Phụ phẩm tôm: Từ “rác thải” thành nguồn giá trị tỷ USD cho thức ăn, nông nghiệp

Thức ăn 09:24 17/04/2026
(vasep.com.vn) Khoảng một nửa sản lượng tôm nuôi sau thu hoạch không đến tay người tiêu dùng, mà trở thành phụ phẩm như đầu và vỏ tôm. Trước đây, phần này chủ yếu bị bán giá rẻ làm phân bón, chôn lấp hoặc đốt bỏ. Tuy nhiên, xu hướng mới đang định hình lại cách nhìn nhận, khi phụ phẩm tôm được chứng minh chứa nhiều dưỡng chất và hợp chất có giá trị cao, có thể ứng dụng trong thức ăn thủy sản, nông nghiệp, xử lý nước và y sinh.

 

Theo Melanie Siggs, việc coi phụ phẩm là “chất thải” không chỉ gây lãng phí kinh tế mà còn đặt ra vấn đề về môi trường và đạo đức. Giải pháp khả thi nhất hiện nay là chế biến thành bột tôm (shrimp meal) – một nguyên liệu giàu dinh dưỡng cho ngành thức ăn thủy sản. Xa hơn, các sản phẩm như protein thủy phân (hydrolysate) đang mở ra cơ hội lớn trong ngành thức ăn thú cưng và dinh dưỡng.

Một ví dụ điển hình là Grupo Granjas Marinas (Honduras), doanh nghiệp đã đầu tư 1,9 triệu USD xây dựng nhà máy xử lý phụ phẩm, chuyển chi phí xử lý thành nguồn doanh thu mới. Doanh nghiệp này kỳ vọng hoàn vốn trong vòng 5 năm, đồng thời đã ký thỏa thuận tiêu thụ toàn bộ sản lượng với đối tác châu Âu.

Ở cấp độ cao hơn, vỏ tôm có thể được chuyển hóa thành chitosan – một polymer sinh học có giá trị cao. Theo Michel Lockhart, thị trường chitosan toàn cầu ước tính từ 8–13 tỷ USD, với mức tăng trưởng hai chữ số. Giá trị sản phẩm tăng mạnh theo cấp độ, từ vài chục USD/kg (công nghiệp) đến hàng nghìn USD/kg (y tế), với ứng dụng từ thuốc trừ sâu sinh học đến vật liệu cầm máu trong phẫu thuật.

Thực tế từ ngành cá tại Iceland cho thấy tiềm năng lớn của mô hình “không lãng phí”, khi phụ phẩm được chuyển hóa thành sản phẩm dược phẩm giá trị cao. Với ngành tôm, chìa khóa thành công nằm ở việc xác định thị trường đầu ra trước khi đầu tư công nghệ. Xu hướng này được kỳ vọng sẽ giúp ngành tôm toàn cầu nâng cao giá trị, giảm lãng phí và tiến gần hơn tới mô hình kinh tế tuần hoàn.

 

tom phu pham thuc an thuy san

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 9/9/2026

 |  10:06 09/09/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 9/9/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá nguyên liệu, nguồn cung và cạnh tranh thị trường. Giá tôm Ecuador tiếp tục giảm do dư cung, trong khi giá cá rô phi nguyên liệu tại Trung Quốc tăng vì thiếu cá cho chế biến. Mỹ tăng mua cá da trơn nuôi trong nước, còn Indonesia đẩy mạnh đơn hàng cá ngừ và thủy sản chế biến tại Nhật Bản. Bên cạnh đó, nguồn cá hồi tự nhiên của Nga tiếp tục ở mức thấp, Trung Quốc mở rộng năng lực chế biến cá hồi, trong khi giá bột cá, dầu cá và chi phí sản phẩm cá chế biến vẫn duy trì ở mức cao.

Trung Quốc nhập khẩu cá hồi Na Uy đạt mức cao kỷ lục theo tháng

 |  08:57 09/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá hồi Na Uy sang Trung Quốc vừa đạt mức cao kỷ lục theo tháng, cho thấy đà tăng trưởng mạnh của thị trường thủy sản Trung Quốc. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), lượng cá hồi Na Uy xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 12.464 tấn, trị giá khoảng 1 tỷ NOK (107 triệu USD) trong tháng 8/2026.

Tuần duyên Mỹ hoàn thành chiến dịch chống khai thác IUU tại Bắc Thái Bình Dương

 |  08:55 09/09/2026

(vasep.com.vn) Tuần duyên Mỹ cùng lực lượng Canada, Nhật Bản và Hàn Quốc đã hoàn thành Chiến dịch North Pacific Guard 2026 nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý hoạt động khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Nhật Bản: Chi tiêu thủy sản tăng 2% nhưng giá tăng tới 9%

 |  08:53 09/09/2026

(vasep.com.vn) Chi tiêu của các hộ gia đình Nhật Bản cho cá và thủy sản trong tháng 7/2026 tăng khoảng 2% so với cùng kỳ năm trước. Cá hồi là một trong những mặt hàng nổi bật khi chi tiêu cho cả cá hồi tươi và cá hồi muối đều tăng.

Xuất khẩu tôm Indonesia phục hồi nhưng vẫn ở mức thấp nhất nhiều năm

 |  08:48 09/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Indonesia đang dần phục hồi sau cú sốc từ sự cố nhiễm Cs-137 khiến Mỹ siết kiểm soát nhập khẩu cuối năm 2025. Tuy nhiên, dù thương mại với Mỹ đã trở lại gần mức bình thường, xuất khẩu tôm của Indonesia trong năm 2026 được dự báo vẫn dưới 200.000 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2018.

Giữ thị phần Mỹ, mở thêm trụ tăng trưởng cho thủy sản Việt Nam

 |  08:38 08/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu sang Mỹ giảm mạnh trong tháng 8/2026, trong khi Trung Quốc, ASEAN và nhiều thị trường châu Á tiếp tục tăng. Bài toán của thủy sản Việt Nam lúc này không chỉ là giữ thị phần tại thị trường chiến lược này mà phải đồng thời xây thêm các trụ tăng trưởng đủ lớn để giảm rủi ro.

Nhu cầu tôm Mỹ trở lại vùng ổn định

 |  07:56 08/09/2026

(vasep.com.vn) Chỉ số Nhu cầu Tôm của Expana (Expana Shrimp Demand Index) đã tăng lên 95,95 điểm trong giai đoạn tháng 6–7/2026, đưa thị trường trở lại vùng “ổn định” (Steady) sau thời gian khá dài nằm trong vùng co hẹp. Tuy nhiên, các dữ liệu đi kèm cho thấy sự cải thiện này chưa đồng nghĩa với nhu cầu tiêu dùng tôm tại Mỹ đã thực sự phục hồi.

Canada rút toàn bộ thủy sản Mỹ khỏi danh sách áp thuế trả đũa

 |  07:56 08/09/2026

(vasep.com.vn) Canada đã loại cá và thủy sản Mỹ khỏi danh sách hàng hóa dự kiến chịu thuế trả đũa, chỉ một ngày sau khi công bố các biện pháp thuế mới đối với khoảng 20 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Mỹ.

Xuất khẩu thủy sản Na Uy tăng 14% trong tháng 8/2026

 |  07:47 08/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản của Na Uy tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực trong tháng 8/2026, đạt 16 tỷ NOK (khoảng 1,7 tỷ USD), tăng 1,9 tỷ NOK, tương đương 14% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức giá trị xuất khẩu cao kỷ lục trong tháng 8, bất chấp đồng krone Na Uy mạnh hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy, tăng trưởng chủ yếu đến từ sản lượng cá hồi tăng cùng với giá bán cao hơn, bên cạnh đà tăng giá của cá tuyết, cá thu, cá trích và cá minh thái.

Cá ngừ Việt Nam tại Nhật Bản: Tăng chậm trong một thị trường ngày càng chọn lọc

 |  07:47 08/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang Nhật Bản trong 7 tháng đầu năm 2026 gần như đi ngang so với cùng kỳ. Trong khi đó, Nhật Bản đang nhập ít hơn về lượng nhưng giá trị lại tăng. Điều này cho thấy cơ hội tại thị trường này không nằm ở tăng sản lượng bằng mọi giá, mà ở những sản phẩm có chất lượng, quy cách và giá trị phù hợp.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC