Bài báo tập trung nhiều vào việc hệ thống thực phẩm nói chung có thể linh hoạt hơn như thế nào và các ngành phụ dễ bị ảnh hưởng sẽ thay đổi như thế nào.
Trong bài viết này, chúng ta cùng tìm hiểu sơ lược về ngành công nghiệp chế biến thủy sản và những thách thức mà ngành này phải đối mặt trong tương lai gần, khi tình hình kinh tế và xã hội đang và thay đổi.
Dưới đây là 5 mối quan ngại cấp bách nhất:
1. Thiếu nhân viên và thị trường lao động đang thay đổi
Khi đại dịch COVID-19 lần đầu tiên tấn công lục địa Châu Âu vào tháng 3/2020, rõ ràng là toàn bộ ngành công nghiệp chế biến thực phẩm nói chung sa vào một chặng đường khó khăn.
Việc xét nghiệm hàng loạt, các biện pháp giãn cách xã hội và nhu cầu ngày càng tăng đối với thực phẩm đóng hộp… khiến cho ngành công nghiệp chế biến cá cảm thấy áp lực. Các quy trình thủ công như phân loại cá vốn nổi tiếng là tốn nhiều công sức, đặc biệt là không được sử dụng máy phân loại chuyên dụng. Một số nhà máy mở cửa trở lại nhưng khó có thể hoạt động hết công suất, dù đã cả năm trôi qua.
Đại dịch COVID-19 không chỉ khiến một lượng lớn lao động nhập cư không thể đi làm công việc thời vụ, mà có vẻ còn tạo ra thay đổi sâu sắc, khi các quốc gia châu Âu thoát khỏi tình trạng đóng cửa và bắt đầu nghĩ đến khôi phục kinh tế, chú trọng đến tính bền vững.
Đối với ngành chế biến thủy sản, chắc chắn sẽ có sự tập trung nhiều hơn để giảm phụ thuộc vào con người trong các việc như phân loại cá và chuyển dần sang robot và tự động hóa, đưa các quy trình như hệ thống phân loại cá vào kỷ nguyên số.
2. Máy móc kém hiệu quả và lỗi thời
Cũng như phân loại cá, một số quy trình ở cuối dây chuyền sản xuất, chẳng hạn như đóng gói và xếp sản phẩm, vẫn được thực hiện thủ công ở nhiều nhà máy lạc hậu hơn ở Châu Âu.
Mặc dù vậy, công nghệ đang phát triển với tốc độ nhanh chóng và những nhà máy cũ hơn đó sẽ cần phải theo kịp những tiến bộ công nghệ mới nếu họ muốn duy trì khả năng cạnh tranh: Với mọi thứ từ dây chuyền phân loại con lăn hoàn toàn tự động, cho đến máy móc cực kỳ hiệu quả có thể xử lý lên đến 1.000 pound cá mỗi ngày chỉ với một người điều hành, điều đó cho thấy rõ ràng ngành công nghiệp này đang hướng tới đâu.
3. Tăng chi phí vận hành và trang bị lại
Các hệ thống tự động được mô tả ở trên không hề rẻ và sẽ là một giai đoạn khó khăn đối với nhiều nhà máy chế biến cá, khi họ phải vật lộn để nâng cấp máy móc phân loại và lọc cá đã cũ kỹ, để cạnh tranh với các thị trường lao động giá rẻ ở Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam.
Tuy nhiên, vẫn có chút ánh sáng ở cuối đường hầm: Đối với các doanh nghiệp sẵn sàng tiếp nhận robot và các công nghệ thông minh khác, có thể sẽ có khoản tiết kiệm lớn trong tương lai.
4. Tăng nhu cầu các loài cá nhỏ hơn
Trong những ngày đầu của đại dịch, có rất nhiều người đổ xô mua lượng lớn thực phẩm đóng hộp, vì người tiêu dùng quá lo lắng về mức độ nghiêm trọng của vi rút và vội vàng chuẩn bị cho thời gian cách ly kéo dài.
Trong khi nhiều chuyên gia cảnh báo rằng doanh số bán các loại thực phẩm này đang chững lại, có một số lý do chính đáng cho thấy rằng không chỉ tiêu thụ cá hộp sẽ tiếp tục phổ biến, mà các loại cá bản địa nhỏ hơn của châu Âu như cá cơm, cá thu và cá trích sẽ trở nên phổ biến rộng rãi, khi người tiêu dùng có xu hướng hướng tới các lựa chọn lành mạnh và bền vững hơn.
Sự chuyển dịch đó sẽ ảnh hưởng như thế nào đến ngành chế biến cá? Sẽ đòi hỏi thiết bị chuyên dụng và khác biệt hơn. Các nhà máy chế biến sẽ cần sử dụng các hệ thống phân loại cá và máy phân loại tiên tiến hơn bao giờ hết như dây chuyền phân loại con lăn, để phân loại các loài nhỏ hơn này, cũng như sử dụng máy đóng hộp và đóng hộp tiên tiến để giải quyết nhanh các công đoạn chế biến còn lại.
5. Vấn đề bền vững
Như chúng ta đã đề cập ở trên, chế biến thực phẩm, giống như những ngành khác, sẽ bị kiểm soát chặt chẽ hơn bao giờ hết khi các nền kinh tế mở cửa trở lại sau COVID-19.
Các chính phủ và công chúng nói chung đang suy nghĩ lại về việc họ muốn xã hội vận hành như thế nào, và người tiêu dùng đang thể hiện thái độ bằng việc lựa chọn thực phẩm tốt hơn cho hành tinh. Cách ngành công nghiệp chế biến cá phát triển để thích ứng với những nhu cầu mới này sẽ có được chìa khóa thành công trong tương lai…
(vasep.com.vn) Sau năm 2025 tăng trưởng mạnh, nhập khẩu tôm của EU trong hai tháng đầu năm 2026 đã chững lại. Tổng lượng nhập đạt 56.718 tấn, giảm 2%, trong khi giá trị đạt 363 triệu EUR, giảm sâu hơn 9% so với cùng kỳ. Riêng tháng 2, nhập khẩu giảm mạnh hơn với 24.430 tấn (giảm 10%) và 154 triệu EUR (giảm 17%), cho thấy không chỉ lượng mua giảm mà giá nhập khẩu cũng thấp hơn.
(vasep.com.vn) Dữ liệu thương mại tháng 3/2026 cho thấy South Korea tăng mạnh nhập khẩu thủy sản từ Russia, đặc biệt ở nhóm cá đông lạnh và cua.
(vasep.com.vn) Chính phủ Ireland vừa công bố gói hỗ trợ nhiên liệu khẩn cấp trị giá 505 triệu euro (595 triệu USD) sau các cuộc biểu tình và phong tỏa kho nhiên liệu trên toàn quốc. Một phần của gói này được dành riêng để hỗ trợ ngành thủy sản đang chịu ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu tăng cao.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) đã cam kết tài trợ 3,3 triệu EUR (khoảng 2,2 tỷ CFA) để chống lại hoạt động đánh bắt bất hợp pháp tại khu vực Mouanko, thuộc tỉnh Sanaga-Maritime của Cameroon.
VASEP trân trọng chào đón Công ty TNHH Thương mại và Chế biến Louis Dreyfus Company Việt Nam (LDC Vietnam Co., Ltd) chính thức gia nhập Hội viên Liên kết của Hiệp hội. LDC Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực tư vấn phát triển kinh doanh, có trụ sở tại Khu công nghiệp Trà Đa, TP Pleiku, tỉnh Gia Lai. Việc LDC Việt Nam tham gia VASEP góp phần mở rộng mạng lưới hội viên, tăng cường hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt trong các hoạt động kết nối thị trường và phát triển kinh doanh. VASEP tin tưởng rằng, với kinh nghiệm và năng lực của mình, LDC Việt Nam sẽ tích cực tham gia các hoạt động của Hiệp hội, đóng góp vào sự phát triển chung của cộng đồng DN thủy sản.
(vasep.com.vn) Trong bối cảnh ngành tôm đối mặt với áp lực chi phí và yêu cầu giảm phụ thuộc nguồn nguyên liệu từ biển, sterol thực vật đang được xem là giải pháp mới giúp đáp ứng nhu cầu cholesterol của tôm, đồng thời nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững trong sản xuất thức ăn.
(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi thế giới đang bước vào giai đoạn nhiều biến động khi Trung Quốc – quốc gia sản xuất lớn nhất – duy trì nguồn cung tăng theo hướng xuất khẩu, trong khi thị trường Mỹ chịu áp lực giảm giá và tồn kho cao.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo từ Cục Ngư nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp và Nông thôn Trung Quốc, ngành tôm thẻ chân trắng nước này đang chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng mới với nguồn cung dồi dào nhưng cũng đầy thách thức về mặt lợi nhuận.
(vasep.com.vn) Công ty thức ăn thủy sản Trung Quốc Guangdong Haid vừa khởi công nhà máy mới tại Việt Nam, tiếp tục mở rộng sự hiện diện tại thị trường Đông Nam Á. Dự án do công ty con Yongfu Hailong Agricultural Feeds Co. vận hành, đặt tại tỉnh Phú Thọ, dự kiến có công suất 200.000 tấn/năm, phục vụ nuôi trồng thủy sản, gia cầm và chăn nuôi heo trong nước.
(vasep.com.vn) Ngành thủy sản Ấn Độ ghi nhận tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng, từ 60.000 crore rupee (khoảng 7,2 tỷ USD) lên 68.000 crore rupee (8,2 tỷ USD), theo Thứ trưởng Satya Pal Singh Baghel. Đà tăng này đến từ việc Ấn Độ chủ động mở rộng sang các thị trường mới sau khi Mỹ áp thuế, qua đó giảm phụ thuộc vào thị trường truyền thống và tận dụng nhu cầu thủy sản toàn cầu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn