Ngành khai thác thủy sản Peru đang chuẩn bị khép lại năm với những dấu mốc mang tính lịch sử. Theo dự báo của ông Alfonso Miranda Eyzaguirre, Chủ tịch Calamasur (Ủy ban Quản lý Bền vững Mực khổng lồ Nam Thái Bình Dương), sản lượng khai thác mực khổng lồ tại Peru (địa phương thường gọi là pota) dự kiến đạt 650.000 tấn vào cuối năm 2025. Con số này tương đương mức tăng trưởng ấn tượng 245% so với 188.300 tấn được ghi nhận của năm 2024.
Sự phục hồi sau giai đoạn suy giảm nghiêm trọng
Sau khi đạt mức 581.000 tấn vào năm 2023, ngành mực khổng lồ Peru đã trải qua đợt sụt giảm nghiêm trọng trong năm 2024. Tuy nhiên, số liệu từ Bộ Sản xuất Peru (PRODUCE) đã xác nhận xu hướng phục hồi rõ nét: chỉ riêng giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7/2025, sản lượng cập cảng đã đạt 441.600 tấn, tăng 155,6% so với cùng kỳ năm trước (172.800 tấn).
Trao đổi với Agencia Andina, ông Miranda Eyzaguirre giải thích rằng dù các yếu tố hải văn vẫn ảnh hưởng đến biến động nguồn lợi, năm 2025 đã trở thành bước ngoặt của ngành nhờ vào:
- Siết chặt việc kiểm soát đối với đội tàu nước ngoài.
- Triển khai các quy định khai thác mới.
- Nghị định Tối cao số 014-2024-PRODUCE có hiệu lực, yêu cầu tàu cá nước ngoài phải sử dụng hệ thống giám sát vệ tinh của Peru.
Hiện đại hóa khung pháp lý và ROP
Một cột mốc quan trọng khác là việc cập nhật Quy chế quản lý thủy sản (ROP) đối với mực khổng lồ vào tháng 3/2025 thông qua Nghị định Tối cao số 003-2025-PRODUCE. Đây là lần điều chỉnh đầu tiên sau gần 15 năm của bộ quy chuẩn này.
Bà Elsa Vega, Chủ tịch Hiệp hội Đánh bắt Thủ công Quốc gia Peru (SONAPESCAL), nhấn mạnh rằng những điều chỉnh chính sách gần đây đã giải quyết được các yêu cầu mang tính lịch sử:
“Việc cập nhật ROP tạo ra bước ngoặt quan trọng. Quy định này thừa nhận các quyền lợi truyền thống của nghề cá thủ công và thiết lập những điều kiện quản lý rõ ràng hơn.”
Tiến bộ trong giám sát vệ tinh và an toàn khai thác
Công tác kiểm soát đội tàu khai thác thủ công đã ghi nhận một bước nhảy vọt về công nghệ. Nhờ việc mở cửa thị trường thiết bị vệ tinh (từ 2 lên 5 nhà cung cấp), phạm vi bao phủ của SISESAT - hệ thống theo dõi vệ tinh đã tăng từ khoảng 1.600 tàu vào năm 2024 lên gần 2.350 tàu vào tháng 11/2025, tương ứng với mức tăng 47%.
Những thành tựu nổi bật khác về công nghệ và an toàn bao gồm:
- 557 tàu cá thủ công đã đăng ký với Tổ chức Quản lý Thủy sản Khu vực Nam Thái Bình Dương (SPRFMO).
- Theo thông tin từ Peruvian Navy, 1.200 tàu cá thủ công hiện đã được trang bị thiết bị định vị khẩn cấp.
- Theo ghi nhận của bà Stefany Rojas, nhà sinh học kiêm điều phối chương trình tại Innovations for Ocean Action Foundation (I4OA), tăng cường đấu tranh chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tiếp tục được đẩy mạnh.
Triển vọng năm 2026: Hướng tới chứng nhận quốc tế
Tương lai của ngành “pota” được định hướng chinh phục các thị trường toàn cầu có nhu cầu cao. Nguồn lợi này hiện đã tham gia Chương trình cải thiện thủy sản của Hội đồng quản lý biển (MSC) với mục tiêu đạt chứng nhận bền vững. Theo ông Alfonso Miranda Eyzaguirre, chương trình nghị sự năm 2026 sẽ tập trung vào việc củng cố hệ thống truy xuất nguồn gốc vận hành hiệu quả, xóa bỏ các xưởng đóng tàu trái phép và đẩy mạnh đấu tranh chống tình trạng hoạt động phi chính thức trong ngành.
Chủ tịch Calamasur kết luận: “Hiện nay, nghề khai thác mực khổng lồ đang đi đúng lộ trình hướng tới việc đạt chứng nhận quốc tế; tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục xử lý các vấn đề ưu tiên và tiến tới mô hình quản lý dựa trên các tiêu chí kỹ thuật, khoa học cùng trách nhiệm chia sẻ”.
Với định hướng này, Calamasur cùng các hiệp hội khai thác thủ công đặt mục tiêu bảo vệ một trong những ngành thủy sản thiết yếu nhất của Peru, qua đó đảm bảo đà tăng trưởng dự kiến được duy trì theo hướng bền vững trong dài hạn.
Thị trường bán lẻ thực phẩm nội địa đang chứng kiến một cuộc chuyển giao thế hệ mạnh mẽ. Những người tiêu dùng trẻ không chỉ mang theo một túi tiền, mà còn mang theo một hệ giá trị hoàn toàn khác biệt: họ đề cao trải nghiệm, khắt khe với an toàn thực phẩm (Food Safety) và tôn thờ sự tiện lợi. Đối với ngành thủy sản, đây không còn là câu chuyện bán nguyên liệu tươi sống, mà là cuộc đua chinh phục phong cách sống.
(vasep.com.vn) Thị trường Anh vừa bước vào một giai đoạn cạnh tranh khác hẳn. Khi Chính phủ Anh tạm dừng thuế nhập khẩu với toàn bộ sản phẩm cá ngừ đến hết năm 2028, lợi thế sẽ không còn nằm nhiều ở ưu đãi thuế mà chuyển sang năng lực cạnh tranh thực sự: giá, nguồn cung, độ ổn định và khả năng bám chuỗi bán lẻ. Với cá ngừ Việt Nam, đây không chỉ là thêm cơ hội vào thị trường Anh, mà là một cuộc sàng lọc mới.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tháo dỡ Hệ thống Quan trắc Đại dương (Ocean Observatories Initiative – OOI), mạng lưới giám sát dưới biển được thiết lập cách đây hơn một thập kỷ nhằm thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu khí hậu, dự báo bão và đánh giá sức khỏe nguồn lợi thủy sản.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa trao hợp đồng trị giá 848.160 USD cho Consolidated Catfish Producers, doanh nghiệp nuôi và chế biến cá da trơn có trụ sở tại bang Mississippi, nhằm cung cấp sản phẩm cho các chương trình thực phẩm trong nước.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục có các động thái pháp lý nhằm trì hoãn quá trình hoàn trả các khoản thuế quan được áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết các mức thuế này là trái pháp luật.
(vasep.com.vn) Thị trường vận tải biển quốc tế từ đầu tháng 5/2026 đến nay ghi nhận đợt tăng cước mạnh trên nhiều tuyến chính, đặc biệt là các tuyến đi Bắc Mỹ và châu Âu. Đối với doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu, đây là diễn biến đáng chú ý vì chi phí logistics vốn đã chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành, trong khi nhiều đơn hàng đang chịu áp lực về giá bán, thời gian giao hàng và yêu cầu bảo quản lạnh nghiêm ngặt.
(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi toàn cầu trong tuần 23/2026 (1–7/6) ghi nhận xu hướng ổn định giá sau giai đoạn biến động kéo dài, khi các trung tâm sản xuất lớn bắt đầu điều chỉnh lại chiến lược nuôi và xuất khẩu theo tín hiệu cung – cầu mới.
(vasep.com.vn) Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Phil-Union Frozen Foods Inc. (Puffi) đã cắt giảm hơn 200 lao động do đơn vị cung ứng nhân lực sau khi Mỹ hạn chế nhập khẩu ghẹ xanh của Philippines. Lệnh hạn chế này xuất phát từ việc thiếu hồ sơ chứng minh các biện pháp bảo vệ động vật có vú biển. Các bên liên quan trong ngành hiện đang kêu gọi các cơ quan chính phủ khẩn trương xử lý những vấn đề mà cơ quan quản lý của Mỹ nêu ra, nhằm bảo vệ sinh kế của hàng nghìn lao động địa phương.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá thế giới đang đứng trước nhiều thách thức khi nguồn cung nguyên liệu tại các quốc gia sản xuất chủ lực suy giảm trong khi nhu cầu từ ngành nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi vẫn duy trì ở mức cao.
(vasep.com.vn) Nhu cầu công nghệ nuôi trồng thủy sản trên bờ (RAS) từ Trung Quốc đang tăng nhanh tại Algeria, khi quốc gia Bắc Phi này đẩy mạnh phát triển nuôi cá nội địa, đặc biệt là cá rô phi, theo một nhà cung cấp thiết bị tại Quảng Châu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn