Giải pháp phát triển thủy sản bền vững: Tầm nhìn ESG & Cam kết Net Zero tại Vietfish 2026

Câu chuyện từ vùng biển Cà Mau

Năm giờ sáng, anh Minh – một ngư dân thế hệ thứ ba ở Cà Mau – chuẩn bị ra khơi. Nhưng khác với cha và ông mình, chiếc tàu của anh không còn chạy bằng động cơ diesel cũ kỹ, ngốn nhiên liệu và khói đen mù mịt. Thay vào đó, anh sử dụng động cơ hybrid tiết kiệm nhiên liệu 40%, được tài trợ bởi chương trình ESG của một doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản lớn.

Trên tàu, anh không còn dùng lưới đáy phá hủy san hô, mà chuyển sang lưới chọn lọc – chỉ bắt đúng loài, đúng kích cỡ, để lại không gian cho thế hệ cá tương lai. Mỗi chuyến biển, anh ghi chép tỉ mỉ vào app trên điện thoại: vị trí đánh bắt, khối lượng, loài cá – tất cả được truy xuất minh bạch theo tiêu chuẩn MSC (Marine Stewardship Council).

Khi về bến, sản phẩm của anh được thu mua với giá cao hơn 15-20% so với thị trường thông thường. Bởi vì những con tôm, con cá này không chỉ tươi ngon – chúng còn mang chứng nhận bền vững, được các thị trường khó tính như EU, Mỹ, Nhật săn đón.

Đây không phải là viễn tưởng. Đây là hiện thực của ngành thủy sản Việt Nam 2026. Và câu chuyện này đang được nhân rộng trên khắp vùng biển Việt Nam – từ Quảng Ninh đến Kiên Giang, từ trang trại nuôi tôm đến nhà máy chế biến, từ bao bì đóng gói đến vận chuyển xuất khẩu.

1. Tại sao bền vững không còn là lựa chọn – Mà là bắt buộc?

Áp lực từ thị trường toàn cầu: Trong 5 năm qua, bối cảnh thương mại quốc tế đã thay đổi hoàn toàn. Các thị trường nhập khẩu lớn không còn chỉ hỏi về giá và chất lượng – họ đang đặt câu hỏi khó hơn nhiều:

Liên minh Châu Âu (EU)

• EUDR (EU Deforestation Regulation): Yêu cầu chứng minh sản phẩm không liên quan đến phá rừng
• Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM): Thuế carbon biên giới – sản phẩm phát thải cao sẽ bị đánh thuế nặng
• Due Diligence Directive: Minh bạch toàn bộ chuỗi cung ứng, từ nguồn gốc đến lao động

Hoa Kỳ (US)

• Seafood Import Monitoring Program (SIMP): Giám sát chặt chẽ nguồn gốc thủy sản nhập khẩu
• Magnuson-Stevens Act: Cấm nhập khẩu sản phẩm từ đánh bắt IUU (bất hợp pháp, không báo cáo, không quản lý)
• Corporate ESG Reporting: Các tập đoàn lớn bắt buộc báo cáo ESG, kéo theo yêu cầu với nhà cung cấp

Nhật Bản (JP)

• Green Purchasing Law: Ưu tiên mua sản phẩm thân thiện môi trường
• Plastic Resource Circulation Act: Hạn chế bao bì nhựa dùng một lần

Theo khảo sát của Seafood Source (2025):

• 78% nhà nhập khẩu toàn cầu coi bền vững là tiêu chí hàng đầu khi chọn nhà cung cấp
• 65% người tiêu dùng sẵn sàng trả thêm 10-15% cho sản phẩm có chứng nhận bền vững
• 90% các chuỗi siêu thị lớn (Walmart, Carrefour, AEON) cam kết 100% thủy sản bền vững trước 2030

Nếu không bền vững, bạn sẽ bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.

2. Tiêu chuẩn ESG: Trái tim của chuỗi cung ứng minh bạch

Ngày nay, các nhà nhập khẩu quốc tế không chỉ mua một lô hàng thủy sản, họ mua "câu chuyện" đằng sau lô hàng đó. Khái niệm ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) đang định hình lại toàn bộ cách thức vận hành của ngành thủy sản Việt Nam. Vậy ESG là gì?

• E – Environmental (Bảo vệ Môi trường): Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định chống khai thác IUU (Bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định), bảo vệ đa dạng sinh học đại dương, Giảm phát thải carbon, Quản lý chất thải và nước thải, Sử dụng năng lượng tái tạo…

• S – Social (Trách nhiệm Xã hội): Cam kết mạnh mẽ về quyền lợi người lao động, môi trường làm việc an toàn, công bằng và nói không với lao động cưỡng bức hay lao động trẻ em trong toàn bộ chuỗi giá trị.

• G – Governance (Quản trị): Hệ thống truy xuất nguồn gốc số hóa 100%, cho phép người mua kiểm tra từ tọa độ đánh bắt, ao nuôi đến từng ca sản xuất tại nhà máy, Chống tham nhũng. Minh bạch tài chính, Tuân thủ pháp luật

3. Tiết kiệm nhiên liệu khai thác & Lộ trình tiến tới Net Zero

Trong ngành khai thác thủy sản, nhiên liệu chiếm 30-40% tổng chi phí hoạt động. Với giá dầu biến động mạnh và xu hướng tăng giá carbon, đây là gánh nặng ngày càng lớn đối với ngư dân và doanh nghiệp. Vậy Net Zero là gì? Net Zero = Phát thải ròng bằng 0

Không phải không phát thải, mà là: Tổng phát thải - (Giảm phát thải + Bù trừ carbon) = 0

Để thực hiện lời hứa về một đại dương xanh, ngành khai thác thủy sản Việt Nam đang trải qua một cuộc cách mạng về tối ưu hóa vận hành nhằm cắt giảm triệt để lượng phát thải carbon. Bài toán chi phí và môi trường đã tìm thấy điểm giao thoa thông qua các giải pháp đột phá:

• Công nghệ dò tìm tiên tiến: Ứng dụng sonar và radar hiện đại giúp tàu cá xác định chính xác luồng cá, giảm thiểu thời gian di chuyển không cần thiết trên biển, từ đó tiết kiệm lượng lớn nhiên liệu diesel.
• Tối ưu hóa thiết kế tàu thuyền: Nâng cấp hệ thống máy bạt, thân vỏ tàu để giảm lực cản, tăng hiệu suất động cơ.
• Cam kết Net Zero: Ngành thủy sản đang từng bước đo lường dấu chân carbon (Carbon footprint) trên từng kilogam sản phẩm xuất khẩu, đặt nền móng vững chắc cho mục tiêu phát thải ròng bằng "0" theo cam kết quốc gia.

4. Chuyển đổi kỷ nguyên bao bì xanh (Green Packaging)

Mỗi năm, 8 triệu tấn nhựa đổ ra đại dương. Một sản phẩm sinh thái không thể được bọc trong một lớp bao bì gây hại cho môi trường. Hiểu được "nỗi đau" của các nhà bán lẻ toàn cầu khi phải xử lý rác thải nhựa, các nhà máy chế biến Việt Nam đang tiên phong trong công cuộc chuyển đổi bao bì xanh: Giảm nhựa (Reduce) – Tái chế (Recycle) - Vật liệu mới (Innovation).

Sự thay đổi này không chỉ giúp các đối tác B2B dễ dàng vượt qua các loại thuế nhựa (Plastic Tax) tại châu Âu, mà còn nâng tầm giá trị thương hiệu trong mắt người tiêu dùng cuối.

Lời kết: Đối tác chiến lược cho một tương lai bền vững

Câu chuyện của anh Minh – người ngư dân ở Cà Mau – không phải là ngoại lệ. Đó là tương lai đang diễn ra trên khắp vùng biển Việt Nam. Từ những con tàu tiết kiệm nhiên liệu, đến những trang trại nuôi tôm sinh thái, đến những nhà máy chạy bằng năng lượng mặt trời, đến những hộp đựng làm từ vỏ tôm – ngành thủy sản Việt Nam đang viết lại câu chuyện của mình.

Thủy sản Việt Nam năm 2026 mang đến một thông điệp mạnh mẽ và nhất quán gửi tới cộng đồng quốc tế: “Thủy sản Việt Nam – Ngon cho hôm nay, xanh cho ngày mai.” Nếu không bảo vệ đại dương hôm nay, sẽ không có thủy sản ngày mai.

"Chúng tôi không chỉ bán tôm – chúng tôi bán câu chuyện bền vững. Và câu chuyện đó đáng giá."– Ông Lê Văn Quang, Chủ tịch tập đoàn Minh Phú nhận định.

Đừng bỏ lỡ cơ hội định hình tương lai chuỗi cung ứng của bạn!

Kính mời các nhà nhập khẩu, nhà đầu tư và đối tác quốc tế đến với Vietfish 2026 - là nơi bạn kết nối với những người đang dẫn đầu thay đổi, là nơi bạn tìm thấy giải pháp cho doanh nghiệp của mình. Hãy trực tiếp tham gia các phiên thảo luận chuyên sâu về ESG, gặp gỡ các nhà cung cấp tiên phong và trải nghiệm những giải pháp phát triển bền vững thực tế nhất. Hãy đến. Hãy học. Hãy hành động.

📅 Đăng Ký Tham Dự Vietfish 2026:

Thời gian: 19-21 Tháng 8, 2026 Địa điểm: SECC, TP. Hồ Chí Minh Website: www.vietfish.com.vn