Nhỏ nhưng coi chừng có võ

TS. Hồ Quốc Lực 08:39 27/09/2022 Kim Thu
Hội chợ Seafood Expo Asia diễn ra 14-16/9/2022 tại Singapore. Việt Nam có hơn chục doanh nghiệp (DN) tham gia từ nhà chế biến tôm, cá tra…; nhà cung ứng thiết bị đến DN thương mại đơn thuần.

Hội chợ có quy mô nhỏ hơn Vietfish, khách dự không đông bằng và không hoành tráng đầy sắc hoa tươi như trong Vietfish. Thật ra các gian hàng đầy hoa tươi Vietfish cũng có ý nghĩa, là thể hiện sự hợp tác tốt giữa nhà chế biến và các DN hỗ trợ, là một hình thức quảng cáo của các DN hỗ trợ không tốn thêm tiền! Về lâu dài, đây có thể là nét đặc trưng của Vietfish!

Trở lại với hội chợ diễn ra ở Singapore. Seafood Expo North America (Boston) và Seafood Expo Global (Bacerlona) và Seafood Expo Asia (Singgapore) do cùng một đơn vị tổ chức. Họ có quá trình dài, kinh nghiệm và mọi điều kiện ưu thế khác nên hội chợ Singapore tuy nhỏ nhưng thực sự là hội chợ quốc tế. Ở đó có đủ DN từ năm châu bốn biển tham dự, kể cả Trung Đông. Ở đây chỉ xoay quanh góc nhìn hai quốc gia là cường quốc hàng đầu về tôm là Ecuador và Ấn Độ. Nhất là Ecuador, họ có số gian hàng đông đảo tập trung và tạo sự nổi bật.

Những năm qua, thời sự về tôm chỉ xoay quanh hiện tượng Ecuador. Cách đây 4 năm, sản lượng tôm của họ còn thấp hơn nhiều so với tôm Việt. Nay họ đã chiếm lĩnh vị trí hàng đầu thế giới. Từ ba năm về trước các DN tôm Việt có nhập tôm sơ chế từ Ecuador và Ấn Độ về để chế biến lại xuất khẩu, nhằm có việc làm cho người lao động trong khi tôm trong nước hết vụ.

Sau này, quy định ở các hiệp định thương mại, các DN ta không còn làm chuyện này. Dẫn đến Trung Quốc một mình một chợ thao túng tôm vỏ bỏ đầu từ hai nước vừa nêu. Trung Quốc nhập khẩu, tái chế phục vụ nhu cầu trong nước thoải mái mua bán hàng năm và họ là bạn hàng lớn nhất tôm hai nước đang nhắc tới. Từ 2015 ngành tôm Ấn Độ ra chỉ tiêu 1 triệu tấn tôm năm 2020 và nỗ lực cải thiện trình độ chế biến. Chương trình này thành công, tuy bị Covid-19 tác động khá nặng nhưng họ đã đạt suýt soát triệu tấn tôm. Họ đã cải thiện chế biến từ tôm vỏ bỏ đầu cấp đông block sang cấp đông rời từng con dạng bóc vỏ chừa đốt đuôi (raw PTO). Sản phẩm này nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường Hoa Kỳ, có năm tôm Ấn Độ đạt hơn 40% tổng tôm nhập khẩu ở đây.

Từ 3-4 năm gần đây, Eucador cũng làm cách mạng cho ngành tôm của họ. Trước tiên là việc nghiên cứu con giống, họ đã thành công. Họ có chính sách thu nhận lao động từ các nước láng giềng để bù đắp thiếu hụt lao động phục vụ chế biến. Trong lĩnh vực này, họ có thể chậm chân hơn Ấn Độ 4-5 năm, nhưng họ cũng đang tiến trình chuyển biến mạnh từ chế biến tôm nguyên con, tôm bỏ đầu cấp đông block sang chế biến tôm raw PTO. Họ đề ra chiến lược thị trường mới, không lệ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc và nâng sản lượng tiêu thụ ở Hoa Kỳ qua tiêu thụ tôm chế biến dạng vừa nêu. Họ có lợi thế to lớn là gần thị trường, chi phí vận chuyển rẻ hơn cả đô la Mỹ mỗi kg nên tôm Ecuador nhanh chóng vào Hoa Kỳ các năm gần đây và nhanh chóng đạt thị phần khoảng 20% ở đây. Đó là những gì đang diễn ra và mọi sự việc không bao giờ ngừng lại.

Nếu trước đây cụm gian hàng Ecuador ở các hội chợ quốc tế chỉ có hình ảnh sản phẩm tiêu biểu là tôm nguyên con và tôm vỏ bỏ đầu, nay ở đây họ quảng bá thêm sản phẩm tôm value added là tôm RPTO và EZPEEL. Chú ý là có mặt những DN hàng đầu như Santa, Omarsa, Expalsa, Songa… cho thấy sự quyết tâm mở rộng thị trường của họ. Mặt khác, các gian hàng Ecuador đều có nét riêng, đặc sắc là quảng bá tôm nuôi đạt chứng nhận ASC, đây là giấy thông hành thực sự để bén rễ lâu dài ở thị trường Tây Âu. Mọi sự vật không ngừng lại, nhất là trên thương trường, các DN Ấn Độ tập trung quảng bá tôm hấp chín, tôm tẩm gia vị, rút ngắn khoảng cách đẳng cấp chế biến so với tôm Việt.

Trông người để nhìn lại mình vì Ecuador và Ấn Độ mới thực sự là đối thủ đáng gờm và đầy tiềm năng so với tôm Việt. Phân tích sâu xa để tìm ra thế mạnh, yếu của họ mà rút kinh nghiệm cho mình.

Họ có điểm mạnh:

+ Tỉ lệ tôm nuôi thành công cao, dẫn đến giá thành rẻ: Sâu xa là tôm giống tốt, là hệ thống thủy lợi cho nuôi tôm đồng bộ. Điều rút ra là chúng ta phải kiểm soát chặt chẽ hơn trên 2.000 cơ sở cung ứng tôm giống thượng vàng hạ cám có đủ, nhưng chắc cám phần nhiều và quan tâm thấu đáo hơn đầu tư cơ sở hạ tầng vùng nuôi, tập trung thủy lợi.

+ Ecuador có diện tích nuôi đạt chuẩn ASC cao, do phần đông họ nuôi dạng trang trại, quy mô lớn, dễ thực hiện và xét chứng nhận ASC. Hiện trạng nuôi ở ta là manh mún, nhỏ lẻ, tự phát. Điều rút ra là quan tâm chính sách tích tụ đất đai như nới rộng hạn điền để thu hút nhà đầu tư lập trang trại, nuôi đạt chuẩn ASC. Qua đó mới có đủ điều kiện thâm nhập các hệ thống phân phối cao cấp ở Tây Âu.

Họ có điểm yếu đáng nêu ra là trình độ chế biến của họ còn thấp hơn chúng ta. Nhưng những gì đã và đang diễn ra ở hai nước nói trên cho thấy họ quyết tâm đạt đỉnh cao trong lĩnh vực chế biến nhanh nhất. Điều đó có thể thành thực tế trong vòng 5 năm tới. Đây cũng là thời gian để ngành tôm Việt đề ra sách lược đối phó, chiến lược nâng tầm cho mình.

Tóm lại, ngành tôm Ecuador và Ấn Độ đã thành công trong chiến lược tăng trưởng sản lượng, nay họ xoáy sâu về trình độ chế biến và chiến lược thị trường. Cũng chú ý con cá tra của ta đang bị Indonesia, Ấn Độ, Bangadesh, Trung Quốc lấn sân; nay con tôm bị áp lực ngày càng mạnh mẽ. Cái nhìn trước đây, ta coi nhẹ họ. Nay đã khác. Gió đang xoay chiều, chúng ta phải hết sức quan tâm và kịp thời cải thiện mình. Mỗi DN, tùy hoàn cảnh, có cách đi riêng, tập trung nâng đẳng cấp chế biến, nâng năng suất, tiết kiệm chi phí… trong khi trông chờ những quyết sách lớn của ngành thành hiện thực.  

TS. Hồ Quốc Lực - Nguyên Chủ tịch VASEP, Chủ tịch HĐQT FIMEX VN

Bạn đang đọc bài viết Nhỏ nhưng coi chừng có võ tại chuyên mục TS. Hồ Quốc Lực của Hiệp hội VASEP
seafood expo asia hoi cho ecuador an do

TIN MỚI CẬP NHẬT

Thận trọng khi lựa chọn dịch vụ tư vấn, hỗ trợ xuất khẩu vào thị trường Nga

 |  16:00 20/11/2026

VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.

Điểm tin thủy sản thế giới từ ngày 16 đến 20/11/2026

 |  10:28 20/11/2026

(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.

EU thúc đẩy tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ tại Tây Phi

 |  08:32 20/11/2026

(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.

Protein vi khuẩn có thể thay thế 50% bột cá trong thức ăn cá tráp vàng

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.

Xuất khẩu thủy sản Nga sang Trung Quốc tăng hơn 2,5 lần trong 10 năm

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).

Hải quân New Zealand hỗ trợ Quần đảo Cook chống khai thác thủy sản bất hợp pháp

 |  08:42 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.

EFPRA đề xuất mở rộng quy định EU về phụ phẩm chăn nuôi trong thức ăn thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.

Ấn Độ đứng thứ 7 thế giới về xuất khẩu thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.

Bồ Đào Nha giảm mua cá tuyết muối khô của Na Uy

 |  08:40 19/11/2026

(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.

Australia ứng dụng huỳnh quang tia X để theo dõi sự di chuyển của ghẹ xanh

 |  10:55 18/11/2026

(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC