Cơ hội và thách thức cho cá ngừ tại các hiệp định FTA mới

Xuất nhập khẩu 08:59 23/08/2016 711
(vasep.com.vn) Cơ hội và thách thức cho cá ngừ tại các hiệp định thương mại tự do (FTA) mới là một trong các chủ đề tại Hội thảo “Cá ngừ Việt Nam vươn tới tầm cao mới” do Tổng cục Thủy sản (Bộ Nông Nghiệp), Bộ Công Thương và VASEP phối hợp tổ chức ngày 4/8/2016, trong khuôn khổ Hội chợ Vietfish 2016. Chủ đề này được trình bày bởi bà Hồng Vân – đại diện Bộ Công Thương. Bản tin Thương Mại Thủy Sản xin tóm tắt lại những nội dung chính của bài trình bày.

Các hiệp định thương mại tự do của Việt Nam

Năm 2015, Việt Nam đã lập kỷ lục thế giới về số lượng các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) ký kết với các đối tác phương Đông và phương Tây. Chỉ trong năm này, Việt Nam đã ký kết các Hiệp định thương mại tương tự với Liên minh kinh tế Á - Âu (VEAEUFTA), Hàn Quốc (VKFTA) và hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Mới đây nhất, ngày 2/12/2015, Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) đã ký kết tuyên bố kết thúc đàm phán FTA song phương (EVFTA). 

Các FTA này đều là “FTA thế hệ mới” được thể hiện ở sự khác biệt với các FTA truyền thống mà Việt Nam đã tham gia là: phạm vi rộng, nội dung vượt ra ngoài cam kết về thương mại, dịch vụ và một phần đầu tư, nó bao gồm cả các thể chế, pháp lý trong các lĩnh vực môi trường, lao động, doanh nghiệp nhà nước, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ… 

Yếu tố quan trọng nhất của 1 FTA đó chính là cắt giảm hay dỡ bỏ thuế quan theo lộ trình. Và để được hưởng mức ưu đãi thuế quan lí tưởng từ một FTA cách duy nhất là hàng hóa phải đáp ứng được quy tắc xuất xứ theo quy định riêng của mỗi FTA. Cụ thể, các tiêu chí đối với mặt hàng cá ngừ tươi sống, đông lạnh và khô của Việt Nam mã HS03 trong 4 FTA trên đều yêu cầu xuất xứ thuần túy. Còn đối với cá ngừ chế biến đóng hộp mã HS16, theo VKFTA và VEAEUFTA thì ngoài nguồn nguyên liệu từ chương 3 (mã HS03) có thể sử dụng nguyên liệu NK với hàm lượng khu vực ≥40%; theo EVFTA cá ngừ nguyên liệu sử dụng từ chương 3 (mã HS03) và 16 phải có xuất xứ thuần túy; còn theo TPP chuyển đổi mã số HS ở cấp độ chương (CC).

Cam kết thuế quan của các nước đối tác với mặt hàng cá ngừ XK của Việt Nam

CAM KẾT THUẾ QUAN TRONG VKFTA, VN-EAEU VÀ EVFTA

Mã số HS

Hiệp định VKFTA

Hiệp định VN-EAEU

Hiệp định EVFTA

Thuế MFN

Cam kết thuế quan

Thuế MFN

Cam kết thuế quan

Thuế MFN

Cam kết thuế quan

0301 – 0305 (cá ngừ)

- 0301: 10%

- 0302: 20%

- 0303: 10%

- 0304: 0%

- 0305: 0 -20%

0301: Ko giảm thuế, giữ MFN

- 0302 – 0305: giảm thuế lộ trình 3-5 năm hoặc giảm một phần

- 0301 - 0304: 10 %

- 0305: 5 -20%

Toàn bộ về 0%, lộ trình về 0% ngay khi HĐ có hiệu lực hoặc 5 đến 10 năm (2025)

- 0301 - 0303: 16- 22%

- 0304- 0305:  11- 20%

- 0301 - 0303: về 0% ngay khi HĐ có hiệu lực

- 0304 - 0305: lộ trình 3 hoặc 5 năm

1604.14

20%

Đóng hộp (trong đầu hoặc luộc): ko giảm thuế, giữ MFN

- Loại khác: lộ trình 10 năm

15%

Cá ngừ đóng hộp, thăn cá: lộ trình 10 năm (2025 về 0%)

- Loại khác: 0% ngay khi HĐ có hiệu lực

20%

Thăn cá ngừ (phi lê): lộ trình 7 năm

 Đóng hộp và loại khác: HNTQ

Theo EVFTA, các mặt hàng cá ngừ đóng hộp và chế biến khác, trừ thăn cá ngừ sẽ được hưởng ưu đãi thuế quan 0% trong 1 hạn ngạch 11.500 tấn, ngoài hạn ngạch này sẽ phải chịu thuế theo quy chế tối huệ quốc (MFN).

Cơ hội

EU, Mỹ, Nhật Bản, Mexico, Hàn Quốc, Nga… đều là các thị trường XK chính của Việt Nam. Do đó, việc Việt Nam có được FTA với các nước này sẽ là cơ hội để mở rộng thị trường xuất khẩu, tăng khả năng cạnh tranh so với đối thủ chưa có FTA với các đối tác. Việt Nam sẽ thu hút được đầu tư nước ngoài, nâng cao công nghệ sản xuất và chất lượng sản phẩm. Đồng thời, tạo ra động lực mở cửa thị trường, thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp hai bên, có điều kiện tham gia chuỗi cung ứng khu vực nhờ sự dịch chuyển đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia, và cơ hội đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu. Bên cạnh đó, các DN Việt Nam được đảm bảo môi trường kinh doanh và thể chế ổn định, minh bạch hơn.

Thách thức

Cùng với các cơ hội, các DN Việt Nam cũng phải đương đầu với các thách thức như: các điều kiện về hàng rào kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng, quy tắc xuất xứ chặt hơn so với các FTA mà Việt Nam đang tham gia; Có nhiều quy định mới và phức tạp; Chất lượng sản phẩm của Việt Nam so với các nước đối tác FTA kém cạnh tranh hơn; Một số sản phẩm xuất khẩu hạn chế về nguồn cung trong nước, vẫn phải sử dụng nguồn cung nhập khẩu; Cạnh tranh với chính sản phẩm của các nước đối tác FTA tại thị trường nội địa; Doanh nghiệp Việt Nam cần phải đổi mới công nghệ để có thể nhanh chóng tham gia vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu.

Chi tiết nội dung Hội nghị xem tại đây

TIN MỚI CẬP NHẬT

Mỹ công bố kết quả cuối cùng POR21 thuế chống bán phá giá cá tra Việt Nam: Mức thuế tăng mạnh so với sơ bộ

 |  09:45 13/08/2026

(vasep.com.vn) Ngày 12/8/2026, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã công bố kết quả cuối cùng của đợt rà soát hành chính lần thứ 21 (POR21) đối với lệnh thuế chống bán phá giá cá tra – cá basa đông lạnh của Việt Nam, cho giai đoạn rà soát từ ngày 1/8/2023 đến 31/7/2024. Kết quả POR21 được đánh giá là không thuận lợi đối với cá tra Việt Nam, nhất là khi đặt trong bối cảnh chi phí tiếp cận thị trường Hoa Kỳ đang tăng.

Giá cá thịt trắng tại Anh biến động trái chiều

 |  08:46 13/08/2026

(vasep.com.vn) Giá các mặt hàng cá thịt trắng tại ba chợ đầu mối lớn của Anh ghi nhận diễn biến trái chiều trong tuần đầu tháng 8, phản ánh sự khác biệt về nguồn cung và nhu cầu từng loài. Tại chợ Peterhead – cảng cá lớn nhất Vương quốc Anh tính theo sản lượng cập cảng – giá cá tuyết Đại Tây Dương (cod) tăng nhẹ lên 7,38 GBP/kg, trong khi cá tuyết chấm đen (haddock) giảm mạnh xuống còn 3,34 GBP/kg. Đáng chú ý, giá cá hake bật tăng hơn 60%, đạt 5,46 GBP/kg, còn cá pollock không ghi nhận giao dịch trong ngày 3/8.

Ecuador chấp thuận Santa Priscila mua tài sản của Ecuaprotein

 |  08:45 13/08/2026

(vasep.com.vn) Cơ quan Giám sát Cạnh tranh Kinh tế Ecuador (SCE) đã phê duyệt đề xuất của Santa Priscila mua lại một số tài sản của Proteinas del Ecuador (Ecuaprotein) phục vụ sản xuất thủy phân tôm và cá.

Châu Âu đối mặt áp lực cạnh tranh trong ngành thức ăn thủy sản toàn cầu

 |  08:44 13/08/2026

(vasep.com.vn) Từng giữ vai trò dẫn dắt ngành thức ăn thủy sản toàn cầu nhờ nền tảng nghiên cứu, công nghệ và các tiêu chuẩn chất lượng cao, châu Âu hiện đang chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ các nhà sản xuất tại châu Á và Mỹ Latinh. Tuy vậy, khu vực này vẫn được đánh giá là trung tâm đổi mới công nghệ và phát triển bền vững của ngành.

Cách xử lý thuế Section 301 khi CBP tạm giữ hàng hóa

 |  08:43 13/08/2026

(vasep.com.vn) Thuế Section 301 mới của Mỹ khiến hàng nhập khẩu có thể đồng thời chịu thuế 10–12,5% và bị CBP tạm giữ theo UFLPA vì nghi vấn lao động cưỡng bức. Hai cơ chế vận hành độc lập, nên doanh nghiệp có thể đã nộp thuế nhưng hàng vẫn bị từ chối; việc hoàn thuế kéo dài 12–18 tháng. Bài viết đề xuất ba phương án: tái xuất, chuyển vào kho ngoại quan hoặc khu thương mại tự do để hoãn thuế, hoặc nộp thuế rồi khiếu nại. Kiểm tra truy xuất, bảo lãnh và dừng khai báo tự động.

Triển vọng cá rô phi Việt Nam đến năm 2030 

 |  08:37 13/08/2026

(vasep.com.vn) 6 tháng đầu năm 2026 đang cho thấy cá rô phi Việt Nam bước vào một giai đoạn phát triển mới, với tốc độ tăng trưởng xuất khẩu tích cực nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quy mô sản xuất, chất lượng và khả năng cạnh tranh quốc tế. 

Chuyên gia: Tương lai nuôi trồng thủy sản châu Phi phụ thuộc vào giới trẻ, dữ liệu và hợp tác

 |  09:27 12/08/2026

(vasep.com.vn) Theo ông Salifu Eyiojotule Daniel, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành AquaProX Africa (Nigeria), ngành nuôi trồng thủy sản châu Phi đang đứng trước cơ hội phát triển mạnh mẽ nhưng cần chuyển trọng tâm từ mở rộng sản lượng sang xây dựng hệ sinh thái phát triển bền vững.

Thuế Điều 301 của Mỹ tạo sức ép mới lên xuất khẩu Việt Nam

 |  08:56 12/08/2026

(vasep.com.vn) Giá trị thương mại của ngành khai thác cua tại khu vực biển Bering và quần đảo Aleut (Bering Sea and Aleutian Islands) tăng khoảng 37,5% so với năm trước, giúp giảm mức phí thu hồi chi phí quản lý của Chính phủ Mỹ đối với chương trình khai thác cua niên vụ 2026/2027.

Nghiên cứu xác định công thức thức ăn tối ưu cho cá trắng hồ

 |  08:52 12/08/2026

(vasep.com.vn) Nghiên cứu được thực hiện trong 16 tuần ở nhiệt độ nước 8,5°C với 450 con cá trắng hồ, nhằm đánh giá ảnh hưởng của các mức protein, lipid khác nhau và việc bổ sung bột BSF đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn, khả năng tiêu hóa và hệ vi sinh vật đường ruột.

Tôm Ecuador mở rộng nguồn cung: Đâu là lợi thế của tôm Việt?

 |  08:21 12/08/2026

(vasep.com.vn) Tháng 6/2026, Ecuador vượt Ấn Độ để trở thành nguồn cung tôm lớn nhất của Mỹ trong tháng. Mỹ nhập 62,6 triệu pound tôm Ecuador, tăng 58,3% so với cùng kỳ và cao hơn lượng nhập từ Ấn Độ gần 5 triệu pound. Lũy kế sáu tháng đầu năm, lượng tôm Ecuador vào Mỹ đạt 317,7 triệu pound, tăng 27,4%, trong khi tổng nhập khẩu tôm của Mỹ vẫn giảm 5,1%.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC