Phụ phẩm tôm: Từ “rác thải” thành nguồn giá trị tỷ USD cho thức ăn, nông nghiệp

Thức ăn 09:24 17/04/2026
(vasep.com.vn) Khoảng một nửa sản lượng tôm nuôi sau thu hoạch không đến tay người tiêu dùng, mà trở thành phụ phẩm như đầu và vỏ tôm. Trước đây, phần này chủ yếu bị bán giá rẻ làm phân bón, chôn lấp hoặc đốt bỏ. Tuy nhiên, xu hướng mới đang định hình lại cách nhìn nhận, khi phụ phẩm tôm được chứng minh chứa nhiều dưỡng chất và hợp chất có giá trị cao, có thể ứng dụng trong thức ăn thủy sản, nông nghiệp, xử lý nước và y sinh.

 

Theo Melanie Siggs, việc coi phụ phẩm là “chất thải” không chỉ gây lãng phí kinh tế mà còn đặt ra vấn đề về môi trường và đạo đức. Giải pháp khả thi nhất hiện nay là chế biến thành bột tôm (shrimp meal) – một nguyên liệu giàu dinh dưỡng cho ngành thức ăn thủy sản. Xa hơn, các sản phẩm như protein thủy phân (hydrolysate) đang mở ra cơ hội lớn trong ngành thức ăn thú cưng và dinh dưỡng.

Một ví dụ điển hình là Grupo Granjas Marinas (Honduras), doanh nghiệp đã đầu tư 1,9 triệu USD xây dựng nhà máy xử lý phụ phẩm, chuyển chi phí xử lý thành nguồn doanh thu mới. Doanh nghiệp này kỳ vọng hoàn vốn trong vòng 5 năm, đồng thời đã ký thỏa thuận tiêu thụ toàn bộ sản lượng với đối tác châu Âu.

Ở cấp độ cao hơn, vỏ tôm có thể được chuyển hóa thành chitosan – một polymer sinh học có giá trị cao. Theo Michel Lockhart, thị trường chitosan toàn cầu ước tính từ 8–13 tỷ USD, với mức tăng trưởng hai chữ số. Giá trị sản phẩm tăng mạnh theo cấp độ, từ vài chục USD/kg (công nghiệp) đến hàng nghìn USD/kg (y tế), với ứng dụng từ thuốc trừ sâu sinh học đến vật liệu cầm máu trong phẫu thuật.

Thực tế từ ngành cá tại Iceland cho thấy tiềm năng lớn của mô hình “không lãng phí”, khi phụ phẩm được chuyển hóa thành sản phẩm dược phẩm giá trị cao. Với ngành tôm, chìa khóa thành công nằm ở việc xác định thị trường đầu ra trước khi đầu tư công nghệ. Xu hướng này được kỳ vọng sẽ giúp ngành tôm toàn cầu nâng cao giá trị, giảm lãng phí và tiến gần hơn tới mô hình kinh tế tuần hoàn.

 

tom phu pham thuc an thuy san

TIN MỚI CẬP NHẬT

Người tiêu dùng tin tưởng nhãn chứng nhận bền vững khi mua thủy sản

 |  09:01 30/07/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu toàn cầu với gần 15.000 người tiêu dùng cho thấy mối quan tâm đối với thủy sản bền vững đang gia tăng, trong đó các chứng nhận đáng tin cậy ngày càng giúp người mua chuyển ý định tiêu dùng bền vững thành quyết định mua hàng thực tế.

Giống tôm tốt cần hướng đến hiệu quả thực tế cho người nuôi

 |  09:00 30/07/2026

(vasep.com.vn) Trong bối cảnh ngành nuôi tôm ngày càng chịu nhiều áp lực từ dịch bệnh, biến động môi trường và chi phí sản xuất tăng cao, chất lượng con giống đang trở thành yếu tố quyết định đến hiệu quả của mỗi vụ nuôi. Tuy nhiên, một giống tôm tốt không chỉ được đánh giá qua tốc độ tăng trưởng hay tỷ lệ sống trong điều kiện phòng thí nghiệm, mà cần chứng minh được khả năng thích nghi và mang lại lợi nhuận trong môi trường nuôi thực tế.

Peru đánh giá khả năng phục hồi đàn cá cơm giữa tác động của El Niño ven biển

 |  08:34 30/07/2026

(vasep.com.vn) Viện Nghiên cứu Biển Peru (IMARPE) đã triển khai chiến dịch khảo sát khoa học nhằm đánh giá tình trạng nguồn lợi cá cơm (Engraulis ringens) trong bối cảnh hiện tượng El Niño ven biển 2026–2027 tiếp tục diễn biến phức tạp. Kết quả khảo sát sẽ là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý xem xét có nối lại vụ khai thác cá cơm đầu tiên trong năm hay không.

Khủng hoảng nguồn cung cá minh thái đặt chuỗi Filet-O-Fish của McDonald's trước thách thức mới

 |  08:34 30/07/2026

(vasep.com.vn) Cuộc khủng hoảng nguồn cung cá thịt trắng đang tạo ra những tác động trái chiều đối với chuỗi cung ứng bánh Filet-O-Fish của McDonald's. Trong khi hoạt động tại Mỹ vẫn được đảm bảo nhờ nguồn cá minh thái nội địa, các thị trường châu Âu lại đối mặt với áp lực thiếu nguyên liệu do các lệnh trừng phạt thương mại đối với Nga và các quy định ngày càng nghiêm ngặt về truy xuất nguồn gốc.

Nguồn cung khan hiếm đẩy giá bột cá Peru lên mức kỷ lục

 |  08:32 30/07/2026

(vasep.com.vn) Thị trường bột cá toàn cầu tiếp tục chịu áp lực khi nguồn cung từ Peru chưa thể phục hồi, khiến lượng tồn kho tại Trung Quốc giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai năm và giá bột cá chất lượng cao duy trì ở mức kỷ lục.

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 29/7/2026

 |  08:56 29/07/2026

(vasep.com.vn) Điểm tin thủy sản thế giới ngày 29/7/2026 ghi nhận các thông tin nổi bật như: thị trường thủy sản toàn cầu ghi nhận nhiều biến động lớn từ chính sách thương mại đến logistics. Trong khi Ecuador đẩy mạnh xuất khẩu nhờ FTA với Canada và mục tiêu tăng trưởng 5%, Mỹ phê chuẩn phân phối 152,2 triệu USD hòa giải vụ giá cá ngừ. Tại Châu Á và Châu Âu, giá cá hồi liên tục dao động do thời tiết bất lợi, kết hợp cùng sức ép từ quy định thuế quan mới tại Mỹ và EU.

Giải pháp hạn chế stress cho tôm trong mùa mưa

 |  06:59 29/07/2026

(vasep.com.vn) Mùa mưa là giai đoạn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với hoạt động nuôi tôm do sự biến động mạnh của môi trường ao nuôi. Những trận mưa lớn có thể làm giảm nhiệt độ, thay đổi độ pH, độ kiềm, độ mặn và ảnh hưởng đến lượng oxy hòa tan, khiến tôm dễ bị sốc, giảm ăn, suy yếu sức đề kháng và gia tăng nguy cơ phát sinh bệnh.

Ngành côn trùng kỳ vọng thay thế bột cá trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung

 |  06:58 29/07/2026

(vasep.com.vn) Ngành sản xuất protein từ côn trùng tại châu Âu đang kỳ vọng trở thành nguồn nguyên liệu thay thế bột cá trong thức ăn thủy sản, khi hiện tượng siêu El Niño có nguy cơ làm suy giảm nguồn lợi hải sản và gây thiếu hụt bột cá trên toàn cầu.

Na Uy dẫn đầu ngành nhuyễn thể Nam Cực

 |  06:57 29/07/2026

(vasep.com.vn) Ngành khai thác nhuyễn thể krill Nam Cực đang chuyển từ mô hình khai thác đơn thuần sang tạo giá trị gia tăng, trong đó Na Uy nổi lên là quốc gia dẫn đầu nhờ đầu tư vào công nghệ chế biến, logistics và nghiên cứu thay vì chỉ mở rộng sản lượng.

Cá ngừ Việt Nam trong cuộc đua chênh lệch về thuế tại Mỹ

 |  06:56 29/07/2026

(vasep.com.vn) Từ ngày 24/7/2026, cá ngừ Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ có khả năng phải chịu thêm thuế 12,5% theo Mục 301, ngoài thuế MFN và các nghĩa vụ hiện hành. Chính sách mới xuất hiện đúng lúc xuất khẩu sang thị trường này vừa có dấu hiệu hồi lại, khiến doanh nghiệp đứng trước bài toán khó: giữ đơn hàng nhưng không thể tiếp tục thu hẹp biên lợi nhuận.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC