Tín hiệu phục hồi từ quý IV/2023
Năm 2023, lạm phát cao, nhu cầu giảm, tồn kho lớn, giá XK giảm và những khó khăn, bất cập trong SX kinh doanh trong nước như chi phí đầu vào cho cả chuỗi cung ứng đều tăng, thẻ vàng IUU ảnh hưởng đến XK hải sản sang EU…Trong bối cảnh khó khăn chung của thế giới thì mức sụt giảm 18% so với mức đỉnh gần 11 tỷ USD của năm 2022 cũng không phải là quá bi quan.
Bởi vì, chúng ta đã nhìn thấy những tín hiệu hồi phục XK vào những tháng cuối năm khi đơn hàng từ các thị trường bắt đầu khởi sắc.
Năm 2023, XK thủy sản dường như quay trở lại với quỹ đạo thông thường là tăng dần từ quý II, đạt cao nhất vào quý III là giai đoạn các đơn hàng tăng để phục vụ nhu cầu cuối năm, và quý IV thường thấp hơn quý III.
Điều đó cho thấy tín hiệu thị trường và tình hình kinh doanh của cộng đồng DN thủy sản đang dần trở lại bình thường.
Năm 2023, XK những mặt hàng chính là tôm, cá tra, cá ngừ đều giảm 16-25%. XK các loài cá khác (chủ yếu là cá biển: cá thu, cá hồi, cá nục, cá cơm, cá minh thái…) giảm nhẹ 7%, cua ghẹ cũng giảm 4%. XK mực, bạch tuộc giảm 20% và nhuyễn thể có vỏ (nghêu, sò, ốc…) giảm 14%.
Nguyên nhân lớn nhất kéo kim ngạch XK thủy sản năm qua tụt xuống đó là giá NK tại các thị trường đều giảm sâu.
Ví dụ, giá xuất khẩu trung bình cá tra và tôm chân trắng XK sang Mỹ tới cuối năm 2023 giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2020, trong đó giá tôm giảm 31% từ mức đỉnh 14,7 USD/kg tháng 8/2022 xuống còn 9,7 USD/kg vào tháng 12/2023; giá XK cá tra giảm sâu hơn (-47%) từ mức đỉnh 5,26 USD xuống 2,8 USD/kg.
Căng thẳng Biển Đỏ - thách thức mới năm 2024
Xu hướng tăng đơn hàng và những biến động địa chính trị, các lệnh trừng phạt thương mại của Mỹ, EU với Nga, của Trung Quốc với Nhật Bản…sẽ gây ra thiếu hụt cục bộ về nguồn cung thủy sản ở những thị trường lớn này. Do vậy, lượng hàng tồn kho sẽ giảm mạnh và dự đoán sẽ cạn kiệt trong nửa đầu năm.
Từ đó có thể suy luận xu hướng giá thấp của năm trước sẽ chấm dứt trong năm nay. Dự báo giá các loài thủy sản sẽ tăng trở lại từ quý II và có thể tăng mạnh hơn trong nửa cuối năm.
Tuy nhiên, điều DN lo ngại nhất là xung đột ở Trung Đông có nguy cơ lại làm xáo trộn thương mại toàn cầu, trong đó có thủy sản. Bất ổn ở Biển Đỏ đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng cho chuỗi cung ứng toàn cầu: Các hãng tàu định tuyến lại tuyến đường của họ, do đó, hành trình vận chuyển giữa châu Á, châu Âu và Bờ Đông Bắc Mỹ trở nên dài hơn; Giá cước vận tải tăng mạnh và bảo hiểm hàng hóa tăng; Mới đây lại có tin tuyến vận chuyển qua kênh đào Panama cũng bị ảnh hưởng vì mực nước thấp, khiến lưu lượng vận tải container qua đây bị giảm.
Như vậy, thách thức mới và lớn của thương mại thủy sản toàn cầu năm nay là vận tải biển qua cả kênh đào Suez và Panama đều gặp khó. Hệ lụy có thể là hàng hóa bị ứ đọng, thiếu tàu container và container rỗng; Việc này sẽ chi phối chuỗi cung ứng và có nguy cơ làm cho tình trạng lạm phát toàn cầu nghiêm trọng hơn.
Biến thách thức thành cơ hội
Sự nỗ lực và linh hoạt của DN đã đưa ngành thủy sản vượt qua giai đoạn Covid với những thách thức tương tự về logistic làm đứt gãy chuỗi cung ứng.
Có thể sẽ có những cú “bẻ lái” về thị trường XK và sản phẩm XK và biến thách thức thành cơ hội. Ví dụ, Trung Quốc có thể sẽ thu hút nhiều DN hơn trong năm nay, vì vị trí địa lý gần, chi phí vận chuyển thấp, dễ kiểm soát hơn. Quan trọng hơn là Trung Quốc chắc chắn bị giảm nguồn cung từ Ecuador do cả vấn đề an ninh bất ổn tại đất nước Nam Mỹ này và do cả vấn đề vận tải biển khó khăn, chi phí tăng…Do vậy, Trung Quốc sẽ phải bù đắp nguồn cung từ Việt Nam và các nước châu Á khác.
Hoặc một ví dụ khác về xu hướng sản phẩm XK. Với những đặc thù dễ bảo quản, thời hạn lâu, giá hợp lý, thủy sản đóng hộp, đóng túi và hàng khô sẽ có nhiều nhu cầu hơn trong năm nay trong bối cảnh của chiến tranh, xung đột và lạm phát.
Cơ hội - Thách thức - Dự báo chi tiết hơn có trong Báo cáo XK thủy sản Việt Nam năm 2023
(vasep.com.vn) Bệnh Hoại tử cơ quan tạo máu và cơ quan biểu mô (IHHN) không thường gây chết tôm hàng loạt trong thời gian ngắn, nhưng virus gây bệnh có thể khiến tôm còi cọc, dị hình, phân đàn mạnh, làm giảm đáng kể năng suất và giá trị kinh tế của vụ nuôi.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá thế giới bước vào nửa cuối năm 2026 trong trạng thái căng thẳng hiếm thấy. Sản lượng cá cơm tại Peru suy giảm nghiêm trọng, hạn ngạch khai thác tại Chile bị cắt giảm, nguồn cung Bắc Đại Tây Dương yếu, trong khi tồn kho tại Trung Quốc xuống thấp đã đẩy giá bột cá chất lượng cao lên mức kỷ lục. Mặc dù tồn kho bột cá tại các cảng Trung Quốc gần đây có dấu hiệu nhích lên, sự cải thiện này chưa đủ làm thay đổi cán cân thị trường. Nguồn cung mới từ Peru vẫn rất hạn chế, còn người mua và các nhà sản xuất thức ăn thủy sản trên toàn cầu đang phải thích ứng với một mặt bằng giá nguyên liệu cao hơn đáng kể.
(vasep.com.vn) Trong khuôn khổ Hội chợ Triển lãm Quốc tế Thủy sản Việt Nam – Vietfish 2026, Hội thảo kỹ thuật “Giải pháp công nghệ xanh, bền vững cho chuỗi nuôi trồng & chế biến thủy hải sản” sẽ diễn ra từ 09:30–11:45 ngày 20/8/2026 tại Phòng Convention B, tầng 2, SECC, TP. Hồ Chí Minh. Chương trình do VASEP, Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Đại sứ quán Na Uy đồng tổ chức, tập trung vào các giải pháp công nghệ, đổi mới và chuyển đổi bền vững cho ngành thủy sản Việt Nam.
(vasep.com.vn) Thị trường mực, bạch tuộc Trung Quốc đang thể hiện hai xu hướng trái ngược rõ rệt trong năm 2026. Trong khi nhập khẩu mực và mực nang tăng mạnh nhờ nguồn cung dồi dào từ Nam Mỹ và Đông Nam Á, thị trường bạch tuộc tiếp tục chịu áp lực từ nguồn cung toàn cầu hạn chế và giá nguyên liệu duy trì ở mức cao.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản Việt Nam tháng 7/2026 đạt gần 1,02 tỷ USD, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 7 tháng đầu năm, kim ngạch đạt gần 6,78 tỷ USD, tăng 11,5%. Mốc trên 1 tỷ USD trong tháng 7 tiếp tục củng cố triển vọng xuất khẩu thủy sản cả năm có thể vượt 12 tỷ USD. Tuy nhiên, số liệu tháng 7 cũng phát đi tín hiệu rõ ràng rằng giai đoạn tăng trưởng thuận lợi nhất có thể đã đi qua: mức tăng chung chỉ còn 4,8%; cá tra giảm 6,1%; cá ngừ gần như không tăng; EU, Hàn Quốc và Trung Đông cùng giảm hai con số.
(vasep.com.vn) Theo số liệu của Shrimp Insights, nhập khẩu tôm của EU tiếp tục giảm trong tháng 5/2026, phản ánh sự điều chỉnh sau giai đoạn tăng trưởng mạnh bất thường của năm trước. Theo dữ liệu thương mại, EU nhập khẩu 29.728 tấn tôm trong tháng 5, giảm 27% so với cùng kỳ năm 2025; giá trị nhập khẩu cũng giảm tương ứng xuống 181 triệu euro.
(vasep.com.vn) Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đang mở rộng hợp tác với các cơ sở đào tạo và nghiên cứu thủy sản của Tanzania nhằm tăng sản lượng rong biển và hải sâm, củng cố chuỗi giá trị và hỗ trợ sinh kế bền vững, trong bối cảnh nước này đẩy mạnh phát triển kinh tế biển xanh.
(vasep.com.vn) Hội đồng Tư vấn Biển Bắc (NSAC) vừa kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) đánh giá lại quy định về khu vực bảo vệ cá tuyết tại Kattegat (Kattegat Cod Box), cho rằng các biện pháp quản lý hiện nay cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với thực trạng nguồn lợi và hoạt động khai thác.
(vasep.com.vn) Chỉ còn chưa đầy 3 tuần nữa, Hội chợ Triển lãm Quốc tế Thủy sản Việt Nam – Vietfish 2026 sẽ chính thức diễn ra từ ngày 19–21/8/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn – SECC, TP. Hồ Chí Minh. Với định hướng “Innovation – Sustainability”, Vietfish 2026 hứa hẹn mang đến không gian kết nối toàn diện cho doanh nghiệp thủy sản, nhà mua hàng, đối tác phân phối, chuyên gia, cơ quan quản lý và khách tham quan trong nước, quốc tế.
(vasep.com.vn) Fiji đã bắt đầu xây dựng Chiến lược Giám sát, Kiểm soát và Theo dõi quốc gia (MCS) mới, nhằm tăng cường cuộc chiến chống khai thác bất hợp pháp, đồng thời bảo vệ nguồn lợi biển và sinh kế của các cộng đồng ven biển.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn