Trong 11 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu ghẹ của Việt Nam ghi nhận tín hiệu tăng trưởng nhưng bức tranh vẫn cho thấy mức độ tập trung rất cao vào thị trường Mỹ. Số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam cho thấy, kim ngạch ghẹ từ trong 11 tháng đầu năm 2025 tăng 9% so với cùng kỳ 2024. Riêng thị trường Mỹ đạt gần 67 triệu USD, tăng 15% so với cùng kỳ. Tỷ trọng áp đảo này cho thấy Mỹ đang chi phối XK ghẹ của Việt Nam, nhưng đồng thời cũng khiến ngành ghẹ Việt Nam đối mặt với rủi ro nếu Mỹ thay đổi chính sách, ví dụ như quy định về MMPA, trở thành biến số sống còn cho giai đoạn 2026.
Mỹ vẫn là “đầu kéo”, nhưng rủi ro quy định đang tăng
Xét riêng tháng 11/2025, tổng xuất khẩu ghẹ đạt gần 10 triệu USD, trong đó Mỹ chiếm hơn 86% kim ngạch, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2024.
Nhu cầu tại Mỹ, đặc biệt đối với nhóm sản phẩm thịt ghẹ thanh trùng, tiếp tục là động lực quan trọng, khi thị trường này phụ thuộc lớn vào nguồn cung nhập khẩu. Theo số liệu thống kê của Bộ Nông nghiệp Mỹ, những năm gần đây nước này đã nhập khoảng 62 triệu pound thịt ghẹ thanh trùng trong một năm và phần lớn nguồn nhập khẩu sản phẩm này vào Mỹ có thể bị tác động nếu các hạn chế MMPA được áp dụng rộng.
MMPA: nguy cơ hạn chế nhập khẩu từ 1/1/2026 và diễn biến “tạm hoãn” riêng với ghẹ
Cơ quan Nghề cá thuộc Cục Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) đã xác định: các sản phẩm thủy sản NK vào nước này từ những nghề cá không được “công nhận tương đương” sẽ bị cấm nhập vào Mỹ từ ngày 1/1/2026. Đồng thời, NOAA cũng lưu ý cơ chế Chứng nhận thuỷ sản, sản phẩm thuỷ sản đạt yêu cầu XK vào Hoa Kỳ (COA) : ngay cả khi một lô hàng không thuộc diện cấm, nhưng “trùng mã số Biểu thuế Hài hòa Hoa Kỳ (HTS)/cùng nước xuất xứ” với nhóm bị cấm, hàng có thể phải kèm chứng nhận để chứng minh không liên quan nghề cá bị cấm từ 1/1/2026. Đây là điểm có thể làm tăng chi phí tuân thủ và kéo dài thời gian thông quan.
Trong một diễn biến gần đây, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ đã chính thức ban hành Lệnh đình chỉ vụ kiện giữa Viện Thủy sản Quốc gia Mỹ (NFI), Hiệp hội Nhà hàng Quốc gia Mỹ (NRA) cùng một số doanh nghiệp thủy sản Mỹ với Chính phủ Hoa Kỳ – liên quan đến việc thực thi Đạo luật Bảo vệ Động vật Có vú Biển (MMPA). Theo lệnh này, ngày có hiệu lực 1/1/2026 của lệnh cấm nhập khẩu ghẹ từ Việt Nam, Philippines, Indonesia và Sri Lanka đã được tạm hoãn cho đến khi Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA/NMFS) hoàn tất việc xem xét lại các “khả năng so sánh tương đương” – tức là đánh giá về mức độ tương đương trong việc bảo vệ động vật có vú biển giữa các quốc gia xuất khẩu và Mỹ.
Tạm hoãn không đồng nghĩa rủi ro đã hết. Đây là “khoảng thời gian vàng” để hoàn thiện hồ sơ, củng cố bằng chứng tuân thủ và chuẩn hóa chuỗi truy xuất.
Tuy nhiên, đây mới chỉ là tạm hoãn không đồng nghĩa rủi ro đã hết. Và hiện tại là “khoảng thời gian vàng” để cho Việt Nam hoàn thiện hồ sơ, củng cố bằng chứng tuân thủ và chuẩn hóa chuỗi truy xuất.
EU - cửa sáng mở rộng, nhưng đòi hỏi tiêu chuẩn cao hơn
Bên cạnh Mỹ, EU là thị trường điểm sáng đáng chú ý, với kim ngạch XK trong 11 tháng đầu năm 2025 đạt gần 3 triệu USD, tăng 109% so với cùng kỳ. Trong đó, XK sang Pháp và Bỉ tăng “phi mã” ở mức ba con số, lần lượt là 121% và 952%.
Trong khi đó, XK sang các thị trường CPTPP và Trung Quốc đều giảm.
Trên thị trường ghẹ thế giới, các nhà nhập khẩu ngày càng ưu tiên truy xuất nguồn gốc, bền vững (MSC, FIP) và chế biến giá trị gia tăng, buộc doanh nghiệp Việt Nam phải thích ứng nhanh hơn về quy trình và hồ sơ. Đây cũng là hướng đi để ghẹ Việt Nam “đỡ lệ thuộc” vào biến động chính sách của một thị trường đơn lẻ.
Với đà tăng trưởng như hiện nay, dự báo xuất khẩu ghẹ của Việt Nam có cơ hội duy trì tăng trưởng trong 2026 nếu Mỹ tiếp tục cho phép nhập khẩu trong thời gian NOAA/NMFS xem xét lại, và Việt Nam nhanh chóng chuẩn hóa hồ sơ tuân thủ theo MMPA.
EU nhiều khả năng tiếp tục là “điểm tựa” nhờ tốc độ tăng trưởng mạnh. Tuy nhiên, tăng trưởng sẽ đi kèm điều kiện: truy xuất–bền vững–chế biến sâu trở thành “vé vào cửa” ngày càng phổ biến.
(vasep.com.vn) Trước tình trạng nuôi tôm thẻ chân trắng kém hiệu quả do dịch bệnh và biến động môi trường, nhiều hộ dân ven biển Hà Tĩnh đang chuyển sang nuôi cá chim vây vàng. Mô hình bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế tích cực, giúp tận dụng diện tích ao đầm và đa dạng hóa đối tượng nuôi.
(vasep.com.vn) Phi lê rô phi đông lạnh đang được ngành cá Brazil xem là hướng đi mới để mở rộng thị trường xuất khẩu. Tại Seafood Show Latin America 2026, Hiệp hội Nuôi cá Brazil (PEIXE BR) đánh giá phi lê đông lạnh là cơ hội để đa dạng hóa điểm đến, trong bối cảnh xuất khẩu hiện tập trung chủ yếu vào sản phẩm tươi. Điều kiện để mở rộng là đáp ứng được các quy định của bên mua, dù hiệp hội chưa đưa ra dự báo về sản lượng, doanh thu hay thời gian.
(vasep.com.vn) Việc giảm sử dụng bột cá và dầu cá, thay bằng nguyên liệu thực vật trong thức ăn thủy sản không phải lúc nào cũng giúp giảm tác động môi trường. Một nghiên cứu được trình bày tại Hội nghị của Tổ chức Bột cá và Dầu cá Quốc tế (IFFO), diễn ra ngày 19–21/10/2026 tại Argentina, cho thấy sự thay đổi này có thể làm tăng đáng kể lượng phát thải carbon, nhu cầu sử dụng đất và nước.
(vasep.com.vn) Các quốc gia khai thác thủy sản khu vực Thái Bình Dương đang thúc đẩy một cơ chế quản lý mới đối với cá ngừ mắt to – mặt hàng thủy sản có giá trị kinh tế cao, chuyên phục vụ phân khúc sashimi và sushi cao cấp.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) vừa công bố gói thầu mua gần 1,94 triệu pound (khoảng 880 tấn) hải sản, trong đó cá minh thái Alaska chiếm gần 88% tổng khối lượng. Động thái này nằm trong khuôn khổ các chương trình thu mua và phân phối thực phẩm nội địa của chính phủ liên bang Mỹ.
(vasep.com.vn) Đại diện 17 quốc gia thành viên thuộc Cơ quan Thủy sản Diễn đàn Thái Bình Dương (FFA) chuẩn bị đệ trình một cơ chế quản lý mang tính bước ngoặt đối với nguồn cung cá ngừ mắt to tại kỳ họp thứ 23 của Ủy ban Thủy sản Trung và Tây Thái Bình Dương (WCPFC23). Đề xuất này được thống nhất sau chuỗi tham vấn chiến lược (MOC22), phản ánh nỗ lực dung hòa lợi ích kinh tế và mục tiêu bảo tồn của khu vực.
(vasep.com.vn) Tại Hội nghị Vietnam Seafood Summit 2026 (VSS 2026) do VASEP tổ chức ngày 11/11/2026 tại TP. Cần Thơ, bà Shirlene Maria Anthonysamy – Cán bộ Thủy sản phụ trách Thị trường, Điều phối viên FAO GLOBEFISH, Vụ Thủy sản và Nuôi trồng thủy sản, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) – đã chia sẻ những xu hướng nổi bật của ngành thủy sản thế giới và triển vọng thương mại trong những năm tới. Theo FAO, nhu cầu thực phẩm thủy sản toàn cầu sẽ tiếp tục tăng, nhưng những thay đổi về thương mại, tiêu dùng và yêu cầu tiếp cận thị trường đang đặt ra yêu cầu mới đối với các doanh nghiệp.
(vasep.com.vn) Ode, doanh nghiệp nuôi cá tuyết Đại Tây Dương lớn nhất Na Uy, đang đẩy mạnh phát triển thị trường Trung Quốc và đặt mục tiêu đưa 20% sản lượng cá tuyết tiêu thụ tại thị trường này vào năm 2030. Đây là lần đầu tiên doanh nghiệp tham gia Hội chợ Thủy sản Quốc tế Trung Quốc tại Thanh Đảo, diễn ra từ ngày 28–30/10/2026, nhằm tìm kiếm đối tác phân phối và mở rộng kênh bán hàng tại Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Điểm tin thủy sản thế giới 05–12/11/2026: Nhập khẩu tôm của Mỹ tăng nhưng tôm Việt Nam giảm, giá bán buôn tôm tại Mỹ tiếp tục đi xuống. Cá basa được ưa chuộng tại Anh, còn sản lượng khai thác của Nga vượt 4 triệu tấn.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn