Câu chuyện ngụ ngôn: Con Cá Lội Ngược Dòng – Câu chuyện ngành thủy sản

Ông Lê Minh Hoan 10:28 02/09/2025 Kim Thu

Dòng sông trong ngày Quốc khánh

Ngày 2/9, bên bến sông quê, lá cờ đỏ sao vàng treo trên cột cờ đầu xóm, soi bóng xuống dòng nước lấp lánh. Một đàn cá tra nhảy tung tóe, làm đám trẻ reo vui. Ông lão ngồi đan lưới mỉm cười: Ngày xưa, cha ông mình bơi qua khúc sông này để đưa tin kháng chiến. Bây giờ, cá trên sông cũng đang báo hiệu mùa nước nổi về, mùa cá đồng no ấm”.

Hình ảnh đàn cá tung tăng như một lời chào Quốc khánh, nhắc ta rằng sông ngòi, thủy sản chính là mạch sống của đồng bằng - của bữa cơm gia đình và cả ngành xuất khẩu tỷ đô.

Ngụ ngôn về con cá lội ngược dòng

Xưa kia, ở một khúc sông, có một con cá nhỏ luôn mơ ước được bơi ra biển lớn. Nhưng dòng sông quanh năm đục ngầu, rác rưởi, nhiều chỗ bị chắn ngang. Đàn cá trong sông thường bảo: Thôi, sống an phận đi, đừng mơ mộng. Cứ bơi quanh quẩn ở đây”.

Nhưng con cá nhỏ vẫn kiên trì lội ngược dòng, vượt ghềnh thác để tìm nơi trong lành sinh sản. Dọc đường, nó gặp những con cá khác, mỗi con góp một điều: cá rô chia chỗ đẻ trứng, cá trê bày cách tránh lưới, cá heo sông chỉ lối ra cửa biển. Cuối cùng, con cá nhỏ trở về khúc sông xưa, đem theo cả đàn con khỏe mạnh. Sông quê dần trong xanh vì người dân đã cùng nhau giữ gìn, không còn xả rác.

Người làng mừng rỡ: Cá về rồi! Sông sống rồi! Chúng ta sống rồi!”.

Hình tượng cho hệ sinh thái ngành thủy sản

Hình ảnh con cá lội ngược dòng chính là hình ảnh của ngành thủy sản Việt Nam hôm nay:

  • Người nuôi trồng như người giữ gìn khúc sông, tạo môi trường nước trong lành cho cá.
  • Doanh nghiệp chế biến như con cá dẫn đường ra biển lớn, đưa sản phẩm đến thị trường thế giới.
  • Nhà khoa học như cá heo sông, chỉ ra con đường bền vững, giảm dịch bệnh, giảm phát thải.
  • Nhà quản lý như người dân dọn rác, mở dòng, khơi thông chính sách để cá bơi thông suốt.
  • Người tiêu dùng và truyền thông như ánh mặt trời chiếu xuống dòng sông, làm thủy sản có thêm sức sống, thêm giá trị.

Chỉ khi cả hệ sinh thái cùng tham gia, con cá mới đủ sức bơi xa, ngành thủy sản mới đủ sức lội ngược dòng” trước biến động thị trường, biến đổi khí hậu và các rào cản thương mại.

Triết lý gợi mở

  • Quả mọc tầm thấp: bắt đầu từ cải thiện ao nuôi, xử lý nước, quản lý thức ăn, những việc dễ nhưng tạo khác biệt lớn.
  • Đừng bao giờ đi ăn một mình: liên kết người nuôi - HTX - doanh nghiệp - nhà khoa học, chia sẻ dữ liệu, tránh cảnh mạnh ai nấy làm, cạnh tranh bằng giá rẻ.
  • Sáng tạo không có đèn đỏ: ứng dụng công nghệ IoT theo dõi chất lượng nước, blockchain truy xuất nguồn gốc, phát triển sản phẩm giá trị gia tăng.
  • Kinh tế trải nghiệm: biến ao cá, trại nuôi, làng nghề thành điểm du lịch trải nghiệm, để trẻ em thành phố được vớt cá, cho cá ăn”, khách quốc tế được hiểu về hành trình cá tra từ sông ra bàn ăn.

Lời nhắn gửi nhân ngày 2/9

Câu chuyện con cá lội ngược dòng là lời nhắn gửi đến những người gắn bó với ngành thủy sản: hãy kiên trì, đoàn kết và bền bỉ như con cá nhỏ. Hãy giữ cho dòng sông” - tức là môi trường, chuỗi giá trị, mối quan hệ thị trường - luôn trong lành. Hãy để ngành thủy sản không chỉ là ngành xuất khẩu, mà là ngành lan tỏa niềm tự hào quốc gia, để mỗi con cá khi ra thế giới đều là “sứ giả” mang thông điệp về một Việt Nam bền vững và nhân văn.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Nguyên Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 18/8/2026

 |  10:34 18/08/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu tiếp tục có nhiều diễn biến đáng chú ý trong ngày 17–18/8, với những tín hiệu trái chiều tại các thị trường lớn. Trung Quốc khôi phục quyền xuất khẩu cho 8 nhà máy tôm Ecuador, trong khi giá tôm Ecuador tại thị trường này vẫn giảm, tạo thêm áp lực cạnh tranh đối với nguồn cung Việt Nam. Tại Mỹ, tồn kho tôm cuối tháng 7 vẫn ở mức cao dù giảm so với cùng kỳ, trong bối cảnh nhập khẩu thủy sản có xu hướng chững lại. Bên cạnh đó, các động thái về hạn ngạch cá ngừ, giá cá hồi, thương mại cua Nga–Trung Quốc và các quy định an toàn thực phẩm tiếp tục tác động đến triển vọng cung cầu và thương mại thủy sản trong thời gian tới.

Nhập khẩu tôm hùm Mỹ giảm trong tháng 6 do nguồn cung từ Canada thu hẹp

 |  08:02 18/08/2026

(vasep.com.vn) Nhập khẩu tôm hùm của Mỹ trong nửa đầu năm 2026 đạt khoảng 58,5 triệu pound, giảm 7% so với 62,9 triệu pound cùng kỳ năm 2025. Theo phân tích của SeafoodNews, tháng 6 là thời điểm suy giảm mạnh nhất, với sản lượng nhập khẩu giảm 18,3% so với cùng kỳ, chủ yếu do nguồn hàng từ Canada thu hẹp và nhu cầu đối với tôm hùm đuôi nước ấm tiếp tục yếu theo mùa. 

Tôm Ecuador tiếp tục chịu thuế 10% khi xuất khẩu sang Mỹ

 |  07:59 18/08/2026

(vasep.com.vn) Ngành xuất khẩu tôm thẻ chân trắng (Penaeus vannamei) của Ecuador tiếp tục chịu mức phụ thu 10% khi vào thị trường Mỹ, sau khi Washington thay đổi cơ sở pháp lý áp dụng thuế. Theo Phòng Nuôi trồng Thủy sản Quốc gia Ecuador (CNA), động thái này không làm tăng thêm gánh nặng thuế đối với doanh nghiệp mà chỉ thay thế cơ chế pháp lý trước đó.

Công nghệ surimi giúp giảm lãng phí thủy sản

 |  07:57 18/08/2026

(vasep.com.vn) Surimi – nguyên liệu phổ biến để sản xuất thanh cua giả và nhiều sản phẩm thủy sản chế biến – đang tiếp tục được nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nguyên liệu và giảm lãng phí. Phòng thí nghiệm thủy sản của Đại học bang Oregon (OSU) tại Astoria, Mỹ, đã có hơn 20 năm nghiên cứu về công nghệ này, tạo ảnh hưởng tới hoạt động nghiên cứu surimi tại nhiều quốc gia như Thái Lan, Pháp và Hàn Quốc.

Xuất khẩu cá tra 7 tháng đầu năm 2026 giữ được đà tăng nhưng áp lực từ Mỹ gia tăng

 |  07:54 18/08/2026

(vasep.com.vn) Trong 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tra Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, với tổng kim ngạch đạt 1,3 tỷ USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 7, xuất khẩu đạt 203 triệu USD, tăng 4%, cho thấy nhu cầu thị trường vẫn được duy trì dù tốc độ tăng trưởng có phần chậm lại so với những tháng trước.

Thông cáo báo chí: Vietfish 2026 chính thức trở lại với quy mô kỷ lục, thúc đẩy ‘chuyển đổi xanh’ hướng tới mục tiêu 12 tỷ USD

 |  08:32 17/08/2026

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) chính thức công bố Triển lãm Quốc tế Thủy sản Việt Nam (Vietfish 2026) sẽ diễn ra từ ngày 19/08 đến ngày 21/08/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP. Hồ Chí Minh.

Indonesia lần đầu xuất khẩu cá trê ướp sang Đài Loan 

 |  08:27 17/08/2026

(vasep.com.vn) Indonesia lần đầu tiên xuất khẩu 10,5 tấn cá trê ướp sang Đài Loan, với tổng trị giá khoảng 400 triệu rupiah (25.000 USD), mở thêm cơ hội cho các sản phẩm thủy sản chế biến của nước này tại thị trường quốc tế. 

Canada hỗ trợ ngư dân nghỉ khai thác hàu do dịch bệnh

 |  08:26 17/08/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Canada vừa công bố chương trình tự nguyện mua lại giấy phép khai thác hàu nhằm hỗ trợ các ngư dân tại vùng bờ biển Đại Tây Dương chịu thiệt hại nặng nề do dịch bệnh trên quần thể hàu.

Việt Úc: Sẵn sàng cho AquaTech, 2030 trở thành Tập đoàn Công nghệ Thủy sản

 |  17:53 15/08/2026

Trong bối cảnh ngành tôm Việt Nam đứng trước yêu cầu nâng cao chất lượng con giống, chủ động nguồn tôm bố mẹ và giảm chi phí sản xuất, khoa học công nghệ và năng lực chọn giống ngày càng giữ vai trò quan trọng. Sau 25 năm phát triển, Tập đoàn Việt Úc công bố chiến lược chuyển đổi từ Aquafarm sang Tập đoàn Công nghệ Thủy sản (AquaTech), khi doanh nghiệp đã hội đủ các điều kiện quan trọng để chuyển mình.

EU thận trọng trước những đe dọa thương mại mới từ Mỹ

 |  09:24 15/08/2026

(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) đang lựa chọn cách tiếp cận kiềm chế hơn trước căng thẳng thương mại leo thang với Mỹ. Theo Politico, EU muốn tránh đối đầu công khai với Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời kéo dài thời gian để xử lý các đe dọa thuế quan mới thông qua các kênh kỹ thuật và pháp lý.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC