Mỹ tạm hoãn lệnh cấm nhập khẩu ghẹ từ Việt Nam và ba quốc gia châu Á

Tin tổng hợp 10:38 04/11/2025 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Ngày 31/10/2025, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (U.S. Court of International Trade) đã chính thức ban hành Lệnh đình chỉ vụ kiện giữa Viện Thủy sản Quốc gia Mỹ (NFI), Hiệp hội Nhà hàng Quốc gia Mỹ (NRA) cùng một số doanh nghiệp thủy sản Mỹ với Chính phủ Hoa Kỳ – liên quan đến việc thực thi Đạo luật Bảo vệ Động vật Có vú Biển (MMPA).

Theo lệnh này, ngày có hiệu lực 1/1/2026 của lệnh cấm nhập khẩu ghẹ (swimming crab) từ Việt Nam, Philippines, Indonesia và Sri Lanka đã được tạm hoãn cho đến khi Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA/NMFS) hoàn tất việc xem xét lại các “khả năng so sánh tương đương” (comparability findings) – tức là đánh giá về mức độ tương đương trong việc bảo vệ động vật có vú biển giữa các quốc gia xuất khẩu và Mỹ.

Vụ kiện và thỏa thuận giữa các bên

Ngày 11/10/2025, NFI và các bên liên quan đã khởi kiện NOAA/NMFS tại New York, cho rằng cơ quan này đã vi phạm thủ tục hành chính khi từ chối công nhận tính tương đương cho 240 nghề cá của 46 quốc gia, trong đó có nghề khai thác ghẹ của Việt Nam (Fishery ID 2988).

Sau quá trình thương lượng, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ và phía nguyên đơn đã đạt được thỏa thuận và đệ trình lên tòa. Theo đó:

· Lệnh cấm nhập khẩu ghẹ từ 4 quốc gia nói trên sẽ chưa có hiệu lực cho đến khi có quyết định mới từ NMFS.

· Các quốc gia bị từ chối, bao gồm Việt Nam, sẽ có ít nhất 60 ngày để cung cấp thêm thông tin cho NOAA nhằm hỗ trợ việc xem xét lại.

· NMFS sẽ tham vấn trực tiếp với cơ quan thủy sản của từng nước và cung cấp hướng dẫn chi tiết về hồ sơ cần nộp.

· Sau đó, NMFS sẽ có 120 ngày để ra quyết định mới, đồng thời công bố công khai kết quả và thông báo chính thức cho từng quốc gia.

Các nghề cá được tạm hoãn lệnh cấm gồm:

· Indonesia – Fishery ID 12391 (lưới rê và lưới vây)

· Việt Nam – Fishery ID 2988 (lưới rê và lưới vây)

· Philippines – Fishery ID 2129, 2130 (bẫy, lưới rê và lưới vây)

· Sri Lanka – Fishery ID 2705 (lưới cua, lưới rê và lưới vây)

Tiếp tục xuất khẩu, nhưng cần hành động khẩn trương

Theo thông tin từ Viện Thủy sản Quốc gia Mỹ (NFI), việc đạt được thỏa thuận đồng nghĩa với việc xuất khẩu ghẹ từ Việt Nam và các quốc gia liên quan sang thị trường Mỹ có thể tiếp tục trong thời gian tới. Tuy nhiên, trách nhiệm cung cấp thông tin bổ sung cho NMFS vẫn chủ yếu thuộc về cơ quan thủy sản của từng nước.

Các bên được khuyến nghị khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trong vòng 60 ngày kể từ khi Chính phủ Mỹ kết thúc tình trạng "đóng cửa" (shutdown) ngân sách, đồng nghĩa với hạn chót có thể rơi vào đầu tháng 1/2026.

Thông tin cần bổ sung bao gồm:

· Số liệu khai thác không chủ đích (bycatch, hay số lượng mắc lưới của động vật có vú biển) theo nghề và ngư cụ;

· Dữ liệu về mắc cạn (strandings);

· Các biện pháp giám sát, báo cáo và kế hoạch bảo tồn (đặc biệt liên quan đến loài cá heo Irrawaddy);

· Thông tin về cơ chế thực thi và nguồn lực tài chính cho các kế hoạch giảm thiểu rủi ro.

Các tài liệu gửi cho NMFS cần có bản dịch tiếng Anh và được gửi qua email: mmpa.loff@noaa.gov.

Cơ hội và thách thức cho nghề khai thác ghẹ Việt Nam

Việc Mỹ tạm hoãn lệnh cấm nhập khẩu là tín hiệu tích cực giúp ngành ghẹ Việt Nam duy trì thị trường xuất khẩu quan trọng trong thời gian tới. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng phụ thuộc vào chất lượng thông tin mà Việt Nam gửi tới NOAA/NMFS trong thời gian 60 ngày tới.

Đây là giai đoạn quan trọng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý thủy sản, Hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp xuất khẩu nhằm hoàn thiện hồ sơ khoa học, kỹ thuật và minh chứng tuân thủ quy định về bảo vệ động vật biển.

Theo thỏa thuận được Tòa án Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ phê chuẩn, vụ kiện giữa NFI và Chính phủ Mỹ đã được bác bỏ không định kiến (dismissed without prejudice). Lệnh cấm nhập khẩu ghẹ từ Việt Nam và các nước châu Á sẽ chưa có hiệu lực, cho phép tiếp tục xuất khẩu trong thời gian chờ NOAA/NMFS xem xét lại.

Tuy nhiên, thời gian chuẩn bị và gửi hồ sơ bổ sung rất ngắn, và chất lượng dữ liệu sẽ là yếu tố then chốt quyết định khả năng Việt Nam được cấp lại “so sánh tương đương”, qua đó duy trì bền vững thị trường xuất khẩu ghẹ sang Hoa Kỳ.

TIN MỚI CẬP NHẬT

Phụ phẩm thực phẩm thay thế một phần bột cá trong nuôi cá vược

 |  08:28 13/02/2026

(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Bồ Đào Nha cho thấy protein thủy phân từ phụ phẩm ngành thực phẩm có thể thay thế một phần bột cá trong khẩu phần nuôi cá vược châu Âu (European seabass) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê, đồng thời nâng cao tính bền vững của ngành.

Super Bowl và Valentine’s Day thúc đẩy khuyến mãi thủy sản tại Mỹ

 |  08:26 13/02/2026

(vasep.com.vn) Super Bowl của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) diễn ra ngày 8/2, cùng với Valentine’s Day vào ngày 14/2, đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ và chuỗi nhà hàng tại Mỹ đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là với mặt hàng thủy sản.

FTA giữa EU - Ấn Độ: “cú hích” cho cá ngừ Ấn Độ, sức ép mới cho cá ngừ Việt Nam

 |  08:21 13/02/2026

(vasep.com.vn) Việc Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ công bố hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) cuối tháng 1/2026 đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường thủy sản châu Âu. Trong đó, ngành cá ngừ Việt Nam – vốn coi EU là thị trường quan trọng cho các dòng sản phẩm loin và cá ngừ chế biến – có thể đối mặt rủi ro “xói mòn ưu đãi”, khi một đối thủ lớn về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Ấn Độ được mở cánh cửa thuế quan rộng hơn.

Bột giun nhiều tơ có thể thay 50% bột cá trong thức ăn cá vược

 |  08:17 12/02/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fish Physiology and Biochemistry cho thấy bột giun nhiều tơ (polychaete meal) từ loài Hediste diversicolor có thể thay thế tới 50% bột cá trong thức ăn cho cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê.

Xuất khẩu phi lê cá rô phi Việt Nam tăng trưởng mạnh, Mỹ và Brazil dẫn dắt thị trường 2025

 |  08:13 12/02/2026

(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.

Xuất khẩu hải sản Nga sang Nhật Bản năm 2025: Tăng trưởng tích cực, cơ cấu mặt hàng chuyển dịch 

 |  08:53 11/02/2026

(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước. 

Xuất khẩu tôm Indonesia năm 2025: Phục hồi cuối năm sau biến động tại thị trường Mỹ

 |  08:41 11/02/2026

(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.

Kinh tế Mỹ phục hồi hình chữ K, tiêu dùng tăng với phân khúc cao cấp

 |  08:34 11/02/2026

(vasep.com.vn) Theo Rabobank, nền kinh tế Mỹ trong giai đoạn đầu năm 2026 đang trải qua quá trình phục hồi theo mô hình “hình chữ K”, kéo theo sự phân hóa rõ rệt trong hành vi tiêu dùng. Phát biểu tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu 2026 (GSMC) diễn ra từ ngày 18–22/1 tại Florida, ông Christian Lawrence, Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường châu Mỹ và năng lượng của Rabobank, cho biết xu hướng này sẽ thúc đẩy đồng thời nhu cầu đối với cả sản phẩm cao cấp lẫn sản phẩm giá trị trong năm nay.

Mời doanh nghiệp tham gia gian hàng chung Triển lãm Thủy sản Bắc Mỹ 2026

 |  16:48 10/02/2026

Hoa Kỳ là một trong những thị trường lớn và trọng điểm của thủy sản Việt Nam. Để hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững thị phần tại thị trường này, hàng năm, Hiệp hội luôn tổ chức chương trình Triển lãm Thủy sản Bắc Mỹ giúp doanh nghiệp tham gia quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường, tìm kiếm khách hàng mới và cập nhật những xu hướng của thị trường. Triển lãm là cơ hội giúp Doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ nói riêng và khu vực Bắc Mỹ nói chung.

Người tiêu dùng còn dè dặt với cá nuôi bằng thức ăn côn trùng, nhưng ngành vẫn lạc quan về triển vọng dài hạn

 |  09:04 10/02/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Royal Society Open Science cho thấy người tiêu dùng vẫn tỏ ra khá e ngại đối với cá nuôi bằng thức ăn có nguồn gốc từ côn trùng, do cảm nhận “kém hấp dẫn”. Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học Quốc gia Singapore, Đại học Công nghệ Queensland và Đại học Quốc gia Chungnam (Hàn Quốc) thực hiện, được xem là nghiên cứu đầu tiên phân tích sở thích của người tiêu dùng đối với cá đóng gói nuôi bằng các loại thức ăn khác nhau.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC