Trong những năm qua, thủy sản đã trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Tuy nhiên, việc quản lý nguồn lợi và khai thác thủy sản vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế, phát triển thiếu bền vững, chưa đáp ứng đầy đủ các quy định pháp lý về quản lý nghề cá.
Do vậy, ngày 23/10/2017 Ủy ban Châu Âu (EC) đã cảnh báo “thẻ vàng” đối với sản phẩm hải sản khai thác của Việt Nam xuất khẩu vào thị trường châu Âu vì chưa tuân thủ đầy đủ các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (Khai thác IUU).
Với nỗ lực, quyết tâm của Chính phủ, các Bộ, ngành và 28 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ven biển, sau hơn 4 năm, công tác chống khai thác IUU đã đạt được những kết quả quan trọng như hệ thống pháp luật về thủy sản từng bước hoàn thiện, tàu cá vi phạm vùng biển các nước đã giảm so với các năm trước…
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại, hạn chế chậm khắc phục. Điển hình như tình hình tàu cá vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài tiếp tục tiếp diễn. Đây là vấn đề lớn, mang tính chất quyết định. Phía EC khẳng định sẽ không gỡ “thẻ vàng” nếu chưa chấm dứt được tình trạng này.
Bên cạnh đó, ngư dân Việt Nam vẫn chưa thực hiện nghiêm việc lắp đặt, vận hành thiết bị giám sát VMS theo quy định. Công tác kiểm soát tàu cá ra vào cảng, lao động trên tàu cá, kiểm soát sản lượng qua cảng để thực hiện đúng quy định về chứng nhận, xác nhận, truy xuất nguồn gốc hải sản khai thác còn chưa chặt chẽ, chưa đảm bảo độ tin cậy.
Ngoài ra, kết quả thực thi pháp luật, xử phạt còn chưa nghiêm, thống nhất giữa các địa phương, chế tài xử phạt còn chưa đủ mạnh so với các nước trong khu vực, chưa đảm bảo tính răn đe…
Theo đó, nếu không giải quyết được hoạt động khai thác IUU, Việt Nam sẽ bị xác định là quốc gia không hợp tác, rất có thể sẽ bị áp dụng biện pháp “thẻ đỏ” và tất cả sản phẩm thủy sản từ khai thác sẽ bị cấm xuất khẩu vào EU. Ngoài ra, EU là thị trường tín chỉ nên các thị trường khác có thể sẽ áp dụng biện pháp tương tự.
Vì vậy, để hoàn thành mục tiêu đến năm 2022 Việt Nam có thể gỡ “thẻ vàng” của EC, ngay từ đầu năm 2021, Bộ NN-PTNT và Tổng cục Thủy sản đã chủ động rà soát, kịp thời bổ sung, hoàn thiện hệ thống các văn bản quy định pháp luật để xây dựng Đề án Phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định đến năm 2025.
Từ khi EC cảnh báo “thẻ vàng”, hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đã bị tác động rõ rệt và liên tục giảm sút qua các năm. Thị trường EU từ vị trí thứ 2 trong top thị trường nhập khẩu hải sản của Việt Nam đã tụt xuống vị trí thứ 5 kể từ năm 2018.
Chi phí xuất khẩu tăng cao, thời gian thông quan kéo dài, 100% lô hàng hải sản có nguồn gốc từ khai thác xuất khẩu sang thị trường EU đều bị giữ lại để kiểm tra gây rất nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp; đồng thời gây ảnh hưởng đến đời sống của ngư dân, đặc biệt là ảnh hưởng đến uy tín của ngành thủy sản Việt Nam.
(vasep.com.vn) Việc sử dụng phụ phẩm gia cầm trong thức ăn cá hồi tại Na Uy đang được thúc đẩy nhằm giảm phụ thuộc vào nguyên liệu biển. Tuy nhiên, giải pháp này vẫn làm dấy lên tranh luận về tính bền vững, an toàn thực phẩm và tác động đến hệ sinh thái.
(vasep.com.vn) Theo số liệu của Eurostat, xuất khẩu cá đông lạnh của Nga sang Liên minh châu Âu (EU) trong tháng 8/2026 giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 1/2016, phản ánh xu hướng suy giảm đáng kể trong thương mại mặt hàng này.
(vasep.com.vn) Thị trường vận tải container quốc tế cuối tháng 10/2026 tiếp tục biến động, với giá cước phân hóa giữa các tuyến, lịch tàu bị cắt giảm và mạng lưới trung chuyển đang được điều chỉnh. Đáng chú ý, từ ngày 4/11, Maersk sẽ áp dụng phụ phí mùa cao điểm 800 USD/container đối với hàng xuất khẩu từ Việt Nam sang Tây Phi, bao gồm container lạnh. Những diễn biến này đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản theo dõi sát chi phí logistics và chủ động bố trí lịch giao hàng.
(vasep.com.vn) Fiji đã phát hiện nhiều tàu cá nghi hoạt động bất hợp pháp và tàu du lịch tắt thiết bị phát tín hiệu nhận dạng trong đợt thử nghiệm công nghệ giám sát hàng hải phối hợp với New Zealand. Theo Bộ trưởng Quốc phòng Fiji, ông Pio Tikoduadua, hoạt động giám sát kéo dài 4 tuần đã phát hiện 137 tàu thuộc diện cần kiểm tra, theo dõi, trong đó có các tàu cá nghi hoạt động không có giấy phép hợp lệ.
(vasep.com.vn) Na Uy và Nga đã đạt thỏa thuận nghề cá năm 2027 tại cuộc đàm phán ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 23/10/2026. Sau nhiều năm hạn ngạch cá tuyết liên tục giảm, thỏa thuận mới đánh dấu lần đầu tiên trong sáu năm hạn ngạch loài cá này tại biển Barents được tăng trở lại.
(vasep.com.vn) Ngành thủy sản Indonesia có tiềm năng củng cố thị trường trong nước và mở rộng xuất khẩu nhờ nhu cầu ngày càng tăng đối với nguyên liệu thủy sản chất lượng cao từ lĩnh vực ẩm thực, khách sạn và nhà hàng. Trong đó, cá rô phi được đánh giá là một mặt hàng có triển vọng phát triển.
(vasep.com.vn) Người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng ưu tiên các sản phẩm thủy sản dễ chế biến, tốt cho sức khỏe và có thương hiệu. Xu hướng này mở ra cơ hội cho doanh nghiệp xuất khẩu nguyên liệu và các nhà chế biến thủy sản nước ngoài, theo chia sẻ của Joe Qiao, Giám đốc điều hành Qingdao Meichu Food, tại Hội nghị Thượng đỉnh Thủy sản Na Uy – Trung Quốc ở Thanh Đảo ngày 27/10/2026, trước thềm Triển lãm Thủy sản và Nghề cá Trung Quốc (CFSE 2026).
(vasep.com.vn) Brazil đang đẩy mạnh chiến lược mở rộng xuất khẩu phi lê cá rô phi đông lạnh nhằm tăng hiện diện trên thị trường quốc tế và khai thác tiềm năng của ngành nuôi cá nước này. Theo CNN Brasil ngày 21/10/2026, dù sản lượng tăng trưởng mạnh, tỷ trọng của Brazil trong thương mại cá rô phi toàn cầu vẫn chưa tương xứng với năng lực sản xuất.
(vasep.com.vn) Mô hình nuôi cá chim vây vàng trong ao lót bạt đang mở ra hướng chuyển đổi sản xuất cho người dân ven biển Đà Nẵng, trong bối cảnh nhiều ao nuôi tôm gặp khó khăn do môi trường suy thoái, dịch bệnh và chi phí đầu tư tăng cao.
(vasep.com.vn) Thị trường vận tải container quốc tế cuối tháng 10/2026 tiếp tục biến động, với giá cước phân hóa giữa các tuyến, lịch tàu bị cắt giảm và mạng lưới trung chuyển đang được điều chỉnh. Đáng chú ý, từ ngày 4/11, Maersk sẽ áp dụng phụ phí mùa cao điểm 800 USD/container đối với hàng xuất khẩu từ Việt Nam sang Tây Phi, bao gồm container lạnh. Những diễn biến này đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản theo dõi sát chi phí logistics và chủ động bố trí lịch giao hàng.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn