Tháng 9 duy trì kim ngạch trên 1,1 tỷ USD, với tốc độ tăng cao hơn tháng 8. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu thấp hơn nhẹ so với tháng trước. Kết quả này cho thấy ngành vẫn giữ được lượng giao dịch lớn vào giai đoạn cuối năm, nhưng đà tăng chưa đồng đều. Một số ngành hàng tăng khá nhanh, trong khi tôm, sản phẩm chiếm tỷ trọng lớn nhất, chỉ tăng 3,9%.
Tôm tăng chậm, cá tra và hải sản đóng góp rõ hơn
Xuất khẩu tôm tháng 9 ước đạt 467 triệu USD, đưa tổng kim ngạch 9 tháng lên 3,75 tỷ USD, tăng 11%. Với tỷ trọng khoảng 41% tổng xuất khẩu thủy sản, diễn biến của tôm tiếp tục ảnh hưởng lớn đến kết quả toàn ngành. Mức tăng thấp của tháng 9 cũng cho thấy dư địa mở rộng đơn hàng đang chịu sức ép từ cạnh tranh nguồn cung và khả năng hấp thụ của thị trường.
Thông tin được công bố tại Global Shrimp Forum trong tháng 9 cho thấy nhập khẩu tôm Trung Quốc tăng nhanh hơn tiêu thụ, còn nhập khẩu tôm nguyên liệu EU suy giảm và phân hóa giữa các khu vực. Tại Mỹ, lượng bán tôm đông lạnh trong tháng 8 giảm dù doanh thu tăng. Những diễn biến này khiến tăng trưởng xuất khẩu tôm Việt Nam chưa thể được xem là tín hiệu phục hồi đồng loạt của nhu cầu thế giới.
Cá tra có kết quả tích cực hơn trong tháng 9, đạt khoảng 214 triệu USD, tăng 18,6%; lũy kế đạt 1,74 tỷ USD, tăng 10,7%. Nguồn cung một số cá thịt trắng khai thác thắt chặt tạo thêm cơ hội cho cá tra. Tại Nhật Bản, việc Kyokuyo tiếp tục giới thiệu cá tra qua kênh phân phối chuyên nghiệp là tín hiệu đáng chú ý, dù thị trường này còn nhỏ. Lợi thế giá và nguồn cung ổn định đang giúp sản phẩm được quan tâm nhiều hơn.
Cá ngừ đạt khoảng 82 triệu USD trong tháng 9, tăng 13,1%, nâng kim ngạch 9 tháng lên 716 triệu USD, tăng 3,5%. Mức tăng theo tháng khá hơn kết quả lũy kế, nhưng triển vọng còn phụ thuộc điều kiện nhập khẩu tại Mỹ và chứng từ khai thác tại EU. Sức bán cá ngừ đóng hộp tại Mỹ cải thiện là yếu tố hỗ trợ nhu cầu, song chưa thể chuyển ngay thành mức tăng tương ứng của đơn hàng từ Việt Nam.
Các nhóm hải sản khác đóng góp đáng kể: cá các loại đạt 1,741 tỷ USD trong 9 tháng, tăng 12,2%; mực, bạch tuộc đạt 606 triệu USD, tăng 15,4%; cua, ghẹ và giáp xác khác đạt 354 triệu USD, tăng 31,6%. Nhuyễn thể có vỏ vẫn tăng 25,2% lũy kế, đạt 231 triệu USD, nhưng riêng tháng 9 giảm 3,5%, cho thấy đà tăng bắt đầu chững lại.
Trung Quốc–Hồng Kông là thị trường nổi bật nhất, với kim ngạch tháng 9 khoảng 315 triệu USD, tăng 39,9%. Lũy kế đạt 2,3 tỷ USD, tăng 33%, chiếm khoảng một phần tư xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tính từ số liệu hiện có, phần tăng thêm của thị trường này đóng góp khoảng 62% mức tăng kim ngạch toàn ngành so với cùng kỳ.
Dù vậy, sức mua Trung Quốc cần được nhìn cùng nguồn cung nội địa và hàng nhập khẩu cạnh tranh. Việc mở lại khai thác tại Hoàng Hải–Bột Hải từ đầu tháng 9 bổ sung hải sản trong nước, còn một số cơ sở tôm Ecuador được khôi phục quyền xuất khẩu làm tăng lựa chọn cho người mua. Tăng trưởng cao của Việt Nam vì thế có thể đi cùng sức ép về giá.
ASEAN đạt gần 84 triệu USD trong tháng 9, tăng 45,4%; lũy kế đạt 620 triệu USD, tăng 21%. Hàn Quốc cũng tăng 16,4% trong tháng, đưa kết quả 9 tháng lên 652 triệu USD, tăng 6,1%. Cùng với các thị trường khác tăng 17,3% lũy kế, những kết quả này giúp ngành duy trì tăng trưởng khi các thị trường truyền thống gặp khó.
Mỹ giảm 3,4% trong tháng 9, còn 176 triệu USD; tổng 9 tháng đạt 1,43 tỷ USD, chỉ tăng 0,9%. Chi phí thuế bổ sung và yêu cầu MMPA, COA tiếp tục ảnh hưởng giao dịch. Nhu cầu bán lẻ cũng phân hóa: thủy sản đóng hộp tăng lượng bán, trong khi hàng tươi và đông lạnh tăng doanh thu chủ yếu nhờ giá.
EU giảm 12,8% trong tháng 9, đạt 93 triệu USD; lũy kế đạt 843 triệu USD, giảm 3%. Nhật Bản giảm 13,7% trong tháng, khiến tăng trưởng 9 tháng chỉ còn 0,8%, đạt 1,25 tỷ USD. Sự suy giảm đồng thời ở hai thị trường này cho thấy tín hiệu tích cực của cá tra hoặc sản phẩm chế biến chưa đủ kéo tăng trưởng toàn bộ nhóm hàng.
Sau giai đoạn tăng tốc trong quý III, xuất khẩu thủy sản quý IV dự kiến giảm nhịp. Nhiều đơn hàng phục vụ tiêu dùng cuối năm đã được nhập khẩu và giao hàng sớm, nên nhu cầu mua bổ sung khó duy trì mức cao của những tháng vừa qua. Với kết quả 9 tháng ước đạt 9,103 tỷ USD, xuất khẩu cả năm có thể đạt khoảng 12 tỷ USD.
Khó khăn đến từ cả nguồn cung và đầu ra. Tôm, cá tra và cá rô phi đều đối mặt với hạn chế về nguyên liệu, trong khi cạnh tranh thị trường tăng và người mua thận trọng hơn với giá. Hải sản khai thác cũng khó mở rộng sản lượng xuất khẩu do thiếu nguyên liệu phù hợp và các yêu cầu về nguồn gốc. Vì vậy, ngay cả khi một số thị trường còn nhu cầu, khả năng đáp ứng đơn hàng vẫn có thể bị giới hạn.
Trung Quốc–Hồng Kông và ASEAN tiếp tục hỗ trợ xuất khẩu, nhưng khó bù đắp hoàn toàn sự chững lại tại Mỹ, EU và Nhật Bản. Kết quả quý IV nhiều khả năng thấp hơn quý III; xuất khẩu cả năm vẫn có thể vượt năm trước, song mức tăng sẽ thu hẹp đáng kể so với tốc độ hai con số của 9 tháng đầu năm.
|
Xuất khẩu thủy sản tháng 9 và 9 tháng đầu năm 2026 theo sản phẩm chính Đơn vị: triệu USD |
||||
|
Sản phẩm |
Tháng 9/2026 |
So cùng kỳ (%) |
9 tháng 2026 |
So cùng kỳ (%) |
|
Tôm |
467,1 |
+3,9 |
3.745,3 |
+11,0 |
|
Cá tra |
214,3 |
+18,6 |
1.737,0 |
+10,7 |
|
Cá ngừ |
82,1 |
+13,1 |
716,1 |
+3,5 |
|
Cá các loại khác |
215,7 |
+23,2 |
1.740,7 |
+12,2 |
|
Mực, bạch tuộc |
79,3 |
+17,2 |
606,4 |
+15,4 |
|
Cua, ghẹ và giáp xác khác |
49,2 |
+17,6 |
354,0 |
+31,6 |
|
Nhuyễn thể có vỏ |
23,6 |
−3,5 |
231,3 |
+25,2 |
|
Nhuyễn thể khác |
3,2 |
+84,4 |
12,8 |
+71,4 |
|
Tổng cộng |
1.134,5 |
+11,9 |
9.103,5 |
+11,4 |
(vasep.com.vn) Gần 1,7 tỷ USD là khoảng cách vào năm 2029 giữa kịch bản cơ sở và kịch bản xuất khẩu thủy sản tăng 10% mỗi năm, theo tính toán VASEP sẽ trình bày tại Vietnam Seafood Summit 2026. Khoảng cách ấy đặt ra câu hỏi cho toàn ngành: phần tăng thêm sẽ đến từ thị trường nào, sản phẩm nào và những thay đổi nào trong chuỗi cung ứng?
(vasep.com.vn) Hơn 80% sản lượng khai thác cá minh thái của Nga hiện đạt chứng nhận MSC, phản ánh những cải thiện trong quản lý nghề cá và thực hành khai thác có trách nhiệm. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, trong khuôn khổ Hội chợ Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026.
(vasep.com.vn) Năm 2025, Anh nhập khẩu 1,18 triệu tấn thủy sản, trị giá 4,1 tỷ bảng Anh, trong khi xuất khẩu đạt 483.001 tấn, trị giá khoảng 2 tỷ bảng. Như vậy, khối lượng thủy sản nhập khẩu cao gấp hơn 2,4 lần xuất khẩu, cho thấy Anh tiếp tục phụ thuộc lớn vào nguồn cung nước ngoài để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước.
(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tuyết Đại Tây Dương (cod) của Na Uy sang Trung Quốc giảm 30% so với cùng kỳ, khiến nước này tụt xuống vị trí thứ tư trong danh sách nhà cung cấp cá tuyết cho thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, triển vọng nguồn cung đang có dấu hiệu cải thiện khi hạn ngạch khai thác tại biển Barents năm 2027 lần đầu tăng sau sáu năm.
(vasep.com.vn) Ngày 30/10/2026, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) có Công văn số 222/CV-VASEP gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công Thương, báo cáo tình hình thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Hàn Quốc (VKFTA), đồng thời đề xuất một số kiến nghị phục vụ việc xem xét nâng cấp Hiệp định.
(vasep.com.vn) Hội chợ Thủy sản Quốc tế Trung Quốc lần thứ 29, diễn ra từ ngày 28–30/10/2026 tại Thanh Đảo, ghi nhận nhiều chiến lược mở rộng thị trường của các doanh nghiệp thủy sản quốc tế. Sáu xu hướng đáng chú ý gồm phát triển sản phẩm cao cấp, ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, mở rộng xuất khẩu sang Trung Quốc và điều chỉnh cơ cấu sản phẩm chế biến.
(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Hàn Quốc đạt 262,5 triệu USD, tăng 0,8% so với cùng kỳ. Việt Nam tiếp tục là nguồn cung tôm lớn nhất của Hàn Quốc, nhưng tăng trưởng xuất khẩu còn thấp trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu tăng chậm, cạnh tranh từ các đối thủ gia tăng và cơ chế hạn ngạch thuế quan trong khuôn khổ VKFTA vẫn là trở ngại đối với doanh nghiệp.
(vasep.com.vn) Các doanh nghiệp nhập khẩu Mỹ đang được cảnh báo về những rủi ro pháp lý và tài chính khi giao hàng theo điều kiện DDP (giao hàng đã nộp thuế), trong bối cảnh Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) tăng cường kiểm tra hồ sơ nhập khẩu và việc tuân thủ các quy định thuế quan. Diễn biến này cũng đặt ra yêu cầu đối với các nhà cung cấp nước ngoài, trong đó có doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam, về tính minh bạch và chính xác của hồ sơ thương mại, hải quan.
(vasep.com.vn) Nhật Bản đang tăng cường hỗ trợ phát triển khai thác, nuôi trồng thủy sản bền vững và cải thiện sinh kế cho cộng đồng tại Khu tự trị Bangsamoro ở Mindanao Hồi giáo (BARMM), Philippines, nhằm nâng cao năng suất, bảo đảm an ninh lương thực và tăng khả năng thích ứng của người dân.
(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu tại Đại học Queensland, Australia, phát triển quy trình sử dụng khí sinh học từ chất thải hữu cơ để sản xuất protein đơn bào, mở ra hướng thay thế một phần bột cá trong thức ăn thủy sản.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
