Đánh bắt trái phép đe dọa hệ sinh thái biển
Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO) của Liên Hợp Quốc, đánh bắt IUU là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với hệ sinh thái biển. IUU tràn lan đang siết chặt sinh kế của nhiều ngư dân quy mô nhỏ.
Khai thác IUU thường liên quan đến việc phớt lờ các quy định của các quốc gia và tổ chức quốc tế khác nhau và báo cáo không đầy đủ. Biểu hiện khác bao gồm sử dụng chất nổ và chất độc để đánh bắt cá, hoạt động với các tàu đánh cá không quốc tịch, viết lại tên tàu và treo cờ của các quốc gia không phải là quốc gia xuất xứ. Theo FAO, sản lượng khai thác IUU có thể lên tới 26 triệu tấn mỗi năm và có thể kiếm được tới 23 tỷ USD.
Khai thác bất hợp pháp là vấn đề toàn cầu
Khai thác IUU đang cản trở thế giới tiến đến nghề cá bền vững. Tăng cường giám sát IUU ở Mỹ, châu Âu và Nhật Bản, những thị trường hải sản lớn đóng góp rất lớn trong việc chấm dứt đánh bắt IUU.
Khai thác IUU đang cản trở thế giới tiến đến nghề cá bền vững
Dù tình hình nghiêm trọng, các biện pháp IUU quốc tế đã bắt đầu đạt được một số tiến bộ. Năm 2005, EU ban hành Quy định Nghề cá IUU yêu cầu các nhà xuất khẩu hải sản vào thị trường EU phải nộp giấy chứng nhận khai thác do cơ quan chính phủ của nước xuất khẩu cấp. Đối với các quốc gia không tuân thủ quy tắc này và có các biện pháp đối phó IUU không đầy đủ, EU sẽ đưa ra 'thẻ vàng', yêu cầu tăng cường các biện pháp đối phó. Nếu không có sự cải thiện nào được thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định, 'thẻ đỏ' sẽ được cấp và việc nhập khẩu từ quốc gia đó bị đình chỉ.
Năm 2018, Mỹ giới thiệu Chương trình giám sát nhập khẩu thủy sản (SIMP) yêu cầu các doanh nghiệp ở các quốc gia xuất khẩu 13 loại hải sản, bao gồm bào ngư, cá mập và cá ngừ, được coi là có nguy cơ cao đối với IUU, phải nộp giấy chứng nhận cho chính phủ thông qua các nhà nhập khẩu.
Năm 2018, Mỹ giới thiệu Chương trình giám sát nhập khẩu thủy sản (SIMP)
Hợp tác toàn cầu là cần thiết
Bất chấp nhiều biện pháp đã được thực hiện, IUU và vi phạm nhân quyền vẫn tiếp diễn ở các đại dương trên thế giới. Nhật Bản, Mỹ và Châu Âu, những quốc gia có thị trường thủy sản lớn cần hợp tác để ngăn chặn các sản phẩm IUU xâm nhập thị trường của họ. Sự phối hợp quốc tế giữa ba quốc gia này là vô cùng quan trọng. Nếu không, các sản phẩm biển IUU bị loại khỏi một thị trường sẽ “chảy” vào thị trường của các quốc gia có quy định yếu hơn.
Điều bắt buộc là các kênh và diễn đàn quốc tế cần thiết phải được sử dụng để khuyến khích các nước mới nổi, chẳng hạn như Trung Quốc, nước đang mở rộng nghề cá, tăng cường các biện pháp ứng phó của họ. Hội nghị thượng đỉnh G7 sắp tới vào tháng 5 sẽ là một dịp quan trọng để thảo luận về việc tăng cường các biện pháp IUU quốc tế.
Thùy Linh (Theo europeansting)
Năm 2026, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thủy sản Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu, tăng cường kết nối khách hàng và nâng cao hình ảnh ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, VASEP dự kiến tổ chức cụm gian hàng quốc gia Việt Nam tại nhiều triển lãm thủy sản và thực phẩm lớn tại Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Úc, Trung Quốc, Hàn Quốc và khu vực Mỹ Latinh. Chương trình tập trung vào các thị trường trọng điểm, kết hợp hình thức gian hàng chung và gian hàng riêng, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và cập nhật xu hướng thị trường.
(vasep.com.vn) Trong khi Itaipu Binacional khẳng định nuôi trồng thủy sản có thể song hành với sản xuất năng lượng và bảo vệ môi trường, nhiều nhà khoa học cảnh báo hoạt động này có thể làm gia tăng các rủi ro sinh thái, đặc biệt là sự lây lan của loài xâm lấn như trai vàng tại hồ chứa Itaipu.
(vasep.com.vn) Theo Food World, thị trường cá thịt trắng toàn cầu đang rơi vào trạng thái trì trệ khi giá nguyên liệu thô, đặc biệt là cá minh thái Nga, tiếp tục duy trì ở mức cao kỷ lục. Diễn biến này diễn ra song song với việc Nga đẩy mạnh quốc hữu hóa các tài sản trong ngành thủy sản, mở rộng từ khu vực Viễn Đông sang các vùng biển phía bắc.
(vasep.com.vn) Theo số liệu từ Tổ chức Dầu và Bột cá Thế giới (IFFO), sản lượng bột cá và dầu cá toàn cầu trong năm 2025 tăng trưởng ở mức khiêm tốn, nhờ hoạt động khai thác thuận lợi tại Peru và sản lượng cải thiện tại một số khu vực sản xuất chủ chốt.
(vasep.com.vn) Trước biến động thuế quan toàn cầu và tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, Bộ Thủy sản Ấn Độ kêu gọi các bang, doanh nghiệp và người nuôi đẩy mạnh đa dạng hóa đối tượng nuôi, ứng dụng công nghệ mới nhằm giảm rủi ro dịch bệnh, nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Năm 2025, thị trường cá tuyết đông lạnh tại Hàn Quốc đã trải qua những thay đổi bất ngờ, bất chấp sự sụt giảm về khối lượng nhập khẩu. Cụ thể, nước này chỉ nhập khẩu 5.693 tấn cá tuyết, giảm 8% so với năm trước. Tuy nhiên, chi phí nhập khẩu lại tăng mạnh—từ 19,12 triệu USD năm 2024 lên 29,63 triệu USD năm 2025, tăng 55%.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo được công bố vào ngày 27/1/2026, ngư dân ở Biển Okhotsk đã đánh bắt được 76.100 tấn cá minh thái, chỉ chiếm 6,5% tổng sản lượng cho phép. So với cùng kỳ năm 2025, sản lượng đánh bắt cao hơn đáng kể—134.800 tấn, tăng 14,9%.
(vasep.com.vn) Bước sang 2026, một số sản phẩm chủ lực từ 12 nghề khai thác của Việt Nam tạm thời không được XK sang Hoa kỳ theo kết quả đánh giá tương đương của đạo luật MMPA. Một số SP hải sản khai thác khác được phép tiếp tục xuất khẩu là những cơ hội mà cộng đồng DN đang thực sự chắt chiu, sàng lọc từng cơ hội. Tuy nhiên, từ 01/01/2026 tới nay là đã 1 tháng, việc cấp giấy COA cho các sản phẩm hải sản khai thác kể trên XK sang Hoa Kỳ gặp nhiều bất cập, vướng mắc, không đủ điều kiện hoặc kéo dài với những thủ tục hành chính phát sinh khiến cho việc xuất khẩu các SP này bị đình trệ và ách tắc không nhỏ.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Thủ tướng, Phó thủ tướng giao Bộ Y tế là cơ quan đầu mối phối hợp các bộ, ngành có liên quan rà soát, sửa đổi ngay Nghị định 46 đảm bảo tính khả thi.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cua của Na Uy ghi nhận tăng trưởng mạnh, đặc biệt ở nhóm sản phẩm cua hoàng đế đông lạnh và cua tuyết. Tổng lượng xuất khẩu cua hoàng đế của Na Uy đạt 1.844 tấn, trị giá 112,5 triệu USD. So với năm 2024, khối lượng tăng 24%, trong khi giá trị tăng thêm 35,3 triệu USD, tương đương mức tăng 46%, cao hơn cả năm 2023 khoảng 562.000 USD.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn