Câu chuyện ngụ ngôn: Con Cá Lội Ngược Dòng – Câu chuyện ngành thủy sản

Ông Lê Minh Hoan 10:28 02/09/2025 Kim Thu

Dòng sông trong ngày Quốc khánh

Ngày 2/9, bên bến sông quê, lá cờ đỏ sao vàng treo trên cột cờ đầu xóm, soi bóng xuống dòng nước lấp lánh. Một đàn cá tra nhảy tung tóe, làm đám trẻ reo vui. Ông lão ngồi đan lưới mỉm cười: Ngày xưa, cha ông mình bơi qua khúc sông này để đưa tin kháng chiến. Bây giờ, cá trên sông cũng đang báo hiệu mùa nước nổi về, mùa cá đồng no ấm”.

Hình ảnh đàn cá tung tăng như một lời chào Quốc khánh, nhắc ta rằng sông ngòi, thủy sản chính là mạch sống của đồng bằng - của bữa cơm gia đình và cả ngành xuất khẩu tỷ đô.

Ngụ ngôn về con cá lội ngược dòng

Xưa kia, ở một khúc sông, có một con cá nhỏ luôn mơ ước được bơi ra biển lớn. Nhưng dòng sông quanh năm đục ngầu, rác rưởi, nhiều chỗ bị chắn ngang. Đàn cá trong sông thường bảo: Thôi, sống an phận đi, đừng mơ mộng. Cứ bơi quanh quẩn ở đây”.

Nhưng con cá nhỏ vẫn kiên trì lội ngược dòng, vượt ghềnh thác để tìm nơi trong lành sinh sản. Dọc đường, nó gặp những con cá khác, mỗi con góp một điều: cá rô chia chỗ đẻ trứng, cá trê bày cách tránh lưới, cá heo sông chỉ lối ra cửa biển. Cuối cùng, con cá nhỏ trở về khúc sông xưa, đem theo cả đàn con khỏe mạnh. Sông quê dần trong xanh vì người dân đã cùng nhau giữ gìn, không còn xả rác.

Người làng mừng rỡ: Cá về rồi! Sông sống rồi! Chúng ta sống rồi!”.

Hình tượng cho hệ sinh thái ngành thủy sản

Hình ảnh con cá lội ngược dòng chính là hình ảnh của ngành thủy sản Việt Nam hôm nay:

  • Người nuôi trồng như người giữ gìn khúc sông, tạo môi trường nước trong lành cho cá.
  • Doanh nghiệp chế biến như con cá dẫn đường ra biển lớn, đưa sản phẩm đến thị trường thế giới.
  • Nhà khoa học như cá heo sông, chỉ ra con đường bền vững, giảm dịch bệnh, giảm phát thải.
  • Nhà quản lý như người dân dọn rác, mở dòng, khơi thông chính sách để cá bơi thông suốt.
  • Người tiêu dùng và truyền thông như ánh mặt trời chiếu xuống dòng sông, làm thủy sản có thêm sức sống, thêm giá trị.

Chỉ khi cả hệ sinh thái cùng tham gia, con cá mới đủ sức bơi xa, ngành thủy sản mới đủ sức lội ngược dòng” trước biến động thị trường, biến đổi khí hậu và các rào cản thương mại.

Triết lý gợi mở

  • Quả mọc tầm thấp: bắt đầu từ cải thiện ao nuôi, xử lý nước, quản lý thức ăn, những việc dễ nhưng tạo khác biệt lớn.
  • Đừng bao giờ đi ăn một mình: liên kết người nuôi - HTX - doanh nghiệp - nhà khoa học, chia sẻ dữ liệu, tránh cảnh mạnh ai nấy làm, cạnh tranh bằng giá rẻ.
  • Sáng tạo không có đèn đỏ: ứng dụng công nghệ IoT theo dõi chất lượng nước, blockchain truy xuất nguồn gốc, phát triển sản phẩm giá trị gia tăng.
  • Kinh tế trải nghiệm: biến ao cá, trại nuôi, làng nghề thành điểm du lịch trải nghiệm, để trẻ em thành phố được vớt cá, cho cá ăn”, khách quốc tế được hiểu về hành trình cá tra từ sông ra bàn ăn.

Lời nhắn gửi nhân ngày 2/9

Câu chuyện con cá lội ngược dòng là lời nhắn gửi đến những người gắn bó với ngành thủy sản: hãy kiên trì, đoàn kết và bền bỉ như con cá nhỏ. Hãy giữ cho dòng sông” - tức là môi trường, chuỗi giá trị, mối quan hệ thị trường - luôn trong lành. Hãy để ngành thủy sản không chỉ là ngành xuất khẩu, mà là ngành lan tỏa niềm tự hào quốc gia, để mỗi con cá khi ra thế giới đều là “sứ giả” mang thông điệp về một Việt Nam bền vững và nhân văn.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Nguyên Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan

TIN MỚI CẬP NHẬT

Gen Z – Thế hệ tiêu dùng mới và xu hướng tiêu dùng thông minh

 |  08:30 17/06/2026

Thị trường bán lẻ thực phẩm nội địa đang chứng kiến một cuộc chuyển giao thế hệ mạnh mẽ. Những người tiêu dùng trẻ không chỉ mang theo một túi tiền, mà còn mang theo một hệ giá trị hoàn toàn khác biệt: họ đề cao trải nghiệm, khắt khe với an toàn thực phẩm (Food Safety) và tôn thờ sự tiện lợi. Đối với ngành thủy sản, đây không còn là câu chuyện bán nguyên liệu tươi sống, mà là cuộc đua chinh phục phong cách sống.

Cá ngừ Việt Nam trước cuộc đua mới tại thị trường Anh

 |  08:28 17/06/2026

(vasep.com.vn) Thị trường Anh vừa bước vào một giai đoạn cạnh tranh khác hẳn. Khi Chính phủ Anh tạm dừng thuế nhập khẩu với toàn bộ sản phẩm cá ngừ đến hết năm 2028, lợi thế sẽ không còn nằm nhiều ở ưu đãi thuế mà chuyển sang năng lực cạnh tranh thực sự: giá, nguồn cung, độ ổn định và khả năng bám chuỗi bán lẻ. Với cá ngừ Việt Nam, đây không chỉ là thêm cơ hội vào thị trường Anh, mà là một cuộc sàng lọc mới.

Mỹ dỡ bỏ hệ thống quan trắc đại dương sâu, làm dấy lên lo ngại về khoảng trống dữ liệu khoa học

 |  08:26 17/06/2026

(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tháo dỡ Hệ thống Quan trắc Đại dương (Ocean Observatories Initiative – OOI), mạng lưới giám sát dưới biển được thiết lập cách đây hơn một thập kỷ nhằm thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu khí hậu, dự báo bão và đánh giá sức khỏe nguồn lợi thủy sản.

USDA chi hơn 848.000 USD mua cá da trơn phục vụ các chương trình thực phẩm

 |  08:24 17/06/2026

(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa trao hợp đồng trị giá 848.160 USD cho Consolidated Catfish Producers, doanh nghiệp nuôi và chế biến cá da trơn có trụ sở tại bang Mississippi, nhằm cung cấp sản phẩm cho các chương trình thực phẩm trong nước.

Chính quyền Trump tiếp tục trì hoãn tiến trình hoàn thuế quan IEEPA

 |  08:23 17/06/2026

(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục có các động thái pháp lý nhằm trì hoãn quá trình hoàn trả các khoản thuế quan được áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết các mức thuế này là trái pháp luật.

Cước biển leo thang, xuất khẩu thủy sản đối mặt áp lực giao hàng và chi phí

 |  09:39 16/06/2026

(vasep.com.vn) Thị trường vận tải biển quốc tế từ đầu tháng 5/2026 đến nay ghi nhận đợt tăng cước mạnh trên nhiều tuyến chính, đặc biệt là các tuyến đi Bắc Mỹ và châu Âu. Đối với doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu, đây là diễn biến đáng chú ý vì chi phí logistics vốn đã chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành, trong khi nhiều đơn hàng đang chịu áp lực về giá bán, thời gian giao hàng và yêu cầu bảo quản lạnh nghiêm ngặt.

Thị trường cá rô phi toàn cầu ổn định trở lại, kỳ vọng phục hồi trong nửa cuối năm

 |  08:36 16/06/2026

(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi toàn cầu trong tuần 23/2026 (1–7/6) ghi nhận xu hướng ổn định giá sau giai đoạn biến động kéo dài, khi các trung tâm sản xuất lớn bắt đầu điều chỉnh lại chiến lược nuôi và xuất khẩu theo tín hiệu cung – cầu mới.

Lệnh cấm nhập khẩu ghẹ của Mỹ khiến ngành thủy sản Philippines lao đao

 |  08:34 16/06/2026

(vasep.com.vn) Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Phil-Union Frozen Foods Inc. (Puffi) đã cắt giảm hơn 200 lao động do đơn vị cung ứng nhân lực sau khi Mỹ hạn chế nhập khẩu ghẹ xanh của Philippines. Lệnh hạn chế này xuất phát từ việc thiếu hồ sơ chứng minh các biện pháp bảo vệ động vật có vú biển. Các bên liên quan trong ngành hiện đang kêu gọi các cơ quan chính phủ khẩn trương xử lý những vấn đề mà cơ quan quản lý của Mỹ nêu ra, nhằm bảo vệ sinh kế của hàng nghìn lao động địa phương.

Nguồn cung thắt chặt, thị trường bột cá toàn cầu đối mặt áp lực tăng giá

 |  08:33 16/06/2026

(vasep.com.vn) Thị trường bột cá thế giới đang đứng trước nhiều thách thức khi nguồn cung nguyên liệu tại các quốc gia sản xuất chủ lực suy giảm trong khi nhu cầu từ ngành nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi vẫn duy trì ở mức cao.

Algeria tăng mạnh nhập công nghệ nuôi cá RAS từ Trung Quốc

 |  08:32 16/06/2026

(vasep.com.vn) Nhu cầu công nghệ nuôi trồng thủy sản trên bờ (RAS) từ Trung Quốc đang tăng nhanh tại Algeria, khi quốc gia Bắc Phi này đẩy mạnh phát triển nuôi cá nội địa, đặc biệt là cá rô phi, theo một nhà cung cấp thiết bị tại Quảng Châu.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC