Doanh nghiệp oằn mình ứng phó với cước vận tải leo thang

Xuất nhập khẩu 08:24 18/06/2024 Bảo Ngọc
Đơn hàng dần khởi sắc so với thời điểm này năm ngoái, nhưng chưa kịp mừng, thì các doanh nghiệp xuất khẩu lại oằn mình vì giá cước vận tải biển leo thang, thiết lập mặt bằng mới.

Dù đã buộc phải quen với giá cước tăng qua các đợt dịch kéo dài và căng thẳng địa chính trị, nhưng doanh nghiệp vẫn khá sốc. Cùng với sự gia tăng chi phí đầu vào như nhân công, bao bì và chi phí “không tên” khác…, tất cả đang bào mòn những đồng lãi nhỏ nhoi, thậm chí có thể khiến không ít doanh nghiệp lại rơi vào cảnh thua lỗ.

Tình hình căng thẳng tại Biển Đỏ diễn ra từ cuối năm ngoái là một trong những yếu tố chính khiến cước vận tải biển leo lên mặt bằng giá mới, trong khi đây là tuyến vận tải đóng vai trò quan trọng kết nối châu Á với châu Âu và Mỹ. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều hãng tàu phải đổi lịch trình, chấp nhận đi xa hơn để tránh khu vực Biển Đỏ.

Đà tăng giá cước vận tải biển càng lớn khi Mỹ lên kế hoạch áp thuế mạnh lên nhiều loại hàng hóa Trung Quốc từ tháng 8 tới, khiến các nhà xuất khẩu nước này đẩy mạnh xuất hàng trước thời hạn. Cụ thể, giá cước mỗi container 40 feet đi Mỹ hiện lên tới 7.300 USD, trong khi vào tháng 3/2024, mức giá này chỉ khoảng 3.000 USD (tăng hơn 2 lần).

Thậm chí, theo giám đốc một doanh nghiệp xuất khẩu cà phê ở TP.HCM, có thời điểm, giá cước container 40 feet xuất hàng sang Mỹ lên tới 8.000 USD. Với mức cước đó, nếu xuất khẩu, doanh nghiệp cầm chắc lỗ.

Doanh nghiệp thủy sản còn mệt mỏi hơn nhiều do phải chi phí cao hơn, bởi đặc thù xuất khẩu hàng chế biến đông lạnh là phải thuê container lạnh, trong khi việc thuê container lạnh cũng không dễ. Chính ông Nguyễn Hoài Nam, Phó tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cũng khẳng định: “Đặt được container lúc này rất khó. Các hãng tàu lớn đang giảm chuyến, giảm số lượng tàu, nên chi phí logistics bị đẩy lên rất cao”.

Hoạt động xuất khẩu của Việt Nam sang các thị trường lớn, quan trọng của Việt Nam như Mỹ, EU… đều phụ thuộc vào hãng tàu ngoại. Riêng năm 2023, đã có khoảng 150 tỷ USD hàng điện tử, điện thoại, dệt may, nông thủy sản… được xuất sang Mỹ và EU.

Vận tải đường biển vốn phù hợp với hầu hết các loại hàng hóa, nhất là hàng nông - lâm - thủy sản, điện tử… bởi năng lực chuyên chở của vận tải biển không bị hạn chế như các hình thức vận chuyển khác. Cũng bởi vậy, doanh nghiệp xuất khẩu sẽ rất khó tìm được giải pháp thay thế khi giá cước tuyến vận tải biển sang Mỹ, EU biến động.

Trong bối cảnh đó, với các nhà xuất khẩu, việc đa dạng phương thức vận chuyển trong ngắn hạn cũng chỉ được vẽ ra trên giấy, chứ không dễ áp dụng. Lý do là, vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không rất đắt, vận tải hàng hóa bằng đường sắt không phổ biến và không khả thi với các điểm đến xuất khẩu ở châu Âu hay Bắc Mỹ, nên vận tải bằng đường biển dù có tăng giá thì cũng vẫn phải chấp nhận.

Giá cước vận tải biển vẫn chưa có dấu hiệu lắng xuống khi Chỉ số vận tải container Thượng Hải - thước đo giá cước vận chuyển container tăng 12,6%, lên 3.000 điểm vào tuần đầu tháng 6. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 8/2022, chỉ số này vượt mức 3.000 điểm. Dự báo, đà tăng giá này còn tiếp diễn khi ngày càng có nhiều nhà xuất khẩu đặt chỗ xuất hàng sang Mỹ và châu Âu qua đường biển. Nhiều khả năng, cước vận tải không chỉ tăng trên một số tuyến, mà có thể gây hiệu ứng dây chuyền với các tuyến khác.

Khi giá cước vận tải nhiều khả năng còn tăng, khi doanh nghiệp Việt Nam còn phụ thuộc vào yếu tố khách quan, khi xung đột địa chính trị ở Trung Đông chưa dứt và nhiều thị trường giảm tiêu dùng thì giải pháp mà nhiều doanh nghiệp ứng phó là đi hàng cầm chừng, đồng thời cố gắng đàm phán hợp đồng mới với đơn giá nhích lên để bù đắp chi phí.

Ngoài ra, một lối đi nữa là cố gắng tìm kiếm thêm đơn hàng xuất khẩu từ những thị trường gần, ít chịu tác động bởi xung đột địa chính trị như ASEAN, Nhật Bản, Hàn Quốc... để bù đắp số lượng đơn hàng sụt giảm từ thị trường khác. Cùng với nỗ lực tự thân, các doanh nghiệp xuất khẩu cho rằng, các cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường theo dõi, có thể có biện pháp tác động tới chính sách giá và phụ thu ngoài với một số hãng vận tải hàng hải đi châu Âu, Mỹ như Maersk, MSC, CMA, Evergreen, Cosco... Đây cũng chính là nỗ lực nhằm gián tiếp hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam trong tình hình khó khăn hiện nay.

Theo báo Đầu tư

cuoc van tai

TIN MỚI CẬP NHẬT

Thận trọng khi lựa chọn dịch vụ tư vấn, hỗ trợ xuất khẩu vào thị trường Nga

 |  16:00 20/11/2026

VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.

Điểm tin thủy sản thế giới từ ngày 16 đến 20/11/2026

 |  10:28 20/11/2026

(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.

EU thúc đẩy tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ tại Tây Phi

 |  08:32 20/11/2026

(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.

Protein vi khuẩn có thể thay thế 50% bột cá trong thức ăn cá tráp vàng

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.

Xuất khẩu thủy sản Nga sang Trung Quốc tăng hơn 2,5 lần trong 10 năm

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).

Hải quân New Zealand hỗ trợ Quần đảo Cook chống khai thác thủy sản bất hợp pháp

 |  08:42 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.

EFPRA đề xuất mở rộng quy định EU về phụ phẩm chăn nuôi trong thức ăn thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.

Ấn Độ đứng thứ 7 thế giới về xuất khẩu thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.

Bồ Đào Nha giảm mua cá tuyết muối khô của Na Uy

 |  08:40 19/11/2026

(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.

Australia ứng dụng huỳnh quang tia X để theo dõi sự di chuyển của ghẹ xanh

 |  10:55 18/11/2026

(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC