Xuất khẩu sang khu vực Á-Âu chưa tận dụng được nhiều lợi thế của các FTA

Xuất nhập khẩu 15:33 28/12/2021 Kim Thu
Việt Nam và các nước Á-Âu đã hình thành các thiết chế, khung khổ hợp tác vững chắc, làm nền tảng cho sự phát triển hợp tác song phương. Các FTA thế hệ mới là cơ sở để các doanh nghiệp Việt Nam với các doanh nghiệp Á-Âu hợp tác trong những lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư.

Thị trường Á - Âu là thị trường rộng lớn gồm 28 nước, trải dài từ Đông Âu sang Trung Á, với dân số 410 triệu người. Mặc dù còn gặp rất nhiều khó khă do ảnh hưởng của đại dịch covid-19, nhưng kim ngạch thương mại 2 chiều giữa Việt Nam và khu vực Á - Âu 11 tháng năm nay vẫn tăng trưởng mạnh, với mức hơn 10%. Đây là thị trường truyền thống của Việt Nam trước đây và hiện nay là thị trường xuất khẩu tiềm năng với rất nhiều dư địa. Tuy nhiên, các bộ ngành và doanh nghiệp nước ta cần có cách tiếp cận phù hợp hơn để nắm bắt cơ hội xuất khẩu sang thị trường này.

Một số mặt hàng chủ lực của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường khu vực Á-Âu như: Thủy sản, rau quả tươi, chế biến hàng điện tử, linh kiện điện tử, dệt may, đồ gỗ, da giày. Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 còn diễn biến phức tạp, các mặt hàng này của Việt Nam cơ bản đều là những mặt hàng thiết yếu, có giá cả hợp lý, phục vụ số đông người tiêu dùng. Đơn cử như tại thị trường lớn nhất khu vực là Liên bang Nga, người dân Nga ngày càng yêu thích món ăn của Việt Nam.

Hiện nay tại Thủ đô Moscow và các thành phố lớn, đã có khoảng 900 hàng, quán bán các món ăn Việt như phở, nem, cơm và các loại trái cây. Một lợi thế khác khi xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Nga là tại quốc gia này có rất nhiều doanh nhân đang sinh sống và làm việc, có kinh nghiệm và luôn tìm tòi hướng đi mới để mở rộng thị trường.

Song, các doanh nghiệp, hợp tác xã phải sản xuất được các sản phẩm có chất lượng tốt, đầu tư vào công nghệ bảo quản, chế biến sau thu hoạch, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng thì mới có thể đáp ứng được yêu cầu của người tiêu dùng.

Ông Dương Hoàng Minh, Tham tán Thương mại Thương vụ Việt Nam tại Liên bang Nga cho biết: “Vừa qua, Liên minh kinh tế Á-Âu đã đưa 76 nước, trong đó có nhiều nước cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam về xuất khẩu hàng hóa vào Nga và Liên minh ra khỏi danh sách được hưởng ưu đãi thuế quan phổ cập của khối. Như vậy là các mặt hàng của Việt Nam xuất khẩu vào Liên minh và Nga được hưởng ưu đãi thuế quan theo cam kết tại Hiệp định thương mại tự do. Sau 5 năm, phần lớn các sắc thuế đã về 0%. Trong khi đó hàng hóa các nước khác vào khu vực này sẽ phải chịu mức thuế nhập khẩu thông thường. Đây cũng là một lợi thế nữa cho doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu vào Nga và Liên minh, đặc biệt là với mặt hàng nông, lâm, thủy sản”.

Việt Nam và các nước Á-Âu đã hình thành các thiết chế, khung khổ hợp tác vững chắc, làm nền tảng cho sự phát triển hợp tác song phương, bao gồm 2 Hiệp định Thương mại tự do là Hiệp định với Liên minh kinh tế Á-Âu và Hiệp định với Liên minh châu Âu (EVFTA). Đây là cơ sở để các doanh nghiệp Việt Nam với các doanh nghiệp Á-Âu hợp tác trong những lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư.

Bà Nguyễn Thị Hồng Thủy, Tham tán Thương mại tại Cộng hòa Séc kiêm nhiệm Slovakia cho biết, Cộng hòa Séc là một trong 10 nước sản xuất và xuất khẩu ô tô lớn nhất thế giới. Công nghệ và chất lượng ô tô của Séc đều theo tiêu chuẩn châu Âu, lại có giá cạnh tranh, là cơ hội để thúc đẩy hợp tác ngành công nghiệp phụ trợ và lĩnh vực cơ khí đang có nhiều tiềm năng. Mặc dù vậy, việc đi lại và vận chuyển hàng hóa giữa 2 nước vẫn gặp nhiều khó khan.

“Vấn đề logistics cũng như vận chuyển gần đây rất nhức nhối. Vừa qua có hãng Bamboo Airways muốn mở đường bay trực tiếp sang Séc. Điều này được Chính phủ Séc cũng như các doanh nghiệp mong đợi. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, nhất là dịch bệnh nên việc mở đường bay thẳng vẫn chưa được thực hiện. Tôi kiến nghị Chính phủ với các cơ quan và các ngành chức năng tạo điều kiện thuận lợi để hãng này mở đường bay thẳng. Cũng kiến nghị phía Cộng hòa Séc tạo thuận lợi hơn về cơ chế visa cũng như cơ chế lao động để tiếp nhận nhiều hơn lao động Việt Nam, vì nếu không có người đi lại thì không thể mở đường bay thẳng” - bà Nguyễn Thị Hồng Thủy nói.

Ông Đỗ Xuân Hoàng, Tổng Giám đốc Công ty Mareven Food Central, một doanh nghiệp sản xuất thực phẩm tiêu dùng hàng đầu khu vực Đông Âu cho rằng, hiện nay, kênh phân phối hàng hóa hiện đại tại các nước Đông Âu đang phát triển rất nhanh thay thế cho kênh phân phối truyền thống. Cách tiếp cận của doanh nghiệp đối với hai hệ thống phân phối này đang có nhiều khác nhau, nếu doanh nghiệp của Việt Nam không có sự chuẩn bị tốt thì sẽ rất khó đưa hàng vào hệ thống phân phối hiện đại này.

Ông Đỗ Xuân Hoàng chia sẻ, doanh nghiệp Việt Nam khi vào thị trường lần đầu nên tiếp cận hệ thống phân phối có quy mô nhỏ hơn ở địa phương, sau một thời gian, khi đã hiểu biết sâu về thị trường, có dòng hàng ổn định, điều chỉnh được sản phẩm cũng như giá thành phù hợp, lúc đó mới quay lại đàm phán với hệ thống phân phối lớn.

“Chúng ta có phân phối trực tiếp hay làm gia công thì cũng cần có cơ sở sản xuất tại chỗ, hoặc ít nhất cũng cần cơ sở kho bãi. Với yêu cầu của các hệ thống phân phối mới hiện giờ thì yếu tố chính xác về thời gian, hàng hóa là rất cần thiết. Trong khi đó nếu những đơn hàng có thời hạn đặt rất xa, 3-4 tháng mới có hàng thì sẽ thường xuyên rơi vào cảnh sai hợp đồng và bị phạt, ảnh hưởng lớn đến quan hệ với các hệ thống phân phối này” - ông Đỗ Xuân Hoàng nói.

Mặc dù trong bối cảnh khó khăn bởi dịch bệnh, nhưng 11 tháng năm 2021, kim ngạch thương mại 2 chiều giữa Việt Nam với khu vực Á-Âu vẫn có mức tăng trưởng ấn tượng với 12,7 tỷ USD. Trong đó xuất khẩu đạt 8,6 tỷ USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm ngoái. Mặc dù vậy, xuất khẩu của Việt Nam vẫn còn khiêm tốn so với tổng nhu cầu nhập khẩu khoảng 1.345 tỷ USD của các nước trong khu vực này.

Thời gian tới, việc tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do với Liên minh kinh tế Á-Âu và Liên minh châu Âu sẽ là động lực thúc đẩy mạnh hơn nữa hợp tác thương mại công nghiệp giữa Việt Nam với các nước trong khu vực Á-Âu nói chung và các nước trong khu vực Đông Âu và Trung Á nói riêng.

Ông Tạ Hoàng Linh, Vụ trưởng Vụ thị trường châu Âu-châu Mỹ (Bộ Công thương) cho biết: “Với vai trò là cơ quan đầu mối các hoạt động hợp tác song phương và đa phương, Bộ Công thương tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp. Thông qua các cơ chế ủy ban hỗn hợp, ủy ban liên chính phủ, tiếp tục hỗ trợ, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, rào cản để thiết lập các khung khổ pháp lý thuận lợi cho thương mại, đầu tư. Tăng cường hơn nữa hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối, đối thoại, trao đổi thông tin với các thịt rường, với các địa phương và doanh nghiệp”.

Để tận dụng ưu đãi từ các Hiệp định Thương mại tự do, tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng xuất nhập khẩu, theo phân tích của các chuyên gia, các doanh nghiệp cần chủ động khảo sát thị trường, tham gia nhiều hơn triển lãm chuyên ngành tại các nước sở tại. Một trong những vấn đề liên quan đến xuất nhập khẩu sang thị trường này chính là lựa chọn logistics hiệu quả.

Trong bối cảnh chi phí vận tải biển ngày một tăng, vận tải hàng không chi phí cao, thì vận tải bằng đường sắt ngày càng trở nên hấp dẫn hơn. Với thời gian vận chuyển ngắn hơn nhiều so với vận tải bằng đường biển, chi phí ngày càng phù hợp khi lượng hàng hóa gia tăng, tính ổn định và an toàn cao, vận chuyển hàng hóa thông qua tuyến đường sắt Á - Âu sẽ là một trong những lựa chọn phù hợp cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu của Việt Nam và các nước Á - Âu./.

(Theo VOV)

fta khu vuc a-au lien minh kinh te a-au evfta

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 16/10/2026

 |  18:47 16/11/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 16/10 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá tôm, nguồn cung nguyên liệu và chính sách quản lý nghề cá. Giá tôm tại Mỹ tiếp tục chịu sức ép trong khi nguồn cung nhập khẩu được dự báo tăng; ngược lại, giá tôm nguyên liệu tại Ấn Độ tăng do sản lượng thu hoạch thấp. Bên cạnh đó, Peru hủy mùa khai thác cá cơm thứ hai, Iceland và Greenland giảm mạnh khuyến nghị khai thác capelin. Nga tiếp tục duy trì nguồn cá minh thái lớn, trong khi doanh nghiệp thủy sản Việt Nam tăng đầu tư vào kho lạnh và vốn lưu động.

Hội nghị Toàn thể Hiệp hội và Tổng kết Xuất khẩu Thủy sản năm 2026

 |  16:19 16/11/2026

Năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trước những biến động phức tạp của kinh tế và thương mại toàn cầu, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững. Bên cạnh áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế, khó khăn về nguồn nguyên liệu, chi phí sản xuất, logistics và nguồn vốn cũng tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.

Mỹ – Trung Quốc gia hạn miễn thuế cho một số mặt hàng thủy sản

 |  08:48 16/11/2026

(vasep.com.vn) Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã gia hạn đến ngày 9/1/2027 việc miễn thuế theo Mục 301 đối với 178 sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc. Các khoản miễn trừ này lẽ ra hết hạn vào ngày 9/11. Danh sách bao gồm 10 dòng thuế thủy sản. Nếu không được gia hạn, các sản phẩm này sẽ phải chịu lại thuế Mục 301, thường ở mức 25%.

Cần Thơ: Nuôi cá tra giống lãi khoảng 200 triệu đồng mỗi vụ

 |  08:47 16/11/2026

(vasep.com.vn) Hoạt động thu hoạch cá tra giống tại xã Hỏa Lựu, TP. Cần Thơ đang diễn ra sôi động, khi nhiều hộ nuôi liên tục thu hoạch, cân bán và vận chuyển cá đến các vùng nuôi thương phẩm. Với giá bán khoảng 40.000 đồng/kg, mô hình này đang mang lại nguồn thu đáng kể cho nông dân địa phương.

Thụy Điển thử nghiệm protein thay thế bột cá và đậu nành

 |  08:45 16/11/2026

(vasep.com.vn) Một dự án thử nghiệm kéo dài ba năm tại Thụy Điển cho thấy các nguồn protein thay thế như protein từ nấm (mycoprotein), bột côn trùng và bột trai có thể thay thế một phần đậu nành và bột cá trong thức ăn chăn nuôi mà vẫn đảm bảo hiệu quả sản xuất.

Australia phát triển protein thay thế bột cá từ chất thải hữu cơ

 |  08:45 16/11/2026

(vasep.com.vn) Các nhà khoa học tại Đại học Queensland (Australia) đang phát triển công nghệ biến chất thải hữu cơ thành protein đơn bào (SCP) để thay thế bột cá trong thức ăn thủy sản. Giải pháp này có tiềm năng giảm phụ thuộc vào nguồn cá khai thác tự nhiên, đồng thời tận dụng chất thải và hạn chế tác động môi trường.

Nga khai thác hơn 2 triệu tấn cá minh thái tính đến đầu tháng 11/2026

 |  08:44 16/11/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng khai thác cá minh thái của Nga đã vượt 2 triệu tấn tính đến đầu tháng 11/2026, chiếm gần một nửa tổng sản lượng đánh bắt thủy sản cả nước. Kết quả này cao hơn 3,1% so với mức kỷ lục ghi nhận cùng kỳ năm 2025, phản ánh hoạt động khai thác tích cực tại các ngư trường Viễn Đông.

Giá phi lê cá minh thái Mỹ dự báo tăng vọt 500 USD/tấn đầu năm 2027

 |  08:44 16/11/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng phi lê cá minh thái không xương (PBO) của Mỹ đang ghi nhận mức sụt giảm 24% so với cùng kỳ, đẩy dự báo giá chào bán trong quý 1/2027 có thể tăng thêm 500 USD/tấn. Tính đến đầu tháng 10/2026, sản lượng PBO của Mỹ chỉ đạt hơn 95.700 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2022. Sự khan hiếm cục bộ buộc các nhà cung cấp Mỹ phải dồn áp lực nhu cầu và giá cả sang các hợp đồng của năm tới.

Cá tuyết dẫn đầu đà tăng giá thực phẩm ở Na Uy

 |  08:40 16/11/2026

(vasep.com.vn) Cục Thống kê Na Uy (SSB) cho biết chỉ số giá tiêu dùng tháng 10/2026 tăng 3,6% so với cùng kỳ, cao hơn mức 3,4% của tháng trước. Giá điện, kể cả phí lưới, tăng 12,8%, chủ yếu kéo lạm phát đi lên, trong khi giá nhiên liệu tăng tới 25,8% trong 12 tháng.

Xuất khẩu tôm 10 tháng 2026: Vượt 4,2 tỷ USD nhưng đà tăng tiếp tục chậm lại

 |  08:29 16/11/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 đạt 4,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ. Dù vẫn duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, kết quả tháng 10 cho thấy những dấu hiệu kém thuận lợi. Xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục giảm sâu, trong khi áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế và chi phí sản xuất đang đặt doanh nghiệp trước nhiều thách thức trong giai đoạn cuối năm.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC