Ban hội thẩm của WTO tuyên bố: “Trung Quốc đã chứng minh thuế bổ sung chỉ áp đặt đối với các sản phẩm từ Trung Quốc và do đó tạo bất lợi cho các sản phẩm có xuất xứ từ nước này trong việc cạnh tranh với sản phẩm tương tự có xuất xứ từ các quốc gia thành viên WTO khác.
Mỹ có 60 ngày để kháng cáo quyết định theo quy định của WTO. Động thái này có thể khiến Bắc Kinh yêu cầu WTO phán quyết, một quá trình có thể mất vài năm để đi đến kết luận.
Do Mỹ chặn việc bổ nhiệm các thành viên vào cơ quan phúc thẩm của WTO, cơ quan này thậm chí không có đủ số thành viên cần thiết để giải quyết vấn đề, Marc Busch, giáo sư tại Đại học Georgetown cho biết. Do đó, trước mắt, vấn đề này sẽ ở "trong tình trạng lấp lửng về mặt pháp lý".
Busch nói thêm rằng ngành thủy sản nên quan tâm hơn đến cuộc chiến thương mại đang diễn ra giữa Mỹ và Liên minh châu Âu, điều này có thể dẫn đến việc áp thuế đối với tôm hùm Mỹ. Luật sư thương mại Jessica Wasserman, một đối tác của WassermanRowe, ở Washington, D.C., đồng ý với quan điểm này. Bà cho biết "sẽ không có tác động thương mại ngay lập tức" từ phán quyết của WTO, đồng thời nói thêm rằng về lâu dài, các tranh chấp thương mại kinh tế giữa Mỹ và Trung Quốc là "quá lớn và khó giải quyết bởi WTO".
Thuế quan của Mỹ đối với các nhà nhập khẩu thủy sản đã vượt 422,5 triệu USD
Cuộc chiến thương mại của Mỹ với Trung Quốc bắt đầu khi Mỹ cáo buộc Trung Quốc vi phạm các quy tắc sở hữu trí tuệ. Tổng thống Mỹ đã áp dụng Điều 301 Đạo luật thương mại Mỹ để áp mức thuế 25% đối với khoảng 818 sản phẩm NK của Trung Quốc trị giá 34 tỷ USD.
Theo Viện Brookings, trong sự leo thang thương mại kéo dài trong 2 năm, thuế quan của Mỹ áp đặt đối với hàng hóa Trung Quốc đã khiến các công ty Mỹ thiệt hại gần 50 tỷ USD. Thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ với Trung Quốc đạt mức kỷ lục 419,2 tỷ USD trong năm 2018 trước khi giảm xuống mức 345 tỷ USD vào năm 2019, gần bằng với năm 2016, nhưng chủ yếu là do mức giảm tổng thể thương mại giữa hai quốc gia.
Theo một nghiên cứu gần đây của Undercurrent News, ngành thủy sản Mỹ đã phải hứng chịu rất nhiều tổn thất. Từ tháng 9/2018 đến tháng 6/2020, các nhà NK thủy sản Trung Quốc của Mỹ đã trả tới 422,5 triệu USD tiền thuế. Nhưng thiệt hại rõ nhất là việc kinh doanh thua lỗ. Mỹ đã NK 190.568 tấn thủy sản Trung Quốc trong 6 tháng đầu năm 2020 với giá trị 771,6 triệu USD giá trị. So sánh với những thống kê trong cùng kỳ năm 2018 thời điểm cuộc thương chiến chưa bắt đầu, khối lượng NK thấp hơn 27% và giá trị XK giảm 39%.
Cho đến nay, cá rô phi đông lạnh vẫn tiếp tục là mặt hàng thủy sản Trung Quốc bị áp mức thuế cao nhất, khiến các nhà NK Mỹ phải trả tổng cộng 109,8 triệu USD thuế, bao gồm 32,6 triệu USD trong 6 tháng đầu năm 2020. Theo báo cáo của Undercurrent, Mỹ đã tạm thời miễn thuế đối với một số kích cỡ cá rô phi nhất định, nhưng việc miễn trừ đã hết hạn vào tháng 8/2020.
Tất nhiên, các nhà XK thủy sản của Mỹ cũng chịu một tổn thất lớn khác do cuộc chiến thương mại giữa hai quốc gia. Trong 6 tháng đầu năm 2020, Mỹ đã XK sang Trung Quốc 164.946 tấn thủy sản trị giá 385,8 triệu USD, nhiều hơn 1% so với khối lượng 162.538 tấn và thấp hơn 7% so với 414,0 triệu USD về giá trị được XK trong 6 tháng đầu năm 2019. Tuy nhiên, so với 6 tháng đầu năm 2018, thời điểm trước khi diễn ra thương chiến, khối lượng thủy sản Mỹ XK sang Trung Quốc thấp hơn 17% so với 199.003 tấn về khối lượng và thấp hơn 36% so với giá trị 602,1 triệu USD.
Ngoài ra, ngành tôm hùm của Mỹ cũng chịu những ảnh hưởng đáng kể do chiến tranh thương mại, sản phẩm này của Mỹ bị phíaTrung Quốc áp mức thuế cao lên tới 37%.
Mỹ đã XK sang Trung Quốc 1.287 tấn tôm hùm trị giá 21,5 triệu USD trong 6 tháng đầu năm 2020, giảm 76% so với khối lượng 5,395 tấn và giá trị 89,7 triệu USD trong 6 tháng đầu năm 2018.
Chính quyền của Tổng thống Trump gần đây đã công bố gói cứu trợ thương mại tổng hợp trị giá 530 triệu USD thông qua Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, ít nhất 50 triệu USD trong số đó dự kiến sẽ được hỗ trợ cho những người thu hoạch tôm hùm. Tuy nhiên, gói cứu trợ đã bỏ qua các nhà chế biến và XK tôm hùm, nhóm bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi thuế quan.
Không ảnh hưởng đến thỏa thuận 'giai đoạn một'
Đại diện thương mại Mỹ, Robert Lighthizer đã nhanh chóng phản ứng với phán quyết của WTO với nhiều chỉ trích và cho biết “Báo cáo này của ban hội thẩm xác nhận điều mà chính quyền tổng thống Trump đã nói trong 4 năm qua: WTO hoàn toàn không đủ khả năng để ngăn chặn các hoạt động công nghệ có hại của Trung Quốc".
"Mặc dù ban hội thẩm không xem xét bằng chứng mở rộng do Mỹ đệ trình về hành vi đánh cắp sở hữu trí tuệ của Trung Quốc, nhưng quyết định của họ cho thấy rằng WTO không đưa ra bất kỳ biện pháp khắc phục nào đối với hành vi sai trái đó. Mỹ phải được phép tự bảo vệ mình trước các hành vi thương mại không công bằng, và Mỹ sẽ không để Trung Quốc sử dụng WTO để lợi dụng công nhân, doanh nghiệp, nông dân và chủ trang trại Mỹ.
Lighthizer thận trọng nói thêm rằng phán quyết này "không ảnh hưởng gì" đến "Thỏa thuận giai đoạn một" đạt được giữa Mỹ và Trung Quốc. Thỏa thuận được công bố vào tháng 12/2019 dự kiến sẽ dẫn đến việc Trung Quốc mua nhiều tôm hùm Mỹ hơn, mặc dù điều đó vẫn chưa xảy ra.
Nếu tách từ “aquaculture” thành hai phần, có thể thấy một lớp nghĩa đáng suy nghĩ. “Aqua” có gốc Latin, nghĩa là nước. “Culture” ngày nay thường được hiểu là văn hóa, nhưng gốc xa của từ này liên quan đến “cultura”, từ động từ “colere”: chăm sóc, vun trồng, canh tác. Bởi vậy, “aquaculture” không chỉ là nuôi trồng thủy sản theo nghĩa kỹ thuật, mà còn gợi một ý niệm rộng hơn: chăm sóc và nuôi dưỡng sự sống trong môi trường nước.
(vasep.com.vn) Jingtang Agriculture, doanh nghiệp có trụ sở tại Quảng Đông, Trung Quốc, đang hoàn tất nhà máy chế biến công suất 100.000 tấn tại Maoming. Cơ sở này sẽ sản xuất thức ăn, giống, sản phẩm chăm sóc sức khỏe cho cá rô phi và chế biến cá, hướng tới mở rộng thị phần trong nước.
(vasep.com.vn) Bệnh EHP do vi bào tử trùng nội bào Enterocytozoon hepatopenaei gây ra, không thường gây chết hàng loạt nhưng làm tôm chậm lớn, phân đàn, kéo dài thời gian nuôi và tăng chi phí sản xuất. Tôm thẻ chân trắng và tôm sú đều mẫn cảm với bệnh. EHP thường được phát hiện ở tôm 30–60 ngày tuổi, xuất hiện quanh năm và có thể gia tăng trong mùa khô, các đợt nắng nóng kéo dài.
(vasep.com.vn) Công ty CP Tập Đoàn Thủy sản Minh Phú đang mở rộng công suất chế biến và đẩy mạnh tự động hóa trong bối cảnh nhu cầu từ khách hàng tăng mạnh. Nhà máy Minh Phú Khánh An tại Cà Mau hiện hoạt động khoảng 2/3 công suất thiết kế và dự kiến đạt 100% vào cuối tháng 9. Nhà máy có vốn đầu tư 1.500 tỷ đồng, công suất thiết kế 35.000 tấn sản phẩm thông thường mỗi năm.
(vasep.com.vn) Hội nghị thường niên Aquaculture Europe 2026 của Hiệp hội Nuôi trồng thủy sản châu Âu (EAS) sẽ diễn ra tại Ljubljana, Slovenia vào tháng 9, đúng dịp EAS kỷ niệm 50 năm thành lập. Với chủ đề “Nuôi trồng thủy sản trong bối cảnh biến đổi toàn cầu”, sự kiện tập trung vào khả năng thích ứng, đổi mới và xây dựng ngành nuôi trồng thủy sản bền vững hơn.
(vasep.com.vn) Tại hội thảo B2B quốc tế (Hosted Buyer Program) trong khuôn khổ Vietfish 2026, ông Nguyễn Hoàng Phẩm – Giám đốc Kinh doanh, Công ty CP Chế biến Thủy sản Tài Kim Anh – đã có bài trình bày “Ngành tôm Việt Nam: Thay đổi để phát triển bền vững” (Vietnam’s shrimp industry: Changing for sustainability. Từ góc nhìn của doanh nghiệp chế biến, bài trình bày cho thấy ngành tôm Việt Nam vẫn duy trì vai trò chủ lực trong xuất khẩu thủy sản, nhưng đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới, trong đó thay đổi không còn là lựa chọn, mà là điều kiện để phát triển.
(vasep.com.vn) Maxim Agri Holding, nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi có trụ sở tại Hà Lan, đã ký thỏa thuận với Công ty Phát điện Kenya (KenGen) để đầu tư vào dự án nhà máy thức ăn thủy sản trị giá 3,95 triệu USD tại Kenya, cách Nairobi khoảng 120 km về phía tây bắc.
(vasep.com.vn) VASEP vừa nhận được phản ánh từ một doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam về rủi ro phát sinh trong quá trình giao dịch với khách hàng EURL CAP DE FER tại Algeria. Vụ việc hiện đang trong quá trình trao đổi, làm rõ giữa các bên, tuy nhiên doanh nghiệp xuất khẩu có thể phải đối mặt với chi phí lớn do hàng đã đến cảng nhưng khách hàng chưa nhận hàng.
(vasep.com.vn) Chính phủ Canada và tỉnh British Columbia vừa công bố Quỹ Thủy sản British Columbia (BCFF) với tổng vốn đầu tư 106,5 triệu CAD trong 5 năm, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của ngành thủy sản trước những thay đổi về thị trường, môi trường và công nghệ. Canada đóng góp 60% nguồn vốn, trong khi British Columbia chịu 40%.
(vasep.com.vn) Tổ chức Bột cá và Dầu cá Thế giới (IFFO) cho biết sản lượng bột cá và dầu cá toàn cầu tiếp tục ở mức thấp do hiện tượng El Niño ven biển ảnh hưởng đến nguồn nguyên liệu khai thác. Tình trạng này đặc biệt rõ rệt tại Peru, quốc gia thường đóng góp khoảng 20% sản lượng bột cá toàn cầu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn