Những yếu tố cần thiết cho ngành tôm phát triển bền vững

Nguyên liệu 08:42 31/03/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Ngành tôm Việt Nam từ lâu đã khẳng định vị thế là một trong những nhà cung cấp tôm hàng đầu thế giới, với các thị trường trọng điểm như EU, Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Là một ngành kinh tế mũi nhọn, ngành tôm không chỉ mang lại nguồn thu lớn mà còn tạo việc làm cho hàng triệu lao động. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, yêu cầu khắt khe từ thị trường quốc tế và áp lực về môi trường ngày càng gia tăng, việc phát triển bền vững không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Để đạt được mục tiêu này, ngành tôm nuôi cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, từ quản lý môi trường, ứng dụng công nghệ, đến xây dựng chuỗi giá trị minh bạch và có trách nhiệm.

Trước hết, việc tuân thủ các quy định về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật (SPS) là yếu tố sống còn để tôm Việt Nam giữ vững chỗ đứng trên thị trường toàn cầu. Các thị trường lớn như EU hay Mỹ đặt ra những tiêu chuẩn nghiêm ngặt về dư lượng kháng sinh, hóa chất, vi sinh vật và kim loại nặng trong sản phẩm thủy sản. Nếu không đáp ứng được, nguy cơ bị trả hàng hoặc cấm nhập khẩu là điều khó tránh khỏi. Thực tế, đã có những lô tôm Việt Nam bị từ chối do vi phạm tiêu chuẩn SPS, gây thiệt hại không nhỏ về kinh tế và uy tín. Do đó, các trang trại và doanh nghiệp cần đầu tư vào quy trình sản xuất an toàn, kiểm soát chặt chẽ từ khâu nuôi đến chế biến, nhằm đảm bảo chất lượng tôm đạt chuẩn và nâng cao giá trị thương hiệu.

Bên cạnh đó, định hướng tăng trưởng xanh đang trở thành kim chỉ nam cho sự phát triển bền vững của ngành. Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh khuyến khích áp dụng các mô hình nuôi tôm tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính và hạn chế sử dụng kháng sinh. Thay vì phụ thuộc vào các phương pháp truyền thống gây áp lực lên môi trường, người nuôi tôm cần chuyển sang các giải pháp như nuôi tiết kiệm nước, sử dụng vật tư hiệu quả và phát triển các giống tôm có khả năng thích nghi với biến đổi khí hậu. Đây không chỉ là cách bảo vệ hệ sinh thái mà còn đảm bảo an toàn thực phẩm, đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh của thế giới.

Công nghệ tiên tiến cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất và giảm thiểu rủi ro. Hệ thống nuôi tuần hoàn (RAS) cho phép tái sử dụng nước, giảm ô nhiễm và kiểm soát chất lượng môi trường ao nuôi một cách tối ưu. Trong khi đó, việc ứng dụng Internet vạn vật (IoT) và trí tuệ nhân tạo (AI) giúp người nuôi theo dõi các thông số như độ pH, oxy hòa tan hay nhiệt độ theo thời gian thực, từ đó đưa ra điều chỉnh kịp thời để ngăn ngừa dịch bệnh. Công nghệ Biofloc, với việc sử dụng vi sinh có lợi, không chỉ cải thiện hệ sinh thái ao nuôi mà còn giảm lượng nước cần thay thế, hạn chế ô nhiễm đáy ao. Ngoài ra, các công nghệ sấy thông minh như sấy thăng hoa hay sấy lạnh giúp bảo toàn giá trị sản phẩm sau thu hoạch, giảm hao hụt và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Chất lượng con giống là một yếu tố khác không thể xem nhẹ. Tôm bố mẹ sạch bệnh (SPF), có nguồn gốc rõ ràng và được kiểm soát bằng các phương pháp hiện đại như PCR, là nền tảng để đảm bảo vụ nuôi thành công. Ứng dụng công nghệ di truyền trong chọn giống còn giúp tạo ra các dòng tôm có năng suất cao, khả năng kháng bệnh tốt và thích nghi với điều kiện môi trường khắc nghiệt. Đây là bước đi cần thiết để giảm thiểu rủi ro dịch bệnh, vốn là nỗi lo thường trực của người nuôi tôm.

Về quản lý thức ăn, việc tối ưu hóa hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) không chỉ giúp giảm chi phí mà còn hạn chế lượng chất thải ra môi trường. Thức ăn cần được thiết kế cân bằng dinh dưỡng, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của tôm. Các nghiên cứu về nguồn protein thay thế như bột côn trùng hay công nghệ lên men thức ăn cũng đang mở ra hướng đi mới, vừa bền vững vừa tăng cường sức khỏe cho tôm. Song song với đó, quản lý môi trường ao nuôi cần được chú trọng thông qua xử lý nước đầu vào và nước thải hiệu quả, duy trì các thông số ổn định và giảm thiểu chất thải nhựa bằng các giải pháp tái sử dụng, tái chế.

Để ngành tôm nuôi thực sự bền vững, việc phát triển chuỗi giá trị minh bạch và có trách nhiệm là điều không thể thiếu. Sự liên kết chặt chẽ giữa người sản xuất giống, người nuôi, nhà chế biến và nhà xuất khẩu sẽ tạo ra một hệ sinh thái bền vững. Đảm bảo truy xuất nguồn gốc rõ ràng, tuân thủ các tiêu chuẩn lao động và trách nhiệm xã hội không chỉ đáp ứng yêu cầu của thị trường mà còn nâng cao niềm tin của người tiêu dùng. Cuối cùng, mô hình hợp tác công tư (PPP) cần được đẩy mạnh để kết nối nguồn lực chính sách của nhà nước với vốn đầu tư và công nghệ từ khu vực tư nhân, tạo động lực cho sự phát triển ổn định và lâu dài.

Ngành tôm nuôi Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để khẳng định vị thế, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Bằng cách thực hiện đồng bộ các giải pháp trên, từ tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế, ứng dụng công nghệ, đến xây dựng chuỗi giá trị bền vững, ngành tôm nuôi không chỉ đảm bảo lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng. Đây là hành trang cần thiết để tôm Việt Nam vươn xa trên thị trường toàn cầu trong một tương lai bền vững.

phat trien ben vung

TIN MỚI CẬP NHẬT

Hải quân New Zealand hỗ trợ Quần đảo Cook chống khai thác thủy sản bất hợp pháp

 |  08:42 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.

EFPRA đề xuất mở rộng quy định EU về phụ phẩm chăn nuôi trong thức ăn thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.

Ấn Độ đứng thứ 7 thế giới về xuất khẩu thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.

Bồ Đào Nha giảm mua cá tuyết muối khô của Na Uy

 |  08:40 19/11/2026

(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.

Australia ứng dụng huỳnh quang tia X để theo dõi sự di chuyển của ghẹ xanh

 |  10:55 18/11/2026

(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.

Na Uy: Xuất khẩu cá thịt trắng giảm, giá phi lê cá tuyết tăng mạnh

 |  08:25 18/11/2026

(vasep.com.vn) – Xuất khẩu nhiều sản phẩm cá thịt trắng của Na Uy tiếp tục sụt giảm về khối lượng trong tuần cuối tháng 10/2026, trong khi giá một số mặt hàng tăng đáng kể so với cùng kỳ năm trước, đặc biệt là phi lê cá tuyết đông lạnh.

Sản lượng cá minh thái Nga vượt 2 triệu tấn

 |  08:23 18/11/2026

(vasep.com.vn) Tính đến đầu tháng 11/2026, sản lượng cá minh thái của Nga tại vùng Viễn Đông vượt 2 triệu tấn, tăng 3,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, Mỹ hoàn thành 94% hạn ngạch mùa khai thác B. Tuy nhiên, sản lượng các sản phẩm chế biến tại cả hai quốc gia có sự biến động trái chiều.

Trung Quốc thành thị trường lớn thứ ba của thủy sản Na Uy

 |  08:23 18/11/2026

(vasep.com.vn) Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), Trung Quốc đã trở thành thị trường xuất khẩu thủy sản lớn thứ ba của Na Uy xét về giá trị trong tháng 10/2026, với mức tăng 12% so với cùng kỳ. Kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 1,16 tỷ NOK, tương đương khoảng 127 triệu USD.

Kyokuyo (Nhật Bản) thông báo tăng lợi nhuận

 |  08:21 18/11/2026

(vasep.com.vn) Tập đoàn thủy sản Nhật Bản Kyokuyo ghi nhận lợi nhuận hoạt động tăng 18,8% trong 6 tháng kết thúc ngày 30/9/2026, nhờ doanh số cá ngừ và thực phẩm tươi sống khả quan. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh thịt cua giả tại Mỹ chịu áp lực từ chi phí nguyên liệu tăng cao.

TIÊU CHÍ XÉT CHỌN & VINH DANH DOANH NGHIỆP HỘI VIÊN VASEP XUẤT KHẨU XUẤT SẮC NĂM 2026

 |  11:33 17/11/2026

Theo truyền thống hàng năm của Hiệp hội VASEP, nhằm ghi nhận và vinh danh các doanh nghiệp hội viên có thành tích cao trong xuất khẩu thủy sản tại mỗi Tỉnh, Ban Lãnh đạo Hiệp hội đã thông qua Bản tiêu chí xét chọn các DN thủy sản hội viên có kết quả XK thủy sản xuất sắc trong năm 2026, và tiến hành vinh danh trao kỷ niệm chương tại Hội nghị toàn thể Hiệp hội và Tổng kết Xuất khẩu vào ngày 25/12/2026 tại KS Mariott, Tp. Hồ Chí Minh.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC