Câu chuyện ngụ ngôn: Con Cá Lội Ngược Dòng – Câu chuyện ngành thủy sản

Ông Lê Minh Hoan 10:28 02/09/2025 Kim Thu

Dòng sông trong ngày Quốc khánh

Ngày 2/9, bên bến sông quê, lá cờ đỏ sao vàng treo trên cột cờ đầu xóm, soi bóng xuống dòng nước lấp lánh. Một đàn cá tra nhảy tung tóe, làm đám trẻ reo vui. Ông lão ngồi đan lưới mỉm cười: Ngày xưa, cha ông mình bơi qua khúc sông này để đưa tin kháng chiến. Bây giờ, cá trên sông cũng đang báo hiệu mùa nước nổi về, mùa cá đồng no ấm”.

Hình ảnh đàn cá tung tăng như một lời chào Quốc khánh, nhắc ta rằng sông ngòi, thủy sản chính là mạch sống của đồng bằng - của bữa cơm gia đình và cả ngành xuất khẩu tỷ đô.

Ngụ ngôn về con cá lội ngược dòng

Xưa kia, ở một khúc sông, có một con cá nhỏ luôn mơ ước được bơi ra biển lớn. Nhưng dòng sông quanh năm đục ngầu, rác rưởi, nhiều chỗ bị chắn ngang. Đàn cá trong sông thường bảo: Thôi, sống an phận đi, đừng mơ mộng. Cứ bơi quanh quẩn ở đây”.

Nhưng con cá nhỏ vẫn kiên trì lội ngược dòng, vượt ghềnh thác để tìm nơi trong lành sinh sản. Dọc đường, nó gặp những con cá khác, mỗi con góp một điều: cá rô chia chỗ đẻ trứng, cá trê bày cách tránh lưới, cá heo sông chỉ lối ra cửa biển. Cuối cùng, con cá nhỏ trở về khúc sông xưa, đem theo cả đàn con khỏe mạnh. Sông quê dần trong xanh vì người dân đã cùng nhau giữ gìn, không còn xả rác.

Người làng mừng rỡ: Cá về rồi! Sông sống rồi! Chúng ta sống rồi!”.

Hình tượng cho hệ sinh thái ngành thủy sản

Hình ảnh con cá lội ngược dòng chính là hình ảnh của ngành thủy sản Việt Nam hôm nay:

  • Người nuôi trồng như người giữ gìn khúc sông, tạo môi trường nước trong lành cho cá.
  • Doanh nghiệp chế biến như con cá dẫn đường ra biển lớn, đưa sản phẩm đến thị trường thế giới.
  • Nhà khoa học như cá heo sông, chỉ ra con đường bền vững, giảm dịch bệnh, giảm phát thải.
  • Nhà quản lý như người dân dọn rác, mở dòng, khơi thông chính sách để cá bơi thông suốt.
  • Người tiêu dùng và truyền thông như ánh mặt trời chiếu xuống dòng sông, làm thủy sản có thêm sức sống, thêm giá trị.

Chỉ khi cả hệ sinh thái cùng tham gia, con cá mới đủ sức bơi xa, ngành thủy sản mới đủ sức lội ngược dòng” trước biến động thị trường, biến đổi khí hậu và các rào cản thương mại.

Triết lý gợi mở

  • Quả mọc tầm thấp: bắt đầu từ cải thiện ao nuôi, xử lý nước, quản lý thức ăn, những việc dễ nhưng tạo khác biệt lớn.
  • Đừng bao giờ đi ăn một mình: liên kết người nuôi - HTX - doanh nghiệp - nhà khoa học, chia sẻ dữ liệu, tránh cảnh mạnh ai nấy làm, cạnh tranh bằng giá rẻ.
  • Sáng tạo không có đèn đỏ: ứng dụng công nghệ IoT theo dõi chất lượng nước, blockchain truy xuất nguồn gốc, phát triển sản phẩm giá trị gia tăng.
  • Kinh tế trải nghiệm: biến ao cá, trại nuôi, làng nghề thành điểm du lịch trải nghiệm, để trẻ em thành phố được vớt cá, cho cá ăn”, khách quốc tế được hiểu về hành trình cá tra từ sông ra bàn ăn.

Lời nhắn gửi nhân ngày 2/9

Câu chuyện con cá lội ngược dòng là lời nhắn gửi đến những người gắn bó với ngành thủy sản: hãy kiên trì, đoàn kết và bền bỉ như con cá nhỏ. Hãy giữ cho dòng sông” - tức là môi trường, chuỗi giá trị, mối quan hệ thị trường - luôn trong lành. Hãy để ngành thủy sản không chỉ là ngành xuất khẩu, mà là ngành lan tỏa niềm tự hào quốc gia, để mỗi con cá khi ra thế giới đều là “sứ giả” mang thông điệp về một Việt Nam bền vững và nhân văn.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Nguyên Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 29/7/2026

 |  08:56 29/07/2026

(vasep.com.vn) Điểm tin thủy sản thế giới ngày 29/7/2026 ghi nhận các thông tin nổi bật như: thị trường thủy sản toàn cầu ghi nhận nhiều biến động lớn từ chính sách thương mại đến logistics. Trong khi Ecuador đẩy mạnh xuất khẩu nhờ FTA với Canada và mục tiêu tăng trưởng 5%, Mỹ phê chuẩn phân phối 152,2 triệu USD hòa giải vụ giá cá ngừ. Tại Châu Á và Châu Âu, giá cá hồi liên tục dao động do thời tiết bất lợi, kết hợp cùng sức ép từ quy định thuế quan mới tại Mỹ và EU.

Giải pháp hạn chế stress cho tôm trong mùa mưa

 |  06:59 29/07/2026

(vasep.com.vn) Mùa mưa là giai đoạn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với hoạt động nuôi tôm do sự biến động mạnh của môi trường ao nuôi. Những trận mưa lớn có thể làm giảm nhiệt độ, thay đổi độ pH, độ kiềm, độ mặn và ảnh hưởng đến lượng oxy hòa tan, khiến tôm dễ bị sốc, giảm ăn, suy yếu sức đề kháng và gia tăng nguy cơ phát sinh bệnh.

Ngành côn trùng kỳ vọng thay thế bột cá trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung

 |  06:58 29/07/2026

(vasep.com.vn) Ngành sản xuất protein từ côn trùng tại châu Âu đang kỳ vọng trở thành nguồn nguyên liệu thay thế bột cá trong thức ăn thủy sản, khi hiện tượng siêu El Niño có nguy cơ làm suy giảm nguồn lợi hải sản và gây thiếu hụt bột cá trên toàn cầu.

Na Uy dẫn đầu ngành nhuyễn thể Nam Cực

 |  06:57 29/07/2026

(vasep.com.vn) Ngành khai thác nhuyễn thể krill Nam Cực đang chuyển từ mô hình khai thác đơn thuần sang tạo giá trị gia tăng, trong đó Na Uy nổi lên là quốc gia dẫn đầu nhờ đầu tư vào công nghệ chế biến, logistics và nghiên cứu thay vì chỉ mở rộng sản lượng.

Cá ngừ Việt Nam trong cuộc đua chênh lệch về thuế tại Mỹ

 |  06:56 29/07/2026

(vasep.com.vn) Từ ngày 24/7/2026, cá ngừ Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ có khả năng phải chịu thêm thuế 12,5% theo Mục 301, ngoài thuế MFN và các nghĩa vụ hiện hành. Chính sách mới xuất hiện đúng lúc xuất khẩu sang thị trường này vừa có dấu hiệu hồi lại, khiến doanh nghiệp đứng trước bài toán khó: giữ đơn hàng nhưng không thể tiếp tục thu hẹp biên lợi nhuận.

Nga mở rộng năng lực sản xuất surimi sau khi tiếp quản Viciūnai-Rus

 |  05:51 28/07/2026

(vasep.com.vn) Russian Ocean Group đang tăng tốc mở rộng hoạt động trong ngành surimi tại Nga sau khi tiếp quản Vichyunai-Rus – doanh nghiệp trước đây thuộc Tập đoàn Viciūnai (Litva), một trong những nhà sản xuất surimi lớn nhất thế giới.

Người tiêu dùng Mỹ đang định nghĩa lại "giá trị" trong giỏ protein: Cơ hội nào cho thủy sản Việt Nam?

 |  05:50 28/07/2026

(vasep.com.vn) Mùa hè luôn là mùa tiêu thụ thịt lớn nhất tại Mỹ khi các hoạt động BBQ, dã ngoại và tụ họp gia đình diễn ra sôi động. Tuy nhiên, mùa hè năm 2026 lại chứng kiến một xu hướng đáng chú ý: người tiêu dùng Mỹ không còn lựa chọn thực phẩm đơn thuần dựa trên giá rẻ, mà ngày càng cân nhắc kỹ hơn về "giá trị" (value) mà mỗi sản phẩm mang lại. Theo dữ liệu bán lẻ mới nhất của Circana, khái niệm "giá trị" đang được định nghĩa lại, tạo ra những thay đổi đáng kể trong hành vi tiêu dùng protein và mở ra cả cơ hội lẫn thách thức đối với ngành thủy sản Việt Nam.

Trung Quốc: Tôm hùm Mỹ phục hồi, giá cua tuyết Nga tăng mạnh

 |  05:49 28/07/2026

(vasep.com.vn) Giá giáp xác sống nhập khẩu tại chợ đầu mối Thượng Hải tăng đối với một số sản phẩm trong tuần kết thúc ngày 20/7/2026. Tôm hùm Mỹ lấy lại một phần mức giảm của tuần trước, cua tuyết Nga tăng mạnh, trong khi cua hoàng đế Nga tiếp tục duy trì mặt bằng giá ổn định.

Nhật Bản mở thêm dư địa cho cá rô phi Việt Nam làm sushi, sashimi

 |  05:47 28/07/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm 2026, đồng thời xuất hiện tín hiệu mới từ phân khúc sản phẩm chế biến giá trị gia tăng. Đáng chú ý, cá rô phi phi lê của Việt Nam đã được xuất khẩu sang Nhật Bản để phục vụ chế biến sushi và sashimi, mở ra cơ hội nâng cao giá trị cho ngành hàng này tại một trong những thị trường có yêu cầu chất lượng khắt khe nhất thế giới.

VASEP CUP 2026 tri ân các đơn vị tài trợ đồng hành cùng mùa giải đầu tiên

 |  10:10 27/07/2026

(vasep.com.vn) Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa, VASEP CUP 2026 – Giải bóng đá các doanh nghiệp hội viên VASEP sẽ chính thức diễn ra trong hai ngày 16 – 17/8/2026 tại Sân bóng Nguyên Phát, TP. Hồ Chí Minh.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC