Động thái này nằm trong khuôn khổ việc NOAA siết chặt quy định đối với các quốc gia không đáp ứng yêu cầu của Đạo luật Bảo vệ Động vật Có vú Biển (MMPA) của Mỹ.
Nhiều nước châu Phi bị từ chối tiếp cận thị trường Mỹ
Đầu tháng 9, NOAA thông báo 240 nghề cá của 46 quốc gia không đáp ứng tiêu chuẩn MMPA, do đó sẽ mất quyền xuất khẩu sản phẩm thủy sản sang Mỹ từ đầu năm 2026.
Tại châu Phi, một số quốc gia bị ảnh hưởng gồm: Cameroon, Ghana, Kenya, Liberia, Madagascar, Mauritania, Mozambique, Nigeria, Senegal và Somalia.
Ngược lại, các quốc gia đáp ứng đầy đủ quy định gồm Morocco, Seychelles, Mauritius, Ai Cập, Bờ Biển Ngà, Cape Verde, Sierra Leone, Tanzania, Tunisia và Nam Phi.
Nam Phi chứng minh tuân thủ nghiêm ngặt quy định bảo vệ tài nguyên biển
Ông Saasa Pheeha, Giám đốc Quản lý Nguồn lợi Biển thuộc Bộ Lâm nghiệp, Thủy sản và Môi trường Nam Phi (DFFE), cho biết nước này đã bắt đầu làm việc với NOAA từ tháng 10/2021 để xin phê duyệt sơ bộ theo MMPA.
“Chúng tôi đã cung cấp dữ liệu, tài liệu chứng minh và bằng chứng về việc tuân thủ, bao gồm hệ thống pháp lý tiến bộ trong quản lý tài nguyên biển,” ông nói.
Theo MMPA, các quy định nhập khẩu của Mỹ bao gồm kiểm soát nghiêm ngặt về sản lượng khai thác và giảm thiểu bycatch (động vật bị bắt ngoài ý muốn). Ông Pheeha cho biết Nam Phi đã xử lý hiệu quả vấn đề này trên 22 lĩnh vực nghề cá thương mại, trong đó mỗi lĩnh vực đều có danh sách cố định các chủ quyền khai thác, được cấp phép hàng năm với các điều kiện chặt chẽ, tuân thủ phương pháp quản lý nghề cá dựa trên hệ sinh thái theo Luật Tài nguyên Sinh vật Thủy sinh của nước này.
NOAA đánh giá cao hồ sơ của Nam Phi, cho rằng quốc gia này không có nguồn lợi nào có nguy cơ tuyệt chủng cao do tương tác với hoạt động đánh bắt, và đã chứng minh được ưu tiên giảm thiểu rủi ro đối với nghề cá có khả năng tương tác cao với động vật biển có vú.
Cơ hội tăng xuất khẩu thủy sản sang Mỹ
Ông Pheeha nhận định, với việc nhiều quốc gia bị loại, nhu cầu đối với thủy sản Nam Phi tại Mỹ có thể tăng mạnh.
“Mặc dù Mỹ hiện chưa phải là thị trường xuất khẩu lớn của chúng tôi so với EU, Trung Quốc hay Nhật Bản, nhưng chúng tôi kỳ vọng thị phần tại Mỹ sẽ tăng sau tháng 1/2026,” ông nói.
Tuy nhiên, ông cũng thận trọng khi cho rằng chính sách thương mại của Mỹ có thể thay đổi bất ngờ, ảnh hưởng đến kế hoạch xuất khẩu.
Tranh cãi tại Mỹ về quyết định của NOAA
Các quyết định của NOAA đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ tại Mỹ, bao gồm một vụ kiện do liên minh các nhà nhập khẩu và hiệp hội ngành thủy sản như Viện Nghề cá Quốc gia (NFI) và Trung tâm Luật Nhà hàng Mỹ khởi xướng.
Ông Gavin Gibbons, Giám đốc Chiến lược của NFI, cho rằng các lệnh cấm nhập khẩu này có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho các nhà nhập khẩu và người tiêu dùng Mỹ, vì chúng không dựa trên bằng chứng cụ thể về việc gây hại cho động vật biển, mà chủ yếu dựa vào thiếu sót trong dữ liệu, quy trình báo cáo hoặc khác biệt về phương pháp giảm thiểu khai thác không chủ đích (bycatch).
(vasep.com.vn) Các quốc gia Caribe đang tăng cường quản lý không gian biển, chống khai thác bất hợp pháp và cải thiện khả năng truy xuất nguồn gốc thủy sản trong bối cảnh nguồn lợi nghề cá khu vực chịu áp lực ngày càng lớn.
(vasep.com.vn) C.Vale đã hoàn tất quá trình kiểm toán và trở thành doanh nghiệp đầu tiên tại Brazil đạt chứng nhận Tiêu chuẩn Thức ăn Chăn nuôi của ASC, đánh dấu bước tiến mới trong việc thúc đẩy sản xuất cá rô phi bền vững tại nước này.
(vasep.com.vn) Dự báo thiếu hụt nguồn cung bột cá truyền thống đang thúc đẩy ngành nuôi trồng thủy sản và thức ăn chăn nuôi tìm kiếm các nguồn protein thay thế, trong đó có protein từ côn trùng. Tuy nhiên, dù nhận được đầu tư và hỗ trợ chính sách, ngành này vẫn chưa đưa được chi phí sản xuất xuống mức đủ cạnh tranh với bột cá.
(vasep.com.vn) Công ty TNHH Thanh Tùng Vân Đồn đang từng bước đưa công nghệ enzyme vào chế biến thủy sản, trước mắt với sản phẩm chả mực và nước mắm, nhằm nâng chất lượng sản phẩm, rút ngắn thời gian chế biến và mở rộng khả năng thương mại hóa.
(vasep.com.vn) Thị trường thay đổi, nhu cầu người mua dịch chuyển và các rào cản thương mại ngày càng phức tạp đang đặt ra một câu hỏi lớn cho ngành thủy sản Việt Nam: Đâu sẽ là dư địa tăng trưởng mới trong giai đoạn 2027–2029?
Năm 2026 là năm đầu tiên Cảng Thương mại tự do Hải Nam triển khai cơ chế quản lý hải quan khép kín trên toàn đảo. Các chính sách như “thuế suất 0%”, miễn thuế đối với hàng hóa đáp ứng yêu cầu gia công làm tăng ít nhất 30% giá trị, kết hợp với quy tắc cộng gộp xuất xứ khu vực của RCEP, sẽ củng cố lợi thế của Hải Nam trong lưu chuyển các yếu tố sản xuất xuyên biên giới, thuận lợi hóa thương mại, chế biến giá trị gia tăng và hợp tác công nghiệp khu vực.
(vasep.com.vn) Mùa khai thác cá tuyết phương Bắc (Gadus morhua) tại vùng biển ven bờ Newfoundland và Labrador, Canada, đang đi đến giai đoạn cuối. Đến tuần này, khoảng 95% hạn ngạch đã được khai thác. Đây là mùa khai thác thương mại trọn vẹn đầu tiên sau khi Bộ Thủy sản và Đại dương Canada (DFO) nâng tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC) lên 59.000 tấn vào tháng 6/2026.
(vasep.com.vn) Giá nguyên liệu surimi tăng đang tạo sức ép lên các sản phẩm chả cá và thực phẩm chế biến từ cá tại Nhật Bản, trong bối cảnh nguồn cung cá minh thái Alaska thắt chặt và nhu cầu thanh cua (kanikama) trên thị trường quốc tế gia tăng.
(vasep.com.vn) NRGene Canada, doanh nghiệp sản xuất ruồi lính đen (BSF) tại Saskatchewan, Canada, và Công ty chế biến, đóng gói thủy sản Ile-a-la-Crosse Fish Company đã hợp tác phát triển công thức thức ăn cho gia cầm mang tên “MaxBSF”, sử dụng phụ phẩm từ quá trình chế biến cá làm nguyên liệu nuôi ấu trùng BSF.
(vasep.com.vn) Na Uy xuất khẩu thủy sản trị giá 17,8 tỷ NOK trong tháng 9/2026, gần như không thay đổi so với cùng kỳ năm trước, giảm nhẹ 27 triệu NOK. Kết quả này diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu cá hồi đạt mức sản lượng cao nhất từ trước đến nay trong một tháng, trong khi đồng NOK mạnh lên và xuất khẩu một số loài khai thác tự nhiên giảm.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
