Tháng trước, một hiệp hội khu vực ở Đại Liên đã đưa ra một báo cáo cảnh báo về tình trạng phá sản hàng loạt và sa thải nhân sự nếu tiếp tục áp dụng các biện pháp hạn chế ngăn chặn coronavirus. Ngành thủy sản Trung Quốc tuyên bố rằng các doanh nghiệp đang gặp "thách thức chưa từng có" do các biện pháp kiểm soát coronavirus.
Ngành này ước tính hơn 100.000 tấn nguyên liệu thô, như cá minh thái đã bỏ đầu và rút ruột (H&G), cá tuyết và cá tuyết chấm đen, trị giá 2 tỷ NDT (310 triệu USD), hiện đang mắc kẹt ở Dayaowan, một trong những cảng ở Đại Liên. Khoảng 250.000 tấn nguyên liệu hàng rời, trong đó hơn 80% dành cho các nhà máy chế biến thủy sản, trị giá 5 tỷ NDT (554 triệu USD), đang mắc kẹt tại các cảng khác của Đại Liên.
Các nhà chế biến hải sản ở Thanh Đảo và Nhật Chiếu ở tỉnh Sơn Đông và Hồn Xuân ở tỉnh Cát Lâm - những trung tâm chế biến lớn khác - cũng báo cáo những vấn đề tương tự.
Chỉ trong tuần đầu tiên của tháng 3, Tập đoàn Cảng Liêu Ninh tuyên bố rằng cảng Dayaowan đã khôi phục hoàn toàn việc dỡ hàng các container lạnh sau khi 1.800 container mắc kẹt trong cảng được chuyển vào kho lạnh.
Theo ước tính của CAPPMA, Nga, nhà sản xuất cá minh thái lớn nhất thế giới, đã vận chuyển hơn 60% sản lượng khai thác sang Trung Quốc để chế biến thành philê và các sản phẩm khác. Một nửa cá minh thái thành phẩm tiêu thụ trên toàn cầu được chế biến ở Trung Quốc, trong đó khoảng 80% được chế biến ở Đại Liên và Thanh Đảo.
Các công ty ước tính chi phí lưu kho, khử trùng và vận chuyển tại cảng đã tăng 20.000 NDT (3.091 USD) cho mỗi container do các hạn chế. Khủng hoảng nguồn cung thủy sản nhập khẩu và sản xuất bị đình trệ đã đẩy các doanh nghiệp thủy sản “đứng trước bờ vực sinh tử”.
Ngành thủy sản cho biết việc tăng cường kiểm tra và khử trùng axit nucleic trên các sản phẩm nhập khẩu đã kéo dài đáng kể thời gian thông quan, khiến hàng nghìn container bị mắc kẹt tại các cảng.
Các nhà chế biến lo ngại các sản phẩm thủy sản đông lạnh của họ có thể hết hạn sử dụng và bị loại bỏ. Ngay cả khi các sản phẩm đã qua kiểm tra chính thức tại cảng, giấy chứng nhận cũng chỉ cho phép vận chuyển nội địa Trung Quốc. Sau đó, người mua cần tiến hành kiểm tra và khử trùng lại theo yêu cầu của địa phương, dẫn đến tăng chi phí.
Các tàu cũng không thể bốc dỡ hàng hải sản để chế biến. Kể từ tháng 9, các tàu vận tải của Nga đã bị cấm dỡ hàng tại Thanh Đảo, trong khi Đại Liên thực hiện lệnh cấm tương tự vào tháng 12.
Các nhà khai thác kho lạnh ở Thanh Đảo cũng không được phép đưa các sản phẩm thủy sản ra thị trường kể từ Tết Nguyên đán, sau khi dấu vết của coronavirus một lần nữa được tìm thấy trên cá của Nga.
Theo bức thư CAPPMA, các công ty đánh bắt cá của Nga đang tránh vận chuyển cá minh thái H&G sang Trung Quốc trong bối cảnh các hạn chế. Do đó, cá minh thái đang được lưu trữ ở Nga, chất đầy kho lạnh và đồng nghĩa với việc đánh bắt cá có thể bị dừng lại. Điều này có thể khiến sản lượng cá minh thái toàn cầu sụt giảm nghiêm trọng, ngành thủy sản Trung Quốc cảnh báo.
Các nhà chế biến thủy sản lo lắng về các vụ vỡ nợ thương mại quốc tế nếu họ không thể hoàn thành các đơn đặt hàng trong bối cảnh sản xuất bị đình chỉ, dẫn đến thiệt hại kinh tế và danh tiếng xấu cho ngành.
Được biết, Nga đang tìm cách nhanh chóng xây dựng các nhà máy chế biến thủy sản để giải quyết vấn đề hạn chế bán cá minh thái. Các nước Đông Nam Á cũng đang nỗ lực để giành được một phần của miếng bánh này.
Ngành thủy sản cảnh báo nếu tiếp tục gián đoạn hoạt động của cảng sẽ khiến 400.000 việc làm bị mất và tác động sẽ lan rộng sang các lĩnh vực khác, chẳng hạn như vận tải, lưu trữ, máy móc, dịch vụ thực phẩm và tài chính, dẫn đến thiệt hại hàng trăm tỷ NDT.
Đề xuất giải pháp
Ngành thủy sản Trung Quốc khuyến nghị chính phủ thực hiện "hệ thống cấp độ" các biện pháp kiểm soát coronavirus tại các cảng dựa trên nguồn gốc của nguyên liệu thô và địa điểm bán sản phẩm.
Ngành này cũng thúc giục nối lại hoạt động dỡ hàng rời ở Đại Liên và Thanh Đảo bằng cách phát triển hệ thống khử trùng và dỡ hàng tự động. Điều này có thể đảm bảo các sản phẩm thủy sản đông lạnh được khử trùng hoàn toàn trước khi chế biến tại nhà máy.
Ngành cũng đề nghị thiết lập hệ thống theo dõi trên toàn quốc để chuẩn hóa quy trình kiểm tra và khử trùng, tránh lặp lại các biện pháp này khi sản phẩm đi qua các tỉnh, thành phố khác nhau.
(vasep.com.vn) Điểm tin thủy sản thế giới 05–12/11/2026: Nhập khẩu tôm của Mỹ tăng nhưng tôm Việt Nam giảm, giá bán buôn tôm tại Mỹ tiếp tục đi xuống. Cá basa được ưa chuộng tại Anh, còn sản lượng khai thác của Nga vượt 4 triệu tấn.
(vasep.com.vn) Ngành thủy sản Ấn Độ đang chuyển từ mô hình tập trung vào sản xuất sang phát triển chuỗi giá trị, chú trọng chế biến, bảo quản, phân phối và mở rộng thị trường. Theo Bộ Thông tin và Phát thanh Ấn Độ, các mô hình doanh nghiệp chế biến sản phẩm giá trị gia tăng, chợ cá hiện đại và bán hàng lưu động đang được thúc đẩy nhằm nâng cao thu nhập cho người nuôi và giảm thất thoát sau thu hoạch.
(vasep.com.vn) Tập đoàn Norel, chuyên sản xuất phụ gia và các giải pháp dinh dưỡng động vật, vừa khánh thành nhà máy mới tại bang Johor (Malaysia) ngày 16/10/2026. Nhà máy có công suất thiết kế 10.000 tấn/năm, nhằm tăng năng lực cung ứng và mở rộng thị trường tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
(vasep.com.vn) Ngành công nghiệp chế biến thủy sản Nhật Bản, với mức tiêu thụ hơn 200.000 tấn surimi mỗi năm, đang đối mặt với áp lực chi phí nguyên liệu nặng nề. Trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm, cá basa nuôi tại Việt Nam đang nổi lên như một giải pháp thay thế chiến lược mang tính thương mại cao.
(vasep.com.vn) Trước sức ép từ tôm giá rẻ và sự lấn sân sang mảng chế biến sâu của "đối thủ" Ecuador, doanh nghiệp tôm Việt Nam cần làm gì để giữ vững thị phần?
(vasep.com.vn) Theo số liệu từ Hiệp hội VASEP, tính chung 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của cả nước đạt 10,459 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng 12,1% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản Na Uy sang Trung Quốc đạt 158.000 tấn, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước; kim ngạch tăng 26%. Trung Quốc hiện đã vươn lên trở thành thị trường xuất khẩu thủy sản lớn thứ hai của Na Uy, từ vị trí thứ 10 vào năm 2020. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ cá hồi với lượng xuất khẩu đạt 98.000 tấn, tăng 42%.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Ecuador đang đối mặt với áp lực chi phí ngày càng lớn khi giá điện công nghiệp tăng mạnh, trong khi nhiên liệu và nguyên liệu sản xuất thức ăn vẫn ở mức cao. Tình trạng này ảnh hưởng đến lợi nhuận, hoạt động sản xuất và khả năng cạnh tranh của tôm Ecuador trên thị trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu surimi cá minh thái của Nga dự kiến giảm khoảng 20% trong năm 2026 khi các doanh nghiệp chế biến điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, ưu tiên phi lê và cá đã bỏ đầu, bỏ ruột (H&G) để tận dụng mức giá bán cao hơn. Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh sản lượng khai thác cá minh thái của Nga vẫn duy trì ổn định.
(vasep.com.vn) Các đối tác thuộc dự án ITUNNES đã đề nghị Ủy ban châu Âu (EC) tiếp tục hỗ trợ kinh phí để duy trì mạng lưới thu thập mẫu sinh học và các công cụ dữ liệu phục vụ đánh giá trữ lượng cá ngừ nhiệt đới.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn