25 nhà khoa học từ 12 quốc gia đã thảo luận về tác động xã hội của đại dịch Covid-19 đối với ngành khai thác, chia sẻ những quan sát cá nhân của họ từ việc theo dõi tin tức và trao đổi với ngư dân và những người khác làm việc trong ngành. Các ý kiến được chia sẻ bởi các thành viên WGSOCIAL đã nêu bật tác động của đại dịch đối với ngành khai thác. Đồng Chủ tọa cuộc họp - Marloes Kraan (Viện nghiên cứu biển Wageningen), Amber Himes-Cornell (FAO) và Lisa Colburn (NOAA) đã nêu ra những nhận định ban đầu của nhóm về tình hình hiện nay.
Italia và Tây Ban Nha là những quốc gia đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất trong giai đoạn này. Các quốc gia châu Âu khác, Mỹ và Canada đã hoặc sẽ sớm chịu những tác động của đại dịch. Các đội tàu của Italia và Tây Ban Nha phần lớn đã ngừng hoạt động do các biện pháp phong tỏa và kiểm soát dịch bệnh được áp đặt. Ở những quốc gia khác, ngư dân vẫn có thể khai thác tuy nhiên cũng không dễ để khai thác trong điều kiện hiện tại. Nghề khai thác ở nhiều quốc gia là lĩnh vực rất quan trọng đối với sản xuất và cung ứng thực phẩm, có hai nguyên nhân chính chấp nhận ngư dân tiếp tục khai thác.
Chuỗi cung ứng bị gián đoạn
Nguyên nhân đầu tiên liên quan đến bản chất toàn cầu của chuỗi cung ứng. Các tuyến vận tải bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi các biện pháp được thực hiện bởi nhiều quốc gia trên toàn thế giới (ví dụ: đóng cửa biên giới, các chuyến bay bị hủy), các tuyến này không hoạt động tốt và trong một số trường hợp hoàn toàn không hoạt động. Một ví dụ liên quan đến nghề khai thác tôm nâu biển Bắc. Tôm nâu thường được bóc vỏ ở Morocco trước khi được bán trên thị trường châu Âu. Khi Morocco đang thực hiện các biện pháp phong tỏa, nghề khai thác tôm nâu đã tạm thời dừng lại.
Thị trường tiêu thụ giảm
Nguyên nhân thứ hai, phần lớn nhà hàng, khách sạn và căng tin - thị trường tiêu thụ cá tươi và thủy sản có vỏ cũnng đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng gây ra sự sụt giảm giá thủy sản, sản phẩm tươi sống dư thừa trên thị trường. Theo thông tin được thảo luận trong cuộc họp, dường như ngư dân khai thác quy mô nhỏ cũng bị ảnh hưởng bởi điều này. Nghề cá quy mô lớn hơn có thể tiếp cận các cơ sở làm lạnh vẫn có thể tiếp tục, nhưng nghề cá này cũng gặp những khó khăn liên quan đến không gian chật hẹp, khả năng lưu trữ hoặc con người tại các bến cảng, công ty chế biến hoặc đấu giá. Tuy nhiên, doanh thu cho các sản phẩm cá đóng hộp hoặc đông lạnh đã tăng đáng kể ở một số quốc gia (ví dụ như ở Đức) do mọi người đã bắt đầu dự trữ sản phẩm do lo sợ dịch bệnh.
Các nhà sản xuất ở các quốc gia khác nhau đang thực hiện các biện pháp để đối phó với vấn đề này. Các khuyến nghị bao gồm dừng khai thác trong một số trường hợp (ví dụ tôm nâu) để tránh dư thừa sản phẩm trên thị trường, giảm dần sản lượng cập cảng và có những chuyến khai thác với thời gian ngắn hơn hoặc dài hơn để thúc đẩy hoặc kéo dài thời gian tạm dừng khai thác theo mùa. Những ngư dân có thể linh hoạt thay đổi khu vực khai thác hoặc các loài mục tiêu (Ví dụ các đội tàu ở Hà Lan và Đan Mạch đã chuyển sang khai thác cá bơn - plaice).
Thực trạng ở mỗi quốc gia
Ngành khai thác của Tây Ban Nha thường dựa theo cách tiếp cận giống như liên bang với các vùng nước ven biển dưới sự quản lý độc quyền của khu tự trị ven biển và các vùng biển quốc gia và quốc tế khác do Chính quyền trung ương quản lý. Tuy nhiên, do tình trạng khẩn cấp, đã có một số “nhầm lẫn” trong các quyết định quan trọng ảnh hưởng đến ngành khai thác hiện đang được quyết định bởi Chính quyền trung ương. Ngoài ra, Chính phủ Tây Ban Nha cũng đã yêu cầu Liên minh châu Âu viện trợ kinh tế để tạm dừng hoạt động nghề cá.
Ở những vùng như phía bắc Na Uy và Alaska, Mỹ vấn đề hạn chế đi lại đã làm giảm khả năng sử dụng thành viên của đội tàu nước ngoài. Thụy Điển là một ngoại lệ do quốc gia này chưa áp dụng các biện pháp phong tỏa hoàn toàn do tình hình dịch bệnh chưa ở mức nguy cấp, mặt khác cá cũng không quan trọng đối với tiêu thụ của con người ở đây như ở các quốc gia khác. Với các loại cá khai thác sử dụng cho chế biến bột cá, hiệu ứng thị trường dự kiến sẽ ít nghiêm trọng hơn. Thay vì các vấn đề do Covid-19, nhiều nghề cá của Thụy Điển hiện đang gặp phải khó khăn với việc đóng cửa gần đây ở các quốc gia khác.
Ở các nước như Anh, Canada, Hà Lan và Ireland, một số tập thể ngư dân quy mô nhỏ đã thực hiện các sáng kiến để cải thiện việc bán hàng trực tiếp qua internet.
WGSOCIAL thảo luận về các giải pháp để giải quyết các vấn đề mà ngành khai thác đang phải đối mặt. Nhận thức rõ tầm quan trọng của ngành khai thác đối với sinh kế của ngư dân, những lo ngại về các hoạt động giãn cách xã hội trên tàu cũng như tinh thần của các thuyền viên hoạt động trong lĩnh vực này cũng được thảo luận.
WGSOCIAL tập trung vào việc cải thiện sự tích hợp của khoa học xã hội trong Tổng quan hệ sinh thái ICES và đánh giá hệ sinh thái tích hợp thông qua việc phát triển các chỉ số xã hội phù hợp về văn hóa. Công việc của Nhóm giải quyết vấn đề về Biển và xã hội, Khoa học bảo tồn và quản lý và sản xuất thủy sản.
(vasep.com.vn) Nhu cầu thủy sản toàn cầu tăng mạnh cùng sự mở rộng của hoạt động nuôi trồng thủy sản đã giúp tập đoàn thủy sản – thực phẩm Nhật Bản Nissui ghi nhận kết quả kinh doanh cao kỷ lục trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2026.
(vasep.com.vn) Tại triển lãm Seafood Expo North America 2026 ở Boston, công ty surimi Mỹ Aquamar đã gây chú ý với chương trình quảng bá mang phong cách đấu vật mang tên “Protein Smackdown”. Trong màn trình diễn này, nhân vật cá “Aquatic Assassin” đối đầu với chú gà “Featherweight” ngay giữa khu triển lãm, thu hút đông đảo khách tham quan bằng tiếng chuông và không khí náo nhiệt như một trận đấu thực thụ.
(vasep.com.vn) Chính phủ Argentina đang thúc đẩy kế hoạch bổ sung từ 15–20 tàu câu mực chuyên dụng vào đội tàu quốc gia nhằm tăng cường hiện diện tại vùng biển giáp ranh hải lý 201, nơi tập trung đông tàu cá nước ngoài khai thác mực trái phép. Đề xuất được xem là bước đi chiến lược để củng cố kiểm soát chủ quyền và hạn chế hoạt động khai thác bất hợp pháp quanh vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của nước này.
(vasep.com.vn) Trong 4 tháng đầu năm 2026, ba thị trường Mexico, Brazil và Colombia đóng góp 108 triệu USD cho xuất khẩu cá tra Việt Nam – tương đương khoảng 15% kim ngạch toàn ngành. Trong bối cảnh nguồn cung cá thịt trắng toàn cầu thắt chặt và một số thị trường truyền thống chững lại, khu vực Mỹ Latinh đang trở thành hướng mở rộng đáng chú ý của ngành.
(vasep.com.vn) Indonesia đang tăng tốc phát triển cá rô phi thành một trong những mặt hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực, trong bối cảnh nhu cầu tại Mỹ và châu Âu tiếp tục gia tăng.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Ecuador đang đẩy mạnh thu hút đầu tư quốc tế nhằm đưa quốc gia này trở thành trung tâm nuôi tôm hàng đầu thế giới. Chủ tịch điều hành Phòng Nuôi trồng Thủy sản Quốc gia Ecuador (CNA) José Antonio Camposano cho rằng ngành tôm toàn cầu đã bước sang giai đoạn trưởng thành hơn, trong đó Ecuador đang giữ vai trò tiên phong nhờ mô hình sản xuất tích hợp và hiệu quả tài chính rõ ràng.
(vasep.com.vn) Sản phẩm “Salad Mì Chùm Ngây” (Moringa Noodles Salad) của Công ty Cổ phần XNK Sa Giang đã xuất sắc đạt “Top 10 sản phẩm chiến thắng” tại THAIFEX – Anuga tasteInnovation Show 2026, diễn ra trong khuôn khổ THAIFEX – Anuga Asia 2026 tại Bangkok, Thái Lan.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản Nga tiếp tục được đánh giá là điểm đến hấp dẫn đối với các nhà cung cấp nước ngoài, mở ra cơ hội tăng thị phần cho các doanh nghiệp Ấn Độ, hiện mới chiếm khoảng 2,5%. Hiện có 64 doanh nghiệp Ấn Độ đang hoạt động tại thị trường Nga, trong khi mục tiêu hợp tác song phương hướng tới kim ngạch cung ứng 10 tỷ USD vào năm 2030.
(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Embrapa (Cơ quan Nghiên cứu Nông nghiệp Brazil) tại bang Tocantins (Brazil) vừa phát triển thành công quy trình cho ăn mới dành cho cá rô phi nuôi lồng, giúp người nuôi giảm tới 7% chi phí thức ăn mà vẫn duy trì hiệu quả tăng trưởng và năng suất.
(vasep.com.vn) Nguồn cung cá tuyết Đại Tây Dương toàn cầu đang bước vào giai đoạn căng thẳng nhất trong nhiều thập niên khi hạn ngạch khai thác tại biển Barents năm 2026 giảm xuống còn 285.000 tấn – mức thấp nhất kể từ đầu thập niên 1990. Tại biển Bắc, hạn ngạch cũng bị cắt giảm tới 44%, buộc ngành chế biến cá thịt trắng châu Âu phải tái cấu trúc mạnh mẽ để thích ứng.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn