Công nghệ có thể không tự giải quyết được những khủng hoảng của ngành khai thác toàn cầu, nhưng đây có thể được xem là yếu tố xúc tác cho việc chuyển đổi các chính sách và thực hành nghề cá. Theo cách tiếp cận bền vững, đổi mới công nghệ mang đến cơ hội cải thiện thực hành quản lý nghề cá và kinh doanh thủy sản, đồng thời trao quyền cho ngư dân và cung cấp thêm thông tin cho người tiêu dùng, giúp người tiêu dùng có nhiều lựa chọn đối với tiêu dùng thủy sản có trách nhiệm.
Nghề khai thác cá tuyết Alaska là một ví dụ về cách công nghệ mới giúp khai thác thủy sản hiệu quả và bền vững hơn. Nghề này đang thử nghiệm một hệ thống giám sát điện tử, kết hợp với công nghệ thị giác máy tính và máy học (một ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho phép các hệ thống biết được các phản hồi trước đó), để tránh đánh bắt cá bơn Thái Bình Dương, một loài có giá trị cao trong khu vực thường bị bắt cùng khi đánh bắt cá tuyết.
Mặc dù cá tuyết là loài mục tiêu, tuy nhiên ngành thủy sản cũng đã thiết lập giới hạn khai thác cá bơn Thái Bình Dương một cách nghiêm ngặt. Việc vượt quá giới hạn khai thác này có thể dẫn tới việc cấm khai thác cá tuyết. Để giúp ngư dân tuân thủ hạn ngạch khai thác cá bơn Thái Bình Dương, một số tàu đang thử nghiệm các hệ thống giám sát điện tử mới có thể tự động đếm và đo lường kích thước cá bơn và các loài khác khi quyết định loài đó sẽ được khai thác hoặc thả lại biển. Thời gian ước tính có thể được thực hiện một cách nhanh chóng, đồng nghĩa với việc tăng tỷ lệ sống của cá do thời gian cá thiếu oxy ngắn.
Công nghệ cũng có thể giúp người tiêu dùng đưa ra quyết định tốt hơn trong việc hiểu về nguồn gốc thực phẩm và tác động của những lựa chọn đó đối với môi trường và những ngư dân tham gia đánh bắt. Ví dụ, các doanh nghiệp như Bumble Bee Foods có thể cung cấp cho khách hàng thời điểm và địa điểm khai thác cho sản phẩm cá ngừ.
Bumble Bee Foods sử dụng dịch vụ chuỗi khối (Blockchain) của nền tảng đám mây SAP, cho phép người tiêu dùng theo dõi cá ngừ được khai thác ở vùng biển Tây và Trung Thái Bình Dương từ địa điểm khai thác tới bàn ăn.Theo công ty phần mềm SAP của Đức, công nghệ này cung cấp cho các công ty thủy sản khả năng theo dõi các sản phẩm của họ trong suốt chuỗi cung ứng. Người tiêu dùng sau đó có thể quét mã QR bằng điện thoại thông minh để tìm hiểu nguồn gốc cá ngừ và các thực hành có trách nhiệm của ngư dân, từ đó đưa ra quyết định tiêu dùng tốt hơn.
Ở Mexico, một số nhà sản xuất cũng đang cung cấp cho người tiêu dùng nhiều thông tin hơn về sản phẩm. Ở Yucatan (Mexico), ngư dân khai thác cá mú đang thúc đẩy truy xuất nguồn gốc sản phẩm thông qua một nền tảng kỹ thuật số, nền tảng có thể theo dõi tàu khai thác hoạt động qua vệ tinh và cung cấp thông tin về địa điểm và loài khai thác.
Công nghệ cũng cho phép ngư dân đánh bắt quy mô nhỏ cung cấp thông tin không chỉ về nghề cá mà còn đưa ra những thông tin về thị trường, cho phép ngư dân đưa ra những quyết định kinh doanh tốt hơn và thể hiện cam kết đối với bảo tồn đại dương. Ví dụ, đối với ngành thủy sản ở Vịnh California, Mexico, ngư dân và chính quyền có quyền truy cập thông tin hàng ngày về sản lượng khai thác và giá bán thủy sản nhờ sử dụng công nghệ kỹ thuật số. Chương trình Giám sát Hành chính Cộng đồng sử dụng một ứng dụng di động có tên là WebControl Pesca.pro.Thông qua WebControl Pesca, các ngư dân đăng kí giám sát nghề cá có thể theo dõi địa điểm và thời gian khai thác, sản lượng thủy sản khai thác, thông tin khách hàng và giá bán một cách nhanh chóng và chính xác. Các thông tin thu thập được tự động chia sẻ với chính quyền và ngư dân. Nhờ thông tin này, ngư dân có quyền kiểm soát nhiều hơn đối với các hoạt động của họ, giúp ngư dân có thể xác định thông tin như: Giá bán ngày hôm nay có tốt để đi khai thác hoặc đã đến lúc phải dừng hoạt động khai thác do đã đạt mức sản lượng khai thác cho phép hay chưa….
Ngoài WebControl Pesca, ngành hải sản đã cài đặt Hệ thống dữ liệu cá nổi (Pelagic Data Systems) để giám sát tất cả các tàu khai thác của họ. Nhờ thiết bị định vị địa lý này, những ngư dân khai thác hợp pháp có thể thể hiện cam kết đối với việc bảo tồn các loài có nguy cơ tuyệt chủng trong khu vực - như cá heo California và cá Totoaba - và chứng minh rằng ngư dân đang tuân thủ các quy định được xây dựng để bảo vệ các loài đang lâm nguy này.
Việc khai thác sức mạnh của những đổi mới công nghệ theo cách tiếp cận khai thác bền vững sẽ giúp phục hồi đại dương, trao quyền cho ngư dân và cung cấp thông tin tốt hơn cho người tiêu dùng về sản phẩm.
(vasep.com.vn) Trong tháng đầu năm 2026, giá nguyên liệu cá tuyết tại Bắc Âu tăng lên mức kỷ lục, giúp ngư dân khai thác hưởng lợi đáng kể. Tuy nhiên, đà tăng này lại gây áp lực lớn cho các doanh nghiệp chế biến và thu mua cá thịt trắng, khi chi phí đầu vào leo thang nhưng khả năng chuyển hết phần tăng giá sang thị trường tiêu thụ ngày càng hạn chế.
(vasep.com.vn) Liên minh vận hành Gemini Cooperation giữa Maersk và Hapag-Lloyd vừa thông báo tuyến dịch vụ ME11 sẽ quay trở lại hành trình qua Biển Đỏ, theo thông cáo báo chí của Maersk ngày 3/2. Đây là những con tàu có kích thước lớn nhất quay lại kênh đào Suez kể từ tháng 10/2023, thời điểm xung đột Israel – Palestine bùng phát và kéo theo các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào tàu thương mại tại khu vực này.
(vasep.com.vn) Ngày 17/2/2026, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã công bố kết quả cuối cùng đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá (CBPG) tôm nước ấm đông lạnh từ Việt Nam, giai đoạn 01/02/2023 – 31/01/2024.
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Bồ Đào Nha cho thấy protein thủy phân từ phụ phẩm ngành thực phẩm có thể thay thế một phần bột cá trong khẩu phần nuôi cá vược châu Âu (European seabass) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê, đồng thời nâng cao tính bền vững của ngành.
(vasep.com.vn) Super Bowl của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) diễn ra ngày 8/2, cùng với Valentine’s Day vào ngày 14/2, đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ và chuỗi nhà hàng tại Mỹ đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là với mặt hàng thủy sản.
(vasep.com.vn) Việc Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ công bố hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) cuối tháng 1/2026 đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường thủy sản châu Âu. Trong đó, ngành cá ngừ Việt Nam – vốn coi EU là thị trường quan trọng cho các dòng sản phẩm loin và cá ngừ chế biến – có thể đối mặt rủi ro “xói mòn ưu đãi”, khi một đối thủ lớn về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Ấn Độ được mở cánh cửa thuế quan rộng hơn.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fish Physiology and Biochemistry cho thấy bột giun nhiều tơ (polychaete meal) từ loài Hediste diversicolor có thể thay thế tới 50% bột cá trong thức ăn cho cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn