Động thái này nằm trong khuôn khổ việc NOAA siết chặt quy định đối với các quốc gia không đáp ứng yêu cầu của Đạo luật Bảo vệ Động vật Có vú Biển (MMPA) của Mỹ.
Nhiều nước châu Phi bị từ chối tiếp cận thị trường Mỹ
Đầu tháng 9, NOAA thông báo 240 nghề cá của 46 quốc gia không đáp ứng tiêu chuẩn MMPA, do đó sẽ mất quyền xuất khẩu sản phẩm thủy sản sang Mỹ từ đầu năm 2026.
Tại châu Phi, một số quốc gia bị ảnh hưởng gồm: Cameroon, Ghana, Kenya, Liberia, Madagascar, Mauritania, Mozambique, Nigeria, Senegal và Somalia.
Ngược lại, các quốc gia đáp ứng đầy đủ quy định gồm Morocco, Seychelles, Mauritius, Ai Cập, Bờ Biển Ngà, Cape Verde, Sierra Leone, Tanzania, Tunisia và Nam Phi.
Nam Phi chứng minh tuân thủ nghiêm ngặt quy định bảo vệ tài nguyên biển
Ông Saasa Pheeha, Giám đốc Quản lý Nguồn lợi Biển thuộc Bộ Lâm nghiệp, Thủy sản và Môi trường Nam Phi (DFFE), cho biết nước này đã bắt đầu làm việc với NOAA từ tháng 10/2021 để xin phê duyệt sơ bộ theo MMPA.
“Chúng tôi đã cung cấp dữ liệu, tài liệu chứng minh và bằng chứng về việc tuân thủ, bao gồm hệ thống pháp lý tiến bộ trong quản lý tài nguyên biển,” ông nói.
Theo MMPA, các quy định nhập khẩu của Mỹ bao gồm kiểm soát nghiêm ngặt về sản lượng khai thác và giảm thiểu bycatch (động vật bị bắt ngoài ý muốn). Ông Pheeha cho biết Nam Phi đã xử lý hiệu quả vấn đề này trên 22 lĩnh vực nghề cá thương mại, trong đó mỗi lĩnh vực đều có danh sách cố định các chủ quyền khai thác, được cấp phép hàng năm với các điều kiện chặt chẽ, tuân thủ phương pháp quản lý nghề cá dựa trên hệ sinh thái theo Luật Tài nguyên Sinh vật Thủy sinh của nước này.
NOAA đánh giá cao hồ sơ của Nam Phi, cho rằng quốc gia này không có nguồn lợi nào có nguy cơ tuyệt chủng cao do tương tác với hoạt động đánh bắt, và đã chứng minh được ưu tiên giảm thiểu rủi ro đối với nghề cá có khả năng tương tác cao với động vật biển có vú.
Cơ hội tăng xuất khẩu thủy sản sang Mỹ
Ông Pheeha nhận định, với việc nhiều quốc gia bị loại, nhu cầu đối với thủy sản Nam Phi tại Mỹ có thể tăng mạnh.
“Mặc dù Mỹ hiện chưa phải là thị trường xuất khẩu lớn của chúng tôi so với EU, Trung Quốc hay Nhật Bản, nhưng chúng tôi kỳ vọng thị phần tại Mỹ sẽ tăng sau tháng 1/2026,” ông nói.
Tuy nhiên, ông cũng thận trọng khi cho rằng chính sách thương mại của Mỹ có thể thay đổi bất ngờ, ảnh hưởng đến kế hoạch xuất khẩu.
Tranh cãi tại Mỹ về quyết định của NOAA
Các quyết định của NOAA đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ tại Mỹ, bao gồm một vụ kiện do liên minh các nhà nhập khẩu và hiệp hội ngành thủy sản như Viện Nghề cá Quốc gia (NFI) và Trung tâm Luật Nhà hàng Mỹ khởi xướng.
Ông Gavin Gibbons, Giám đốc Chiến lược của NFI, cho rằng các lệnh cấm nhập khẩu này có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho các nhà nhập khẩu và người tiêu dùng Mỹ, vì chúng không dựa trên bằng chứng cụ thể về việc gây hại cho động vật biển, mà chủ yếu dựa vào thiếu sót trong dữ liệu, quy trình báo cáo hoặc khác biệt về phương pháp giảm thiểu khai thác không chủ đích (bycatch).
(vasep.com.vn) Năm 2026, Hoa Kỳ áp phụ thu 10% theo Điều 122 trong 150 ngày đối với hầu hết hàng NK, đồng thời chấm dứt thuế theo Luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế. Cơ quan Hải quan và Biên phòng Hoa Kỳ triển khai hướng dẫn thực thi. Nhà NK thủy sản phản ứng bằng kiện đòi hoàn thuế cũ, tận dụng ngoại lệ hàng đang vận chuyển, điều chỉnh hợp đồng và tái cơ cấu nguồn cung theo Hiệp định Hoa Kỳ – Mexico – Canada. Hiệp hội Thủy sản Quốc gia Hoa Kỳ cảnh báo chi phí tăng sẽ đẩy giá và gây áp lực lên việc làm, trong bối cảnh Mỹ phụ thuộc lớn vào nhập khẩu thủy sản.
(vasep.com.vn) Tổ chức Seafish (Anh) vừa giới thiệu Seafood Carbon Emissions Profiling Tool (SCEPT) — công cụ trực tuyến cho phép doanh nghiệp thủy sản tính toán dấu chân khí hậu ở cấp độ từng sản phẩm, xác định các “điểm nóng” phát thải trong chuỗi và so sánh kết quả giữa các công ty.
(vasep.com.vn) Tháng 1/2026, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đạt 15 triệu USD, tăng mạnh 334% so với cùng kỳ năm 2025.
Công ty TNHH Chế biến thực phẩm D&N (DANIFOODS) đã chính thức gia nhập Hội viên VASEP từ tháng 2 năm 2026. Xin chúc mừng Quý Doanh nghiệp và mong rằng DANIFOODS sẽ tích cực tham gia các hoạt động của Hiệp hội, cùng cộng đồng doanh nghiệp thủy sản phát triển bền vững.
(vasep.com.vn) Liên minh tôm miền Nam (SSA) – tổ chức đại diện cho ngành khai thác tôm Hoa Kỳ – vừa lên tiếng phản ứng sau khi Tòa án Tôi cao Hoa Kỳ ra phán quyết liên quan đến việc áp thuế theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).
(vasep.com.vn) Ngành cá minh thái (pollock) của Nga đang tăng tốc chuyển dịch từ mô hình “xuất khẩu dẫn dắt” sang cấu trúc mới “hai bánh xe nội – ngoại, ưu tiên nhu cầu trong nước”.
(vasep.com.vn) Tháng 1/2026, xuất khẩu cá tra Việt Nam ghi nhận tín hiệu tăng trưởng tích cực ngay từ đầu năm với tổng kim ngạch đạt 212 triệu USD, tăng 59% so với cùng kỳ năm 2025. Mức tăng trưởng cao phản ánh nhu cầu nhập khẩu tại nhiều thị trường vẫn duy trì ở múc cao, mức chi tiêu trong mùa lễ hội cũng tăng so với đầu năm 2025. Cơ cấu thị trường tiếp tục duy trì sự phân hóa quen thuộc khi các thị trường chủ lực tiếp tục giữ vững vị thế, trong khi một số thị trường tăng trưởng chậm hơn.
(vasep.com.vn) Bức tranh T1/2026 cho thấy tăng trưởng cá ngừ đến từ nhiều thị trường: Nhật Bản +95%, Nga +42%, Đức +39%… trong khi Mỹ giảm 6%. Sự dịch chuyển này đang gợi ý điều gì cho đơn hàng các tháng tới? Xem infographic để có cái nhìn nhanh, rõ và đủ số liệu.
(vasep.com.vn) Từ đầu tháng 2/2026 đến nay, thị trường năng lượng và lương thực toàn cầu chịu tác động kép từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và những điều chỉnh chính sách thương mại mới của Hoa Kỳ. Diễn biến này đang tạo ra những xáo trộn đáng kể đối với chuỗi cung ứng thủy sản, trong đó có xuất khẩu thủy sản của Việt Nam vào thị trường Mỹ – thị trường tiêu thụ thủy sản lớn nhất thế giới với mức độ phụ thuộc nhập khẩu lên tới khoảng 80%.
(vasep.com.vn) Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt đáng chú ý của thương mại thủy sản Trung Quốc khi kim ngạch nhập khẩu lần đầu vượt xuất khẩu, đưa cán cân sang trạng thái thâm hụt. Diễn biến này không chỉ phá vỡ xu hướng thặng dư kéo dài nhiều năm mà còn phản ánh sự chuyển dịch vai trò của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
