Tác động của Covid-19 đối với ngành khai thác ở các nước thuộc ICES

Thị trường thế giới 09:45 28/04/2020
(vasep.com.vn) Với tình hình đại dịch Covid-19 đang diễn ra, Nhóm làm việc về các chỉ báo phúc lợi xã hội của Hội đồng quốc tế về thám hiểm biển ICES (WGSOCIAL) đã tổ chức một cuộc họp trực tuyến vào tuần đầu tiên của tháng 4/2020 để chia sẻ những theo dõi sơ bộ về tình hình dịch bệnh ảnh hưởng đến ngành khai thác thủy sản ở các quốc gia thành viên ICES.

25 nhà khoa học từ 12 quốc gia đã thảo luận về tác động xã hội của đại dịch Covid-19 đối với ngành khai thác, chia sẻ những quan sát cá nhân của họ từ việc theo dõi tin tức và trao đổi với ngư dân và những người khác làm việc trong ngành. Các ý kiến được chia sẻ bởi các thành viên WGSOCIAL đã nêu bật tác động của đại dịch đối với ngành khai thác. Đồng Chủ tọa cuộc họp - Marloes Kraan (Viện nghiên cứu biển Wageningen), Amber Himes-Cornell (FAO) và Lisa Colburn (NOAA) đã nêu ra những nhận định ban đầu của nhóm về tình hình hiện nay.

Italia và Tây Ban Nha là những quốc gia đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất trong giai đoạn này. Các quốc gia châu Âu khác, Mỹ và Canada đã hoặc sẽ sớm chịu những tác động của đại dịch. Các đội tàu của Italia và Tây Ban Nha phần lớn đã ngừng hoạt động do các biện pháp phong tỏa và kiểm soát dịch bệnh được áp đặt. Ở những quốc gia khác, ngư dân vẫn có thể khai thác tuy nhiên cũng không dễ để khai thác trong điều kiện hiện tại. Nghề khai thác ở nhiều quốc gia là lĩnh vực rất quan trọng đối với sản xuất và cung ứng thực phẩm, có hai nguyên nhân chính chấp nhận ngư dân tiếp tục khai thác.

Chuỗi cung ứng bị gián đoạn

Nguyên nhân đầu tiên liên quan đến bản chất toàn cầu của chuỗi cung ứng. Các tuyến vận tải bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi các biện pháp được thực hiện bởi nhiều quốc gia trên toàn thế giới (ví dụ: đóng cửa biên giới, các chuyến bay bị hủy), các tuyến này không hoạt động tốt và trong một số trường hợp hoàn toàn không hoạt động. Một ví dụ liên quan đến nghề khai thác tôm nâu biển Bắc. Tôm nâu thường được bóc vỏ ở Morocco trước khi được bán trên thị trường châu Âu. Khi Morocco đang thực hiện các biện pháp phong tỏa, nghề khai thác tôm nâu đã tạm thời dừng lại.

Thị trường tiêu thụ giảm

Nguyên nhân thứ hai, phần lớn nhà hàng, khách sạn và căng tin - thị trường tiêu thụ cá tươi và thủy sản có vỏ cũnng đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng gây ra sự sụt giảm giá thủy sản, sản phẩm tươi sống dư thừa trên thị trường. Theo thông tin được thảo luận trong cuộc họp, dường như ngư dân khai thác quy mô nhỏ cũng bị ảnh hưởng bởi điều này. Nghề cá quy mô lớn hơn có thể tiếp cận các cơ sở làm lạnh vẫn có thể tiếp tục, nhưng nghề cá này cũng gặp những khó khăn liên quan đến không gian chật hẹp, khả năng lưu trữ hoặc con người tại các bến cảng, công ty chế biến hoặc đấu giá. Tuy nhiên, doanh thu cho các sản phẩm cá đóng hộp hoặc đông lạnh đã tăng đáng kể ở một số quốc gia (ví dụ như ở Đức) do mọi người đã bắt đầu dự trữ sản phẩm do lo sợ dịch bệnh.

Các nhà sản xuất ở các quốc gia khác nhau đang thực hiện các biện pháp để đối phó với vấn đề này. Các khuyến nghị bao gồm dừng khai thác trong một số trường hợp (ví dụ tôm nâu) để tránh dư thừa sản phẩm trên thị trường, giảm dần sản lượng cập cảng và có những chuyến khai thác với thời gian ngắn hơn hoặc dài hơn để thúc đẩy hoặc kéo dài thời gian tạm dừng khai thác theo mùa. Những ngư dân có thể linh hoạt thay đổi khu vực khai thác hoặc các loài mục tiêu (Ví dụ các đội tàu ở Hà Lan và Đan Mạch đã chuyển sang khai thác cá bơn - plaice).

Thực trạng ở mỗi quốc gia

Ngành khai thác của Tây Ban Nha thường dựa theo cách tiếp cận giống như liên bang với các vùng nước ven biển dưới sự quản lý độc quyền của khu tự trị ven biển và các vùng biển quốc gia và quốc tế khác do Chính quyền trung ương quản lý. Tuy nhiên, do tình trạng khẩn cấp, đã có một số “nhầm lẫn” trong các quyết định quan trọng ảnh hưởng đến ngành khai thác hiện đang được quyết định bởi Chính quyền trung ương. Ngoài ra, Chính phủ Tây Ban Nha cũng đã yêu cầu Liên minh châu Âu viện trợ kinh tế để tạm dừng hoạt động nghề cá.

Ở những vùng như phía bắc Na Uy và Alaska, Mỹ vấn đề hạn chế đi lại đã làm giảm khả năng sử dụng thành viên của đội tàu nước ngoài. Thụy Điển là một ngoại lệ do quốc gia này chưa áp dụng các biện pháp phong tỏa hoàn toàn do tình hình dịch bệnh chưa ở mức nguy cấp, mặt khác cá cũng không quan trọng đối với tiêu thụ của con người ở đây như ở các quốc gia khác. Với các loại cá khai thác sử dụng cho chế biến bột cá, hiệu ứng thị trường dự kiến ​​sẽ ít nghiêm trọng hơn. Thay vì các vấn đề do Covid-19, nhiều nghề cá của Thụy Điển hiện đang gặp phải khó khăn với việc đóng cửa gần đây ở các quốc gia khác.

Ở các nước như Anh, Canada, Hà Lan và Ireland, một số tập thể ngư dân quy mô nhỏ đã thực hiện các sáng kiến ​​để cải thiện việc bán hàng trực tiếp qua internet.

WGSOCIAL thảo luận về các giải pháp để giải quyết các vấn đề mà ngành khai thác đang phải đối mặt. Nhận thức rõ tầm quan trọng của ngành khai thác đối với sinh kế của ngư dân, những lo ngại về các hoạt động giãn cách xã hội trên tàu cũng như tinh thần của các thuyền viên hoạt động trong lĩnh vực này cũng được thảo luận.

WGSOCIAL tập trung vào việc cải thiện sự tích hợp của khoa học xã hội trong Tổng quan hệ sinh thái ICES và đánh giá hệ sinh thái tích hợp thông qua việc phát triển các chỉ số xã hội phù hợp về văn hóa. Công việc của Nhóm giải quyết vấn đề về Biển và xã hội, Khoa học bảo tồn và quản lý và sản xuất thủy sản.

TIN MỚI CẬP NHẬT

Headway JSC – Giải pháp chuỗi lạnh toàn diện, kết nối thủy sản toàn cầu

 |  15:45 24/10/2026

Trong hoạt động xuất nhập khẩu thủy sản, kiểm soát nhiệt độ, thời gian vận chuyển và điều kiện bảo quản là yếu tố then chốt để duy trì chất lượng hàng hóa. Đặc thù hàng tươi sống và đông lạnh đòi hỏi chuỗi lạnh được phối hợp xuyên suốt từ lưu trữ, vận chuyển đến giao nhận, giúp doanh nghiệp chủ động vận hành, hạn chế gián đoạn và đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.

Greenland khai thác hết hạn ngạch cá haddock

 |  15:43 24/10/2026

(vasep.com.vn) Theo số liệu cập nhật đến ngày 11/10/2026 của Cơ quan Kiểm soát Giấy phép Nghề cá Greenland (GFJK), ba hạn ngạch khai thác thủy sản ngoài khơi được phân bổ cho đội tàu Greenland trong năm 2026 đã đạt hoặc vượt mức được cấp. Các trường hợp gồm cá haddock tại vùng biển phía Bắc Na Uy và cá tuyết Đại Tây Dương tại Đông Nam Greenland cùng vùng biển phía Bắc Na Uy.

Sri Lanka tăng cường phối hợp chống khai thác bất hợp pháp

 |  15:42 24/10/2026

(vasep.com.vn) Hải quân Sri Lanka phối hợp với các cơ quan nhà nước và cộng đồng ngư dân triển khai chương trình tăng cường ngăn chặn khai thác bất hợp pháp và bảo vệ môi trường biển tại Trincomalee.

Xuất khẩu cá rô phi Việt Nam cần thêm động lực ngoài Brazil và Mỹ

 |  07:16 24/10/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá rô phi 9 tháng đầu năm 2026 đạt 104 triệu USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 9 đạt 13 triệu USD, tăng 86%. Brazil, Mỹ và Ả Rập Xê Út là ba thị trường lớn nhất, chiếm 80% tổng giá trị xuất khẩu.

ASC tăng cường yêu cầu về nguồn nguyên liệu biển trong thức ăn thủy sản

 |  07:57 23/10/2026

(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) đang mở rộng yêu cầu chứng nhận sang chuỗi cung ứng thức ăn thủy sản, hướng tới tăng tính minh bạch về nguồn gốc nguyên liệu và thúc đẩy tính bền vững trong thu mua nguyên liệu biển, bao gồm các nguyên liệu phục vụ sản xuất thức ăn nuôi trồng thủy sản.

Peru hủy mùa đánh bắt cá cơm thứ hai, nguồn cung bột cá toàn cầu có nguy cơ giảm

 |  07:50 23/10/2026

(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru đã quyết định hủy mùa đánh bắt cá cơm thứ hai năm 2026 tại khu vực miền trung và miền bắc do điều kiện nguồn lợi không thuận lợi dưới tác động của hiện tượng El Niño. Quyết định này làm gia tăng áp lực lên nguồn cung nguyên liệu biển toàn cầu, trong bối cảnh sản lượng bột cá được dự báo giảm xuống dưới 4,6 triệu tấn, mức thấp nhất kể từ năm 2016.

Xuất khẩu tôm Việt Nam trước những biến động thị trường cuối năm

 |  07:49 23/10/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 3,7 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Dù duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, đà tăng đang chậm lại khi xuất khẩu sang Mỹ và EU suy giảm. Áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế cùng những khó khăn về nguyên liệu đang đặt ra không ít thách thức cho doanh nghiệp trong những tháng cuối năm.

VASEP và ABRAPES tăng cường hợp tác, thúc đẩy thương mại thủy sản Việt Nam – Brazil

 |  20:04 22/10/2026

(vasep.com.vn) Ngày 20/10/2026, trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Mỹ Latinh (Seafood Show Latin America 2026) tại São Paulo, Brazil, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) và Hiệp hội Nhập khẩu Thủy sản Brazil (ABRAPES) đã có cuộc làm việc nhằm tăng cường hợp tác thương mại, phối hợp quảng bá thủy sản Việt Nam tại thị trường Brazil, đặc biệt là sản phẩm cá rô phi (tilapia), đồng thời trao đổi về phát triển bền vững và những thách thức trong hoạt động nhập khẩu mặt hàng này.

5 câu hỏi lớn của ngành thủy sản sẽ được đặt lên bàn thảo luận tại Vietnam Seafood Summit 2026

 |  11:46 22/10/2026

(vasep.com.vn) VASEP đã chính thức công bố nội dung chương trình của Vietnam Seafood Summit 2026 (VSS 2026) với 5 phiên chuyên sâu, đi từ triển vọng ngành hàng, rào cản thương mại, nhu cầu người mua đến thị trường nội địa và các giải pháp nâng năng suất, giảm chi phí cho toàn chuỗi thủy sản.

Nigeria hợp tác với Na Uy giám sát tàu cá bằng vệ tinh

 |  08:24 22/10/2026

(vasep.com.vn) Nigeria sẽ hợp tác với Na Uy triển khai giám sát vệ tinh nhằm chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), đồng thời bảo vệ nguồn lợi biển.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC