Tháng 9 duy trì kim ngạch trên 1,1 tỷ USD, với tốc độ tăng cao hơn tháng 8. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu thấp hơn nhẹ so với tháng trước. Kết quả này cho thấy ngành vẫn giữ được lượng giao dịch lớn vào giai đoạn cuối năm, nhưng đà tăng chưa đồng đều. Một số ngành hàng tăng khá nhanh, trong khi tôm, sản phẩm chiếm tỷ trọng lớn nhất, chỉ tăng 3,9%.
Tôm tăng chậm, cá tra và hải sản đóng góp rõ hơn
Xuất khẩu tôm tháng 9 ước đạt 467 triệu USD, đưa tổng kim ngạch 9 tháng lên 3,75 tỷ USD, tăng 11%. Với tỷ trọng khoảng 41% tổng xuất khẩu thủy sản, diễn biến của tôm tiếp tục ảnh hưởng lớn đến kết quả toàn ngành. Mức tăng thấp của tháng 9 cũng cho thấy dư địa mở rộng đơn hàng đang chịu sức ép từ cạnh tranh nguồn cung và khả năng hấp thụ của thị trường.
Thông tin được công bố tại Global Shrimp Forum trong tháng 9 cho thấy nhập khẩu tôm Trung Quốc tăng nhanh hơn tiêu thụ, còn nhập khẩu tôm nguyên liệu EU suy giảm và phân hóa giữa các khu vực. Tại Mỹ, lượng bán tôm đông lạnh trong tháng 8 giảm dù doanh thu tăng. Những diễn biến này khiến tăng trưởng xuất khẩu tôm Việt Nam chưa thể được xem là tín hiệu phục hồi đồng loạt của nhu cầu thế giới.
Cá tra có kết quả tích cực hơn trong tháng 9, đạt khoảng 214 triệu USD, tăng 18,6%; lũy kế đạt 1,74 tỷ USD, tăng 10,7%. Nguồn cung một số cá thịt trắng khai thác thắt chặt tạo thêm cơ hội cho cá tra. Tại Nhật Bản, việc Kyokuyo tiếp tục giới thiệu cá tra qua kênh phân phối chuyên nghiệp là tín hiệu đáng chú ý, dù thị trường này còn nhỏ. Lợi thế giá và nguồn cung ổn định đang giúp sản phẩm được quan tâm nhiều hơn.
Cá ngừ đạt khoảng 82 triệu USD trong tháng 9, tăng 13,1%, nâng kim ngạch 9 tháng lên 716 triệu USD, tăng 3,5%. Mức tăng theo tháng khá hơn kết quả lũy kế, nhưng triển vọng còn phụ thuộc điều kiện nhập khẩu tại Mỹ và chứng từ khai thác tại EU. Sức bán cá ngừ đóng hộp tại Mỹ cải thiện là yếu tố hỗ trợ nhu cầu, song chưa thể chuyển ngay thành mức tăng tương ứng của đơn hàng từ Việt Nam.
Các nhóm hải sản khác đóng góp đáng kể: cá các loại đạt 1,741 tỷ USD trong 9 tháng, tăng 12,2%; mực, bạch tuộc đạt 606 triệu USD, tăng 15,4%; cua, ghẹ và giáp xác khác đạt 354 triệu USD, tăng 31,6%. Nhuyễn thể có vỏ vẫn tăng 25,2% lũy kế, đạt 231 triệu USD, nhưng riêng tháng 9 giảm 3,5%, cho thấy đà tăng bắt đầu chững lại.
Trung Quốc–Hồng Kông là thị trường nổi bật nhất, với kim ngạch tháng 9 khoảng 315 triệu USD, tăng 39,9%. Lũy kế đạt 2,3 tỷ USD, tăng 33%, chiếm khoảng một phần tư xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tính từ số liệu hiện có, phần tăng thêm của thị trường này đóng góp khoảng 62% mức tăng kim ngạch toàn ngành so với cùng kỳ.
Dù vậy, sức mua Trung Quốc cần được nhìn cùng nguồn cung nội địa và hàng nhập khẩu cạnh tranh. Việc mở lại khai thác tại Hoàng Hải–Bột Hải từ đầu tháng 9 bổ sung hải sản trong nước, còn một số cơ sở tôm Ecuador được khôi phục quyền xuất khẩu làm tăng lựa chọn cho người mua. Tăng trưởng cao của Việt Nam vì thế có thể đi cùng sức ép về giá.
ASEAN đạt gần 84 triệu USD trong tháng 9, tăng 45,4%; lũy kế đạt 620 triệu USD, tăng 21%. Hàn Quốc cũng tăng 16,4% trong tháng, đưa kết quả 9 tháng lên 652 triệu USD, tăng 6,1%. Cùng với các thị trường khác tăng 17,3% lũy kế, những kết quả này giúp ngành duy trì tăng trưởng khi các thị trường truyền thống gặp khó.
Mỹ giảm 3,4% trong tháng 9, còn 176 triệu USD; tổng 9 tháng đạt 1,43 tỷ USD, chỉ tăng 0,9%. Chi phí thuế bổ sung và yêu cầu MMPA, COA tiếp tục ảnh hưởng giao dịch. Nhu cầu bán lẻ cũng phân hóa: thủy sản đóng hộp tăng lượng bán, trong khi hàng tươi và đông lạnh tăng doanh thu chủ yếu nhờ giá.
EU giảm 12,8% trong tháng 9, đạt 93 triệu USD; lũy kế đạt 843 triệu USD, giảm 3%. Nhật Bản giảm 13,7% trong tháng, khiến tăng trưởng 9 tháng chỉ còn 0,8%, đạt 1,25 tỷ USD. Sự suy giảm đồng thời ở hai thị trường này cho thấy tín hiệu tích cực của cá tra hoặc sản phẩm chế biến chưa đủ kéo tăng trưởng toàn bộ nhóm hàng.
Sau giai đoạn tăng tốc trong quý III, xuất khẩu thủy sản quý IV dự kiến giảm nhịp. Nhiều đơn hàng phục vụ tiêu dùng cuối năm đã được nhập khẩu và giao hàng sớm, nên nhu cầu mua bổ sung khó duy trì mức cao của những tháng vừa qua. Với kết quả 9 tháng ước đạt 9,103 tỷ USD, xuất khẩu cả năm có thể đạt khoảng 12 tỷ USD.
Khó khăn đến từ cả nguồn cung và đầu ra. Tôm, cá tra và cá rô phi đều đối mặt với hạn chế về nguyên liệu, trong khi cạnh tranh thị trường tăng và người mua thận trọng hơn với giá. Hải sản khai thác cũng khó mở rộng sản lượng xuất khẩu do thiếu nguyên liệu phù hợp và các yêu cầu về nguồn gốc. Vì vậy, ngay cả khi một số thị trường còn nhu cầu, khả năng đáp ứng đơn hàng vẫn có thể bị giới hạn.
Trung Quốc–Hồng Kông và ASEAN tiếp tục hỗ trợ xuất khẩu, nhưng khó bù đắp hoàn toàn sự chững lại tại Mỹ, EU và Nhật Bản. Kết quả quý IV nhiều khả năng thấp hơn quý III; xuất khẩu cả năm vẫn có thể vượt năm trước, song mức tăng sẽ thu hẹp đáng kể so với tốc độ hai con số của 9 tháng đầu năm.
|
Xuất khẩu thủy sản tháng 9 và 9 tháng đầu năm 2026 theo sản phẩm chính Đơn vị: triệu USD |
||||
|
Sản phẩm |
Tháng 9/2026 |
So cùng kỳ (%) |
9 tháng 2026 |
So cùng kỳ (%) |
|
Tôm |
467,1 |
+3,9 |
3.745,3 |
+11,0 |
|
Cá tra |
214,3 |
+18,6 |
1.737,0 |
+10,7 |
|
Cá ngừ |
82,1 |
+13,1 |
716,1 |
+3,5 |
|
Cá các loại khác |
215,7 |
+23,2 |
1.740,7 |
+12,2 |
|
Mực, bạch tuộc |
79,3 |
+17,2 |
606,4 |
+15,4 |
|
Cua, ghẹ và giáp xác khác |
49,2 |
+17,6 |
354,0 |
+31,6 |
|
Nhuyễn thể có vỏ |
23,6 |
−3,5 |
231,3 |
+25,2 |
|
Nhuyễn thể khác |
3,2 |
+84,4 |
12,8 |
+71,4 |
|
Tổng cộng |
1.134,5 |
+11,9 |
9.103,5 |
+11,4 |
(vasep.com.vn) Nên ưu tiên thị trường nào, phát triển sản phẩm gì và chuẩn bị nguồn nguyên liệu ra sao? Phát biểu tại phiên khai mạc Vietnam Seafood Summit 2026 ngày 11/11 tại Cần Thơ, Chủ tịch VASEP Đỗ Ngọc Tài đề nghị doanh nghiệp đưa các kịch bản thị trường vào kế hoạch sản xuất, đầu tư giai đoạn 2027–2029 và phối hợp sớm hơn với các đối tác trong chuỗi.
(vasep.com.vn) Anh và Liên minh châu Âu (EU) đã hoàn tất nội dung thỏa thuận về vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (SPS), nhằm dỡ bỏ phần lớn giấy tờ và thủ tục kiểm tra được áp dụng đối với hoạt động thương mại thực phẩm, nông sản và sản phẩm có nguồn gốc động vật sau Brexit. Thỏa thuận được xem là bước quan trọng trong nỗ lực khôi phục quan hệ thương mại giữa hai bên.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Ấn Độ trong tháng 8/2026 đạt 75.615 tấn, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước, nhờ lượng hàng xuất sang Mỹ tăng mạnh. Tuy nhiên, xuất khẩu sang EU tiếp tục sụt giảm, trong khi thị trường Việt Nam cũng ghi nhận mức giảm đáng kể.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu tại Kashmir (Ấn Độ) cho thấy phụ phẩm ruột gà được xử lý bằng phương pháp ủ chua axit có thể thay thế 20% bột cá trong thức ăn cá hồi vân, giúp cá tăng trưởng tốt hơn và sử dụng thức ăn hiệu quả hơn. Kết quả mở ra hướng tận dụng phụ phẩm chế biến gia cầm, giảm phụ thuộc vào bột cá trong sản xuất thức ăn thủy sản.
(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang khối Trung Đông đạt 10 triệu USD, tăng 48% so với cùng kỳ và chiếm 10% tổng xuất khẩu cá rô phi của cả nước. Riêng tháng 9 đạt 3 triệu USD, tăng 203% so với cùng kỳ và chiếm 21% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi trong tháng.
(vasep.com.vn) Nguồn lợi thủy sản tại Mỹ đang có những tín hiệu tích cực khi số lượng đàn cá thuộc diện bị khai thác quá mức giảm xuống mức thấp kỷ lục. Trong khi đó, ngành khai thác thủy sản thương mại và câu cá giải trí đóng góp tổng cộng 321 tỷ USD doanh thu và hỗ trợ 1,7 triệu việc làm trong năm 2024.
(vasep.com.vn) Ngày 26/10/2026, Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) thông qua quyết định gia hạn thêm một năm cơ chế hạn ngạch thuế quan tự chủ (ATQ) đối với một số sản phẩm thủy sản nhập khẩu từ các nước ngoài EU, kéo dài thời hạn áp dụng đến ngày 31/12/2027. Quyết định nhằm duy trì nguồn nguyên liệu cho ngành chế biến thủy sản châu Âu trong khi EU chưa hoàn tất khuôn khổ mới gắn ưu đãi thuế quan với các tiêu chí bền vững.
(vasep.com.vn) Công ty di truyền thủy sản Benchmark Genetics của Na Uy vừa ra mắt BenchTrace, giải pháp xét nghiệm DNA giúp xác định quan hệ huyết thống và phả hệ trong các chương trình chọn giống tôm, góp phần nâng cao độ chính xác và rút ngắn thời gian chọn tạo giống.
(vasep.com.vn) Tỉnh Đồng Tháp xác định phát triển giống cá tra chất lượng cao, ứng dụng công nghệ số và đẩy mạnh chế biến sâu là những ưu tiên nhằm nâng cao hiệu quả và giá trị toàn chuỗi ngành hàng cá tra. Định hướng này được đưa ra tại Hội nghị “Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp – khu vực phía Nam”, ngày 2/11/2026.
(vasep.com.vn) Xã Phú Hòa, tỉnh An Giang đang thúc đẩy mô hình nuôi cá tra theo chuỗi liên kết giữa người nuôi và doanh nghiệp chế biến nhằm chủ động nguồn nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và nâng cao hiệu quả sản xuất. Các vùng nuôi được định hướng phát triển tập trung, gắn với mã số cơ sở nuôi và các chứng nhận chất lượng quốc tế.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn