Phụ phẩm tôm: Từ “rác thải” thành nguồn giá trị tỷ USD cho thức ăn, nông nghiệp

Thức ăn 09:24 17/04/2026 Phuong Linh
(vasep.com.vn) Khoảng một nửa sản lượng tôm nuôi sau thu hoạch không đến tay người tiêu dùng, mà trở thành phụ phẩm như đầu và vỏ tôm. Trước đây, phần này chủ yếu bị bán giá rẻ làm phân bón, chôn lấp hoặc đốt bỏ. Tuy nhiên, xu hướng mới đang định hình lại cách nhìn nhận, khi phụ phẩm tôm được chứng minh chứa nhiều dưỡng chất và hợp chất có giá trị cao, có thể ứng dụng trong thức ăn thủy sản, nông nghiệp, xử lý nước và y sinh.

 

Theo Melanie Siggs, việc coi phụ phẩm là “chất thải” không chỉ gây lãng phí kinh tế mà còn đặt ra vấn đề về môi trường và đạo đức. Giải pháp khả thi nhất hiện nay là chế biến thành bột tôm (shrimp meal) – một nguyên liệu giàu dinh dưỡng cho ngành thức ăn thủy sản. Xa hơn, các sản phẩm như protein thủy phân (hydrolysate) đang mở ra cơ hội lớn trong ngành thức ăn thú cưng và dinh dưỡng.

Một ví dụ điển hình là Grupo Granjas Marinas (Honduras), doanh nghiệp đã đầu tư 1,9 triệu USD xây dựng nhà máy xử lý phụ phẩm, chuyển chi phí xử lý thành nguồn doanh thu mới. Doanh nghiệp này kỳ vọng hoàn vốn trong vòng 5 năm, đồng thời đã ký thỏa thuận tiêu thụ toàn bộ sản lượng với đối tác châu Âu.

Ở cấp độ cao hơn, vỏ tôm có thể được chuyển hóa thành chitosan – một polymer sinh học có giá trị cao. Theo Michel Lockhart, thị trường chitosan toàn cầu ước tính từ 8–13 tỷ USD, với mức tăng trưởng hai chữ số. Giá trị sản phẩm tăng mạnh theo cấp độ, từ vài chục USD/kg (công nghiệp) đến hàng nghìn USD/kg (y tế), với ứng dụng từ thuốc trừ sâu sinh học đến vật liệu cầm máu trong phẫu thuật.

Thực tế từ ngành cá tại Iceland cho thấy tiềm năng lớn của mô hình “không lãng phí”, khi phụ phẩm được chuyển hóa thành sản phẩm dược phẩm giá trị cao. Với ngành tôm, chìa khóa thành công nằm ở việc xác định thị trường đầu ra trước khi đầu tư công nghệ. Xu hướng này được kỳ vọng sẽ giúp ngành tôm toàn cầu nâng cao giá trị, giảm lãng phí và tiến gần hơn tới mô hình kinh tế tuần hoàn.

 

tom phu pham thuc an thuy san

TIN MỚI CẬP NHẬT

Ecuador còn nhiều dư địa tăng mạnh sản lượng tôm nhờ di truyền và công nghệ

 |  07:37 01/10/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng tôm của Ecuador đã tăng trưởng hai con số trong hơn một thập kỷ, đưa nước này trở thành quốc gia sản xuất tôm lớn nhất thế giới về sản lượng. Tuy nhiên, các chuyên gia tại Global Shrimp Forum 2026 cho rằng ngành tôm Ecuador vẫn còn cách khá xa ngưỡng công suất tối đa.

Entosystem tối ưu sản xuất thức ăn côn trùng, giảm phát thải carbon

 |  07:37 01/10/2026

(vasep.com.vn) Công ty nuôi ruồi lính đen Entosystem của Canada đang hướng tới mục tiêu biến phụ phẩm thực phẩm thành nguồn tài nguyên có giá trị và chuẩn bị mở rộng quy mô sản xuất.

Nhóm ngành cá nổi Bắc Đại Tây Dương thúc đẩy quản lý nguồn lợi hiệu quả hơn

 |  07:36 01/10/2026

(vasep.com.vn) Đại diện ngành khai thác cá nổi của EU, Quần đảo Faroe, Iceland, Na Uy và Anh đã họp ngày 16/9 để thảo luận cách cải thiện quản lý đối với cá thu, cá trích xanh (blue whiting) và cá trích Atlanto-Scandian/Norwegian Spring Spawning.

Xuất khẩu tôm hùm Canada tháng 7 xuống thấp nhất 5 năm

 |  07:34 01/10/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm hùm Canada (Homarus americanus) trong tháng 7/2026 giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm, trong bối cảnh nhu cầu tại hai thị trường lớn là Mỹ và châu Âu suy yếu.

VASEP chính thức vận hành Cổng Cơ hội giao thương – Kết nối nhu cầu, mở rộng cơ hội hợp tác giữa các Hội viên

 |  16:51 30/09/2026

(vasep.com.vn) Từ ngày 01/10/2026, Cổng Cơ hội giao thương VASEP (VASEP Trade Connect) chính thức đi vào vận hành, trở thành một kênh kết nối dành riêng cho các doanh nghiệp Hội viên VASEP, giúp Hội viên chủ động chia sẻ nhu cầu, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ và tìm kiếm các cơ hội hợp tác phù hợp.

Ngành thủy sản Mỹ kêu gọi EU cải cách hệ thống CATCH

 |  08:57 30/09/2026

(vasep.com.vn) Bốn tổ chức đại diện cho ngành khai thác, chế biến, tiếp thị và kinh doanh thủy sản Mỹ đang kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) cải cách hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử CATCH, cho rằng các yêu cầu hiện nay đang gây trở ngại không cần thiết đối với thủy sản được khai thác hợp pháp.

Mỹ: Giá tôm bán lẻ hạ nhiệt

 |  07:59 30/09/2026

(vasep.com.vn) Thị trường tôm Mỹ đang xuất hiện những tín hiệu tích cực hơn về tiêu thụ khi giá bán lẻ hạ nhiệt và hoạt động khuyến mại thúc đẩy lượng bán ra. Tuy nhiên, phía cung vẫn chịu tác động đáng kể từ những thay đổi về chính sách thương mại, tạo ra sự dịch chuyển giữa các nguồn cung lớn.

Nigeria và Na Uy tăng cường hợp tác về nuôi trồng và thương mại thủy sản

 |  07:59 30/09/2026

(vasep.com.vn) Nigeria và Na Uy đang tăng cường hợp tác trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, thương mại thủy sản và quản lý nghề cá, hướng tới thúc đẩy sản xuất, nâng cao năng lực ngành nuôi trồng thủy sản Nigeria và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế. Nội dung được đưa ra tại hội thảo về cá khô, thủy sản và nuôi trồng thủy sản tổ chức tại Lagos ngày 22/9.

Giá cá tuyết tại Trung Quốc ổn định

 |  07:57 30/09/2026

(vasep.com.vn) Trong tuần 38/2026, giá CIF cá tuyết Đại Tây Dương (Gadus morhua) đông lạnh dạng H&G tại thị trường Trung Quốc nhìn chung ổn định so với tuần trước. Tuy nhiên, diễn biến tại nguồn cung đang tạo áp lực điều chỉnh giá, khi giá đấu giá tại Na Uy bắt đầu hạ nhiệt, sản lượng khai thác bằng lưới kéo giảm mạnh và chênh lệch giá giữa các nguồn hàng Nga ngày càng lớn.

Nguồn lợi cá tuyết Barents ở mức thấp, hạn ngạch 2027 dự kiến tăng 10%

 |  07:56 30/09/2026

(vasep.com.vn) Nguồn lợi cá tuyết Đại Tây Dương tại biển Barents đang ở mức thấp, với trữ lượng khai thác hiện khoảng 1 triệu tấn, gần mức thấp nhất trong lịch sử. Theo Viện Nghiên cứu Hải sản và Hải dương học vùng Cực (PINRO), trữ lượng đạt đỉnh vào giai đoạn 2012–2013 và bắt đầu suy giảm từ năm 2015. Sản lượng khai thác tại khu vực này trong 13 năm qua giảm khoảng 3,5 lần, trong khi trữ lượng cá bố mẹ cũng chịu áp lực.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC