Vuông và tròn trong nghề thủy sản - Giữ lòng nước, giữ lòng người

Ông Lê Minh Hoan 10:31 20/10/2025 Kim Thu
Buổi sáng ở miền sông nước, mặt trời chưa kịp ló, sương đã giăng trên mặt ao. Tiếng máy quạt nước rì rì, tiếng cá quẫy nhẹ, tiếng người nói cười bên bờ, tất cả hòa thành bản nhạc quen thuộc của làng nghề thủy sản.

Người nuôi cá, nuôi tôm, ai cũng bắt đầu ngày mới bằng việc nhìn màu nước, ngửi mùi bùn, quan sát con vật nuôi như thể trò chuyện với bạn tri kỷ.

Vuông và tròn trong nghề thủy sản - Giữ lòng nước, giữ lòng người

Một chú nuôi cá tra ở Hồng Ngự từng nói: Làm thủy sản phải giữ chữ tín, giữ chữ tình. Con cá cũng có linh hồn, mình chăm nó sao thì nó trả mình vậy”. Câu nói tưởng mộc mạc, nhưng chính là sự chắt lọc của triết lý vuông và tròn” trong nghề, triết lý mà người dân miền sông nước đã sống và làm nghề từ bao đời nay.

Vuông là đạo nghề, là gốc làm ăn

Người làm thủy sản vuông” ở cái tâm và cái tầm.

Bà con hiểu rằng làm nghề phải có nguyên tắc, như dòng nước phải có bờ.

Vuông là giữ chữ tín trong con giống, trong chất lượng sản phẩm, trong cách ứng xử với thiên nhiên.

Vuông là không dùng hóa chất bừa bãi, không xả nước thải ra sông, không làm điều trái với quy luật sinh thái.

Vuông là dám nói thật về quy trình nuôi, dám chịu trách nhiệm với từng ký cá, từng con tôm mình bán ra thị trường.

Người nông dân vuông” là người hiểu rằng nuôi thủy sản không chỉ để kiếm sống, mà còn là giữ uy tín cho cả vùng, cả quốc gia. Một con cá tra xuất khẩu hư hỏng có thể làm giảm giá trị của cả ngành. Bởi vậy, giữ “vuông” là giữ lòng tin, giữ danh dự, giữ đạo làm nghề.

Tròn là khéo léo, là linh hoạt trong thị trường

Nhưng nếu chỉ vuông” thôi, nghề cũng dễ chững lại. Thủy sản vốn là ngành thay đổi nhanh về thị trường, giá cả, công nghệ, quy định… tất cả đều biến động từng ngày.

Người làm nghề phải học cách tròn”: biết linh hoạt, thích nghi, biết lắng nghe, học hỏi, liên kết.

Tròn trong cách ứng xử với doanh nghiệp, với thương lái, với đối tác quốc tế.

Tròn trong việc tìm cách đa dạng hóa sản phẩm, không chỉ bán cá tươi, mà còn làm sản phẩm giá trị gia tăng, làm du lịch trải nghiệm, làm thương hiệu vùng nuôi.

Tròn là khi người nuôi biết hợp tác thành tổ hợp tác, hợp tác xã, chia sẻ rủi ro và lợi nhuận.

Tròn là khi người cán bộ ngành thuỷ sản biết lắng nghe bà con, đồng hành chứ không áp đặt.

Tròn” không có nghĩa là thỏa hiệp, mà là biết nương theo dòng nước để đi xa hơn. Như người chèo ghe khôn ngoan, biết thuận dòng khi nước lên, biết neo lại khi nước chảy xiết.

Giữa vuông và tròn là sự bền vững

Thủy sản là nghề “mượn” dòng nước để sinh sống. Nếu con người chỉ biết khai thác mà không biết gìn giữ, dòng nước sẽ đục, con cá sẽ chết, lòng người cũng khó yên.

Người làm nghề thuỷ sản hiểu rằng: vuông mà không tròn thì gãy, tròn mà không vuông thì trôi.

Vuông để giữ đạo nghề, tròn để giữ đạo sống.

Vuông giúp ta đứng vững, tròn giúp ta đi xa.

Giữa đôi bờ vuông và tròn ấy là sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên, giữa lợi ích hôm nay và tương lai mai sau.

Triết lý của lòng nước

Làm nghề thủy sản, quan trọng nhất là hiểu nước.

Nước trong thì cá khỏe. Nước đục thì cá bệnh. Nhưng nước cũng chính là ẩn dụ cho lòng người, khi lòng người trong sáng, cộng đồng biết chia sẻ, hợp tác, tin tưởng nhau, thì ngành nghề ấy mới phát triển bền vững.

Giữ vuông” là giữ cho nước không đục. Giữ tròn” là để dòng nước được chảy mãi, không ngưng đọng bởi ích kỷ hay ganh ghét. Người làm thủy sản hôm nay không chỉ nuôi cá, nuôi tôm, mà còn đang nuôi niềm tin của thế giới về sản phẩm Việt Nam tử tế.

Một con cá tra xuất khẩu, một con tôm đạt chứng nhận xanh, đó không chỉ là hàng hóa, mà là kết tinh của cả triết lý sống. Giữ vuông để nước trong. Giữ tròn để nước chảy.

Giữa mặt nước phẳng lặng kia, nếu ta lắng nghe thật khẽ, sẽ nghe tiếng lòng của những người nông dân miền sông nước, những người đang ngày ngày viết nên triết lý vuông và tròn” bằng chính cuộc sống lao động bình dị mà phi thường của mình.

Ông Lê Minh Hoan, Phó Chủ tịch Quốc hội, Nguyên Bộ trưởng Bộ NN&PTNT

le minh hoan

TIN MỚI CẬP NHẬT

Những điểm mới trong chương trình chứng nhận đánh bắt của EU sau khi sửa đổi quy định về đánh bắt IUU

 |  15:01 23/02/2026

(vasep.com.vn) CATCH là một nền tảng kỹ thuật số mới được thiết kế để số hóa toàn bộ quy trình chứng nhận thủy sản nhằm ngăn chặn các sản phẩm đánh bắt bất hợp pháp xâm nhập vào thị trường EU.

Argentina siết chặt việc thực thi pháp luật chống đánh bắt bất hợp pháp

 |  08:48 23/02/2026

(vasep.com.vn) Argentina đã siết chặt khuôn khổ thực thi pháp luật đối với các tàu nước ngoài bị nghi ngờ đánh bắt bất hợp pháp trong Vùng Đặc quyền Kinh tế (EEZ) của mình, tăng cường trọng lượng bằng chứng cho các bản ghi vệ tinh và các cảm biến từ xa khác để mở các thủ tục tố tụng và áp đặt tiền phạt, theo một quy định mới được công bố trên Công báo.

Quảng Trị phát triển nuôi cá chim vây vàng hữu cơ

 |  08:45 23/02/2026

(vasep.com.vn) Trong định hướng tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng bền vững, tỉnh Quảng Trị đang từng bước đẩy mạnh phát triển các mô hình nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường, trong đó nuôi cá chim vây vàng theo hướng hữu cơ được xem là một hướng đi giàu triển vọng, gắn với mục tiêu nâng cao giá trị sản xuất và xây dựng nông thôn mới bền vững.

Cá rô phi Việt Nam tại Brazil: Cơ hội mở ra cùng lúc với áp lực bảo hộ gia tăng

 |  08:36 23/02/2026

(vasep.com.vn) Trong nhiều năm, Brazil gần như không phải là thị trường nhập khẩu cá rô phi đáng kể do nước này là một trong những quốc gia sản xuất cá rô phi lớn nhất thế giới, tự cung ứng phần lớn nhu cầu nội địa. Tuy nhiên, những thay đổi về quan hệ thương mại song phương, diễn biến thị trường và chính sách nội địa Brazil trong hai năm gần đây đã khiến cá rô phi Việt Nam bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý tại thị trường này.

EU tăng mạnh nhập khẩu phi lê cá Nga bất chấp rào cản thương mại và lệnh trừng phạt 

 |  08:32 23/02/2026

(vasep.com.vn) Trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) siết chặt các biện pháp thương mại đối với thủy sản Nga, nhập khẩu phi lê cá từ Nga vào thị trường này vẫn ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây. Số liệu của Eurostat cho thấy, trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11/2025, EU đã chi khoảng 466,6 triệu euro để nhập khẩu phi lê cá Nga, tăng 42% so với năm 2021. Diễn biến này phản ánh nhu cầu ổn định của thị trường châu Âu đối với sản phẩm có giá cạnh tranh và nguồn cung lớn. 

Ngành bột cá Mauritania hạ nhiệt sau giai đoạn tăng trưởng nóng

 |  08:45 21/02/2026

(vasep.com.vn) Ngành công nghiệp bột cá của Mauritania, từng tăng trưởng mạnh trong hai thập niên qua, đang bước vào giai đoạn chững lại rõ rệt do các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn từ chính phủ. Trong giai đoạn 2007–2021, Mauritania đã nới lỏng quy định và giảm thủ tục cấp phép, qua đó thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài xây dựng các nhà máy chế biến bột cá dọc bờ biển. Nhờ đó, số lượng nhà máy bột cá của nước này vươn lên đứng thứ hai thế giới.

Quan hệ thủy sản Việt Nam – Nhật Bản: Chuỗi giá trị hai chiều ngày càng gắn kết

 |  08:40 21/02/2026

(vasep.com.vn) Quan hệ hợp tác thủy sản giữa Việt Nam và Nhật Bản là một trong những mối liên kết kinh tế song phương có chiều sâu, ổn định và bền vững nhất trong nhiều thập kỷ qua. Trong lĩnh vực thủy sản, Nhật Bản không chỉ là thị trường nhập khẩu quan trọng mà còn là đối tác có vai trò đặc biệt trong việc định hình năng lực, tiêu chuẩn và chuỗi cung ứng của ngành thủy sản Việt Nam hiện nay.

Trước thềm năm mới - nghĩ cùng ngành thủy sản

 |  07:14 20/02/2026

Người Việt hay nói “trước thềm năm mới”. Với người làm biển, đó là khoảnh khắc đứng ở mũi thuyền khi trời còn lờ mờ sáng; với người nuôi trồng, là lúc đi dọc bờ ao, nhìn mặt nước yên hay gợn. Một khoảnh khắc rất ngắn, nhưng đủ dài để tự hỏi: năm tới, mình sẽ đối đãi với nước, với biển như thế nào?

Cá rô phi đơn tính đực - hướng đi bền vững cho ngành nuôi trồng thủy sản

 |  08:27 13/02/2026

(vasep.com.vn) Trong bối cảnh nuôi trồng thủy sản toàn cầu ngày càng chịu áp lực từ yêu cầu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, cá rô phi đơn tính đực đang được xem là một giải pháp công nghệ quan trọng, mở ra hướng đi mới cho ngành nuôi cá rô phi tại nhiều quốc gia.

Nga đẩy mạnh tiêu thụ cá minh thái nội địa, sản lượng và nhu cầu cùng lập kỷ lục năm 2025 

 |  08:23 13/02/2026

(vasep.com.vn) Năm 2025 đánh dấu bước tăng trưởng mạnh của ngành cá minh thái Nga khi sản lượng cung ứng cho thị trường nội địa đạt mức cao kỷ lục 271 nghìn tấn, tăng 7% so với năm 2024. Theo Hiệp hội các doanh nghiệp khai thác cá minh thái Nga (ADM), đây là mức cao nhất từ trước tới nay, đồng thời cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt trong chiến lược phát triển thị trường trong nước đối với loài cá chủ lực này. Kể từ năm 2013, khối lượng cá minh thái tiêu thụ nội địa đã tăng gần 4,5 lần. 

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC