Lãnh đạo Bộ NN và PTNT làm việc với Đại sứ Arập Xêut về lệnh cấm NK thủy sản Việt Nam

Theo thông báo của Tổ chức Thương mại Thế giới, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và dược phẩm Vương quốc Ả-rập Xê-út (SFDA) đã ban hành chỉ thị 21174 ngày 23/01/2018 về việc "tạm đình chỉ NK các sản phẩm cá, giáp xác và các sản phẩm thủy sản khác từ Việt Nam". Lý do của việc tạm đình chỉ được đưa ra là căn cứ vào “Báo cáo quý về tình hình dịch bệnh thủy sản (khu vực châu Á Thái Bình Dương), tháng 4-7/2017” của OIE và trên kết quả chuyến công tác của SFDA tại Việt Nam tháng 12/2017.

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Vũ Văn Tám khẳng định Việt Nam rất bất ngờ với lệnh tạm đình chỉ NK thủy sản từ Việt Nam do SFDA ban hành. Việc tạm đình chỉ có nhiều điểm chưa phù hợp với thông lệ quốc tế cũng như các quy định, hướng dẫn của các tổ chức quốc tế mà cả Việt Nam và Ả-rập Xê-út đều là thành viên.

Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản (NAFIQAD) Nguyễn Như Tiệp đã nêu ra các điểm chưa phù hợp của lệnh tạm đình chỉ, cụ thể:

1. Đối với các sản phẩm tôm:

- Việt Nam đã nhiều lần cung cấp thông tin về hoạt động kiểm soát dịch bệnh, đoàn thanh tra cũng đã thu thập đầy đủ thông tin nhưng không có nhận xét, đánh giá. Phía Ả-rập Xê-út chưa có bất kỳ phản hồi về hoạt động kiểm soát dịch bệnh trong thủy sản tại Việt Nam nhưng đã đưa ra lệnh tạm đình chỉ.

- Theo thông tin của Cục Thú y, Ả rập Xê út cũng xuất hiện dịch bệnh đốm trắng, theo quy định của Tổ chức Thú y thế giới (OIE), nước này cần chứng minh được tình trạng an toàn bệnh đốm trắng trên tôm tại quốc gia mình trước khi đình chỉ NK tôm từ quốc gia khác.

- Các sản phẩm tôm chế biến sâu hoặc đã nấu chín đã được loại trừ được hoàn toàn nguy cơ dịch bệnh cũng bị đình chỉ là biện pháp quá mức cần thiết, không phù hợp với thông lệ quốc tế và quy định của OIE.

2. Đối với sản phẩm cá tra: Đoàn thanh tra thông báo sẽ gửi dự thảo báo cáo kết quả thanh tra để phía Việt Nam góp ý và danh sách doanh nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu để đình chỉ. Tuy nhiên, đến nay SFDA vẫn chưa gửi các tài liệu này. Việc SFDA đình chỉ NK thủy sẩn của cả Việt Nam khi chưa gửi báo cáo thanh tra, chưa tham vấn cơ quan thẩm quyền Việt Nam là chưa phù hợp với thông lệ quốc tế, không đúng với thông báo của đoàn thanh tra.

3. SFDA đã khẳng định và thực tế chỉ thanh tra chuỗi sản xuất, chế biến xuất khẩu cá tra nhưng đã áp dụng lệnh đình chỉ đối với tất cả thủy sản của Việt Nam bao gồm các các sản phẩm hải sản và thủy sản nuôi khác.

4. Việc thanh tra của SFDA không phải về hệ thống kiểm soát ATTP thủy sản của Việt Nam. Do vậy, căn cứ vào sai lỗi của một số doanh nghiệp để đình chỉ NK thủy sản của cả Việt Nam là không phù hợp với thông lệ quốc tế, hướng dẫn của Ủy ban thực phẩm quốc tế Codex và mục đích thanh tra.

5. Thủy sản của Việt Nam đang được xuất khẩu đến hơn 160 thị trường toàn thế giới, kể cả các nước có yêu cầu cao về an ninh sinh học, an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm nhưng chưa có quốc gia nào đình chỉ NK đối với toàn bộ thủy sản của Việt Nam. Việc SFDA quyết định tạm đình chỉ với nhiều điểm không phù hợp không những ảnh hưởng đến xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Ả-rập Xê-út mà còn ảnh hưởng đến uy tín của thủy sản Việt Nam tại các thị trường khác.

Cũng tại buổi làm việc, Thứ trưởng Vũ Văn Tám đã trực tiếp chuyển tận tay Ngài đại sứ công hàm của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn gửi SFDA phản đối lệnh tạm đình chỉ NK thủy sản của Việt Nam, đề nghị SFDA thu hồi lại lệnh tạm đình chỉ này.

Trao đổi tại buổi làm việc, Ngài Dakhil Al Johani cho biết, ông cũng nhận được thông tin này mà không rõ cơ sở như phía Việt Nam, vì vậy rất chia sẻ với bên Việt Nam về những thủ tục đoàn thanh tra Arap Xeut chưa hoàn thành trước khi đưa ra quyết định đột ngột này. Đại sứ hứa sẽ chuyển tiếp công hàm tới SFDA và nỗ lực làm việc với các cơ quan liên quan phía Arap Xeut với hy vọng vấn đề này không ảnh hưởng đến quan hệ thương mại giữa 2 nước.  

Mới đây,  Ả-rập Xê-út cũng đã tạm đình chỉ NK thủy sản nuôi từ Bangladesh và Myanmar, cá nuôi từ Ấn Độ.