Ngành thủy sản chuẩn bị phục hồi sau năm 2023 đầy sóng gió

Thị trường thế giới 08:49 13/03/2024 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Năm 2023 là một năm đầy sóng gió đối với hải sản, bao gồm hải sản tươi sống, đông lạnh và chế biến. Ngành bán lẻ thủy sản chắc chắn đã làm tất cả mọi việc để thúc đẩy doanh số bán hàng, bao gồm tăng mức độ khuyến mãi, giữ giá ổn định và thậm chí đưa ra mức giá có lợi hơn cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, thực tế thị trường rất khắc nghiệt đối với hải sản.

Lạm phát một lần nữa là nhân tố tác động chính đối với nền kinh tế Hoa Kỳ vào năm 2023,  người tiêu dùng Mỹ phải trả nhiều hơn 30% đến 35% cho thực phẩm vào năm ngoái so với năm 2019. Năm 2024 đang diễn ra, tác động kéo dài của lạm phát ... khiến rất nhiều người tiêu dùng vẫn cố gắng cân đối ngân sách của mình.

Dữ liệu từ Circana cho thấy doanh số bán cá có vây ướp lạnh giảm 3,8% về mặt khối lượng trong năm 2023 và giá trị của danh mục này giảm 1,8%. Trong khi đó, doanh số bán cá có vây đông lạnh theo khối lượng và giá trị giảm lần lượt 4,2% và 3,1%. Doanh số bán động vật có vỏ đông lạnh giảm 5,6% về giá trị vào năm 2023, mặc dù doanh số bán theo khối lượng thực sự tăng 0,9%, một phần nhờ vào sự tăng trưởng doanh số bán cua. Doanh số bán động vật có vỏ đông lạnh giảm 2,9% về khối lượng và 7,3% về giá trị.

Lạm phát chắc chắn không phải là trở ngại duy nhất cản trở việc tiêu thụ hải sản của Hoa Kỳ, cả nước này đang phải đối mặt với khoản nợ thẻ tín dụng kỷ lục, hiện vượt quá 1 nghìn tỷ USD, bên cạnh số tiền tiết kiệm được tích lũy trong năm đại dịch đầu tiên hiện đang cạn kiệt.

Những rắc rối này đã thúc đẩy người tiêu dùng lựa chọn những bữa ăn quen thuộc, thường ngày thường xuyên hơn - một xu hướng không thuận lợi đối với hải sản, Roerink cho biết, vì “một bộ phận rất nhỏ dân số thường xuyên mua hải sản” trong khi đa số người Mỹ chỉ mua thường xuyên vài lần một năm.”

“Điều đó có nghĩa là tỷ lệ hộ gia đình mua hải sản tươi sống chỉ còn 53% vào năm 2023 - mất 2%. Ngoài ra, những người đã mua hải sản mua ít thường xuyên hơn, với số lần mua sắm giảm xuống dưới 8 lần mỗi năm .”

Các nhà bán lẻ bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự suy giảm của danh mục này, một số chọn loại bỏ các quầy hải sản đầy đủ dịch vụ của họ, trong khi những nhà bán lẻ khác thu hẹp quy mô và phạm vi trưng bày hàng hóa chéo.

Khi bắt đầu với mức độ tham gia của hộ gia đình là 53% so với 87% đối với thịt bò, việc biện minh cho việc trưng bày buôn bán chéo liên quan đến hải sản sẽ khó hơn thịt bò. Lợi ích tốt nhất của các nhà bán lẻ là đảo ngược xu hướng này vào năm 2024.

Tất nhiên, năm 2023 không phải là năm đen tối đối với những người bán cua và cá hồi. Cua tươi và đông lạnh là một điểm sáng vào năm 2023 do giá cả thuận lợi. Doanh số bán cua tăng nhanh do nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng. Bí quyết cho năm tới sẽ là tăng khối lượng bán để bù đắp được khoảng trống do giảm phát trong doanh số bán hàng bằng đô la."

Cá hồi cũng bán chạy vào năm 2023 khi người tiêu dùng chuyển sang sử dụng loài quen thuộc với họ. Cá hồi đông lạnh đã có những kết quả đáng khích lệ và chúng ta có thể tiếp tục chứng kiến một số động thái chuyển từ tươi sang đông lạnh như một cách để quản lý lãng phí thực phẩm tại nhà – một trong những biện pháp tiết kiệm tiền chính của người tiêu dùng”.

Cá hồi cũng đóng vai trò hỗ trợ trong sự phát triển mới nhất của sushi. Giám đốc Cung ứng Toàn cầu của Cooke Brett Cooke cho biết công ty hải sản chuyên về cá hồi này có kế hoạch mở rộng các sản phẩm kiểu sushi của mình.

Sushi chế biến sẵn đã trở thành một mặt hàng chủ lực trong phân khúc có sức bền vững cho các nhà cung cấp hàng tạp hóa. Công ty tư vấn và nghiên cứu dịch vụ thực phẩm Datassential đưa tin, trong 4 năm qua, tỷ lệ hoạt động quảng cáo của sushi trong các siêu thị đã tăng lên 5%, “tăng hơn gấp đôi thị phần vào năm 2019”.

“Mặc dù sushi có thể được tìm thấy ở nhiều nhà hàng khác nhau nhưng nó chủ yếu được tìm thấy ở các nhà hàng Nhật Bản. Chỉ có hơn 20.000 nhà hàng Nhật Bản ở Hoa Kỳ và chỉ hơn 5.000 trong số đó là các nhà hàng phục vụ hạn chế, trong đó dịch vụ mang đi và giao hàng là phân khúc dịch vụ chính,” Giám đốc Kinh doanh của Datassential Dave Jenkins cho biết. “Với sushi, các siêu thị đã tìm ra một sản phẩm khó chế biến, ngày càng phổ biến và lượng phân phối rất hạn chế… một công thức không quá khác biệt so với gà rán và bánh nướng.”

Công thức này đã phục vụ tốt cho Kroger có trụ sở tại Cincinnati, Ohio, Hoa Kỳ, với chuỗi cửa hàng tạp hóa này trở thành nhà bán sushi hàng đầu ở Hoa Kỳ. Năm 2022, Kroger đã bán được 44 triệu cuộn sushi.

Kroger, hợp đồng với Snowfox/JFE Franchising làm nguồn cung cấp chính cho các sản phẩm sushi chế biến sẵn, cung cấp một loạt các mặt hàng sushi ăn liền, bao gồm cả hộp combo giòn và hộp combo cay. Món cuộn giòn California của công ty là sản phẩm sushi nấu chín phổ biến nhất, trong khi món cuộn cầu vồng là sản phẩm sống hàng đầu. Doanh số bán sushi tại các nhà bán lẻ ở Hoa Kỳ đã tăng 72% từ năm 2022 đến năm 2023.

Người tiêu dùng trẻ tuổi đóng vai trò lớn trong việc phổ biến sushi. Vào đầu năm 2023, Morning Consult đã hỏi người tiêu dùng Thế hệ Z những món ăn yêu thích của họ là gì và chọn ra 5 món hàng đầu – sau pizza (20%), thịt gà (13%), mì ống (11%) và bánh mì kẹp thịt (7%) – là sushi (6%). Cooke đã tận mắt chứng kiến hiện tượng này.

Trứng cá muối cũng đang chứng kiến doanh số bán hàng tăng vọt nhờ người tiêu dùng trẻ tuổi. Món ngon này đóng vai trò quan trọng trong một xu hướng truyền thông xã hội gần đây, nơi những người dùng TikTok thuộc thế hệ Z ăn “va chạm” với trứng cá tầm. Bằng cách sử dụng hashtag #CaviarBumps, Gen Z đã ghi lại cảnh họ đặt một miếng trứng cá muối lên mu bàn tay rồi ăn, thu hút hàng triệu lượt xem trong quá trình này.

Theo Daily Mail, doanh số bán trứng cá muối đã tăng 76% trên toàn cầu kể từ năm 2020, và mốt truyền thông xã hội mới nhất này đã khiến các đầu bếp thêm nhiều trứng cá muối vào thực đơn của họ. Cũng giống như sushi, trứng cá muối đã chuyển từ món ăn đắt tiền thành một món ăn có giá cả phải chăng và dễ tiếp cận hơn vào năm 2024.

Ariel Arce, chủ sở hữu dịch vụ giao trứng cá muối kỹ thuật số CaviAIR, cho biết: “Trứng cá muối tự nhiên hoàn toàn đắt tiền, nhưng hiện nay Trung Quốc, Hà Lan, Pháp, Uruguay và Hoa Kỳ đã bắt kịp các phương pháp nuôi. Do vậy, sản phẩm này bây giờ có thể dễ tiếp cận và giá cả phải chăng.”

Dự đoán ngành hàng hải sản phục hồi vào năm 2024

Stein cho biết: “Những người mua hàng trở nên thoải mái hơn khi nấu hải sản tại nhà trong thời kỳ đại dịch Covid-19 tiếp tục đánh giá cao những lợi ích sức khỏe của việc chế biến hải sản tại nhà”. “Ngoài ra, theo dữ liệu từ Circana, các nhà bán lẻ thực phẩm đang quảng cáo hải sản tươi sống đông lạnh đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể về số lượng, nhưng điều này không đúng với hải sản đông lạnh. Quảng bá hải sản tươi sống có thể là một hướng đi mới cho các cửa hàng hải sản. Do người mua hàng ngày càng quan tâm đến sức khỏe và hạnh phúc, bổ sung thêm sự đa dạng cho chế độ ăn uống của họ và ăn nhiều thực phẩm bền vững hơn nói chung, chúng tôi kỳ vọng danh mục này sẽ phục hồi trong năm tới.”

Stein cho biết người mua sắm sẽ tìm cách giảm lãng phí thực phẩm và tăng ngân sách mua hàng tạp hóa cho hộ gia đình của họ vào năm 2024.

Đồng thời, sự tiện lợi là yếu tố then chốt đối với người mua hàng và hải sản có giá trị gia tăng được ướp trước hoặc chế biến sẵn để hâm nóng và ăn sẽ tiếp tục thu hút người mua muốn tạo ra các bữa ăn kết hợp để kết hợp nấu ăn với các món đã chuẩn bị sẵn. Người mua hàng cũng vẫn tập trung vào sức khỏe và thể chất của mình và sẽ tiếp tục tìm các lựa chọn hải sản để giúp họ đáp ứng nhu cầu sức khỏe của mình. Vẫn lạc quan rằng khi năm dần trôi qua và điều kiện kinh tế thay đổi, danh mục hải sản sẽ bắt đầu có khối lượng tích cực trở lại.

Các dịch vụ giá trị gia tăng và thực phẩm chế biến sẵn mang lại nhiều hứa hẹn cho ngành trong năm mới

Chúng ta không thể đánh giá thấp tác động của mặt hàng thực phẩm chế biến sẵn đối với hải sản. Trong khi hải sản tươi sống có mức độ tương tác thấp hơn với những người mua sắm trẻ tuổi tại quầy bán hàng, thì mức độ tương tác đối với đồ nguội chế biến sẵn trên mức trung bình. Một loạt các giải pháp bữa ăn nấu sẵn và nấu chín hoàn toàn là một trong số ít lĩnh vực đang phát triển trong cửa hàng về số lượng . Trong khi thịt gà thống trị các loại thịt chế biến sẵn thì cá hồi và tôm đang xâm nhập. Tương tự như vậy, hai loài này đang xâm nhập vào những món ăn mang đi.

Khái niệm bữa ăn kết hợp đã “áp dụng cho tất cả các nhà bếp ở Mỹ ngoại trừ thế hệ bùng nổ trẻ em, có nghĩa là phần lớn các hộ gia đình kết hợp một số món được nấu từ đầu với các món tiện lợi được chuẩn bị sẵn hoặc bán sẵn.

Theo Stein, danh mục giá trị gia tăng cho hải sản sẽ tiếp tục là yếu tố thay đổi cuộc chơi đối với những người mua đang tìm kiếm sự tiện lợi.

Ông nói: “Nếu giá vẫn ở mức cao, tôi nghĩ hải sản đông lạnh và hải sản chế biến cũng sẽ tiếp tục gây được tiếng vang với những người mua sắm muốn những lợi ích sức khỏe của hải sản và không muốn lãng phí thực phẩm”. Các nhà bán lẻ nên “thực sự sở hữu danh mục hải sản cả tại cửa hàng và trực tuyến” vào năm 2024.

Người tiêu dùng hải sản thường xuyên có nhiều khả năng mua hàng trực tuyến hơn (75%), trong khi chưa đến một nửa số người tiêu dùng không ăn hải sản (48%) mua hàng tạp hóa trực tuyến. Điều quan trọng là tạo ra trải nghiệm mua sắm hải sản trực tuyến và tại cửa hàng để cung cấp thông tin về độ tươi, ý tưởng bữa ăn cũng như các mẹo nấu nướng và ẩm thực, đồng thời giúp giáo dục người mua hàng về các phẩm chất sức khỏe và tính bền vững. Tôi cũng thấy các nhà bán lẻ thực phẩm bắt đầu quảng bá hải sản nhiều hơn, điều này sẽ giúp tăng khối lượng và giúp người tiêu dùng cân nhắc các lựa chọn hải sản nhiều hơn”, Stein nói.

du bao 2024

TIN MỚI CẬP NHẬT

Nhật Bản tiêu thụ thực phẩm đông lạnh vượt 3 triệu tấn

 |  09:06 06/05/2026

(vasep.com.vn) Nhu cầu thực phẩm đông lạnh tại Nhật Bản đã đạt mức cao chưa từng có trong năm 2025 khi tổng tiêu thụ lần đầu vượt 3 triệu tấn, theo Hiệp hội Thực phẩm Đông lạnh Nhật Bản. Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong thói quen ăn uống, chịu tác động từ lạm phát, già hóa dân số và nhu cầu tiện lợi.

Protein côn trùng khả thi trong nuôi cá biển, nhưng còn thách thức về chất lượng

 |  08:57 06/05/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu quy mô thương mại tại Ý cho thấy protein từ côn trùng có thể thay thế đáng kể bột cá trong nuôi trồng thủy sản mà không ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất. Thử nghiệm được thực hiện tại Sardinia trên khoảng 60.000 cá tráp vàng trong 25 tuần, cho thấy có thể thay thế tới 35% nguồn protein động vật bằng bột ruồi lính đen mà vẫn duy trì tăng trưởng và tỷ lệ sống ổn định.

Giá trứng cá minh thái Mỹ giảm sâu, áp lực cung vẫn lớn

 |  08:55 06/05/2026

(vasep.com.vn) Giá trứng cá minh thái Alaska tiếp tục giảm mạnh trong tháng 4, khi phiên đấu giá vòng hai tại Seattle ghi nhận mức giá trung bình dưới 600 yên/kg, giảm gần 20% so với tháng trước và cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức thấp trong nhiều năm, phản ánh nhu cầu yếu từ Nhật Bản và Hàn Quốc trong bối cảnh tồn kho cao.

Giữa sức ép cạnh tranh, XK chả cá và surimi vẫn có cơ hội tăng trưởng

 |  08:41 06/05/2026

(vasep.com.vn) Ba tháng đầu năm 2026, xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam đạt 63 triệu USD, giảm 5% so với cùng kỳ năm trước. Dù tổng kim ngạch giảm nhẹ với sự sụt giảm ở một số thị trường chủ lực, nhưng nhiều điểm đến khác vẫn tăng trưởng tốt, mở ra dư địa cho nhóm hàng chế biến tiện lợi này trong các quý tới.

Anh chi 132 triệu bảng hỗ trợ ngành thủy sản và ven biển

 |  08:44 05/05/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Anh vừa công bố gói tài trợ trị giá 132 triệu bảng Anh (tương đương 178,5 triệu USD) thông qua Chương trình Thủy sản và Hải sản (FaSS), nhằm hỗ trợ các dự án phục vụ ngành thủy sản và cộng đồng ven biển trong 5 năm tới.

Ngành nuôi trồng thủy sản chạy đua tìm thức ăn thay thế trước nguy cơ thiếu bột cá

 |  08:39 05/05/2026

(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang đứng trước áp lực lớn khi nguồn cung bột cá – nguyên liệu cốt lõi trong thức ăn thủy sản – có nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng trong vài năm tới. Báo cáo của Rabobank (9/2025) cảnh báo tình trạng khan hiếm có thể xảy ra ngay từ năm 2028, trong bối cảnh ngành nuôi trồng hiện đã tiêu thụ khoảng 90% nguồn cung bột cá toàn cầu.

Doanh nghiệp Trung Quốc đẩy mạnh nhập khẩu trứng cá minh thái Nga

 |  08:38 05/05/2026

(vasep.com.vn) Trong ngắn hạn, khi tồn kho chưa được giải phóng và nguồn cung vẫn lớn, giá trứng cá minh thái nhiều khả năng tiếp tục chịu áp lực giảm.

Xuất khẩu tôm Ecuador chịu áp lực từ gián đoạn logistics do xung đột Mỹ – Iran

 |  08:35 05/05/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm của Ecuador chưa bị ảnh hưởng trực tiếp bởi xung đột giữa United States và Iran, nhưng đang chịu áp lực gián tiếp lớn từ gián đoạn logistics toàn cầu, theo chuyên gia John Alarcon – thành viên sáng lập Global Shrimp Council.

Việt Úc hướng đi đúng và kiên định trong chương trình chọn giống tôm thẻ suốt hơn 20 năm

 |  15:13 04/05/2026

Trong ngành tôm, con giống luôn là nền tảng của một vụ nuôi thành công. Một con giống tốt không chỉ khỏe và lớn nhanh, mà còn phải đủ khả năng thích nghi trước thời tiết thất thường, dịch bệnh phức tạp và áp lực chi phí ngày càng tăng. Ít ai biết rằng, để tạo ra những thế hệ tôm giống như vậy, cần cả một hành trình đầu tư dài hạn về khoa học và công nghệ. Suốt hơn hai thập kỷ qua, Tập đoàn Việt Úc đã kiên định theo đuổi hướng đi này với nghiên cứu di truyền, dữ liệu nhiều thế hệ, trung tâm chọn giống và công nghệ sinh học hiện đại. Đây cũng là nền tảng giúp doanh nghiệp giữ vị thế hàng đầu trong lĩnh vực giống tôm tại Việt Nam hiện nay.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC