 2015. Trong khi đó, với nguồn cung lớn nhưng giá tôm XK vào thị trường lớn như Mỹ giảm; hay giá cá hồi giảm mạnh ở Chile và tăng cao ở Na Uy.

Đối với các nước sản xuất lớn, kết quả đạt được trong năm 2015 có sự khác biệt. Na Uy- nước sản xuất lớn của châu Âu, đạt giá trị XK kỷ lục trong năm 2015 đối với cả cá tuyết và cá hồi, trong khi Trung Quốc – nước chế biến và XK lớn nhất thế giới, lại bị giảm khối lượng XK do chế biến giảm. Tại Thái Lan, giá cá ngừ và giá tôm thấp hơn đã đẩy giá trị XK giảm đáng kể năm 2015, tương tự với các nước cung cấp tôm lớn khác. Ở Nam Mỹ, sản lượng khai thác tăng mạnh kể từ giữa tháng 11/2015 do hiện tượng El Nino được chứng minh là vô căn cứ. Điều này đã giảm áp lực về giá bột cá trong thời gian tới, tuy nhiên về dài hạn chi phí thức ăn cho nuôi trồng thủy sản sẽ tiếp tục tăng và hướng các nhà sản xuất đến các thành phần thức ăn thay thế.

Người tiêu dùng thủy sản ngày càng quan tâm đến tính bền vững, chất lượng và an toàn của những sản phẩm này, nhu cầu về những mặt hàng này bị ảnh hưởng mạnh mẽ khi có những thông tin tiêu cực được đưa ra. Phê duyệt của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ gần đây về sản xuất cá hồi biến đổi gen đưa vào tiêu dùng đã gây nhiều tranh cãi, nhiều nhà bán lẻ do dự bán sản phẩm này bởi phản ứng dữ dội của người tiêu dùng tiềm năng.

Dự báo cho thị trường thủy sản toàn cầu trong tương lai có phần không chắc chắn, do lo ngại nhu cầu tiêu dùng giảm ở nhiều quốc gia tiêu thụ chính. Bất ổn chính trị và xã hội ở châu Âu với các tấn công khủng bố và khủng hoảng di dân cho thấy nhiều rủi ro hơn, trong khi lệnh cấm vận của Nga có hiệu lực sẽ tiếp tục định hình lại thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, nhiều nhà sản xuất có cái nhìn tích cực hơn trong năm 2016 khi đồng đôla Mỹ mạnh lên và thị trường lớn như Mỹ cho thấy một triển vọng khả quan.

Diệu Thúy