Tháng trước, một hiệp hội khu vực ở Đại Liên đã đưa ra một báo cáo cảnh báo về tình trạng phá sản hàng loạt và sa thải nhân sự nếu tiếp tục áp dụng các biện pháp hạn chế ngăn chặn coronavirus. Ngành thủy sản Trung Quốc tuyên bố rằng các doanh nghiệp đang gặp "thách thức chưa từng có" do các biện pháp kiểm soát coronavirus.
Ngành này ước tính hơn 100.000 tấn nguyên liệu thô, như cá minh thái đã bỏ đầu và rút ruột (H&G), cá tuyết và cá tuyết chấm đen, trị giá 2 tỷ NDT (310 triệu USD), hiện đang mắc kẹt ở Dayaowan, một trong những cảng ở Đại Liên. Khoảng 250.000 tấn nguyên liệu hàng rời, trong đó hơn 80% dành cho các nhà máy chế biến thủy sản, trị giá 5 tỷ NDT (554 triệu USD), đang mắc kẹt tại các cảng khác của Đại Liên.
Các nhà chế biến hải sản ở Thanh Đảo và Nhật Chiếu ở tỉnh Sơn Đông và Hồn Xuân ở tỉnh Cát Lâm - những trung tâm chế biến lớn khác - cũng báo cáo những vấn đề tương tự.
Chỉ trong tuần đầu tiên của tháng 3, Tập đoàn Cảng Liêu Ninh tuyên bố rằng cảng Dayaowan đã khôi phục hoàn toàn việc dỡ hàng các container lạnh sau khi 1.800 container mắc kẹt trong cảng được chuyển vào kho lạnh.
Theo ước tính của CAPPMA, Nga, nhà sản xuất cá minh thái lớn nhất thế giới, đã vận chuyển hơn 60% sản lượng khai thác sang Trung Quốc để chế biến thành philê và các sản phẩm khác. Một nửa cá minh thái thành phẩm tiêu thụ trên toàn cầu được chế biến ở Trung Quốc, trong đó khoảng 80% được chế biến ở Đại Liên và Thanh Đảo.
Các công ty ước tính chi phí lưu kho, khử trùng và vận chuyển tại cảng đã tăng 20.000 NDT (3.091 USD) cho mỗi container do các hạn chế. Khủng hoảng nguồn cung thủy sản nhập khẩu và sản xuất bị đình trệ đã đẩy các doanh nghiệp thủy sản “đứng trước bờ vực sinh tử”.
Ngành thủy sản cho biết việc tăng cường kiểm tra và khử trùng axit nucleic trên các sản phẩm nhập khẩu đã kéo dài đáng kể thời gian thông quan, khiến hàng nghìn container bị mắc kẹt tại các cảng.
Các nhà chế biến lo ngại các sản phẩm thủy sản đông lạnh của họ có thể hết hạn sử dụng và bị loại bỏ. Ngay cả khi các sản phẩm đã qua kiểm tra chính thức tại cảng, giấy chứng nhận cũng chỉ cho phép vận chuyển nội địa Trung Quốc. Sau đó, người mua cần tiến hành kiểm tra và khử trùng lại theo yêu cầu của địa phương, dẫn đến tăng chi phí.
Các tàu cũng không thể bốc dỡ hàng hải sản để chế biến. Kể từ tháng 9, các tàu vận tải của Nga đã bị cấm dỡ hàng tại Thanh Đảo, trong khi Đại Liên thực hiện lệnh cấm tương tự vào tháng 12.
Các nhà khai thác kho lạnh ở Thanh Đảo cũng không được phép đưa các sản phẩm thủy sản ra thị trường kể từ Tết Nguyên đán, sau khi dấu vết của coronavirus một lần nữa được tìm thấy trên cá của Nga.
Theo bức thư CAPPMA, các công ty đánh bắt cá của Nga đang tránh vận chuyển cá minh thái H&G sang Trung Quốc trong bối cảnh các hạn chế. Do đó, cá minh thái đang được lưu trữ ở Nga, chất đầy kho lạnh và đồng nghĩa với việc đánh bắt cá có thể bị dừng lại. Điều này có thể khiến sản lượng cá minh thái toàn cầu sụt giảm nghiêm trọng, ngành thủy sản Trung Quốc cảnh báo.
Các nhà chế biến thủy sản lo lắng về các vụ vỡ nợ thương mại quốc tế nếu họ không thể hoàn thành các đơn đặt hàng trong bối cảnh sản xuất bị đình chỉ, dẫn đến thiệt hại kinh tế và danh tiếng xấu cho ngành.
Được biết, Nga đang tìm cách nhanh chóng xây dựng các nhà máy chế biến thủy sản để giải quyết vấn đề hạn chế bán cá minh thái. Các nước Đông Nam Á cũng đang nỗ lực để giành được một phần của miếng bánh này.
Ngành thủy sản cảnh báo nếu tiếp tục gián đoạn hoạt động của cảng sẽ khiến 400.000 việc làm bị mất và tác động sẽ lan rộng sang các lĩnh vực khác, chẳng hạn như vận tải, lưu trữ, máy móc, dịch vụ thực phẩm và tài chính, dẫn đến thiệt hại hàng trăm tỷ NDT.
Đề xuất giải pháp
Ngành thủy sản Trung Quốc khuyến nghị chính phủ thực hiện "hệ thống cấp độ" các biện pháp kiểm soát coronavirus tại các cảng dựa trên nguồn gốc của nguyên liệu thô và địa điểm bán sản phẩm.
Ngành này cũng thúc giục nối lại hoạt động dỡ hàng rời ở Đại Liên và Thanh Đảo bằng cách phát triển hệ thống khử trùng và dỡ hàng tự động. Điều này có thể đảm bảo các sản phẩm thủy sản đông lạnh được khử trùng hoàn toàn trước khi chế biến tại nhà máy.
Ngành cũng đề nghị thiết lập hệ thống theo dõi trên toàn quốc để chuẩn hóa quy trình kiểm tra và khử trùng, tránh lặp lại các biện pháp này khi sản phẩm đi qua các tỉnh, thành phố khác nhau.
(vasep.com.vn) Indonesia đang đẩy mạnh chiến lược gia tăng hiện diện trên thị trường thủy sản quốc tế, tận dụng lợi thế tài nguyên biển dồi dào để thúc đẩy xuất khẩu. Chính phủ nước này coi thủy sản là một trụ cột tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu tiếp tục gia tăng.
(vasep.com.vn) Hải sản tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong ẩm thực Anh, xuất hiện từ món truyền thống fish and chips đến các định dạng sushi quốc tế.
(vasep.com.vn) Ngành nuôi cá rô phi tại São Paulo đang phát triển mạnh nhờ ứng dụng công nghệ và đầu tư quy mô lớn. Tại Riolândia, một doanh nghiệp đạt sản lượng khoảng 300 tấn cá rô phi mỗi tháng, cung cấp cho các nhà máy chế biến trong bang và Minas Gerais.
(vasep.com.vn) Giá cá thịt trắng toàn cầu đang bước vào giai đoạn biến động mạnh khi nguồn cung khan hiếm đẩy Iceland trở thành tâm điểm thị trường. Trong tháng 3/2026, giá cá tuyết Đại Tây Dương tại Iceland lần đầu vượt 700 ISK/kg (khoảng 5 USD/kg), thiết lập mức kỷ lục mới, tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Trong bối cảnh thương mại thủy sản toàn cầu biến động bởi xung đột địa chính trị và xu hướng bảo hộ gia tăng tại các thị trường lớn, Anh được coi như một điểm đến ổn định cho tôm Việt Nam. Sau Brexit, nước này không chỉ duy trì nhu cầu nhập khẩu lớn mà còn từng bước định hình lại chuỗi cung ứng theo hướng đa dạng hóa nguồn cung.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) và Australia đã hoàn tất đàm phán về một thỏa thuận thương mại tự do (FTA), xóa bỏ hoặc giảm hầu hết các mức thuế quan hiện có đối với hàng hóa hai chiều.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá toàn cầu đang bước vào giai đoạn biến động khi nguồn cung suy giảm trong khi nhu cầu, đặc biệt từ Trung Quốc, có dấu hiệu tăng mạnh. Theo các phân tích mới nhất, sản lượng bột cá tại nhiều khu vực sản xuất chủ chốt bị ảnh hưởng bởi sản lượng khai thác nguyên liệu thấp, khiến nguồn cung trở nên thắt chặt ngay từ đầu năm 2026.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới đây đã làm rõ vai trò của nhiệt độ môi trường sống đối với chất lượng surimi cá mè trắng, qua đó đưa ra khuyến nghị quan trọng cho quy trình chế biến. Theo đó, nhiệt độ môi trường nơi cá sinh sống có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định nhiệt của protein cơ sợi – yếu tố then chốt quyết định khả năng tạo gel và chất lượng sản phẩm surimi.
(vasep.com.vn) Thị trường cá minh thái toàn cầu đang ghi nhận biến động mạnh khi nhu cầu từ châu Âu tăng cao trong bối cảnh nguồn cung hạn chế. Tại Hội chợ Thủy sản Boston, nhiều doanh nghiệp xác nhận giá cá minh thái cắt miếng PBO đông lạnh hai lần của Trung Quốc đã vượt đáng kể so với giá hợp đồng hàng đông một lần (single frozen) vụ A của Nga và Mỹ.
Một đêm biển động. Chiếc thuyền nhỏ lắc lư giữa sóng, ánh đèn vàng chập chờn như hơi thở. Người ngư dân đứng ở mũi thuyền, mắt nhìn ra khoảng tối vô tận. Không phải để tìm đường, vì biển với ông, chưa bao giờ là nơi xa lạ.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn