Câu chuyện ngụ ngôn: Con Cá Lội Ngược Dòng – Câu chuyện ngành thủy sản

Ông Lê Minh Hoan 10:28 02/09/2025 Kim Thu

Dòng sông trong ngày Quốc khánh

Ngày 2/9, bên bến sông quê, lá cờ đỏ sao vàng treo trên cột cờ đầu xóm, soi bóng xuống dòng nước lấp lánh. Một đàn cá tra nhảy tung tóe, làm đám trẻ reo vui. Ông lão ngồi đan lưới mỉm cười: “Ngày xưa, cha ông mình bơi qua khúc sông này để đưa tin kháng chiến. Bây giờ, cá trên sông cũng đang báo hiệu mùa nước nổi về, mùa cá đồng no ấm”.

Hình ảnh đàn cá tung tăng như một lời chào Quốc khánh, nhắc ta rằng sông ngòi, thủy sản chính là mạch sống của đồng bằng - của bữa cơm gia đình và cả ngành xuất khẩu tỷ đô.

Ngụ ngôn về con cá lội ngược dòng

Xưa kia, ở một khúc sông, có một con cá nhỏ luôn mơ ước được bơi ra biển lớn. Nhưng dòng sông quanh năm đục ngầu, rác rưởi, nhiều chỗ bị chắn ngang. Đàn cá trong sông thường bảo: “Thôi, sống an phận đi, đừng mơ mộng. Cứ bơi quanh quẩn ở đây”.

Nhưng con cá nhỏ vẫn kiên trì lội ngược dòng, vượt ghềnh thác để tìm nơi trong lành sinh sản. Dọc đường, nó gặp những con cá khác, mỗi con góp một điều: cá rô chia chỗ đẻ trứng, cá trê bày cách tránh lưới, cá heo sông chỉ lối ra cửa biển. Cuối cùng, con cá nhỏ trở về khúc sông xưa, đem theo cả đàn con khỏe mạnh. Sông quê dần trong xanh vì người dân đã cùng nhau giữ gìn, không còn xả rác.

Người làng mừng rỡ: “Cá về rồi! Sông sống rồi! Chúng ta sống rồi!”.

Hình tượng cho hệ sinh thái ngành thủy sản

Hình ảnh con cá lội ngược dòng chính là hình ảnh của ngành thủy sản Việt Nam hôm nay:

  • Người nuôi trồng như người giữ gìn khúc sông, tạo môi trường nước trong lành cho cá.
  • Doanh nghiệp chế biến như con cá dẫn đường ra biển lớn, đưa sản phẩm đến thị trường thế giới.
  • Nhà khoa học như cá heo sông, chỉ ra con đường bền vững, giảm dịch bệnh, giảm phát thải.
  • Nhà quản lý như người dân dọn rác, mở dòng, khơi thông chính sách để cá bơi thông suốt.
  • Người tiêu dùng và truyền thông như ánh mặt trời chiếu xuống dòng sông, làm thủy sản có thêm sức sống, thêm giá trị.

Chỉ khi cả hệ sinh thái cùng tham gia, con cá mới đủ sức bơi xa, ngành thủy sản mới đủ sức “lội ngược dòng” trước biến động thị trường, biến đổi khí hậu và các rào cản thương mại.

Triết lý gợi mở

  • Quả mọc tầm thấp: bắt đầu từ cải thiện ao nuôi, xử lý nước, quản lý thức ăn, những việc dễ nhưng tạo khác biệt lớn.
  • Đừng bao giờ đi ăn một mình: liên kết người nuôi - HTX - doanh nghiệp - nhà khoa học, chia sẻ dữ liệu, tránh cảnh mạnh ai nấy làm, cạnh tranh bằng giá rẻ.
  • Sáng tạo không có đèn đỏ: ứng dụng công nghệ IoT theo dõi chất lượng nước, blockchain truy xuất nguồn gốc, phát triển sản phẩm giá trị gia tăng.
  • Kinh tế trải nghiệm: biến ao cá, trại nuôi, làng nghề thành điểm du lịch trải nghiệm, để trẻ em thành phố được “vớt cá, cho cá ăn”, khách quốc tế được hiểu về hành trình cá tra từ sông ra bàn ăn.

Lời nhắn gửi nhân ngày 2/9

Câu chuyện con cá lội ngược dòng là lời nhắn gửi đến những người gắn bó với ngành thủy sản: hãy kiên trì, đoàn kết và bền bỉ như con cá nhỏ. Hãy giữ cho “dòng sông” - tức là môi trường, chuỗi giá trị, mối quan hệ thị trường - luôn trong lành. Hãy để ngành thủy sản không chỉ là ngành xuất khẩu, mà là ngành lan tỏa niềm tự hào quốc gia, để mỗi con cá khi ra thế giới đều là “sứ giả” mang thông điệp về một Việt Nam bền vững và nhân văn.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Nguyên Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan

TIN MỚI CẬP NHẬT

Nhật Bản hỗ trợ Philippines phát triển thủy sản bền vững

 |  08:10 06/11/2026

(vasep.com.vn) Nhật Bản đang tăng cường hỗ trợ phát triển khai thác, nuôi trồng thủy sản bền vững và cải thiện sinh kế cho cộng đồng tại Khu tự trị Bangsamoro ở Mindanao Hồi giáo (BARMM), Philippines, nhằm nâng cao năng suất, bảo đảm an ninh lương thực và tăng khả năng thích ứng của người dân.

Đại học Queensland phát triển công nghệ chuyển khí sinh học thành nguyên liệu thay thế bột cá

 |  08:09 06/11/2026

(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu tại Đại học Queensland, Australia, phát triển quy trình sử dụng khí sinh học từ chất thải hữu cơ để sản xuất protein đơn bào, mở ra hướng thay thế một phần bột cá trong thức ăn thủy sản.

Cá ngừ Việt Nam đi ngược xu hướng nhập khẩu tại Đức

 |  08:07 06/11/2026

(vasep.com.vn) Trong bối cảnh nhập khẩu cá ngừ của Đức sụt giảm, xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang thị trường này vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu trong quý III/2026 phục hồi mạnh, trong khi số liệu nhập khẩu của Đức cũng cho thấy hàng Việt Nam đang gia tăng vị thế giữa sự cạnh tranh của các nguồn cung.

Điểm tin thủy sản thế giới từ ngày 30/10 tới 4/11/2026

 |  13:16 05/11/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới những ngày đầu tháng 11 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về thương mại, thuế chống bán phá giá và cạnh tranh nguồn cung. Mỹ công bố kết quả POR20 đối với tôm Việt Nam, trong khi ngành tôm Mỹ đề nghị điều tra doanh nghiệp Ấn Độ theo Điều 337. Cá tra tiếp tục có tín hiệu tích cực tại thị trường Mỹ, còn nhu cầu sản phẩm thủy sản chế biến, tiện lợi tăng tại Anh. Bên cạnh đó, Nga tiếp tục mở rộng vai trò cung cấp cá minh thái, cá tuyết và thủy sản chế biến cho các thị trường châu Á.

Giá cá minh thái Bering tăng trở lại mức 2.450 USD/tấn

 |  09:04 05/11/2026

(vasep.com.vn) Giá chào bán cá minh thái Alaska tại biển Bering phục hồi trong tuần thứ ba của tháng 10/2026, sau thời gian đi ngang và giảm nhẹ. Trong giai đoạn 16–22/10, giá cá minh thái bỏ đầu, moi ruột (H&G) cỡ 25+ chào theo điều kiện CFR tăng hai phiên liên tiếp, lên khoảng 2.450 USD/tấn, cao hơn 20–40 USD/tấn so với mức đáy của tuần trước.

Ấn Độ xây dựng kế hoạch phát triển nghề cá nội địa

 |  09:04 05/11/2026

(vasep.com.vn) Ấn Độ đã bước vào giai đoạn xây dựng Kế hoạch hành động quốc gia về nghề cá nội địa quy mô nhỏ, hướng tới cải thiện sinh kế ngư dân, tăng cường phối hợp quản lý và sử dụng bền vững nguồn nước ngọt. Kế hoạch được phát triển theo khuôn khổ của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), do Cục Thủy sản Ấn Độ phối hợp với Chương trình Vịnh Bengal (BOBP-IGO) triển khai.

Ireland đề xuất tịch thu tàu cá khai thác bất hợp pháp tại vùng biển quốc gia

 |  09:03 05/11/2026

(vasep.com.vn) Một nghị viên tại hạt Kerry, Ireland, vừa kêu gọi Chính phủ tăng cường các biện pháp xử lý nghiêm đối với tàu cá khai thác bất hợp pháp trong vùng biển nước này, nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy sản và lợi ích kinh tế của ngành khai thác trong nước.

Xuất khẩu thủy sản 10 tháng vượt 10,4 tỷ USD: Tăng trưởng khá, nhưng tôm và thị trường Mỹ chững lại

 |  08:53 04/11/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản tháng 10/2026 ước đạt 1,315 tỷ USD, tăng 13,5% so với cùng kỳ, đưa kim ngạch 10 tháng lên 10,459 tỷ USD, tăng 12,1%. Tuy nhiên, tăng trưởng đang dựa nhiều hơn vào các nhóm cá và thị trường châu Á, trong khi xuất khẩu tôm giảm, thị trường Mỹ chuyển sang tăng trưởng âm. Kết quả thuế chống bán phá giá tôm POR20 dự kiến đầu tháng 11 sẽ là yếu tố quan trọng đối với triển vọng những tháng tới.

Angel Yeast kỷ niệm 40 năm thành lập, thúc đẩy phát triển công nghệ sinh học

 |  07:49 04/11/2026

(vasep.com.vn) Angel Yeast tổ chức hội nghị công nghệ sinh học tại Trung Quốc, quy tụ hơn 500 đối tác quốc tế nhằm thảo luận về sinh học tổng hợp, đổi mới sản xuất sinh học và hợp tác chuỗi cung ứng.

Nga và Trung Quốc thống nhất thúc đẩy thương mại thủy sản song phương

 |  07:37 04/11/2026

(vasep.com.vn) Nga và Trung Quốc cam kết tiếp tục tăng cường hợp tác thương mại thủy sản, đồng thời thúc đẩy khôi phục tư cách hoạt động của các doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm thủy sản giữa hai nước. Nội dung này được nêu trong thông cáo chung sau cuộc họp thường kỳ lần thứ 31 giữa lãnh đạo chính phủ Nga và Trung Quốc tại St. Petersburg.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC