Phòng vệ thương mại trong xuất khẩu thủy sản: Doanh nghiệp đừng xem nhẹ

Xuất nhập khẩu 07:24 30/12/2021 Kim Thu
Với tốc độ tăng trưởng xuất khẩu nhanh chóng, mặt hàng thủy sản Việt Nam đang trở thành đối tượng của các vụ kiện phòng vệ thương mại (PVTM) nước ngoài. Do đó, các DN cần chú trọng đầu tư nâng cao năng lực PVTM nhằm tránh rủi ro cũng như bảo vệ quyền lợi chính đáng trên thương trường.

Đó là nội dung thảo luận đáng chú ý của các chuyên gia, nhà quản lý, đại diện ngành hàng tại tọa đàm trực tuyến với chủ đề: "Xuất khẩu thủy sản bền vững trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế - Nhìn lại một số trường hợp tiêu biểu" do Bộ Công Thương phối hợp với Hội Nông dân tổ chức ngày 28/12.

 Quang cảnh tọa đàm

Thủy sản Việt Nam bị kiện nhiều nhất ở Mỹ

Những năm gần đây, Việt Nam luôn nằm trong top 3 nước xuất khẩu mặt hàng thủy sản trên toàn thế giới. Thông tin từ Bộ NN&PTNT, mặc dù trong bối cảnh phức tạp của dịch Covid-19, thủy sản vẫn giữ vững được vị thế của ngành với kim ngạch xuất khẩu năm 2021 ước đạt 8,89 tỷ USD, tăng 5,7% so với năm 2020.

Mỹ là thị trường xuất khẩu hàng đầu đối với mặt hàng thủy sản của Việt Nam. Đáng chú ý, cho đến nay, Mỹ là nước duy nhất điều tra PVTM đối với ngành thủy sản của Việt Nam, với 3 vụ việc bao gồm: Điều tra chống bán phá giá cá tra, basa năm 2002; điều tra chống bán phá giá tôm nước ấm năm 2003 và điều tra chống lẩn tránh thuế, chống bán phá giá với tôm của Công ty Minh Phú.

Phân tích về các vụ việc điều tra PVTM đối với mặt hàng thủy sản, Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) Lê Triệu Dũng cho biết, Việt Nam đã trải qua 18 kỳ rà soát thuế chống bán phá giá đối với cá tra, basa và 16 kỳ rà soát chống bán phá giá đối với tôm nước ấm. Trong các lần rà soát, có những kỳ DN xuất khẩu cá tra và tôm của Việt Nam được hưởng mức thuế suất 0 - 1% nhưng cũng có lúc sản phẩm này của Việt Nam chịu mức thuế chống bán phá giá lên đến 15%, thậm chí đối với mặt hàng tôm lên đến 25,76%.

“Nguyên nhân dẫn đến sự khác nhau trong các lần rà soát hầu hết liên quan đến những yếu tố như mức độ hợp tác của DN với cơ quan điều tra Mỹ; cách thức cơ quan điều tra Mỹ tiến hành trong kỳ rà soát đó. Trong mỗi lần rà soát Bộ Công Thương đều phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan như Bộ NN&PTNT, Bộ Ngoại giao, VASEP theo dõi chặt chẽ diễn biến, xây dựng phương án, hỗ trợ DN Việt Nam bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng” – ông Lê Triệu Dũng cho hay.

Thực tế cho thấy, với tốc độ tăng trưởng xuất khẩu nhanh chóng, mặt hàng thủy sản thường xuyên trở thành đối tượng của các vụ việc PVTM nước ngoài. Do đó, thời gian qua, Bộ Công Thương đã chủ động theo dõi số liệu xuất nhập khẩu sản phẩm tôm, cá, cập nhật quy định pháp luật về PVTM của nước sở tại không chỉ đối với thị trường Mỹ mà cả với các thị trường xuất khẩu khác để cung cấp thông tin liên quan và hỗ trợ hiệp hội, DN.

Đa dạng thị trường xuất khẩu

Theo chuyên gia nông nghiệp Hoàng Trọng Thủy, để ứng phó với thách thức, rào cản của thị trường xuất khẩu trong lĩnh vực PVTM thì DN xuất khẩu thuỷ sản, VASEP, cơ quan quản lý nhà nước cần tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp. Cụ thể, tiếp tục theo dõi sát những diễn biến tại các thị trường xuất khẩu lớn, đặc biệt là Mỹ. Cùng với đó, phải phối hợp đoàn kết giữa các bên liên quan nhằm ứng phó hiệu quả đối với những biện pháp PVTM của nước ngoài. Đặc biệt là tập trung định hướng nâng cấp quản lý và phát triển ngành nguyên liệu để có thể khai thác hiệu quả các cam kết về hội nhập.

Hiện nay, trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, các ngành sản xuất của Việt Nam nói chung đều hướng tới việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu song song với bảo vệ hàng hóa xuất khẩu. Về vấn đề này, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) Nguyễn Hoài Nam cho rằng, đa dạng thị trường cũng là một trong những biện pháp hóa giải, hạn chế những biện pháp PVTM, trong đó có chống bán phá giá đối với các mặt hàng chủ lực của Việt Nam.

“Mỗi thị trường sẽ có những quy định khác nhau, có văn hóa tiêu dùng khác nhau, sẽ gặp đối tác cạnh tranh khác nhau. Do đó, để đa dạng hóa thị trường, các DN cần nâng cao năng lực, chất lượng sản phẩm, số lượng hàng hóa. Mặt khác, DN cần phải đầu tư về nguồn lực, đặc biệt các hệ thống quản lý chất lượng” – ông Nguyễn Hoài Nam lưu ý.

Đưa ra khuyến nghị nhằm giúp DN ứng phó hiệu quả với các vụ kiện PVTM, ông Lê Triệu Dũng thông tin, hiện nay, trong các kỳ rà soát chống bán phá giá đối với cá tra, basa và tôm, khối lượng thông tin cơ quan điều tra yêu cầu cung cấp là rất lớn, thời gian bị giới hạn. Vì vậy các DN sản xuất, xuất khẩu thủy sản cần tập trung nguồn lực, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, giấy tờ liên quan để phục vụ cho quá trình điều tra ngay từ thời điểm cơ quan điều tra thông tin về đợt rà soát. Theo đó, DN cần xây dựng hệ thống quản trị tiên tiến, hiện đại, lưu trữ hồ sơ đầy đủ, đáp ứng yêu cầu của nước xuất khẩu về truy xuất nguồn gốc, quy định về các biện pháp kiểm dịch động thực vật (SPS) đối với tôm, cá…

Bộ Công Thương tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và hiệp hội liên quan để thực hiện nhiệm vụ kháng kiện, tiến hành trao đổi song phương với các cơ quan cùng cấp tại nước nhập khẩu, yêu cầu tuân thủ quy định của Tổ chức Kinh tế thế giới (WTO) khi áp dụng biện pháp PVTM để góp phần hỗ trợ cho DN Việt Nam khi ứng phó kịp thời với những vụ kiện ở nước ngoài, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng cho DN trong nước.

Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại Lê Triệu Dũng

(Theo báo Kinh tế Đô thị)

Mời Quý độc giả tham gia khảo sát về đánh giá chất lượng cổng thông tin điện tử www.vasep.com.vn

phong ve thuong mai xuat khau thuy san

TIN MỚI CẬP NHẬT

Mỹ gia hạn điều tra Điều 301 về sở hữu trí tuệ đối với Việt Nam đến cuối tháng 2/2027

 |  11:17 20/11/2026

(vasep.com.vn) Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) vừa quyết định gia hạn thêm 3 tháng cuộc điều tra theo Điều 301 đối với Việt Nam về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ (SHTT). Kết luận của cuộc điều tra sẽ được đưa ra chậm nhất vào ngày 28/2/2027.

Mỹ siết điều kiện đối với bên đứng tên nhập khẩu từ ngày 5/1/2027

 |  09:24 20/11/2026

(vasep.com.vn) Từ ngày 5/1/2027, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) áp dụng tiêu chí mới để xác định tư cách bên đứng tên nhập khẩu và siết điều kiện khai báo đối với bên đứng tên nhập khẩu nước ngoài. Doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần xác nhận ai đứng tên trên hồ sơ hải quan Mỹ, đặc biệt nếu đang nhập khẩu qua công ty liên kết tại Mỹ hoặc bán hàng theo điều kiện bên bán chịu trách nhiệm làm thủ tục nhập khẩu.

Giá bán buôn cá minh thái tại Nga giảm 6% trong 6 tuần

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Giá bán buôn cá minh thái tại vùng Viễn Đông Nga giảm 5,6% trong sáu tuần, xuống còn 203 rúp/kg. Nguồn cung tăng nhờ điều kiện khai thác thuận lợi và sản lượng đánh bắt cải thiện là những yếu tố chính gây áp lực lên giá.

IFFO mở rộng dữ liệu vòng đời nguyên liệu biển

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Tại hội nghị ở Buenos Aires, Brett Glencross, Giám đốc kỹ thuật IFFO, đã trình bày kết quả dự án thu thập dữ liệu sơ cấp kéo dài bốn năm. Dave Robb, Giám đốc bền vững tại Cargill Aqua Nutrition, phân tích ý nghĩa của dữ liệu đối với các nhà sản xuất thức ăn và doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản.

New Zealand tăng cường hỗ trợ các quốc đảo Nam Thái Bình Dương chống khai thác IUU

 |  08:30 20/11/2026

(vasep.com.vn) New Zealand đang mở rộng hợp tác giám sát hàng hải với các quốc đảo Nam Thái Bình Dương, đặc biệt là Fiji và Vanuatu, nhằm nâng cao năng lực phát hiện khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), buôn lậu và các hoạt động trái phép trên biển.

Hiệp định nghề cá EU – Mauritania có nguy cơ gián đoạn

 |  08:42 19/11/2026

(vasep.com.vn) Chỉ còn ít ngày trước hạn chót, Mauritania và Liên minh châu Âu (EU) vẫn chưa đạt được thỏa thuận mới về nghề cá. Ủy ban châu Âu đã thông báo Nghị định thư thực thi Hiệp định đối tác nghề cá bền vững EU – Mauritania sẽ hết hiệu lực vào nửa đêm ngày 14/11. Nếu không có giải pháp, 60 tàu cá châu Âu sẽ không được phép khai thác trong vùng biển Mauritania từ ngày 15/11.

Giá rô phi Brazil giảm nhẹ, xuất khẩu đạt đỉnh năm 2026

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Giá cá rô phi tại thị trường Brazil giảm nhẹ trong tháng 10/2026 do nhu cầu suy yếu và tốc độ tiêu thụ chậm, theo khảo sát công bố ngày 11/11 của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Ứng dụng (Cepea) thuộc Đại học São Paulo.

Bột ấu trùng ruồi lính đen có thể thay thế bột cá trong thức ăn cá rô phi

 |  08:40 19/11/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu tại Benin cho thấy bột ấu trùng ruồi lính đen có tiềm năng thay thế hoàn toàn bột cá trong khẩu phần ăn của cá rô phi sông Nile nuôi nhốt mà không ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng và phát triển sinh lý.

Xuất khẩu cá ngừ vượt 816 triệu USD, đà phục hồi đối mặt sức ép cuối năm

 |  08:37 19/11/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong tháng 10/2026, đưa kim ngạch 10 tháng đầu năm vượt 816 triệu USD. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là thị trường thế giới vẫn phân hóa mạnh, nhu cầu phục hồi chậm trong khi giá nguyên liệu tăng cao. Điều này đang đặt doanh nghiệp trước bài toán vừa giữ đơn hàng, vừa bảo đảm hiệu quả sản xuất.

Hàn Quốc — Giá ghẹ đực tăng gần gấp đôi do sản lượng khai thác giảm

 |  10:54 18/11/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng ghẹ khai thác tại vùng biển phía Tây Hàn Quốc giảm đã đẩy giá ghẹ đực vào mùa thu tăng mạnh. Theo báo cáo diễn biến thủy sản của chợ đầu mối Noryangjin, trong tuần từ ngày 12–17/10, giá đấu giá bình quân đạt 20.400 won/kg, tăng 92,45% so với cùng kỳ năm trước và 27,5% so với tuần trước.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC