Tháng trước, một hiệp hội khu vực ở Đại Liên đã đưa ra một báo cáo cảnh báo về tình trạng phá sản hàng loạt và sa thải nhân sự nếu tiếp tục áp dụng các biện pháp hạn chế ngăn chặn coronavirus. Ngành thủy sản Trung Quốc tuyên bố rằng các doanh nghiệp đang gặp "thách thức chưa từng có" do các biện pháp kiểm soát coronavirus.
Ngành này ước tính hơn 100.000 tấn nguyên liệu thô, như cá minh thái đã bỏ đầu và rút ruột (H&G), cá tuyết và cá tuyết chấm đen, trị giá 2 tỷ NDT (310 triệu USD), hiện đang mắc kẹt ở Dayaowan, một trong những cảng ở Đại Liên. Khoảng 250.000 tấn nguyên liệu hàng rời, trong đó hơn 80% dành cho các nhà máy chế biến thủy sản, trị giá 5 tỷ NDT (554 triệu USD), đang mắc kẹt tại các cảng khác của Đại Liên.
Các nhà chế biến hải sản ở Thanh Đảo và Nhật Chiếu ở tỉnh Sơn Đông và Hồn Xuân ở tỉnh Cát Lâm - những trung tâm chế biến lớn khác - cũng báo cáo những vấn đề tương tự.
Chỉ trong tuần đầu tiên của tháng 3, Tập đoàn Cảng Liêu Ninh tuyên bố rằng cảng Dayaowan đã khôi phục hoàn toàn việc dỡ hàng các container lạnh sau khi 1.800 container mắc kẹt trong cảng được chuyển vào kho lạnh.
Theo ước tính của CAPPMA, Nga, nhà sản xuất cá minh thái lớn nhất thế giới, đã vận chuyển hơn 60% sản lượng khai thác sang Trung Quốc để chế biến thành philê và các sản phẩm khác. Một nửa cá minh thái thành phẩm tiêu thụ trên toàn cầu được chế biến ở Trung Quốc, trong đó khoảng 80% được chế biến ở Đại Liên và Thanh Đảo.
Các công ty ước tính chi phí lưu kho, khử trùng và vận chuyển tại cảng đã tăng 20.000 NDT (3.091 USD) cho mỗi container do các hạn chế. Khủng hoảng nguồn cung thủy sản nhập khẩu và sản xuất bị đình trệ đã đẩy các doanh nghiệp thủy sản “đứng trước bờ vực sinh tử”.
Ngành thủy sản cho biết việc tăng cường kiểm tra và khử trùng axit nucleic trên các sản phẩm nhập khẩu đã kéo dài đáng kể thời gian thông quan, khiến hàng nghìn container bị mắc kẹt tại các cảng.
Các nhà chế biến lo ngại các sản phẩm thủy sản đông lạnh của họ có thể hết hạn sử dụng và bị loại bỏ. Ngay cả khi các sản phẩm đã qua kiểm tra chính thức tại cảng, giấy chứng nhận cũng chỉ cho phép vận chuyển nội địa Trung Quốc. Sau đó, người mua cần tiến hành kiểm tra và khử trùng lại theo yêu cầu của địa phương, dẫn đến tăng chi phí.
Các tàu cũng không thể bốc dỡ hàng hải sản để chế biến. Kể từ tháng 9, các tàu vận tải của Nga đã bị cấm dỡ hàng tại Thanh Đảo, trong khi Đại Liên thực hiện lệnh cấm tương tự vào tháng 12.
Các nhà khai thác kho lạnh ở Thanh Đảo cũng không được phép đưa các sản phẩm thủy sản ra thị trường kể từ Tết Nguyên đán, sau khi dấu vết của coronavirus một lần nữa được tìm thấy trên cá của Nga.
Theo bức thư CAPPMA, các công ty đánh bắt cá của Nga đang tránh vận chuyển cá minh thái H&G sang Trung Quốc trong bối cảnh các hạn chế. Do đó, cá minh thái đang được lưu trữ ở Nga, chất đầy kho lạnh và đồng nghĩa với việc đánh bắt cá có thể bị dừng lại. Điều này có thể khiến sản lượng cá minh thái toàn cầu sụt giảm nghiêm trọng, ngành thủy sản Trung Quốc cảnh báo.
Các nhà chế biến thủy sản lo lắng về các vụ vỡ nợ thương mại quốc tế nếu họ không thể hoàn thành các đơn đặt hàng trong bối cảnh sản xuất bị đình chỉ, dẫn đến thiệt hại kinh tế và danh tiếng xấu cho ngành.
Được biết, Nga đang tìm cách nhanh chóng xây dựng các nhà máy chế biến thủy sản để giải quyết vấn đề hạn chế bán cá minh thái. Các nước Đông Nam Á cũng đang nỗ lực để giành được một phần của miếng bánh này.
Ngành thủy sản cảnh báo nếu tiếp tục gián đoạn hoạt động của cảng sẽ khiến 400.000 việc làm bị mất và tác động sẽ lan rộng sang các lĩnh vực khác, chẳng hạn như vận tải, lưu trữ, máy móc, dịch vụ thực phẩm và tài chính, dẫn đến thiệt hại hàng trăm tỷ NDT.
Đề xuất giải pháp
Ngành thủy sản Trung Quốc khuyến nghị chính phủ thực hiện "hệ thống cấp độ" các biện pháp kiểm soát coronavirus tại các cảng dựa trên nguồn gốc của nguyên liệu thô và địa điểm bán sản phẩm.
Ngành này cũng thúc giục nối lại hoạt động dỡ hàng rời ở Đại Liên và Thanh Đảo bằng cách phát triển hệ thống khử trùng và dỡ hàng tự động. Điều này có thể đảm bảo các sản phẩm thủy sản đông lạnh được khử trùng hoàn toàn trước khi chế biến tại nhà máy.
Ngành cũng đề nghị thiết lập hệ thống theo dõi trên toàn quốc để chuẩn hóa quy trình kiểm tra và khử trùng, tránh lặp lại các biện pháp này khi sản phẩm đi qua các tỉnh, thành phố khác nhau.
Diễn đàn Kinh tế biển do Trường Đại học Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa khởi xướng mở đầu một cơ chế hợp tác thường xuyên nhằm kết nối cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội, viện - trường, chuyên gia và các đối tác trong nước, quốc tế.
Với UKVFTA và CPTPP cùng có hiệu lực, thủy sản Việt Nam đang có thêm lựa chọn để tiếp cận thị trường Anh. Tuy nhiên, ưu đãi thuế quan chỉ là điều kiện ban đầu. Khả năng tăng thị phần sẽ phụ thuộc ngày càng lớn vào giá thành, sản phẩm chế biến, truy xuất nguồn gốc và năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn của hệ thống bán lẻ Anh.
(vasep.com.vn) Trong 7 tháng đầu năm 2026, Nga tiếp tục giữ vị trí áp đảo trong nguồn cung cá minh thái, phi lê cá minh thái và surimi vào Trung Quốc, với tổng khối lượng 450.559 tấn, trị giá 808,56 triệu USD. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, tổng nhập khẩu các sản phẩm này của Trung Quốc đạt 484.945 tấn, trị giá 883,82 triệu USD. Như vậy, Nga chiếm khoảng 92,9% về lượng và 91,5% về giá trị.
(vasep.com.vn) Trung Quốc đang thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn với các nước BRICS trong lĩnh vực thủy sản, trong đó đề xuất thành lập một trung tâm công nghiệp thủy sản BRICS tại thành phố Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu phi lê cá rô phi từ Việt Nam vào Brazil tăng mạnh trong 8 tháng đầu năm 2026, đạt 4.892 tấn, gấp 3,5 lần so với 1.407 tấn cùng kỳ năm trước. Số liệu do Trung tâm Thông tin và Thị trường Nuôi trồng thủy sản thuộc Embrapa Pesca e Aquicultura công bố. Diễn biến này đang thu hút sự quan tâm của ngành nuôi cá rô phi Brazil.
(vasep.com.vn) Somalia đang đề nghị Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) mở rộng hỗ trợ kỹ thuật nhằm tăng cường quản lý nghề cá và chống khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).
(vasep.com.vn) Australia đang tăng cường kiểm tra, xử phạt và truy quét hoạt động khai thác, buôn bán thủy sản bất hợp pháp. Tại Queensland, một người đàn ông 43 tuổi bị phạt 10.000 AUD và tịch thu, tiêu hủy tàu sau khi bị phát hiện khai thác cua bùn trái phép để bán trên thị trường chợ đen.
(vasep.com.vn) Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của tỉnh Phúc Kiến sang châu Phi đạt 3,58 tỷ NDT (khoảng 500 triệu USD), mức cao kỷ lục trong cùng kỳ và chiếm 49,4% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Trung Quốc sang khu vực này. Phúc Kiến duy trì vị trí dẫn đầu cả nước về xuất khẩu thủy sản sang châu Phi từ năm 2012.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Indonesia trong tháng 7/2026 đạt 19.935 tấn, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất kể từ đầu năm. Động lực chính đến từ thị trường Mỹ, nơi lượng tôm nhập từ Indonesia tăng 22%, đạt 13.122 tấn.
(vasep.com.vn) Dự luật Nông nghiệp 2026 (Farm Bill 2.0) của Mỹ đề xuất nhiều chính sách mới dành cho khai thác thủy sản, chế biến, nuôi trồng thủy sản và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản trong nước. Các nội dung này được đề cập trong bản tóm tắt từng điều khoản của Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện Mỹ.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn