Tín hiệu phục hồi từ quý IV/2023
Năm 2023, lạm phát cao, nhu cầu giảm, tồn kho lớn, giá XK giảm và những khó khăn, bất cập trong SX kinh doanh trong nước như chi phí đầu vào cho cả chuỗi cung ứng đều tăng, thẻ vàng IUU ảnh hưởng đến XK hải sản sang EU…Trong bối cảnh khó khăn chung của thế giới thì mức sụt giảm 18% so với mức đỉnh gần 11 tỷ USD của năm 2022 cũng không phải là quá bi quan.
Bởi vì, chúng ta đã nhìn thấy những tín hiệu hồi phục XK vào những tháng cuối năm khi đơn hàng từ các thị trường bắt đầu khởi sắc.
Năm 2023, XK thủy sản dường như quay trở lại với quỹ đạo thông thường là tăng dần từ quý II, đạt cao nhất vào quý III là giai đoạn các đơn hàng tăng để phục vụ nhu cầu cuối năm, và quý IV thường thấp hơn quý III.
Điều đó cho thấy tín hiệu thị trường và tình hình kinh doanh của cộng đồng DN thủy sản đang dần trở lại bình thường.
Năm 2023, XK những mặt hàng chính là tôm, cá tra, cá ngừ đều giảm 16-25%. XK các loài cá khác (chủ yếu là cá biển: cá thu, cá hồi, cá nục, cá cơm, cá minh thái…) giảm nhẹ 7%, cua ghẹ cũng giảm 4%. XK mực, bạch tuộc giảm 20% và nhuyễn thể có vỏ (nghêu, sò, ốc…) giảm 14%.
Nguyên nhân lớn nhất kéo kim ngạch XK thủy sản năm qua tụt xuống đó là giá NK tại các thị trường đều giảm sâu.
Ví dụ, giá xuất khẩu trung bình cá tra và tôm chân trắng XK sang Mỹ tới cuối năm 2023 giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2020, trong đó giá tôm giảm 31% từ mức đỉnh 14,7 USD/kg tháng 8/2022 xuống còn 9,7 USD/kg vào tháng 12/2023; giá XK cá tra giảm sâu hơn (-47%) từ mức đỉnh 5,26 USD xuống 2,8 USD/kg.
Căng thẳng Biển Đỏ - thách thức mới năm 2024
Xu hướng tăng đơn hàng và những biến động địa chính trị, các lệnh trừng phạt thương mại của Mỹ, EU với Nga, của Trung Quốc với Nhật Bản…sẽ gây ra thiếu hụt cục bộ về nguồn cung thủy sản ở những thị trường lớn này. Do vậy, lượng hàng tồn kho sẽ giảm mạnh và dự đoán sẽ cạn kiệt trong nửa đầu năm.
Từ đó có thể suy luận xu hướng giá thấp của năm trước sẽ chấm dứt trong năm nay. Dự báo giá các loài thủy sản sẽ tăng trở lại từ quý II và có thể tăng mạnh hơn trong nửa cuối năm.
Tuy nhiên, điều DN lo ngại nhất là xung đột ở Trung Đông có nguy cơ lại làm xáo trộn thương mại toàn cầu, trong đó có thủy sản. Bất ổn ở Biển Đỏ đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng cho chuỗi cung ứng toàn cầu: Các hãng tàu định tuyến lại tuyến đường của họ, do đó, hành trình vận chuyển giữa châu Á, châu Âu và Bờ Đông Bắc Mỹ trở nên dài hơn; Giá cước vận tải tăng mạnh và bảo hiểm hàng hóa tăng; Mới đây lại có tin tuyến vận chuyển qua kênh đào Panama cũng bị ảnh hưởng vì mực nước thấp, khiến lưu lượng vận tải container qua đây bị giảm.
Như vậy, thách thức mới và lớn của thương mại thủy sản toàn cầu năm nay là vận tải biển qua cả kênh đào Suez và Panama đều gặp khó. Hệ lụy có thể là hàng hóa bị ứ đọng, thiếu tàu container và container rỗng; Việc này sẽ chi phối chuỗi cung ứng và có nguy cơ làm cho tình trạng lạm phát toàn cầu nghiêm trọng hơn.
Biến thách thức thành cơ hội
Sự nỗ lực và linh hoạt của DN đã đưa ngành thủy sản vượt qua giai đoạn Covid với những thách thức tương tự về logistic làm đứt gãy chuỗi cung ứng.
Có thể sẽ có những cú “bẻ lái” về thị trường XK và sản phẩm XK và biến thách thức thành cơ hội. Ví dụ, Trung Quốc có thể sẽ thu hút nhiều DN hơn trong năm nay, vì vị trí địa lý gần, chi phí vận chuyển thấp, dễ kiểm soát hơn. Quan trọng hơn là Trung Quốc chắc chắn bị giảm nguồn cung từ Ecuador do cả vấn đề an ninh bất ổn tại đất nước Nam Mỹ này và do cả vấn đề vận tải biển khó khăn, chi phí tăng…Do vậy, Trung Quốc sẽ phải bù đắp nguồn cung từ Việt Nam và các nước châu Á khác.
Hoặc một ví dụ khác về xu hướng sản phẩm XK. Với những đặc thù dễ bảo quản, thời hạn lâu, giá hợp lý, thủy sản đóng hộp, đóng túi và hàng khô sẽ có nhiều nhu cầu hơn trong năm nay trong bối cảnh của chiến tranh, xung đột và lạm phát.
Cơ hội - Thách thức - Dự báo chi tiết hơn có trong Báo cáo XK thủy sản Việt Nam năm 2023
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Nhật Bản đang ghi nhận những tín hiệu tích cực trong năm 2026, cho thấy thị trường này ngày càng mở rộng dư địa cho sản phẩm cá tra, đặc biệt là các dòng sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng.
(vasep.com.vn) Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Hà Lan của đoàn đại biểu ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam và tham dự Global Shrimp Forum (GSF) 2026 tại Utrecht, ngày 2/9, phiên thảo luận riêng về Việt Nam với chủ đề “The New Vietnam Shrimp Story: Resilience, Responsibility and Premium Potential” đã tập trung vào một vấn đề then chốt: trong bối cảnh cạnh tranh về giá ngày càng gay gắt, đâu là lợi thế để tôm Việt Nam duy trì và nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế?
(vasep.com.vn) Tôm khai thác tự nhiên hiện chỉ chiếm khoảng 29% tổng nguồn cung tôm toàn cầu, giảm đáng kể trong hai thập kỷ qua. Theo thông tin được Hội đồng Quản lý Biển (MSC) chia sẻ tại Hội nghị Thượng đỉnh Tôm Khai thác Tự nhiên diễn ra cùng Global Shrimp Forum ở Utrecht, Hà Lan, Trung Quốc chiếm khoảng một phần ba sản lượng tôm khai thác tự nhiên toàn cầu, trong khi sản lượng của Ấn Độ đang tăng nhanh.
(vasep.com.vn) Mùa khai thác thương mại cá ngừ albacore năm 2026 tại bang Washington, Mỹ đang khởi đầu khó khăn do giá nhiên liệu cao, hoạt động khai thác thất thường và số lượng ngư dân tham gia giảm.
(vasep.com.vn) Vietfish 2026 không chỉ mang đến một không gian trưng bày lớn hơn. Qua những cuộc gặp B2B, trao đổi tại gian hàng, chuyến khảo sát chuỗi sản xuất và phản hồi sau hội chợ, doanh nghiệp và nhà mua hàng đã tìm thấy những điều cụ thể hơn: nhà cung cấp phù hợp, năng lực chế biến, giải pháp công nghệ, thị trường mới và cơ sở để xây dựng niềm tin hợp tác dài hạn.
(vasep.com.vn) Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Hà Lan của đoàn đại biểu ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam từ ngày 29/8 – 5/9/2026, ngày 31/8, đoàn đã có chương trình làm việc tại Wageningen University & Research (WUR), trao đổi với các chuyên gia, hiệp hội và đối tác trong chuỗi thủy sản Hà Lan.
(vasep.com.vn) Sản lượng chế biến cá minh thái Alaska trong mùa B tại Mỹ tiếp tục giảm mạnh, gây áp lực lên nguồn cung phi lê và surimi trên thị trường quốc tế. Theo dữ liệu của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA/NMFS), trong tuần kết thúc ngày 15/8, sản lượng cả hai nhóm sản phẩm đều giảm gần 70% so với cùng kỳ năm 2025.
(vasep.com.vn) Tính đến giữa tháng 8/2026, sản lượng cá minh thái tại vùng biển Viễn Đông của Nga đạt khoảng 1,538 triệu tấn, gần tương đương cùng kỳ năm 2025 và chỉ cao hơn khoảng 3.000 tấn. Theo Nina Shpigalskaya, người đứng đầu chi nhánh KamchatNIRO thuộc Trung tâm Khoa học Nhà nước VNIRO, diễn biến sản lượng nhìn chung ổn định, nhưng có sự khác biệt đáng kể giữa các khu vực khai thác.
(vasep.com.vn) Tại hội thảo “Thị trường thực phẩm thủy sản toàn cầu và thế hệ nhân lực tương lai: Xu hướng, cơ hội và định hướng phát triển bền vững ngành thủy sản Việt Nam”, diễn ra trong khuôn khổ VIETFISH 2026, bà Shirlene Maria Anthonysamy – Cán bộ Thủy sản (Thị trường), Điều phối viên GLOBEFISH, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) – đã có bài trình bày về các sáng kiến thúc đẩy sự tham gia của thanh niên trong lĩnh vực thủy sản và nuôi trồng thủy sản. Từ góc nhìn của FAO GLOBEFISH, thu hút thanh niên không chỉ là bổ sung lao động, mà là điều kiện để ngành thủy sản bảo đảm sự kế tục thế hệ, tiếp nhận công nghệ mới và hình thành đội ngũ lãnh đạo đủ năng lực dẫn dắt chuỗi giá trị trong tương lai.
(vasep.com.vn) Tại hội thảo “Thị trường thực phẩm thủy sản toàn cầu và thế hệ nhân lực tương lai: Xu hướng, cơ hội và định hướng phát triển bền vững ngành thủy sản Việt Nam”, diễn ra trong khuôn khổ VIETFISH 2026, ông Trần Anh Xuân – Giám đốc đại diện Ban Truyền Động ABB Việt Nam – đã có bài trình bày về chuyển đổi xanh và hiệu quả năng lượng trong ngành thủy sản.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn