25 nhà khoa học từ 12 quốc gia đã thảo luận về tác động xã hội của đại dịch Covid-19 đối với ngành khai thác, chia sẻ những quan sát cá nhân của họ từ việc theo dõi tin tức và trao đổi với ngư dân và những người khác làm việc trong ngành. Các ý kiến được chia sẻ bởi các thành viên WGSOCIAL đã nêu bật tác động của đại dịch đối với ngành khai thác. Đồng Chủ tọa cuộc họp - Marloes Kraan (Viện nghiên cứu biển Wageningen), Amber Himes-Cornell (FAO) và Lisa Colburn (NOAA) đã nêu ra những nhận định ban đầu của nhóm về tình hình hiện nay.
Italia và Tây Ban Nha là những quốc gia đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất trong giai đoạn này. Các quốc gia châu Âu khác, Mỹ và Canada đã hoặc sẽ sớm chịu những tác động của đại dịch. Các đội tàu của Italia và Tây Ban Nha phần lớn đã ngừng hoạt động do các biện pháp phong tỏa và kiểm soát dịch bệnh được áp đặt. Ở những quốc gia khác, ngư dân vẫn có thể khai thác tuy nhiên cũng không dễ để khai thác trong điều kiện hiện tại. Nghề khai thác ở nhiều quốc gia là lĩnh vực rất quan trọng đối với sản xuất và cung ứng thực phẩm, có hai nguyên nhân chính chấp nhận ngư dân tiếp tục khai thác.
Chuỗi cung ứng bị gián đoạn
Nguyên nhân đầu tiên liên quan đến bản chất toàn cầu của chuỗi cung ứng. Các tuyến vận tải bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi các biện pháp được thực hiện bởi nhiều quốc gia trên toàn thế giới (ví dụ: đóng cửa biên giới, các chuyến bay bị hủy), các tuyến này không hoạt động tốt và trong một số trường hợp hoàn toàn không hoạt động. Một ví dụ liên quan đến nghề khai thác tôm nâu biển Bắc. Tôm nâu thường được bóc vỏ ở Morocco trước khi được bán trên thị trường châu Âu. Khi Morocco đang thực hiện các biện pháp phong tỏa, nghề khai thác tôm nâu đã tạm thời dừng lại.
Thị trường tiêu thụ giảm
Nguyên nhân thứ hai, phần lớn nhà hàng, khách sạn và căng tin - thị trường tiêu thụ cá tươi và thủy sản có vỏ cũnng đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng gây ra sự sụt giảm giá thủy sản, sản phẩm tươi sống dư thừa trên thị trường. Theo thông tin được thảo luận trong cuộc họp, dường như ngư dân khai thác quy mô nhỏ cũng bị ảnh hưởng bởi điều này. Nghề cá quy mô lớn hơn có thể tiếp cận các cơ sở làm lạnh vẫn có thể tiếp tục, nhưng nghề cá này cũng gặp những khó khăn liên quan đến không gian chật hẹp, khả năng lưu trữ hoặc con người tại các bến cảng, công ty chế biến hoặc đấu giá. Tuy nhiên, doanh thu cho các sản phẩm cá đóng hộp hoặc đông lạnh đã tăng đáng kể ở một số quốc gia (ví dụ như ở Đức) do mọi người đã bắt đầu dự trữ sản phẩm do lo sợ dịch bệnh.
Các nhà sản xuất ở các quốc gia khác nhau đang thực hiện các biện pháp để đối phó với vấn đề này. Các khuyến nghị bao gồm dừng khai thác trong một số trường hợp (ví dụ tôm nâu) để tránh dư thừa sản phẩm trên thị trường, giảm dần sản lượng cập cảng và có những chuyến khai thác với thời gian ngắn hơn hoặc dài hơn để thúc đẩy hoặc kéo dài thời gian tạm dừng khai thác theo mùa. Những ngư dân có thể linh hoạt thay đổi khu vực khai thác hoặc các loài mục tiêu (Ví dụ các đội tàu ở Hà Lan và Đan Mạch đã chuyển sang khai thác cá bơn - plaice).
Thực trạng ở mỗi quốc gia
Ngành khai thác của Tây Ban Nha thường dựa theo cách tiếp cận giống như liên bang với các vùng nước ven biển dưới sự quản lý độc quyền của khu tự trị ven biển và các vùng biển quốc gia và quốc tế khác do Chính quyền trung ương quản lý. Tuy nhiên, do tình trạng khẩn cấp, đã có một số “nhầm lẫn” trong các quyết định quan trọng ảnh hưởng đến ngành khai thác hiện đang được quyết định bởi Chính quyền trung ương. Ngoài ra, Chính phủ Tây Ban Nha cũng đã yêu cầu Liên minh châu Âu viện trợ kinh tế để tạm dừng hoạt động nghề cá.
Ở những vùng như phía bắc Na Uy và Alaska, Mỹ vấn đề hạn chế đi lại đã làm giảm khả năng sử dụng thành viên của đội tàu nước ngoài. Thụy Điển là một ngoại lệ do quốc gia này chưa áp dụng các biện pháp phong tỏa hoàn toàn do tình hình dịch bệnh chưa ở mức nguy cấp, mặt khác cá cũng không quan trọng đối với tiêu thụ của con người ở đây như ở các quốc gia khác. Với các loại cá khai thác sử dụng cho chế biến bột cá, hiệu ứng thị trường dự kiến sẽ ít nghiêm trọng hơn. Thay vì các vấn đề do Covid-19, nhiều nghề cá của Thụy Điển hiện đang gặp phải khó khăn với việc đóng cửa gần đây ở các quốc gia khác.
Ở các nước như Anh, Canada, Hà Lan và Ireland, một số tập thể ngư dân quy mô nhỏ đã thực hiện các sáng kiến để cải thiện việc bán hàng trực tiếp qua internet.
WGSOCIAL thảo luận về các giải pháp để giải quyết các vấn đề mà ngành khai thác đang phải đối mặt. Nhận thức rõ tầm quan trọng của ngành khai thác đối với sinh kế của ngư dân, những lo ngại về các hoạt động giãn cách xã hội trên tàu cũng như tinh thần của các thuyền viên hoạt động trong lĩnh vực này cũng được thảo luận.
WGSOCIAL tập trung vào việc cải thiện sự tích hợp của khoa học xã hội trong Tổng quan hệ sinh thái ICES và đánh giá hệ sinh thái tích hợp thông qua việc phát triển các chỉ số xã hội phù hợp về văn hóa. Công việc của Nhóm giải quyết vấn đề về Biển và xã hội, Khoa học bảo tồn và quản lý và sản xuất thủy sản.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá quốc tế bước vào tháng 7 với đợt tăng giá mới khi nguồn cung từ Peru ngày càng hạn chế, tồn kho giảm và chi phí nguyên liệu tăng cao. Diễn biến này đang tạo áp lực lên giá thức ăn thủy sản tại Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Tập đoàn bán lẻ hàng đầu Mỹ Walmart vừa triển khai chương trình khuyến mại mùa hè quy mô lớn, giảm giá hàng nghìn sản phẩm tại hơn 5.000 siêu thị Walmart và chuỗi Sam's Club trên toàn nước Mỹ. Động thái này đã nhận được sự hoan nghênh từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.
(vasep.com.vn) Kenya kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế để chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), coi đây là mối đe dọa lớn đối với nguồn lợi biển và sinh kế của cộng đồng ven biển.
VASEP CUP 2026 – Giải bóng đá các doanh nghiệp hội viên VASEP tiếp tục nhận được sự hưởng ứng tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp thủy sản. Trên tinh thần tăng cường giao lưu, kết nối và phát huy ý nghĩa của giải đấu, Ban Tổ chức đã thống nhất bổ sung thêm 03 doanh nghiệp hội viên vào danh sách tham dự, nâng tổng số đội bóng tranh tài lên 19 đội.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự kiến bổ sung sản phẩm tôm biển tự nhiên của Mỹ, loại bóc vỏ và rút chỉ, vào Danh sách thực phẩm của Chương trình Hỗ trợ Thực phẩm Khẩn cấp (TEFAP) trong năm tài khóa 2027. Theo thông tin từ IntraFish và SeafoodSource, các đợt giao hàng đầu tiên có thể bắt đầu từ tháng 1/2027.
(vasep.com.vn) Tập đoàn Thai Union vừa ra mắt sản phẩm cá ngừ bảo quản dài ngày đầu tiên của ngành thủy sản được đóng gói trong túi đơn vật liệu có thể tái chế.
(vasep.com.vn) Doanh số tại Mỹ của Kura Sushi USA tiếp tục tăng hai chữ số trong quý III tài khóa 2026, cho thấy nhu cầu đối với sushi và ẩm thực Nhật tại Mỹ vẫn duy trì tích cực. Tuy nhiên, chuỗi nhà hàng này cũng cảnh báo chi phí nguyên liệu nhập khẩu tăng do thuế quan, phản ánh áp lực mới đối với các doanh nghiệp foodservice phụ thuộc vào nguồn cung quốc tế.
(vasep.com.vn) Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng quan tâm đến an toàn dịch bệnh và truy xuất nguồn gốc, Việt Nam đã xây dựng hệ thống pháp lý và cơ chế quản lý dịch bệnh thủy sản tương đối đầy đủ, áp dụng đối với hoạt động nuôi cá rô phi cũng như các đối tượng nuôi khác. Hệ thống này được xây dựng trên cơ sở Luật Thú y, các thông tư về phòng, chống dịch bệnh động vật thủy sản, Kế hoạch quốc gia phòng chống một số bệnh nguy hiểm trên thủy sản nuôi cùng các chương trình quan trắc, cảnh báo môi trường vùng nuôi.
Hoa Kỳ là một trong những thị trường lớn và trọng điểm của thủy sản Việt Nam. Để hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững thị phần tại thị trường này, hàng năm, Hiệp hội luôn tổ chức chương trình Triển lãm Thủy sản Bắc Mỹ giúp doanh nghiệp tham gia quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường, tìm kiếm khách hàng mới và cập nhật những xu hướng của thị trường. Triển lãm là cơ hội giúp Doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ nói riêng và khu vực Bắc Mỹ nói chung.
(vasep.com.vn) Ba Lan là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Na Uy tính theo giá trị trong nửa đầu năm 2026, với kim ngạch đạt 10,1 tỷ NOK, tương đương 898,9 triệu EUR, tăng 32% so với cùng kỳ năm trước.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn