Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, các mặt hàng thủy sản xuất khẩu chính của Việt Nam là tôm, cá tra và cá ngừ đều ghi nhận sự kém lạc quan trong các tháng đầu năm 2023.
Sự sụt giảm của các mặt hàng chính diễn ra khi các thị trường trọng điểm như: CPTPP, Mỹ, châu Âu, Trung Quốc đều giảm nhu cầu. Trong hai Quý đầu năm 2023, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang các thị trường này giảm khá sâu, từ 30- 45%, thị trường Mỹ còn giảm tới 51%.
Dù vậy, ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Tổng thư ký VASEP cho rằng, ngành thủy sản đang dần cho thấy tín hiệu tích cực khi mức giảm tổng ngành hiện chỉ âm 22% trong 9 tháng đầu năm 2023 so với cùng kỳ năm trước, trong khi đó tổng 6-7 tháng đầu năm 2023 luôn trên mức âm 30% và cận âm 40%.
|
|
| Trong 10 tháng năm 2023, các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã và đang tìm đường đi vào các thị trường “ngách” ở châu Phi, Trung Đông khi các thị trường xuất khẩu trọng điểm sụt giảm về kim ngạch |
Cũng theo VASEP, từ nay đến cuối năm, ngành thuỷ sản phải đối diện với những thách thức song hành cùng cơ hội. Về cơ hội, ngoài thị trường có dấu hiệu khởi sắc, khu vực Trung Đông có mức tăng trưởng âm đã giảm đáng kể và nhỏ hơn rất nhiều so với các thị trường khác.
Đơn cử như với thị trường Ai Cập, đây là một trong những cửa ngõ cho hàng thủy sản Việt Nam vào khu vực các nước Ả rập và Bắc Phi. Ông Nguyễn Duy Hưng - Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Ai Cập cho biết, Ai Cập hiện có nhu cầu nhập khẩu cá lớn từ các nước.
Ai Cập chủ yếu nhập khẩu phi lê cá tra/basa đông lạnh từ Việt Nam và phi lê cá hồi đông lạnh từ NaUy. Năm 2022, kim ngạch nhập khẩu phi lê cá đông lạnh của Ai Cập đạt 40 triệu USD, tăng 42,5% so với năm 2021 trong đó nhập khẩu từ Việt Nam và NaUy lần lượt chiếm 92% và 5,5% tổng kim ngạch nhập khẩu.
Đối với mặt hàng tôm đông lạnh, Ai Cập nhập khẩu tôm đông lạnh chủ yếu từ UAE (chiếm 90% tổng kim ngạch nhập khẩu trong năm 2022) và Ả Rập Xê-Út (6%) trong khi Việt Nam hầu như không xuất khẩu được sang thị trường do không cạnh tranh về giá, một phần do thuế nhập khẩu khá cao (lên đến 20%) và chi phí vận chuyển.
Đặc biệt, năm 2022, Việt Nam là đối tác cung cấp cá ngừ đóng hộp lớn thứ 2 cho Ai Cập nhưng chỉ chiếm 7,9% về kim ngạch và kém xa nước đứng đầu Thái Lan với thị phần 89,5% trong năm 2022. Ngoài cá ngừ, Ai Cập còn nhập khẩu một số loại cá khác đã qua chế biến như cá mòi (sadines), cá thu (mackerel) và cá cơm (anchovies).
|
|
| Theo VASEP, dù giảm sâu về kim ngạch xuất khẩu nhưng UAE vẫn được đánh giá là thị trường tiềm năng đối với hàng thủy sản của Việt Nam |
Tương tự, đối với Các Tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE), Việt Nam nằm trong Top 4 nước cung cấp hàng đầu thủy sản sang thị trường này, gồm: Ấn Độ, Thái Lan, Na Uy. Ấn Độ có thị phần chi phối 20%-24% với mặt hàng chủ lực là tôm đông lạnh, trong khi Việt Nam dao động từ 6% -9% với mặt hàng chính là cá tra phile đông lạnh.
Cũng theo VASEP, mỗi năm Việt Nam xuất khẩu khoảng 22-24 nghìn tấn thủy sản sang UAE, với giá trị dao động từ 50-70 triệu USD, cho thấy dư địa còn nhiều tại thị trường tiềm năng này. Riêng với sản phẩm cá phile đông lạnh mã HS0304, Việt Nam đứng đầu nhờ sản phẩm cá tra xuất khẩu, chiếm 40%-50% thị phần tại UAE.
Tuy nhiên, với mặt hàng tôm thì Việt Nam đứng thứ 5, đang phải cạnh tranh với Ấn Độ và Ecuador. Ấn Độ chiếm gần 60%-70% thị phần, Ecuador mới thâm nhập thị trường vài năm gần đây với 15% thị phần, trong khi Việt Nam chỉ chiếm 5%-7%.
Các mặt hàng thủy sản nhập khẩu nhiều nhất vào UAE là tôm thẻ chân trắng và tôm sú đông lạnh, cá ngừ chế biến/bảo quản, cá ngừ vằn và cá ngừ Đại Tây Dương, cá hồi Đại Tây Dương tươi/ướp lạnh và cá hồi sông Danube và cá khác đông lạnh, trong đó có cá tra...
Cùng xu hướng và bối cảnh chung của thị trường thế giới, nửa đầu năm 2023, xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang UAE giảm trên 50% đạt hơn 17 triệu USD. Trong đó, xuất khẩu cá tra, tôm sú đều giảm trên 50%, tôm chân trắng giảm 73%...
Dù giảm sâu về kim ngạch, nhưng UAE vẫn được đánh giá là thị trường tiềm năng đối với hàng thủy sản của Việt Nam. VASEP cho rằng, UAE là thị trường có nền kinh tế phát triển, có nhu cầu cao về hàng thủy sản. Quốc gia Tây Á này là nhà nhập khẩu ròng thủy hải sản và nhập khẩu tới 90% lượng thực phẩm tiêu thụ. Ước tính, mỗi năm UAE nhập khẩu khoảng 250.000 tấn thủy sản, trị giá 750-800 triệu USD. Gần 90% dân số UAE là người nhập cư, do vậy, các sản phẩm cá, hải sản là một phần không thể thiếu trong mỗi bữa ăn truyền thống của họ.
Thêm vào đó, hiện nay, Việt Nam đang tích cực thúc đẩy đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA) song phương với UAE. Do vậy, các chuyên gia kinh tế cũng như cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu kỳ vọng thị trường này sẽ rộng mở hơn cho sản phẩm thủy sản của Việt Nam nếu thuế nhập khẩu thủy sản vào UAE được hai nước thỏa thuận về 0%.
Tuy nhiên, VASEP cũng lưu ý, bên cạnh vấn đề thuế quan thì khó khăn nhất của doanh nghiệp xuất khẩu vào UAE là các yêu cầu của nhà nhập khẩu liên quan đến chứng nhận Halal. Sản phẩm được cấp giấy chứng nhận Halal là sản phẩm không có bất cứ nguyên liệu nào luật Hồi giáo (LHG) cấm; sản phẩm không được tiếp xúc với bất cứ phương tiện, thiết bị nào từ vật liệu LHG không cho phép, trong suốt các khâu sản xuất; và trong suốt quá trình đó sản phẩm không được tiếp xúc với bất cứ thực phẩm bổ dưỡng nào từ nguyên liệu LHG không chấp nhận.
Trong khi đó, để tăng xuất khẩu thuỷ sản sang thị trường Ai Cập, Tham tán Nguyễn Duy Hưng cho rằng, doanh nghiệp trong nước cần giữ vững và tăng thị phần ở mặt hàng thế mạnh, nên tập trung thêm vào sản phẩm cá chế biến đông lạnh. Mặt khác, doanh nghiệp cần tìm hiểu nhiều hơn thị trường. “Ai Cập đang thiếu hụt ngoại tệ, doanh nghiệp cần lưu ý vấn đề chậm thanh toán dẫn đến tranh chấp” - ông Nguyễn Duy Hưng khuyến cáo.
Theo báo Công thương
VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.
(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.
(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).
(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.
(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.
(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.
(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn