Động thái này nằm trong khuôn khổ việc NOAA siết chặt quy định đối với các quốc gia không đáp ứng yêu cầu của Đạo luật Bảo vệ Động vật Có vú Biển (MMPA) của Mỹ.
Nhiều nước châu Phi bị từ chối tiếp cận thị trường Mỹ
Đầu tháng 9, NOAA thông báo 240 nghề cá của 46 quốc gia không đáp ứng tiêu chuẩn MMPA, do đó sẽ mất quyền xuất khẩu sản phẩm thủy sản sang Mỹ từ đầu năm 2026.
Tại châu Phi, một số quốc gia bị ảnh hưởng gồm: Cameroon, Ghana, Kenya, Liberia, Madagascar, Mauritania, Mozambique, Nigeria, Senegal và Somalia.
Ngược lại, các quốc gia đáp ứng đầy đủ quy định gồm Morocco, Seychelles, Mauritius, Ai Cập, Bờ Biển Ngà, Cape Verde, Sierra Leone, Tanzania, Tunisia và Nam Phi.
Nam Phi chứng minh tuân thủ nghiêm ngặt quy định bảo vệ tài nguyên biển
Ông Saasa Pheeha, Giám đốc Quản lý Nguồn lợi Biển thuộc Bộ Lâm nghiệp, Thủy sản và Môi trường Nam Phi (DFFE), cho biết nước này đã bắt đầu làm việc với NOAA từ tháng 10/2021 để xin phê duyệt sơ bộ theo MMPA.
“Chúng tôi đã cung cấp dữ liệu, tài liệu chứng minh và bằng chứng về việc tuân thủ, bao gồm hệ thống pháp lý tiến bộ trong quản lý tài nguyên biển,” ông nói.
Theo MMPA, các quy định nhập khẩu của Mỹ bao gồm kiểm soát nghiêm ngặt về sản lượng khai thác và giảm thiểu bycatch (động vật bị bắt ngoài ý muốn). Ông Pheeha cho biết Nam Phi đã xử lý hiệu quả vấn đề này trên 22 lĩnh vực nghề cá thương mại, trong đó mỗi lĩnh vực đều có danh sách cố định các chủ quyền khai thác, được cấp phép hàng năm với các điều kiện chặt chẽ, tuân thủ phương pháp quản lý nghề cá dựa trên hệ sinh thái theo Luật Tài nguyên Sinh vật Thủy sinh của nước này.
NOAA đánh giá cao hồ sơ của Nam Phi, cho rằng quốc gia này không có nguồn lợi nào có nguy cơ tuyệt chủng cao do tương tác với hoạt động đánh bắt, và đã chứng minh được ưu tiên giảm thiểu rủi ro đối với nghề cá có khả năng tương tác cao với động vật biển có vú.
Cơ hội tăng xuất khẩu thủy sản sang Mỹ
Ông Pheeha nhận định, với việc nhiều quốc gia bị loại, nhu cầu đối với thủy sản Nam Phi tại Mỹ có thể tăng mạnh.
“Mặc dù Mỹ hiện chưa phải là thị trường xuất khẩu lớn của chúng tôi so với EU, Trung Quốc hay Nhật Bản, nhưng chúng tôi kỳ vọng thị phần tại Mỹ sẽ tăng sau tháng 1/2026,” ông nói.
Tuy nhiên, ông cũng thận trọng khi cho rằng chính sách thương mại của Mỹ có thể thay đổi bất ngờ, ảnh hưởng đến kế hoạch xuất khẩu.
Tranh cãi tại Mỹ về quyết định của NOAA
Các quyết định của NOAA đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ tại Mỹ, bao gồm một vụ kiện do liên minh các nhà nhập khẩu và hiệp hội ngành thủy sản như Viện Nghề cá Quốc gia (NFI) và Trung tâm Luật Nhà hàng Mỹ khởi xướng.
Ông Gavin Gibbons, Giám đốc Chiến lược của NFI, cho rằng các lệnh cấm nhập khẩu này có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho các nhà nhập khẩu và người tiêu dùng Mỹ, vì chúng không dựa trên bằng chứng cụ thể về việc gây hại cho động vật biển, mà chủ yếu dựa vào thiếu sót trong dữ liệu, quy trình báo cáo hoặc khác biệt về phương pháp giảm thiểu khai thác không chủ đích (bycatch).
(vasep.com.vn) Vùng ven biển Miyagi đang trở thành hình mẫu mới về phục hồi kinh tế biển khi kết hợp bảo tồn hệ sinh thái với cơ chế tín chỉ carbon xanh. Thông qua Dự án Blue Carbon Miyagi, các cộng đồng ngư dân địa phương đang biến hoạt động khôi phục rong biển thành nguồn tài chính bền vững sau thảm họa sóng thần năm 2011.
(vasep.com.vn) Nga và Indonesia đang thúc đẩy mạnh hợp tác thương mại thủy sản trong bối cảnh hai nước đặt mục tiêu nâng kim ngạch song phương lên 5 tỷ USD vào năm 2025. Nội dung này được nhấn mạnh tại cuộc họp Ủy ban hợp tác kinh tế - thương mại song phương diễn ra tại Kazan với sự tham dự của Phó Thủ tướng Nga Denis Manturov và Bộ trưởng Điều phối Kinh tế Indonesia Airlangga Hartarto.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) vừa triển khai một dự án mới nhằm thúc đẩy sản xuất axit béo chuỗi trung bình (MCFAs) có nguồn gốc sinh học theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Dự án sử dụng phụ phẩm từ quá trình chế biến khoai tây kết hợp với hạ tầng công nghiệp sẵn có để sản xuất nguyên liệu hóa học sinh học quy mô lớn.
(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản Brazil đang đối mặt với nguy cơ lớn khi Ủy ban Đa dạng sinh học quốc gia (Conabio) dự kiến bỏ phiếu vào ngày 27/5 về đề xuất đưa cá rô phi vào danh sách loài ngoại lai xâm hại. Nếu được thông qua, quyết định này có thể gây tác động mạnh đến xuất khẩu và toàn bộ chuỗi sản xuất thủy sản của nước này.
(vasep.com.vn) Do tác động từ việc hạn ngạch khai thác cá tuyết Đại Tây Dương liên tục giảm, các doanh nghiệp chế biến cá thịt trắng châu Âu đang đối mặt với tình trạng thiếu nguyên liệu nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua.
(vasep.com.vn) Thị trường Mỹ đang phát đi những tín hiệu trái chiều đối với thủy sản Việt Nam. Điểm sáng rõ nhất là ghẹ, khi phía Mỹ vừa công nhận tương đương đối với các nghề khai thác ghẹ của Việt Nam, giúp mặt hàng này tiếp tục vào được thị trường Mỹ và có thêm dư địa cạnh tranh. Nhưng ở chiều ngược lại, tôm vẫn là nhóm hàng chịu sức ép lớn nhất do thuế chống bán phá giá sơ bộ còn cao, trong khi nhập khẩu tôm của Mỹ trong quý I/2026 tiếp tục giảm. Với doanh nghiệp Việt Nam, cơ hội vẫn có, nhưng sẽ nghiêng về những đơn vị kiểm soát tốt hồ sơ, biết chọn đúng phân khúc và không cạnh tranh bằng giá đơn thuần.
(vasep.com.vn) Tại cuộc họp của Tổ chức Dầu cá và Bột cá Thế giới (IFFO), các lãnh đạo ngành thức ăn thủy sản cho rằng các mục tiêu bền vững đang ngày càng xung đột với hạn chế nguồn cung và áp lực kinh tế trong chuỗi giá trị nguyên liệu biển.
(vasep.com.vn) Philippines, Papua New Guinea và Quần đảo Marshall vừa ký kết các thỏa thuận hợp tác nghề cá mới trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Đại dương Melanesia tổ chức tại Port Moresby (Papua New Guinea), đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực bảo vệ nguồn lợi biển và phát triển kinh tế thủy sản bền vững tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) đang tiến gần tới việc phê chuẩn một thỏa thuận thương mại với Mỹ trước thời hạn áp thuế do Tổng thống Donald Trump đặt ra vào ngày 4/7.
(vasep.com.vn) Tập đoàn thủy sản Nhật Bản Kyokuyo đang đẩy mạnh chiến lược mở rộng tại thị trường Bắc Mỹ khi quyết định mua lại toàn bộ cổ phần của đối tác Mỹ trong liên doanh sản xuất thanh cua và surimi tại nước này.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn