Tháng trước, một hiệp hội khu vực ở Đại Liên đã đưa ra một báo cáo cảnh báo về tình trạng phá sản hàng loạt và sa thải nhân sự nếu tiếp tục áp dụng các biện pháp hạn chế ngăn chặn coronavirus. Ngành thủy sản Trung Quốc tuyên bố rằng các doanh nghiệp đang gặp "thách thức chưa từng có" do các biện pháp kiểm soát coronavirus.
Ngành này ước tính hơn 100.000 tấn nguyên liệu thô, như cá minh thái đã bỏ đầu và rút ruột (H&G), cá tuyết và cá tuyết chấm đen, trị giá 2 tỷ NDT (310 triệu USD), hiện đang mắc kẹt ở Dayaowan, một trong những cảng ở Đại Liên. Khoảng 250.000 tấn nguyên liệu hàng rời, trong đó hơn 80% dành cho các nhà máy chế biến thủy sản, trị giá 5 tỷ NDT (554 triệu USD), đang mắc kẹt tại các cảng khác của Đại Liên.
Các nhà chế biến hải sản ở Thanh Đảo và Nhật Chiếu ở tỉnh Sơn Đông và Hồn Xuân ở tỉnh Cát Lâm - những trung tâm chế biến lớn khác - cũng báo cáo những vấn đề tương tự.
Chỉ trong tuần đầu tiên của tháng 3, Tập đoàn Cảng Liêu Ninh tuyên bố rằng cảng Dayaowan đã khôi phục hoàn toàn việc dỡ hàng các container lạnh sau khi 1.800 container mắc kẹt trong cảng được chuyển vào kho lạnh.
Theo ước tính của CAPPMA, Nga, nhà sản xuất cá minh thái lớn nhất thế giới, đã vận chuyển hơn 60% sản lượng khai thác sang Trung Quốc để chế biến thành philê và các sản phẩm khác. Một nửa cá minh thái thành phẩm tiêu thụ trên toàn cầu được chế biến ở Trung Quốc, trong đó khoảng 80% được chế biến ở Đại Liên và Thanh Đảo.
Các công ty ước tính chi phí lưu kho, khử trùng và vận chuyển tại cảng đã tăng 20.000 NDT (3.091 USD) cho mỗi container do các hạn chế. Khủng hoảng nguồn cung thủy sản nhập khẩu và sản xuất bị đình trệ đã đẩy các doanh nghiệp thủy sản “đứng trước bờ vực sinh tử”.
Ngành thủy sản cho biết việc tăng cường kiểm tra và khử trùng axit nucleic trên các sản phẩm nhập khẩu đã kéo dài đáng kể thời gian thông quan, khiến hàng nghìn container bị mắc kẹt tại các cảng.
Các nhà chế biến lo ngại các sản phẩm thủy sản đông lạnh của họ có thể hết hạn sử dụng và bị loại bỏ. Ngay cả khi các sản phẩm đã qua kiểm tra chính thức tại cảng, giấy chứng nhận cũng chỉ cho phép vận chuyển nội địa Trung Quốc. Sau đó, người mua cần tiến hành kiểm tra và khử trùng lại theo yêu cầu của địa phương, dẫn đến tăng chi phí.
Các tàu cũng không thể bốc dỡ hàng hải sản để chế biến. Kể từ tháng 9, các tàu vận tải của Nga đã bị cấm dỡ hàng tại Thanh Đảo, trong khi Đại Liên thực hiện lệnh cấm tương tự vào tháng 12.
Các nhà khai thác kho lạnh ở Thanh Đảo cũng không được phép đưa các sản phẩm thủy sản ra thị trường kể từ Tết Nguyên đán, sau khi dấu vết của coronavirus một lần nữa được tìm thấy trên cá của Nga.
Theo bức thư CAPPMA, các công ty đánh bắt cá của Nga đang tránh vận chuyển cá minh thái H&G sang Trung Quốc trong bối cảnh các hạn chế. Do đó, cá minh thái đang được lưu trữ ở Nga, chất đầy kho lạnh và đồng nghĩa với việc đánh bắt cá có thể bị dừng lại. Điều này có thể khiến sản lượng cá minh thái toàn cầu sụt giảm nghiêm trọng, ngành thủy sản Trung Quốc cảnh báo.
Các nhà chế biến thủy sản lo lắng về các vụ vỡ nợ thương mại quốc tế nếu họ không thể hoàn thành các đơn đặt hàng trong bối cảnh sản xuất bị đình chỉ, dẫn đến thiệt hại kinh tế và danh tiếng xấu cho ngành.
Được biết, Nga đang tìm cách nhanh chóng xây dựng các nhà máy chế biến thủy sản để giải quyết vấn đề hạn chế bán cá minh thái. Các nước Đông Nam Á cũng đang nỗ lực để giành được một phần của miếng bánh này.
Ngành thủy sản cảnh báo nếu tiếp tục gián đoạn hoạt động của cảng sẽ khiến 400.000 việc làm bị mất và tác động sẽ lan rộng sang các lĩnh vực khác, chẳng hạn như vận tải, lưu trữ, máy móc, dịch vụ thực phẩm và tài chính, dẫn đến thiệt hại hàng trăm tỷ NDT.
Đề xuất giải pháp
Ngành thủy sản Trung Quốc khuyến nghị chính phủ thực hiện "hệ thống cấp độ" các biện pháp kiểm soát coronavirus tại các cảng dựa trên nguồn gốc của nguyên liệu thô và địa điểm bán sản phẩm.
Ngành này cũng thúc giục nối lại hoạt động dỡ hàng rời ở Đại Liên và Thanh Đảo bằng cách phát triển hệ thống khử trùng và dỡ hàng tự động. Điều này có thể đảm bảo các sản phẩm thủy sản đông lạnh được khử trùng hoàn toàn trước khi chế biến tại nhà máy.
Ngành cũng đề nghị thiết lập hệ thống theo dõi trên toàn quốc để chuẩn hóa quy trình kiểm tra và khử trùng, tránh lặp lại các biện pháp này khi sản phẩm đi qua các tỉnh, thành phố khác nhau.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá rô phi 9 tháng đầu năm 2026 đạt 104 triệu USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 9 đạt 13 triệu USD, tăng 86%. Brazil, Mỹ và Ả Rập Xê Út là ba thị trường lớn nhất, chiếm 80% tổng giá trị xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) đang mở rộng yêu cầu chứng nhận sang chuỗi cung ứng thức ăn thủy sản, hướng tới tăng tính minh bạch về nguồn gốc nguyên liệu và thúc đẩy tính bền vững trong thu mua nguyên liệu biển, bao gồm các nguyên liệu phục vụ sản xuất thức ăn nuôi trồng thủy sản.
(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru đã quyết định hủy mùa đánh bắt cá cơm thứ hai năm 2026 tại khu vực miền trung và miền bắc do điều kiện nguồn lợi không thuận lợi dưới tác động của hiện tượng El Niño. Quyết định này làm gia tăng áp lực lên nguồn cung nguyên liệu biển toàn cầu, trong bối cảnh sản lượng bột cá được dự báo giảm xuống dưới 4,6 triệu tấn, mức thấp nhất kể từ năm 2016.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 3,7 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Dù duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, đà tăng đang chậm lại khi xuất khẩu sang Mỹ và EU suy giảm. Áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế cùng những khó khăn về nguyên liệu đang đặt ra không ít thách thức cho doanh nghiệp trong những tháng cuối năm.
(vasep.com.vn) Ngày 20/10/2026, trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Mỹ Latinh (Seafood Show Latin America 2026) tại São Paulo, Brazil, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) và Hiệp hội Nhập khẩu Thủy sản Brazil (ABRAPES) đã có cuộc làm việc nhằm tăng cường hợp tác thương mại, phối hợp quảng bá thủy sản Việt Nam tại thị trường Brazil, đặc biệt là sản phẩm cá rô phi (tilapia), đồng thời trao đổi về phát triển bền vững và những thách thức trong hoạt động nhập khẩu mặt hàng này.
(vasep.com.vn) VASEP đã chính thức công bố nội dung chương trình của Vietnam Seafood Summit 2026 (VSS 2026) với 5 phiên chuyên sâu, đi từ triển vọng ngành hàng, rào cản thương mại, nhu cầu người mua đến thị trường nội địa và các giải pháp nâng năng suất, giảm chi phí cho toàn chuỗi thủy sản.
(vasep.com.vn) Nigeria sẽ hợp tác với Na Uy triển khai giám sát vệ tinh nhằm chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), đồng thời bảo vệ nguồn lợi biển.
(vasep.com.vn) Indonesia đang thúc đẩy phát triển các sản phẩm cá rô phi chế biến sẵn để cung ứng cho chương trình Bữa ăn Dinh dưỡng Miễn phí (MBG), qua đó mở rộng đầu ra cho người nuôi và các cơ sở chế biến thủy sản quy mô nhỏ.
(vasep.com.vn) Hội đồng Khám phá Biển Quốc tế (ICES) khuyến nghị tổng sản lượng khai thác cá thu Đại Tây Dương Đông Bắc năm 2027 không vượt quá 352.938 tấn, tăng 102% so với mức khuyến nghị 174.357 tấn cho năm 2026. Mức tăng này phản ánh triển vọng nguồn lợi cá thu được cải thiện nhờ sự gia nhập của lượng lớn cá non vào quần thể.
(vasep.com.vn) Indonesia và Ai Cập đã ký biên bản ghi nhớ nhằm tăng cường hợp tác trong lĩnh vực biển và thủy sản, tập trung vào bảo tồn tài nguyên biển và phối hợp chống khai thác thủy sản bất hợp pháp.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn