Phụ phẩm tôm: Từ “rác thải” thành nguồn giá trị tỷ USD cho thức ăn, nông nghiệp

Thức ăn 09:24 17/04/2026 Phuong Linh
(vasep.com.vn) Khoảng một nửa sản lượng tôm nuôi sau thu hoạch không đến tay người tiêu dùng, mà trở thành phụ phẩm như đầu và vỏ tôm. Trước đây, phần này chủ yếu bị bán giá rẻ làm phân bón, chôn lấp hoặc đốt bỏ. Tuy nhiên, xu hướng mới đang định hình lại cách nhìn nhận, khi phụ phẩm tôm được chứng minh chứa nhiều dưỡng chất và hợp chất có giá trị cao, có thể ứng dụng trong thức ăn thủy sản, nông nghiệp, xử lý nước và y sinh.

 

Theo Melanie Siggs, việc coi phụ phẩm là “chất thải” không chỉ gây lãng phí kinh tế mà còn đặt ra vấn đề về môi trường và đạo đức. Giải pháp khả thi nhất hiện nay là chế biến thành bột tôm (shrimp meal) – một nguyên liệu giàu dinh dưỡng cho ngành thức ăn thủy sản. Xa hơn, các sản phẩm như protein thủy phân (hydrolysate) đang mở ra cơ hội lớn trong ngành thức ăn thú cưng và dinh dưỡng.

Một ví dụ điển hình là Grupo Granjas Marinas (Honduras), doanh nghiệp đã đầu tư 1,9 triệu USD xây dựng nhà máy xử lý phụ phẩm, chuyển chi phí xử lý thành nguồn doanh thu mới. Doanh nghiệp này kỳ vọng hoàn vốn trong vòng 5 năm, đồng thời đã ký thỏa thuận tiêu thụ toàn bộ sản lượng với đối tác châu Âu.

Ở cấp độ cao hơn, vỏ tôm có thể được chuyển hóa thành chitosan – một polymer sinh học có giá trị cao. Theo Michel Lockhart, thị trường chitosan toàn cầu ước tính từ 8–13 tỷ USD, với mức tăng trưởng hai chữ số. Giá trị sản phẩm tăng mạnh theo cấp độ, từ vài chục USD/kg (công nghiệp) đến hàng nghìn USD/kg (y tế), với ứng dụng từ thuốc trừ sâu sinh học đến vật liệu cầm máu trong phẫu thuật.

Thực tế từ ngành cá tại Iceland cho thấy tiềm năng lớn của mô hình “không lãng phí”, khi phụ phẩm được chuyển hóa thành sản phẩm dược phẩm giá trị cao. Với ngành tôm, chìa khóa thành công nằm ở việc xác định thị trường đầu ra trước khi đầu tư công nghệ. Xu hướng này được kỳ vọng sẽ giúp ngành tôm toàn cầu nâng cao giá trị, giảm lãng phí và tiến gần hơn tới mô hình kinh tế tuần hoàn.

 

tom phu pham thuc an thuy san

TIN MỚI CẬP NHẬT

VSS 2026: Khoảng cách 1,7 tỷ USD và bài toán tăng trưởng của thủy sản Việt Nam trước năm 2029

 |  12:39 10/11/2026

(vasep.com.vn) Gần 1,7 tỷ USD là khoảng cách vào năm 2029 giữa kịch bản cơ sở và kịch bản xuất khẩu thủy sản tăng 10% mỗi năm, theo tính toán VASEP sẽ trình bày tại Vietnam Seafood Summit 2026. Khoảng cách ấy đặt ra câu hỏi cho toàn ngành: phần tăng thêm sẽ đến từ thị trường nào, sản phẩm nào và những thay đổi nào trong chuỗi cung ứng?

Hơn 80% sản lượng cá minh thái Nga đạt chứng nhận MSC

 |  06:57 10/11/2026

(vasep.com.vn) Hơn 80% sản lượng khai thác cá minh thái của Nga hiện đạt chứng nhận MSC, phản ánh những cải thiện trong quản lý nghề cá và thực hành khai thác có trách nhiệm. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, trong khuôn khổ Hội chợ Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026.

Anh: Nhập khẩu thủy sản cao gấp 2,4 lần so với xuất khẩu

 |  06:56 10/11/2026

(vasep.com.vn) Năm 2025, Anh nhập khẩu 1,18 triệu tấn thủy sản, trị giá 4,1 tỷ bảng Anh, trong khi xuất khẩu đạt 483.001 tấn, trị giá khoảng 2 tỷ bảng. Như vậy, khối lượng thủy sản nhập khẩu cao gấp hơn 2,4 lần xuất khẩu, cho thấy Anh tiếp tục phụ thuộc lớn vào nguồn cung nước ngoài để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước.

Xuất khẩu cá tuyết Na Uy sang Trung Quốc giảm 30%

 |  06:55 10/11/2026

(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tuyết Đại Tây Dương (cod) của Na Uy sang Trung Quốc giảm 30% so với cùng kỳ, khiến nước này tụt xuống vị trí thứ tư trong danh sách nhà cung cấp cá tuyết cho thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, triển vọng nguồn cung đang có dấu hiệu cải thiện khi hạn ngạch khai thác tại biển Barents năm 2027 lần đầu tăng sau sáu năm.

VASEP kiến nghị bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam trong khuôn khổ VKFTA

 |  06:52 10/11/2026

(vasep.com.vn) Ngày 30/10/2026, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) có Công văn số 222/CV-VASEP gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công Thương, báo cáo tình hình thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Hàn Quốc (VKFTA), đồng thời đề xuất một số kiến nghị phục vụ việc xem xét nâng cấp Hiệp định.

Các điểm nhấn thị trường thủy sản tại hội chợ Thanh Đảo 2026

 |  08:15 09/11/2026

(vasep.com.vn) Hội chợ Thủy sản Quốc tế Trung Quốc lần thứ 29, diễn ra từ ngày 28–30/10/2026 tại Thanh Đảo, ghi nhận nhiều chiến lược mở rộng thị trường của các doanh nghiệp thủy sản quốc tế. Sáu xu hướng đáng chú ý gồm phát triển sản phẩm cao cấp, ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, mở rộng xuất khẩu sang Trung Quốc và điều chỉnh cơ cấu sản phẩm chế biến.

Xuất khẩu tôm sang Hàn Quốc: Giữ vững thị phần trước áp lực cạnh tranh và hạn ngạch thuế quan

 |  08:05 09/11/2026

(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Hàn Quốc đạt 262,5 triệu USD, tăng 0,8% so với cùng kỳ. Việt Nam tiếp tục là nguồn cung tôm lớn nhất của Hàn Quốc, nhưng tăng trưởng xuất khẩu còn thấp trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu tăng chậm, cạnh tranh từ các đối thủ gia tăng và cơ chế hạn ngạch thuế quan trong khuôn khổ VKFTA vẫn là trở ngại đối với doanh nghiệp.

Hải quan Mỹ siết kiểm soát nhập khẩu theo điều kiện DDP: Doanh nghiệp xuất khẩu cần lưu ý

 |  18:47 07/11/2026

(vasep.com.vn) Các doanh nghiệp nhập khẩu Mỹ đang được cảnh báo về những rủi ro pháp lý và tài chính khi giao hàng theo điều kiện DDP (giao hàng đã nộp thuế), trong bối cảnh Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) tăng cường kiểm tra hồ sơ nhập khẩu và việc tuân thủ các quy định thuế quan. Diễn biến này cũng đặt ra yêu cầu đối với các nhà cung cấp nước ngoài, trong đó có doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam, về tính minh bạch và chính xác của hồ sơ thương mại, hải quan.

Nhật Bản hỗ trợ Philippines phát triển thủy sản bền vững

 |  08:10 06/11/2026

(vasep.com.vn) Nhật Bản đang tăng cường hỗ trợ phát triển khai thác, nuôi trồng thủy sản bền vững và cải thiện sinh kế cho cộng đồng tại Khu tự trị Bangsamoro ở Mindanao Hồi giáo (BARMM), Philippines, nhằm nâng cao năng suất, bảo đảm an ninh lương thực và tăng khả năng thích ứng của người dân.

Đại học Queensland phát triển công nghệ chuyển khí sinh học thành nguyên liệu thay thế bột cá

 |  08:09 06/11/2026

(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu tại Đại học Queensland, Australia, phát triển quy trình sử dụng khí sinh học từ chất thải hữu cơ để sản xuất protein đơn bào, mở ra hướng thay thế một phần bột cá trong thức ăn thủy sản.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC