Câu chuyện ngụ ngôn: Con Cá Lội Ngược Dòng – Câu chuyện ngành thủy sản

Ông Lê Minh Hoan 10:28 02/09/2025 Kim Thu

Dòng sông trong ngày Quốc khánh

Ngày 2/9, bên bến sông quê, lá cờ đỏ sao vàng treo trên cột cờ đầu xóm, soi bóng xuống dòng nước lấp lánh. Một đàn cá tra nhảy tung tóe, làm đám trẻ reo vui. Ông lão ngồi đan lưới mỉm cười: Ngày xưa, cha ông mình bơi qua khúc sông này để đưa tin kháng chiến. Bây giờ, cá trên sông cũng đang báo hiệu mùa nước nổi về, mùa cá đồng no ấm”.

Hình ảnh đàn cá tung tăng như một lời chào Quốc khánh, nhắc ta rằng sông ngòi, thủy sản chính là mạch sống của đồng bằng - của bữa cơm gia đình và cả ngành xuất khẩu tỷ đô.

Ngụ ngôn về con cá lội ngược dòng

Xưa kia, ở một khúc sông, có một con cá nhỏ luôn mơ ước được bơi ra biển lớn. Nhưng dòng sông quanh năm đục ngầu, rác rưởi, nhiều chỗ bị chắn ngang. Đàn cá trong sông thường bảo: Thôi, sống an phận đi, đừng mơ mộng. Cứ bơi quanh quẩn ở đây”.

Nhưng con cá nhỏ vẫn kiên trì lội ngược dòng, vượt ghềnh thác để tìm nơi trong lành sinh sản. Dọc đường, nó gặp những con cá khác, mỗi con góp một điều: cá rô chia chỗ đẻ trứng, cá trê bày cách tránh lưới, cá heo sông chỉ lối ra cửa biển. Cuối cùng, con cá nhỏ trở về khúc sông xưa, đem theo cả đàn con khỏe mạnh. Sông quê dần trong xanh vì người dân đã cùng nhau giữ gìn, không còn xả rác.

Người làng mừng rỡ: Cá về rồi! Sông sống rồi! Chúng ta sống rồi!”.

Hình tượng cho hệ sinh thái ngành thủy sản

Hình ảnh con cá lội ngược dòng chính là hình ảnh của ngành thủy sản Việt Nam hôm nay:

  • Người nuôi trồng như người giữ gìn khúc sông, tạo môi trường nước trong lành cho cá.
  • Doanh nghiệp chế biến như con cá dẫn đường ra biển lớn, đưa sản phẩm đến thị trường thế giới.
  • Nhà khoa học như cá heo sông, chỉ ra con đường bền vững, giảm dịch bệnh, giảm phát thải.
  • Nhà quản lý như người dân dọn rác, mở dòng, khơi thông chính sách để cá bơi thông suốt.
  • Người tiêu dùng và truyền thông như ánh mặt trời chiếu xuống dòng sông, làm thủy sản có thêm sức sống, thêm giá trị.

Chỉ khi cả hệ sinh thái cùng tham gia, con cá mới đủ sức bơi xa, ngành thủy sản mới đủ sức lội ngược dòng” trước biến động thị trường, biến đổi khí hậu và các rào cản thương mại.

Triết lý gợi mở

  • Quả mọc tầm thấp: bắt đầu từ cải thiện ao nuôi, xử lý nước, quản lý thức ăn, những việc dễ nhưng tạo khác biệt lớn.
  • Đừng bao giờ đi ăn một mình: liên kết người nuôi - HTX - doanh nghiệp - nhà khoa học, chia sẻ dữ liệu, tránh cảnh mạnh ai nấy làm, cạnh tranh bằng giá rẻ.
  • Sáng tạo không có đèn đỏ: ứng dụng công nghệ IoT theo dõi chất lượng nước, blockchain truy xuất nguồn gốc, phát triển sản phẩm giá trị gia tăng.
  • Kinh tế trải nghiệm: biến ao cá, trại nuôi, làng nghề thành điểm du lịch trải nghiệm, để trẻ em thành phố được vớt cá, cho cá ăn”, khách quốc tế được hiểu về hành trình cá tra từ sông ra bàn ăn.

Lời nhắn gửi nhân ngày 2/9

Câu chuyện con cá lội ngược dòng là lời nhắn gửi đến những người gắn bó với ngành thủy sản: hãy kiên trì, đoàn kết và bền bỉ như con cá nhỏ. Hãy giữ cho dòng sông” - tức là môi trường, chuỗi giá trị, mối quan hệ thị trường - luôn trong lành. Hãy để ngành thủy sản không chỉ là ngành xuất khẩu, mà là ngành lan tỏa niềm tự hào quốc gia, để mỗi con cá khi ra thế giới đều là “sứ giả” mang thông điệp về một Việt Nam bền vững và nhân văn.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Nguyên Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan

TIN MỚI CẬP NHẬT

Doanh nghiệp cần được tháo gỡ thực chất để tạo động lực tăng trưởng hai con số

 |  14:34 08/07/2026

(vasep.com.vn) Tại Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp” do Báo Nhân Dân phối hợp với VCCI tổ chức sáng 8/7, nhiều đại biểu cho rằng cải cách thể chế, cắt giảm điều kiện kinh doanh và khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp là điều kiện then chốt để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới. Với ngành thủy sản, ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký VASEP, nhấn mạnh 4 điểm nghẽn cần được tháo gỡ đồng bộ: tín dụng, lao động, chi phí vận tải biển và thủ tục xác nhận nguyên liệu xuất khẩu.

EU và NEAFC siết kiểm soát khai thác cá thu Bắc Đại Tây Dương

 |  08:28 08/07/2026

(vasep.com.vn) Trữ lượng cá thu tại khu vực Đông Bắc Đại Tây Dương đang ở mức bảo tồn nghiêm trọng sau nhiều năm bị khai thác quá mức, đặc biệt liên quan đến hoạt động đánh bắt của Liên bang Nga. Trong năm 2026, Nga được cho là đã đơn phương nâng hạn ngạch lên 22,5% tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC), tương đương 67.548 tấn, gần gấp 5 lần so với tỷ lệ năm 2004.

Andhra Pradesh (Ấn Độ) can thiệp giảm giá thức ăn, hỗ trợ người nuôi tôm

 |  08:27 08/07/2026

(vasep.com.vn) Chính quyền bang Andhra Pradesh (Ấn Độ) đã can thiệp nhằm giải quyết tình trạng giá thức ăn thủy sản tăng cao, thông qua một thỏa thuận giữa nông dân nuôi trồng thủy sản và các doanh nghiệp sản xuất thức ăn. Động thái này được thực hiện sau cuộc họp cấp cao do Thủ hiến N. Chandrababu Naidu chủ trì tại Ban Thư ký bang với sự tham gia của đại diện nông dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

Nuôi trồng thủy sản toàn cầu lần đầu vượt mốc 100 triệu tấn

 |  08:26 08/07/2026

(vasep.com.vn) Nuôi trồng thủy sản tiếp tục khẳng định vai trò động lực tăng trưởng của ngành thủy sản thế giới khi sản lượng thủy sản nuôi lần đầu tiên vượt mốc 100 triệu tấn trong năm 2024. Đây là thông tin nổi bật trong báo cáo Tình hình nghề cá và nuôi trồng thủy sản thế giới 2026 (SOFIA 2026) do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) công bố.

Cá ngừ Việt Nam giữ nhịp ở Thụy Điển, nhưng thị trường đang khó đoán hơn

 |  08:22 08/07/2026

(vasep.com.vn) Sau mức tăng khá mạnh trong năm 2025 (t, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Thụy Điển tiếp tục nhích lên trong 5 tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn bằng phẳng. Đơn hàng lên xuống khá mạnh theo từng tháng, cho thấy thị trường này vẫn đang mua hàng theo nhịp thận trọng, gắn với nhu cầu thực và chu kỳ nhập hàng của các nhà phân phối Bắc Âu hơn là một xu hướng tăng đều.

Mỹ – Ấn Độ chưa hoàn tất thỏa thuận thương mại

 |  08:25 07/07/2026

(vasep.com.vn) Dù đã công bố lộ trình từ tháng 2/2025 hướng tới một hiệp định thương mại song phương toàn diện, Mỹ và Ấn Độ đến nay vẫn chưa thể hoàn tất các thỏa thuận đã đề ra.

Thị trường bột cá và dầu cá toàn cầu chịu áp lực nguồn cung

 |  08:24 07/07/2026

(vasep.com.vn) Thị trường bột cá và dầu cá toàn cầu đang bước vào giai đoạn căng thẳng về nguồn cung vào cuối tháng 6/2026, khi các yếu tố sinh học tại nguồn khai thác và sự thận trọng trong thương mại tại châu Á cùng lúc siết chặt dòng chảy hàng hóa.

Cần Thơ siết chặt quản lý kỹ thuật nuôi cá rô phi

 |  08:24 07/07/2026

(vasep.com.vn) Trước những yêu cầu kỹ thuật ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu, đặc biệt là Brazil, thành phố Cần Thơ đang chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý và kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng, an toàn sinh học và khả năng truy xuất nguồn gốc đối với cá rô phi.

Xuất khẩu ngao duy trì tăng trưởng, đối mặt áp lực từ chi phí và nguồn nguyên liệu

 |  08:23 07/07/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu ngao của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trong những tháng đầu năm 2026, dù thị trường đang có dấu hiệu thận trọng hơn. Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu ngao trong 4 tháng đầu năm đạt hơn 38 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm 2025.

Trung Quốc tăng nhập khẩu tôm: Cơ hội mở rộng nhưng cuộc đua ngày càng khốc liệt

 |  08:22 07/07/2026

(vasep.com.vn) Nhập khẩu tôm của Trung Quốc trong 5 tháng đầu năm 2026 tiếp tục vượt xa cùng kỳ 2025, cho thấy nhu cầu tại thị trường tiêu thụ thủy sản lớn nhất thế giới vẫn duy trì tích cực. Tuy nhiên, phía sau con số tăng trưởng là bức tranh cạnh tranh ngày càng rõ nét: Ecuador áp đảo phân khúc tôm chân trắng giá cạnh tranh, Ấn Độ giữ vị trí nhà cung cấp lớn thứ hai, trong khi Việt Nam nổi bật ở nhóm tôm hùm nhưng vẫn cần củng cố lợi thế bằng chất lượng, truy xuất và khả năng đáp ứng ổn định.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC