Số liệu thống kê về sản lượng nuôi trồng thủy sản của Trung Quốc gần đây cho thấy, nước này đang đẩy mạnh cải thiện các tiêu chuẩn môi trường trong nước, đồng thời đầu tư vào các dự án nuôi trồng thủy sản có giá trị cao hơn – tăng cường nuôi xa bờ.
Theo một báo cáo mới được Bộ Nông nghiệp Trung Quốc công bố, diện tích nuôi trồng thủy sản của Trung Quốc thu hẹp 1,02% so với cùng kỳ năm 2020 xuống còn 7,036 triệu ha. Nuôi biển là lĩnh vực mà Trung Quốc ngày càng chú trọng đến nguồn lợi và nguồn lực với diện tích tăng 0,17% lên 1,99 triệu ha. Trong khi đó, diện tích nước ngọt giảm 1,48% so với cùng kỳ năm trước,.
Sự thu hẹp mạnh nhất là ở các lưu vực sông và hồ, và tổng diện tích ao đất được sử dụng để nuôi trồng thủy sản bị thu hẹp 0,73%. Xu hướng này phù hợp với các kế hoạch của Trung Quốc nhằm giảm ảnh hưởng của nuôi trồng thủy sản, thay vào đó tập trung vào chất lượng nước và tính bền vững của môi trường.
Nuôi nước ngọt có thể sẽ giảm mạnh hơn vào năm 2021 bởi việc thực thi các quy định về môi trường ở tỉnh Quảng Đông thắt chặt hơn. Các hộ nuôi trồng thủy sản đã buộc phải đóng cửa vào mùa hè này khi khu vực nuôi trồng thủy sản trọng điểm Mậu Danh đã phân loại lại Vịnh Shuidong trên Biển Đông thành một khu sinh thái. Việc phân loại lại tương tự cũng diễn ra ở Trạm Giang, một thành phố sản xuất tôm trọng điểm, nơi có trụ sở của Guolian Aquatic và các công ty kinh doanh tôm lớn khác. Việc phân loại lại đi kèm với các tiêu chuẩn môi trường cao hơn, với việc hỗ trợ giám sát của thanh tra từ chính phủ trung ương.
Mặc dù diện tích nuôi trồng thủy sản bị thu hẹp, sản lượng của Trung Quốc vẫn tăng vào năm ngoái. Theo Bộ Nông nghiệp Trung Quốc, sản lượng nuôi trồng thủy sản của Trung Quốc năm 2020 tăng 2,86% lên 52,42 triệu tấn (MT), chiếm tỷ trọng lớn trong tổng sản lượng thủy sản 65,49 triệu tấn của Trung Quốc năm 2020, tăng 1,06% so với năm 2019. Sau một “đợt ra quân” toàn quốc kiểm soát đánh bắt quá mức trong vài năm qua, bao gồm các lệnh cấm đánh bắt và chính sách tích cực, sản lượng đánh bắt tự nhiên của Trung Quốc đã giảm 5,4% xuống còn 13,24 triệu tấn. Tuy nhiên, sản lượng đánh bắt xa bờ của Trung Quốc đã tăng 6,7% lên 2,31 triệu tấn, chiếm 3,54% tổng sản lượng thủy sản của cả nước.
Theo Bộ Nông nghiệp, sản lượng thủy sản bình quân đầu người của nước này giảm 0,13% tương đương 0,06 gam – là tín hiệu cho thấy nhu cầu thủy sản của Trung Quốc có thể tiếp tục vượt xa nguồn cung. Khối lượng xuất khẩu đạt 3,81 tấn, giảm 10,6% trong khi giá trị cũng giảm 7,8% xuống còn 19 tỷ USD (16,1 tỷ EUR). Khối lượng nhập khẩu đạt 5,67 triệu tấn, trị giá 15,5 tỷ USD (13,2 tỷ EUR), lần lượt giảm 9,3% và 16,7% so với cùng kỳ năm ngoái.
Dữ liệu cũng cho thấy sự thay đổi lớn hơn về nhân khẩu học ở Trung Quốc, nơi giá lao động đã tăng khi số người lao động thu hẹp. Theo báo cáo, “lao động ngành thủy sản” của Trung Quốc đã giảm 5,8% vào năm 2020 xuống còn 1,07 triệu công nhân, tiếp tục xu hướng trong thập kỷ qua khi chi phí lao động của Trung Quốc tăng và lực lượng lao động của nước này già đi.
Theo Didier Boon, Giám đốc công ty kinh doanh hải sản East China Seas có trụ sở tại Bắc Kinh, nhiều vấn đề đang ảnh hưởng đến ngành thủy sản ở Trung Quốc và càng trở nên trầm trọng hơn do dịch COVID-19. Và biến đổi khí hậu là một yếu tố nữa ảnh hưởng đến lĩnh vực nuôi trồng thủy sản của Trung Quốc. Theo Boon, thời tiết khô hơn trong nửa đầu năm 2021 ở miền nam Trung Quốc khiến nhiều ao nuôi không thể sử dụng được.
Boon cho rằng, sản lượng nội địa giảm có thể bóp chết nguồn cung thủy sản vốn đã eo hẹp của Trung Quốc, vì các nhà cung cấp thủy sản quốc tế của Trung Quốc đang bị siết chặt do gián đoạn thương mại do COVID-19 gây ra. Nguồn cung từ Mỹ Latinh - và đặc biệt là từ Ecuador - đã thắt chặt. XK thủy sản của Ecuador đến Trung Quốc giảm 22% xuống 896 triệu USD (761 triệu EUR) trong nửa đầu năm 2021. NK từ Nga đã giảm 24% xuống còn 774 triệu USD do Trung Quốc gia tăng tần suất và mức độ kiểm tra kỹ lưỡng đối với thủy sản nhập khẩu của Nga do lo ngại về COVID-19.
Việt Nam và Ấn Độ cũng gặp khó khăn trong việc cung cấp cho thị trường Trung Quốc do COVID-19. Xuất khẩu của Việt Nam bắt đầu chậm lại vào nửa cuối năm 2020 do các biện pháp nghiêm ngặt của chính quyền Trung Quốc đối với hàng hóa nhập khẩu. Việc kiểm soát tương tự đối với hàng nhập khẩu của Ấn Độ đã làm giảm tổng lượng hàng xuất khẩu của quốc gia Nam Á này sang Trung Quốc. Thêm vào đó, các đợt bùng phát COVID-19 nghiêm trọng ở cả hai quốc gia đã cản trở hoạt động sản xuất của họ.
Trung Quốc NK rất nhiều nguyên liệu thô từ Ấn Độ và Việt Nam, nhưng COVID bùng phát ở các nước sản xuất này đã khiến nhiều nhà máy phải đóng cửa. Trong khi đó, các lô hàng xuất khẩu vào Trung Quốc đang bị chính phủ nước này kiểm tra “từng container truy vết COVID-19. Hàng trăm container mắc kẹt tại các bến cảng không được bốc dỡ. Chi phí vận chuyển đang tăng vọt.
Với thực trạng này, dự kiến giá thủy sản sẽ vẫn cao hơn bình thường cho đến mùa hè năm 2022. Ở Trung Quốc, các nhà máy dự kiến sẽ sản xuất nhiều hơn trong tháng 8 và tháng 9, nhưng sẽ rất khó có đủ dự trữ kéo dài đến tháng 5 hoặc tháng 6 năm sau trước khi có nguyên liệu vụ mới.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 16/10 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá tôm, nguồn cung nguyên liệu và chính sách quản lý nghề cá. Giá tôm tại Mỹ tiếp tục chịu sức ép trong khi nguồn cung nhập khẩu được dự báo tăng; ngược lại, giá tôm nguyên liệu tại Ấn Độ tăng do sản lượng thu hoạch thấp. Bên cạnh đó, Peru hủy mùa khai thác cá cơm thứ hai, Iceland và Greenland giảm mạnh khuyến nghị khai thác capelin. Nga tiếp tục duy trì nguồn cá minh thái lớn, trong khi doanh nghiệp thủy sản Việt Nam tăng đầu tư vào kho lạnh và vốn lưu động.
Năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trước những biến động phức tạp của kinh tế và thương mại toàn cầu, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững. Bên cạnh áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế, khó khăn về nguồn nguyên liệu, chi phí sản xuất, logistics và nguồn vốn cũng tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã gia hạn đến ngày 9/1/2027 việc miễn thuế theo Mục 301 đối với 178 sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc. Các khoản miễn trừ này lẽ ra hết hạn vào ngày 9/11. Danh sách bao gồm 10 dòng thuế thủy sản. Nếu không được gia hạn, các sản phẩm này sẽ phải chịu lại thuế Mục 301, thường ở mức 25%.
(vasep.com.vn) Hoạt động thu hoạch cá tra giống tại xã Hỏa Lựu, TP. Cần Thơ đang diễn ra sôi động, khi nhiều hộ nuôi liên tục thu hoạch, cân bán và vận chuyển cá đến các vùng nuôi thương phẩm. Với giá bán khoảng 40.000 đồng/kg, mô hình này đang mang lại nguồn thu đáng kể cho nông dân địa phương.
(vasep.com.vn) Một dự án thử nghiệm kéo dài ba năm tại Thụy Điển cho thấy các nguồn protein thay thế như protein từ nấm (mycoprotein), bột côn trùng và bột trai có thể thay thế một phần đậu nành và bột cá trong thức ăn chăn nuôi mà vẫn đảm bảo hiệu quả sản xuất.
(vasep.com.vn) Các nhà khoa học tại Đại học Queensland (Australia) đang phát triển công nghệ biến chất thải hữu cơ thành protein đơn bào (SCP) để thay thế bột cá trong thức ăn thủy sản. Giải pháp này có tiềm năng giảm phụ thuộc vào nguồn cá khai thác tự nhiên, đồng thời tận dụng chất thải và hạn chế tác động môi trường.
(vasep.com.vn) Sản lượng khai thác cá minh thái của Nga đã vượt 2 triệu tấn tính đến đầu tháng 11/2026, chiếm gần một nửa tổng sản lượng đánh bắt thủy sản cả nước. Kết quả này cao hơn 3,1% so với mức kỷ lục ghi nhận cùng kỳ năm 2025, phản ánh hoạt động khai thác tích cực tại các ngư trường Viễn Đông.
(vasep.com.vn) Sản lượng phi lê cá minh thái không xương (PBO) của Mỹ đang ghi nhận mức sụt giảm 24% so với cùng kỳ, đẩy dự báo giá chào bán trong quý 1/2027 có thể tăng thêm 500 USD/tấn. Tính đến đầu tháng 10/2026, sản lượng PBO của Mỹ chỉ đạt hơn 95.700 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2022. Sự khan hiếm cục bộ buộc các nhà cung cấp Mỹ phải dồn áp lực nhu cầu và giá cả sang các hợp đồng của năm tới.
(vasep.com.vn) Cục Thống kê Na Uy (SSB) cho biết chỉ số giá tiêu dùng tháng 10/2026 tăng 3,6% so với cùng kỳ, cao hơn mức 3,4% của tháng trước. Giá điện, kể cả phí lưới, tăng 12,8%, chủ yếu kéo lạm phát đi lên, trong khi giá nhiên liệu tăng tới 25,8% trong 12 tháng.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 đạt 4,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ. Dù vẫn duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, kết quả tháng 10 cho thấy những dấu hiệu kém thuận lợi. Xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục giảm sâu, trong khi áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế và chi phí sản xuất đang đặt doanh nghiệp trước nhiều thách thức trong giai đoạn cuối năm.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn