Tháng trước, một hiệp hội khu vực ở Đại Liên đã đưa ra một báo cáo cảnh báo về tình trạng phá sản hàng loạt và sa thải nhân sự nếu tiếp tục áp dụng các biện pháp hạn chế ngăn chặn coronavirus. Ngành thủy sản Trung Quốc tuyên bố rằng các doanh nghiệp đang gặp "thách thức chưa từng có" do các biện pháp kiểm soát coronavirus.
Ngành này ước tính hơn 100.000 tấn nguyên liệu thô, như cá minh thái đã bỏ đầu và rút ruột (H&G), cá tuyết và cá tuyết chấm đen, trị giá 2 tỷ NDT (310 triệu USD), hiện đang mắc kẹt ở Dayaowan, một trong những cảng ở Đại Liên. Khoảng 250.000 tấn nguyên liệu hàng rời, trong đó hơn 80% dành cho các nhà máy chế biến thủy sản, trị giá 5 tỷ NDT (554 triệu USD), đang mắc kẹt tại các cảng khác của Đại Liên.
Các nhà chế biến hải sản ở Thanh Đảo và Nhật Chiếu ở tỉnh Sơn Đông và Hồn Xuân ở tỉnh Cát Lâm - những trung tâm chế biến lớn khác - cũng báo cáo những vấn đề tương tự.
Chỉ trong tuần đầu tiên của tháng 3, Tập đoàn Cảng Liêu Ninh tuyên bố rằng cảng Dayaowan đã khôi phục hoàn toàn việc dỡ hàng các container lạnh sau khi 1.800 container mắc kẹt trong cảng được chuyển vào kho lạnh.
Theo ước tính của CAPPMA, Nga, nhà sản xuất cá minh thái lớn nhất thế giới, đã vận chuyển hơn 60% sản lượng khai thác sang Trung Quốc để chế biến thành philê và các sản phẩm khác. Một nửa cá minh thái thành phẩm tiêu thụ trên toàn cầu được chế biến ở Trung Quốc, trong đó khoảng 80% được chế biến ở Đại Liên và Thanh Đảo.
Các công ty ước tính chi phí lưu kho, khử trùng và vận chuyển tại cảng đã tăng 20.000 NDT (3.091 USD) cho mỗi container do các hạn chế. Khủng hoảng nguồn cung thủy sản nhập khẩu và sản xuất bị đình trệ đã đẩy các doanh nghiệp thủy sản “đứng trước bờ vực sinh tử”.
Ngành thủy sản cho biết việc tăng cường kiểm tra và khử trùng axit nucleic trên các sản phẩm nhập khẩu đã kéo dài đáng kể thời gian thông quan, khiến hàng nghìn container bị mắc kẹt tại các cảng.
Các nhà chế biến lo ngại các sản phẩm thủy sản đông lạnh của họ có thể hết hạn sử dụng và bị loại bỏ. Ngay cả khi các sản phẩm đã qua kiểm tra chính thức tại cảng, giấy chứng nhận cũng chỉ cho phép vận chuyển nội địa Trung Quốc. Sau đó, người mua cần tiến hành kiểm tra và khử trùng lại theo yêu cầu của địa phương, dẫn đến tăng chi phí.
Các tàu cũng không thể bốc dỡ hàng hải sản để chế biến. Kể từ tháng 9, các tàu vận tải của Nga đã bị cấm dỡ hàng tại Thanh Đảo, trong khi Đại Liên thực hiện lệnh cấm tương tự vào tháng 12.
Các nhà khai thác kho lạnh ở Thanh Đảo cũng không được phép đưa các sản phẩm thủy sản ra thị trường kể từ Tết Nguyên đán, sau khi dấu vết của coronavirus một lần nữa được tìm thấy trên cá của Nga.
Theo bức thư CAPPMA, các công ty đánh bắt cá của Nga đang tránh vận chuyển cá minh thái H&G sang Trung Quốc trong bối cảnh các hạn chế. Do đó, cá minh thái đang được lưu trữ ở Nga, chất đầy kho lạnh và đồng nghĩa với việc đánh bắt cá có thể bị dừng lại. Điều này có thể khiến sản lượng cá minh thái toàn cầu sụt giảm nghiêm trọng, ngành thủy sản Trung Quốc cảnh báo.
Các nhà chế biến thủy sản lo lắng về các vụ vỡ nợ thương mại quốc tế nếu họ không thể hoàn thành các đơn đặt hàng trong bối cảnh sản xuất bị đình chỉ, dẫn đến thiệt hại kinh tế và danh tiếng xấu cho ngành.
Được biết, Nga đang tìm cách nhanh chóng xây dựng các nhà máy chế biến thủy sản để giải quyết vấn đề hạn chế bán cá minh thái. Các nước Đông Nam Á cũng đang nỗ lực để giành được một phần của miếng bánh này.
Ngành thủy sản cảnh báo nếu tiếp tục gián đoạn hoạt động của cảng sẽ khiến 400.000 việc làm bị mất và tác động sẽ lan rộng sang các lĩnh vực khác, chẳng hạn như vận tải, lưu trữ, máy móc, dịch vụ thực phẩm và tài chính, dẫn đến thiệt hại hàng trăm tỷ NDT.
Đề xuất giải pháp
Ngành thủy sản Trung Quốc khuyến nghị chính phủ thực hiện "hệ thống cấp độ" các biện pháp kiểm soát coronavirus tại các cảng dựa trên nguồn gốc của nguyên liệu thô và địa điểm bán sản phẩm.
Ngành này cũng thúc giục nối lại hoạt động dỡ hàng rời ở Đại Liên và Thanh Đảo bằng cách phát triển hệ thống khử trùng và dỡ hàng tự động. Điều này có thể đảm bảo các sản phẩm thủy sản đông lạnh được khử trùng hoàn toàn trước khi chế biến tại nhà máy.
Ngành cũng đề nghị thiết lập hệ thống theo dõi trên toàn quốc để chuẩn hóa quy trình kiểm tra và khử trùng, tránh lặp lại các biện pháp này khi sản phẩm đi qua các tỉnh, thành phố khác nhau.
(vasep.com.vn) Trong tháng đầu năm 2026, giá nguyên liệu cá tuyết tại Bắc Âu tăng lên mức kỷ lục, giúp ngư dân khai thác hưởng lợi đáng kể. Tuy nhiên, đà tăng này lại gây áp lực lớn cho các doanh nghiệp chế biến và thu mua cá thịt trắng, khi chi phí đầu vào leo thang nhưng khả năng chuyển hết phần tăng giá sang thị trường tiêu thụ ngày càng hạn chế.
(vasep.com.vn) Liên minh vận hành Gemini Cooperation giữa Maersk và Hapag-Lloyd vừa thông báo tuyến dịch vụ ME11 sẽ quay trở lại hành trình qua Biển Đỏ, theo thông cáo báo chí của Maersk ngày 3/2. Đây là những con tàu có kích thước lớn nhất quay lại kênh đào Suez kể từ tháng 10/2023, thời điểm xung đột Israel – Palestine bùng phát và kéo theo các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào tàu thương mại tại khu vực này.
(vasep.com.vn) Ngày 17/2/2026, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã công bố kết quả cuối cùng đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá (CBPG) tôm nước ấm đông lạnh từ Việt Nam, giai đoạn 01/02/2023 – 31/01/2024.
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Bồ Đào Nha cho thấy protein thủy phân từ phụ phẩm ngành thực phẩm có thể thay thế một phần bột cá trong khẩu phần nuôi cá vược châu Âu (European seabass) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê, đồng thời nâng cao tính bền vững của ngành.
(vasep.com.vn) Super Bowl của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) diễn ra ngày 8/2, cùng với Valentine’s Day vào ngày 14/2, đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ và chuỗi nhà hàng tại Mỹ đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là với mặt hàng thủy sản.
(vasep.com.vn) Việc Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ công bố hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) cuối tháng 1/2026 đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường thủy sản châu Âu. Trong đó, ngành cá ngừ Việt Nam – vốn coi EU là thị trường quan trọng cho các dòng sản phẩm loin và cá ngừ chế biến – có thể đối mặt rủi ro “xói mòn ưu đãi”, khi một đối thủ lớn về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Ấn Độ được mở cánh cửa thuế quan rộng hơn.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fish Physiology and Biochemistry cho thấy bột giun nhiều tơ (polychaete meal) từ loài Hediste diversicolor có thể thay thế tới 50% bột cá trong thức ăn cho cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn