Triển vọng thị trường thủy sản Trung Quốc: những tín hiệu trái chiều

Trong một báo cáo tài chính gần đây, chuỗi nhà hàng hải sản cao cấp Jumbo Seafood có trụ sở tại Singapore đã công bố ý định mở thêm nhà hàng tại Trung Quốc, sau khi có kết quả hoạt động khả quan tại thị trường này trong 5 tháng đầu năm 2021. Công ty hiện đang vận hành các nhà hàng tại 5 thành phố của Trung Quốc, nhưng sau đó rút kế hoạch mở rộng ở Trung Quốc do đại dịch COVID-19.

Liên quan đến XK cá hồi của Na Uy sang Trung Quốc, Hội đồng Thủy sản Na Uy (NSC) cho biết, nước này xuất khẩu 13.045 tấn (tấn) cá hồi tươi sang Trung Quốc trong 24 tuần đầu tiên của năm 2021 (đến giữa tháng 6/2021), tăng 31% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong tháng 5, Na Uy đã xuất khẩu 11.544 tấn cá hồi sang Trung Quốc, tăng 20%, nhưng giá trị lại giảm 15%. Giá trung bình đối với cá hồi tươi Na Uy giảm 6% so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo Victoria Braathen, người đứng đầu văn phòng NSC tại Trung Quốc, thị trường cá hồi của Trung Quốc “vẫn đang phục hồi”.

Theo Cơ quan Hải quan Trung Quốc, nhập khẩu cá hồi tươi của Trung Quốc giảm 9% so với cùng kỳ năm 2020 xuống 20.865 tấn, từ mức 22.921 tấn vào năm 2020. Cá hồi tươi chiếm 96% nhập khẩu cá hồi, so với 77% vào năm 2020. Na Uy chiếm 56% thị trường cá hồi tươi Trung Quốc, tiếp theo là Chile với 14% thị phần. Braathen cho biết khi Trung Quốc phục hồi sau đại dịch, các nhà cung cấp cá hồi Na Uy hy vọng sẽ tìm được khách hàng mới ở đó.

Nhà phân tích thủy sản toàn cầu cấp cao của Rabobank Gorjan Nikolik cho biết xu hướng giảm giá của Trung Quốc có thể liên quan đến bối cảnh thị trường giảm năm ngoái.

“Khối lượng xuất khẩu sang Trung Quốc bị ảnh hưởng trong nửa đầu năm 2020, nhưng vấn đề nghiêm trọng bắt đầu sau việc phát hiện COVID-19 trên thớt cá hồi tại một chợ đầu mối ở Bắc Kinh vào tháng 6 năm ngoái”.

Sự cố này và các vụ việc khác liên quan đến COVID-19 được tìm thấy trên bao bì thủy sản nhập khẩu đã ảnh hưởng đến nhập khẩu trong nửa cuối năm 2020 và đặc biệt là trong quý 4, nhập khẩu giảm 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Nikolik cũng chỉ ra rằng trong quý I/2021, nhập khẩu thủy sản của Trung Quốc giảm 25% so với cùng kỳ năm trước. thậm chí trong quý 2, vẫn bị ảnh hưởng lớn ”.

Ngân hàng Rabobank dự đoạn​​ giá các loài hải sản chủ chốt như cá hồi sẽ tăng trong nửa cuối năm 2021 - ở cả Trung Quốc và châu Âu – sau khi tăng nhẹ vào nửa đầu năm.

COVID chỉ tác động rõ rệt đến giá cả ở châu Âu từ tháng 6/2020, do sản lượng thấp trong nửa đầu năm. Sau đó, sản lượng tăng nửa cuối năm đã gây giảm giá trong quý IV/2020. Vì vậy, so với năm 2020, năm 2021 giá sẽ thấp hơn vào nửa đầu năm và cao hơn nhiều trong nửa cuối năm 2021.

Nhập khẩu của Trung Quốc đang phục hồi nhưng từ mức thấp. Đến quý 4/2021, chúng ta sẽ thấy sự gia tăng, nhưng tăng so với mức quá thấp của quý 4/2020.

Theo Louise Pang, Giám đốc điều hành truyền thông cấp cao của Euromonitor International, tổng khối lượng thủy sản tiêu thụ ở Trung Quốc năm ngoái đã giảm. Euromonitor báo cáo rằng doanh số bán lẻ tăng mạnh không đủ để bù đắp cho sự sụt giảm doanh số bán thủy sản trong kênh dịch vụ thực phẩm, vốn chiếm khoảng 60% doanh số tiêu thụ thủy sản ở Trung Quốc vào năm 2019, Euromonitor báo cáo.

“Khối lượng bán lẻ tăng từ 12,5 triệu tấn lên 15,9 triệu tấn nhưng tiêu thụ tại phân khúc dịch vụ thực phẩm giảm nhiều đối với cá và hải sản tươi sống,” Pang, người làm việc tại văn phòng công ty nghiên cứu tại Trung Quốc cho biết.

Sự phục hồi liên tục của lĩnh vực dịch vụ thực phẩm sẽ là động lực chính trong doanh số thị trường thủy sản năm 2021 của Trung Quốc. Nhưng những lo ngại kéo dài của người tiêu dùng Trung Quốc về thủy sản nhập khẩu bị nhiễm COVID-19 có thể cản trở sự phục hồi của thị trường, một bài báo nghiên cứu do nhóm tư vấn Trung Quốc xuất bản cho thấy.

Hơn nữa, thiệt hại kinh tế đáng kể từ đại dịch có thể làm giảm thu nhập khả dụng, có nghĩa là ít người có khả năng ăn tối thường xuyên ở ngoài như trước đại dịch.

Tuy nhiên, xu hướng gia tăng nấu ăn tại nhà có thể giúp duy trì tăng trưởng bán lẻ mạnh mẽ hơn, Euromonitor nhận thấy.

Des Moore, Giám đốc công ty xuất khẩu hàu có trụ sở tại Ireland, Bells Isle, chuyên vận chuyển hàu Ireland sang Trung Quốc với nhãn hiệu Unique và Bells Isle Oysters, cho biết nhu cầu ổn định và giá cả ngày càng tăng. Tuy nhiên, việc đóng cửa các cảng liên quan đến COVID, gần đây nhất là ở Quảng Đông, đã làm cho hoạt động logistic “không chỉ bất ổn định mà còn tốn kém hơn”, Moore nói.

Tuy nhiên, việc mở cửa trở lại và những khó khăn liên tục về logistic của châu Âu có thể sẽ đẩy giá lên cao hơn nữa, Moore nói, cùng với mùa xuân và đầu mùa hè mát mẻ hơn ở Bắc Âu mà Moore dự đoán sẽ thắt chặt nguồn cung đối với các loại hàu cỡ lớn (120 gram trở lên) của Pháp và Ailen – loại được khách hàng Trung Quốc săn lùng rất nhiều.

Các chi phí đầu vào tăng cộng với sự sụt giảm sản lượng hàu size lớn khiến giá ở Trung Quốc đang tăng lên.

Trong khi thị trường châu Âu hiện đang “phát triển nhanh chóng” sau một thời gian gián đoạn, nhiều trại nuôi hàu ở Ireland và Pháp “thích bán các sản phẩm size nhỏ hơn ở lục địa châu Âu hơn là tập trung vào Trung Quốc -thị trường rộng lớn nhưng không chắc chắn.