Đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định tại vùng Caribe

Tin tức IUU 08:47 06/08/2024 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Động vật hoang dã có nhiều loại khác nhau thuộc các loại hệ sinh thái khác nhau. Nghề cá, bao gồm cá vây, giáp xác, động vật thân mềm và các động vật thủy sinh khác, là một loại tài nguyên động vật hoang dã bị đánh bắt và buôn bán bất hợp pháp. Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO) báo cáo rằng hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) là một trong những mối đe dọa lớn đối với tính bền vững của các nguồn lợi thủy sản ở Caribe.

FAO mô tả đánh bắt IUU, thường được gọi là 'săn trộm', là hoạt động đánh bắt do tàu thuyền trong nước hoặc nước ngoài thực hiện trên vùng biển của một quốc gia mà không có sự cho phép của quốc gia đó, hoặc vi phạm luật pháp và quy định của quốc gia đó, hoặc đối với nghề cá biển khơi do các tổ chức khu vực quản lý. Hơn nữa, FAO ước tính rằng trung bình có từ 11 đến 26 triệu tấn cá được đánh bắt thông qua hoạt động đánh bắt IUU, khiến ngành này thiệt hại từ 10 đến 23 tỷ đô la Mỹ mỗi năm.

Hơn nữa, ngành thủy sản đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế xã hội của vùng Caribe, đặc biệt là các quốc gia đảo nhỏ đang phát triển (SIDS). Ngành này hỗ trợ sinh kế và duy trì cuộc sống cho người dân trong khu vực, góp phần vào an ninh lương thực, xóa đói giảm nghèo, việc làm, thu nhập ngoại tệ, phát triển, ổn định của các cộng đồng nông thôn và ven biển, cũng như văn hóa, giải trí và du lịch. Tuy nhiên, hoạt động đánh bắt cá IUU, chủ yếu ở cấp quốc gia, vẫn là một trong những áp lực lớn đang làm suy yếu tính bền vững của các nguồn lợi thủy sản của vùng Caribe.

Những thách thức của việc tiếp cận nguồn lợi thủy sản công khai và các quy định nghề cá yếu kém là những yếu tố chính góp phần vào việc khai thác bất hợp pháp các nguồn lợi này ở khu vực Caribe. Việc tiếp cận nguồn lợi thủy sản công khai và không được quản lý khiến những kẻ săn trộm tin rằng nguồn lợi này là vô hạn. Do đó, chúng khai thác mà không cân nhắc đến những tác động tiêu cực lâu dài mà việc sử dụng chúng gây ra đối với tính bền vững của nguồn lợi và sau đó là toàn xã hội. Việc đánh bắt trộm cá cũng là do thiếu các quy định chặt chẽ để hướng dẫn quản lý nghề cá và thực thi các hình phạt nghiêm khắc đối với hoạt động đánh bắt IUU.

Năm 2013, Bahamas đã chỉ ra trong một báo cáo về hoạt động đánh bắt IUU rằng có tới 65 tàu đánh cá, có thể hoạt động từ các cảng của Cộng hòa Dominica đã đánh bắt được hơn 154 tấn ốc xà cừ, cá mú và các loại cá vây khác của Bahamas mỗi chuyến. Năm 2012, Turks và Caicos đã báo cáo rằng nghề đánh bắt ốc xà cừ nữ hoàng của họ đang bị đe dọa bởi các hoạt động đánh bắt trộm quy mô lớn từ quốc gia láng giềng Hispaniola. Cách đây không lâu vào năm 2010, các tàu của Honduras đã bị bắt quả tang đang đánh bắt trộm ốc xà cừ nữ hoàng ở vùng biển Jamaica.

Việc khai thác bất hợp pháp nguồn lợi thủy sản có ảnh hưởng toàn diện ở tầm địa phương, quốc gia và khu vực đối với các quốc gia vùng Caribe. Hoạt động này làm giảm số lượng và chất lượng sản lượng đánh bắt có sẵn cho ngư dân địa phương đánh bắt hợp pháp. Điều này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng mất an ninh lương thực, mất sinh kế và thậm chí là doanh thu từ xuất khẩu cho cộng đồng địa phương và do đó, cho cả Nhà nước nói chung. Hơn nữa, đánh bắt IUU ngăn cản các chính phủ trên khắp khu vực đạt được các mục tiêu và mục đích quản lý nghề cá đã thống nhất ở cấp quốc gia và khu vực, và do đó làm suy yếu việc quản lý và bảo tồn hiệu quả các nguồn cá.

Vùng Caribe ngày càng cam kết về chính trị để giải quyết vấn đề đánh bắt IUU trong khu vực. Việc thông qua Tuyên bố Castries (2010) về đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định là bằng chứng cho điều này. Hơn nữa, Chính sách nghề cá chung của Cộng đồng Caribe (2014) cũng là một hiệp ước ràng buộc đối với khu vực để chống lại nạn đánh bắt IUU. Tuy nhiên, thách thức nằm ở việc thực hiện và thực thi các khuôn khổ pháp lý này, cũng như sự hợp tác chặt chẽ giữa các quốc gia Caribe để giảm thiểu hoạt động đánh bắt IUU. Nếu không, vòng xoáy khai thác làm cạn kiệt tài nguyên này sẽ chỉ tiếp tục gia tăng.

Cuối cùng, đánh bắt IUU dựa trên thị trường và được thúc đẩy bởi nhu cầu và việc mua các sản phẩm thủy sản đánh bắt bất hợp pháp của mọi người, có thể được giảm bớt bởi chính thị trường. Người tiêu dùng, bất kể có đến từ vùng Caribe hay không, có thể trong nỗ lực của mình, tăng cường sự ủng hộ và nhu cầu đối với các sản phẩm thủy sản được đánh bắt theo cách bền vững và có trách nhiệm. Điều này củng cố chủ đề WED 2016 là không khoan nhượng đối với hoạt động buôn bán động vật hoang dã bất hợp pháp thông qua một thị trường có thông tin có thể tích lũy, tăng áp lực lên các quốc gia Caribe để thực thi nghiêm ngặt các cam kết của họ trong việc chống lại hoạt động đánh bắt IUU.

TIN MỚI CẬP NHẬT

Xuất khẩu tôm sú Ấn Độ tăng tốc, Việt Nam giữ chiến lược riêng

 |  08:55 13/04/2026

(vasep.com.vn) Trong nhiều năm, tôm sú được xem là phân khúc truyền thống, mang tính bổ trợ trong cơ cấu xuất khẩu tôm của Ấn Độ, vốn phụ thuộc lớn vào tôm thẻ chân trắng. Tuy nhiên, giai đoạn 2020–2025, xuất khẩu tôm tại Ấn Độ đang cho thấy một sự thay đổi rõ rệt: tôm sú không còn là sản phẩm ngách, mà đang dần trở thành một động lực tăng trưởng đáng chú ý.

Mozambique: Xuất khẩu thủy sản giảm mạnh do rào cản thị trường

 |  08:39 13/04/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản của Mozambique trong năm 2025 ghi nhận mức sụt giảm đáng kể khi chỉ đạt 8.005 tấn, giảm 18% so với năm trước, theo số liệu chính phủ. Giá trị xuất khẩu cũng giảm 20%, xuống còn 46,5 triệu USD.

Bang Alaska (Mỹ) thúc đẩy gia hạn lệnh cấm thủy sản Nga trước hạn chót

 |  08:38 13/04/2026

(vasep.com.vn) Bang Alaska đang tăng cường nỗ lực nhằm gia hạn lệnh cấm nhập khẩu thủy sản từ Nga vào Hoa Kỳ khi thời hạn chính sách sắp kết thúc. Cơ quan lập pháp bang đã thông qua Nghị quyết chung Hạ viện số 26, kêu gọi chính quyền liên bang kéo dài và siết chặt các biện pháp hạn chế hiện hành. Văn bản hiện chờ Thống đốc Mike Dunleavy phê duyệt.

Paraguay học hỏi mô hình chuỗi giá trị cá rô phi tại Brazil

 |  09:10 10/04/2026

(vasep.com.vn) Đại diện Paraguay vừa có chuyến làm việc tại miền Tây bang Paraná (Brazil) nhằm tìm hiểu mô hình phát triển chuỗi giá trị cá rô phi – ngành đang tăng trưởng mạnh tại quốc gia này. Chuyến thăm do Itaipu Binacional phối hợp tổ chức, với sự tham gia của các cơ quan quản lý thủy sản và môi trường hai nước.

Nga tiến tới tự chủ 82% thức ăn thủy sản

 |  09:05 10/04/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thức ăn thủy sản tại Nga đang trải qua quá trình chuyển đổi mạnh mẽ khi sản xuất nội địa dần thay thế nguồn cung nhập khẩu. Theo dữ liệu từ AgroInsight, đến năm 2025, Nga đã đáp ứng khoảng 82% nhu cầu thức ăn thủy sản trong nước, trong khi lượng nhập khẩu giảm tới 63% so với năm 2020, xuống còn khoảng 25.000 tấn.

Trung Quốc trở thành thị trường nhập khẩu thủy sản lớn thứ hai của Na Uy

 |  09:02 10/04/2026

(vasep.com.vn) Trong hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của Na Uy sang Trung Quốc ghi nhận tăng trưởng ấn tượng, đưa quốc gia này vươn lên vị trí thị trường lớn thứ hai của Na Uy trên toàn cầu. Động lực chính đến từ nhu cầu tiêu thụ mạnh trong dịp Tết Nguyên đán, thời điểm tiêu dùng thủy sản tại Trung Quốc tăng cao.

Sản lượng cá rô phi tăng 30% tại miền Tây bang São Paulo trong mùa Chay

 |  09:00 10/04/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng cá rô phi tại khu vực phía Tây bang São Paulo (Brazil) đã tăng 30% trong giai đoạn trước mùa Chay, chủ yếu nhờ nhu cầu tiêu thụ cá tăng mạnh trong dịp lễ tôn giáo này. Theo các nhà sản xuất, cá rô phi – hiện là loại cá được tiêu thụ nhiều nhất tại Brazil – ngày càng được ưa chuộng nhờ hương vị dễ ăn và thuận tiện trong chế biến, đặc biệt là không có xương dăm.

Thị trường tôm hùm Mỹ duy trì mức giá cao do nguồn cung thấp

 |  08:57 10/04/2026

(vasep.com.vn) Giá tôm hùm sống tại khu vực New England (Mỹ) đang duy trì ở mức cao khi thị trường bước vào giai đoạn nguồn cung hạn chế theo mùa, trước thềm mùa khai thác chính của Canada. Theo phân tích thị trường, đây là thời điểm thường xuyên ghi nhận nguồn cung thấp nhất trong năm, qua đó hỗ trợ giá tại cảng và giá bán buôn.

Xuất khẩu tôm Việt Nam sang Nhật: Giữ lợi thế ở hàng chế biến, đón cơ hội từ xu hướng tiêu dùng mới

 |  08:36 10/04/2026

(vasep.com.vn) Nhật Bản tiếp tục là một trong những thị trường tôm quan trọng và ổn định của Việt Nam. Trong những năm qua, xuất khẩu tôm Việt Nam sang thị trường này biến động theo chu kỳ chung của kinh tế và tiêu dùng Nhật, nhưng vẫn giữ được vai trò là điểm đến lớn, có giá trị và đòi hỏi tiêu chuẩn cao.

Doanh số bán cá và khoai tây chiên ở Anh giảm

 |  09:32 09/04/2026

(vasep.com.vn) Theo dữ liệu mới từ Seafish, tiêu thụ cá và khoai tây chiên tại các dịch vụ ăn uống ở Anh giảm 9% trong năm 2025, tương đương 13,1 triệu suất ăn ít hơn so với năm trước. Từ 2017 đến 2025, số suất ăn đã giảm tới 61%.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC