Trong 11 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu ghẹ của Việt Nam ghi nhận tín hiệu tăng trưởng nhưng bức tranh vẫn cho thấy mức độ tập trung rất cao vào thị trường Mỹ. Số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam cho thấy, kim ngạch ghẹ từ trong 11 tháng đầu năm 2025 tăng 9% so với cùng kỳ 2024. Riêng thị trường Mỹ đạt gần 67 triệu USD, tăng 15% so với cùng kỳ. Tỷ trọng áp đảo này cho thấy Mỹ đang chi phối XK ghẹ của Việt Nam, nhưng đồng thời cũng khiến ngành ghẹ Việt Nam đối mặt với rủi ro nếu Mỹ thay đổi chính sách, ví dụ như quy định về MMPA, trở thành biến số sống còn cho giai đoạn 2026.
Mỹ vẫn là “đầu kéo”, nhưng rủi ro quy định đang tăng
Xét riêng tháng 11/2025, tổng xuất khẩu ghẹ đạt gần 10 triệu USD, trong đó Mỹ chiếm hơn 86% kim ngạch, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2024.
Nhu cầu tại Mỹ, đặc biệt đối với nhóm sản phẩm thịt ghẹ thanh trùng, tiếp tục là động lực quan trọng, khi thị trường này phụ thuộc lớn vào nguồn cung nhập khẩu. Theo số liệu thống kê của Bộ Nông nghiệp Mỹ, những năm gần đây nước này đã nhập khoảng 62 triệu pound thịt ghẹ thanh trùng trong một năm và phần lớn nguồn nhập khẩu sản phẩm này vào Mỹ có thể bị tác động nếu các hạn chế MMPA được áp dụng rộng.
MMPA: nguy cơ hạn chế nhập khẩu từ 1/1/2026 và diễn biến “tạm hoãn” riêng với ghẹ
Cơ quan Nghề cá thuộc Cục Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) đã xác định: các sản phẩm thủy sản NK vào nước này từ những nghề cá không được “công nhận tương đương” sẽ bị cấm nhập vào Mỹ từ ngày 1/1/2026. Đồng thời, NOAA cũng lưu ý cơ chế Chứng nhận thuỷ sản, sản phẩm thuỷ sản đạt yêu cầu XK vào Hoa Kỳ (COA) : ngay cả khi một lô hàng không thuộc diện cấm, nhưng “trùng mã số Biểu thuế Hài hòa Hoa Kỳ (HTS)/cùng nước xuất xứ” với nhóm bị cấm, hàng có thể phải kèm chứng nhận để chứng minh không liên quan nghề cá bị cấm từ 1/1/2026. Đây là điểm có thể làm tăng chi phí tuân thủ và kéo dài thời gian thông quan.
Trong một diễn biến gần đây, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ đã chính thức ban hành Lệnh đình chỉ vụ kiện giữa Viện Thủy sản Quốc gia Mỹ (NFI), Hiệp hội Nhà hàng Quốc gia Mỹ (NRA) cùng một số doanh nghiệp thủy sản Mỹ với Chính phủ Hoa Kỳ – liên quan đến việc thực thi Đạo luật Bảo vệ Động vật Có vú Biển (MMPA). Theo lệnh này, ngày có hiệu lực 1/1/2026 của lệnh cấm nhập khẩu ghẹ từ Việt Nam, Philippines, Indonesia và Sri Lanka đã được tạm hoãn cho đến khi Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA/NMFS) hoàn tất việc xem xét lại các “khả năng so sánh tương đương” – tức là đánh giá về mức độ tương đương trong việc bảo vệ động vật có vú biển giữa các quốc gia xuất khẩu và Mỹ.
Tạm hoãn không đồng nghĩa rủi ro đã hết. Đây là “khoảng thời gian vàng” để hoàn thiện hồ sơ, củng cố bằng chứng tuân thủ và chuẩn hóa chuỗi truy xuất.
Tuy nhiên, đây mới chỉ là tạm hoãn không đồng nghĩa rủi ro đã hết. Và hiện tại là “khoảng thời gian vàng” để cho Việt Nam hoàn thiện hồ sơ, củng cố bằng chứng tuân thủ và chuẩn hóa chuỗi truy xuất.
EU - cửa sáng mở rộng, nhưng đòi hỏi tiêu chuẩn cao hơn
Bên cạnh Mỹ, EU là thị trường điểm sáng đáng chú ý, với kim ngạch XK trong 11 tháng đầu năm 2025 đạt gần 3 triệu USD, tăng 109% so với cùng kỳ. Trong đó, XK sang Pháp và Bỉ tăng “phi mã” ở mức ba con số, lần lượt là 121% và 952%.
Trong khi đó, XK sang các thị trường CPTPP và Trung Quốc đều giảm.
Trên thị trường ghẹ thế giới, các nhà nhập khẩu ngày càng ưu tiên truy xuất nguồn gốc, bền vững (MSC, FIP) và chế biến giá trị gia tăng, buộc doanh nghiệp Việt Nam phải thích ứng nhanh hơn về quy trình và hồ sơ. Đây cũng là hướng đi để ghẹ Việt Nam “đỡ lệ thuộc” vào biến động chính sách của một thị trường đơn lẻ.
Với đà tăng trưởng như hiện nay, dự báo xuất khẩu ghẹ của Việt Nam có cơ hội duy trì tăng trưởng trong 2026 nếu Mỹ tiếp tục cho phép nhập khẩu trong thời gian NOAA/NMFS xem xét lại, và Việt Nam nhanh chóng chuẩn hóa hồ sơ tuân thủ theo MMPA.
EU nhiều khả năng tiếp tục là “điểm tựa” nhờ tốc độ tăng trưởng mạnh. Tuy nhiên, tăng trưởng sẽ đi kèm điều kiện: truy xuất–bền vững–chế biến sâu trở thành “vé vào cửa” ngày càng phổ biến.
(vasep.com.vn) Ngày 30/4/2026, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026, trong đó đưa Việt Nam vào diện “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Đây là mức cảnh báo cao nhất trong cơ chế Đặc biệt 301 và có thể dẫn tới việc USTR xem xét khởi xướng điều tra theo Điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Động thái này không trực tiếp nhắm vào riêng ngành thủy sản, nhưng là tín hiệu cảnh báo quan trọng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu sang Hoa Kỳ trong bối cảnh yêu cầu về minh bạch, tuân thủ và dữ liệu chuỗi cung ứng ngày càng khắt khe.
(vasep.com.vn) Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cảnh báo cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz đang gây tác động nghiêm trọng tới hệ thống lương thực toàn cầu, khi làm gián đoạn một trong những tuyến hàng hải chiến lược nhất thế giới. Tổng Giám đốc FAO, ông Qu Dongyu nhấn mạnh việc tắc nghẽn vận tải tại khu vực Vịnh đang đẩy chi phí năng lượng, phân bón và nguyên liệu đầu vào tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến thủy sản, nông nghiệp và toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm.
(vasep.com.vn) Corbion vừa được cấp bằng sáng chế mới tại Mỹ cho công nghệ sản xuất omega-3 từ tảo, đánh dấu bước tiến quan trọng trong lĩnh vực dinh dưỡng bền vững. Công nghệ này tạo ra dạng huyền phù lỏng (hạt rắn không hòa tan) từ sinh khối tảo giàu DHA – một loại axit béo có lợi cho sức khỏe.
(vasep.com.vn) Một thay đổi lớn về chính sách thuế tại bang Minas Gerais (Brazil) đang tác động mạnh đến thị trường nuôi trồng thủy sản. Phó Thống đốc Mateus Simões đã ký ban hành Nghị định 49.215, chính thức tạm dừng các ưu đãi thuế ICMS (thuế giá trị gia tăng cấp bang) đối với cá nhập khẩu. Động thái này được ngành sản xuất trong nước đánh giá là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ sản xuất nội địa và tạo cạnh tranh công bằng.
(vasep.com.vn) Tổ chức Marine Conservation Society vừa cập nhật hướng dẫn Good Fish Guide, trong đó khuyến nghị người tiêu dùng không nên sử dụng cá tuyết khai thác tại Anh do tình trạng suy giảm nguồn lợi. Đây là lần đầu tiên không còn lựa chọn cá tuyết nội địa nào đạt mức “được khuyến nghị” trong hệ thống đánh giá bền vững của tổ chức.
Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã ban hành Lệnh số 280 về đăng ký và quản lý các nhà sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài. Văn bản này có hiệu lực từ ngày 01/6/2026 và thay thế Lệnh số 248/2021 về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu của nước ngoài. Đây là quy định quan trọng, doanh nghiệp thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc cần theo dõi sát để chủ động rà soát hồ sơ, mã đăng ký và hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm.
Bước vào năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam đứng trước một giai đoạn vừa nhiều kỳ vọng, vừa nhiều sức ép mới. Sau đà phục hồi tích cực của năm 2025, hoạt động sản xuất và xuất khẩu trong quý I/2026 cho thấy khả năng thích ứng đáng ghi nhận của cộng đồng doanh nghiệp thủy sản Việt Nam trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục biến động, cạnh tranh quốc tế gia tăng và yêu cầu tuân thủ tại các thị trường nhập khẩu ngày càng khắt khe hơn.
(vasep.com.vn) Thị trường cá minh thái toàn cầu đang chịu áp lực tăng giá mạnh do sản lượng sụt giảm trong vụ A năm 2026 tại Alaska. Theo Cơ quan Nghề cá Biển Quốc gia Mỹ (NMFS), đến cuối tháng 3, khoảng 88% hạn ngạch khai thác tại biển Bering đã được thực hiện. Tuy nhiên, dù tiến độ khai thác tương đương năm trước, sản lượng lại giảm đáng kể do yếu tố sinh học và kích cỡ cá.
(vasep.com.vn) Bước vào năm 2026, thị trường cá thịt trắng của Mỹ có nhiều diễn biến phức tạp khi nguồn cung cá tuyết toàn cầu tiếp tục thắt chặt, trong khi môi trường thương mại tại Mỹ lại trở nên kém ổn định.
(vasep.com.vn) Một tập đoàn Hà Lan vừa đề xuất TP. Cần Thơ quy hoạch vùng nuôi cá tra thích ứng với điều kiện nhiễm mặn, thay vì chỉ tập trung vào môi trường nước ngọt như hiện nay. Đề xuất được đưa ra trong buổi làm việc với lãnh đạo thành phố ngày 20/4, trong bối cảnh ngành cá tra đang chịu áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
