Bài báo tập trung nhiều vào việc hệ thống thực phẩm nói chung có thể linh hoạt hơn như thế nào và các ngành phụ dễ bị ảnh hưởng sẽ thay đổi như thế nào.
Trong bài viết này, chúng ta cùng tìm hiểu sơ lược về ngành công nghiệp chế biến thủy sản và những thách thức mà ngành này phải đối mặt trong tương lai gần, khi tình hình kinh tế và xã hội đang và thay đổi.
Dưới đây là 5 mối quan ngại cấp bách nhất:
1. Thiếu nhân viên và thị trường lao động đang thay đổi
Khi đại dịch COVID-19 lần đầu tiên tấn công lục địa Châu Âu vào tháng 3/2020, rõ ràng là toàn bộ ngành công nghiệp chế biến thực phẩm nói chung sa vào một chặng đường khó khăn.
Việc xét nghiệm hàng loạt, các biện pháp giãn cách xã hội và nhu cầu ngày càng tăng đối với thực phẩm đóng hộp… khiến cho ngành công nghiệp chế biến cá cảm thấy áp lực. Các quy trình thủ công như phân loại cá vốn nổi tiếng là tốn nhiều công sức, đặc biệt là không được sử dụng máy phân loại chuyên dụng. Một số nhà máy mở cửa trở lại nhưng khó có thể hoạt động hết công suất, dù đã cả năm trôi qua.
Đại dịch COVID-19 không chỉ khiến một lượng lớn lao động nhập cư không thể đi làm công việc thời vụ, mà có vẻ còn tạo ra thay đổi sâu sắc, khi các quốc gia châu Âu thoát khỏi tình trạng đóng cửa và bắt đầu nghĩ đến khôi phục kinh tế, chú trọng đến tính bền vững.
Đối với ngành chế biến thủy sản, chắc chắn sẽ có sự tập trung nhiều hơn để giảm phụ thuộc vào con người trong các việc như phân loại cá và chuyển dần sang robot và tự động hóa, đưa các quy trình như hệ thống phân loại cá vào kỷ nguyên số.
2. Máy móc kém hiệu quả và lỗi thời
Cũng như phân loại cá, một số quy trình ở cuối dây chuyền sản xuất, chẳng hạn như đóng gói và xếp sản phẩm, vẫn được thực hiện thủ công ở nhiều nhà máy lạc hậu hơn ở Châu Âu.
Mặc dù vậy, công nghệ đang phát triển với tốc độ nhanh chóng và những nhà máy cũ hơn đó sẽ cần phải theo kịp những tiến bộ công nghệ mới nếu họ muốn duy trì khả năng cạnh tranh: Với mọi thứ từ dây chuyền phân loại con lăn hoàn toàn tự động, cho đến máy móc cực kỳ hiệu quả có thể xử lý lên đến 1.000 pound cá mỗi ngày chỉ với một người điều hành, điều đó cho thấy rõ ràng ngành công nghiệp này đang hướng tới đâu.
3. Tăng chi phí vận hành và trang bị lại
Các hệ thống tự động được mô tả ở trên không hề rẻ và sẽ là một giai đoạn khó khăn đối với nhiều nhà máy chế biến cá, khi họ phải vật lộn để nâng cấp máy móc phân loại và lọc cá đã cũ kỹ, để cạnh tranh với các thị trường lao động giá rẻ ở Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam.
Tuy nhiên, vẫn có chút ánh sáng ở cuối đường hầm: Đối với các doanh nghiệp sẵn sàng tiếp nhận robot và các công nghệ thông minh khác, có thể sẽ có khoản tiết kiệm lớn trong tương lai.
4. Tăng nhu cầu các loài cá nhỏ hơn
Trong những ngày đầu của đại dịch, có rất nhiều người đổ xô mua lượng lớn thực phẩm đóng hộp, vì người tiêu dùng quá lo lắng về mức độ nghiêm trọng của vi rút và vội vàng chuẩn bị cho thời gian cách ly kéo dài.
Trong khi nhiều chuyên gia cảnh báo rằng doanh số bán các loại thực phẩm này đang chững lại, có một số lý do chính đáng cho thấy rằng không chỉ tiêu thụ cá hộp sẽ tiếp tục phổ biến, mà các loại cá bản địa nhỏ hơn của châu Âu như cá cơm, cá thu và cá trích sẽ trở nên phổ biến rộng rãi, khi người tiêu dùng có xu hướng hướng tới các lựa chọn lành mạnh và bền vững hơn.
Sự chuyển dịch đó sẽ ảnh hưởng như thế nào đến ngành chế biến cá? Sẽ đòi hỏi thiết bị chuyên dụng và khác biệt hơn. Các nhà máy chế biến sẽ cần sử dụng các hệ thống phân loại cá và máy phân loại tiên tiến hơn bao giờ hết như dây chuyền phân loại con lăn, để phân loại các loài nhỏ hơn này, cũng như sử dụng máy đóng hộp và đóng hộp tiên tiến để giải quyết nhanh các công đoạn chế biến còn lại.
5. Vấn đề bền vững
Như chúng ta đã đề cập ở trên, chế biến thực phẩm, giống như những ngành khác, sẽ bị kiểm soát chặt chẽ hơn bao giờ hết khi các nền kinh tế mở cửa trở lại sau COVID-19.
Các chính phủ và công chúng nói chung đang suy nghĩ lại về việc họ muốn xã hội vận hành như thế nào, và người tiêu dùng đang thể hiện thái độ bằng việc lựa chọn thực phẩm tốt hơn cho hành tinh. Cách ngành công nghiệp chế biến cá phát triển để thích ứng với những nhu cầu mới này sẽ có được chìa khóa thành công trong tương lai…
(vasep.com.vn) Ngày 9/7/2026, Đại sứ quán Việt Nam tại Brazil tổ chức tọa đàm “Chia sẻ thông tin kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam - Brazil trong 6 tháng đầu năm 2026” nhằm cập nhật tình hình hợp tác song phương và tăng cường kết nối giữa các cơ quan, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
(vasep.com.vn) Hai doanh nghiệp thủy sản Mỹ là Omega Protein và Ocean Harvesters đã lên tiếng bác bỏ cáo buộc của tổ chức môi trường Chesapeake Bay Foundation (CBF) rằng họ góp phần khiến bang Virginia không bố trí kinh phí cho nghiên cứu về nguồn lợi cá menhaden trong ngân sách hai năm vừa được thông qua.
(vasep.com.vn) Sau hơn 35 năm phát triển, Regal Springs đang góp phần thay đổi cách nhìn về cá rô phi trên thị trường thủy sản toàn cầu. Là một trong những doanh nghiệp nuôi cá rô phi tích hợp lớn nhất thế giới, công ty chỉ nuôi cá tại các hồ nước ngọt sâu ở Indonesia, Honduras và Mexico, nơi có nguồn nước giàu oxy và điều kiện tự nhiên thuận lợi để tạo ra sản phẩm chất lượng cao.
(vasep.com.vn) Trong khi giá tôm thẻ chân trắng trên thị trường thế giới vẫn duy trì ở mức thấp, chi phí thức ăn nuôi liên tục tăng đang trở thành thách thức lớn đối với người nuôi tại nhiều quốc gia sản xuất chủ lực. Theo các nguồn tin thị trường, nguyên nhân chính là giá bột cá – nguyên liệu quan trọng trong sản xuất thức ăn thủy sản – tiếp tục lập mức cao kỷ lục, kéo theo giá thức ăn tăng tại nhiều nước châu Á.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu của A.P. Shinn và cộng sự đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm đầu tiên cho thấy vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus mang độc tố gây bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND) có thể phát tán qua khí dung sinh học từ các ao nuôi tôm nhiễm bệnh. Kết quả này mở ra góc nhìn mới về cơ chế lây lan dịch bệnh và yêu cầu tăng cường các biện pháp an toàn sinh học trong nuôi tôm.
(vasep.com.vn) Nguồn gốc xuất xứ và khả năng truy xuất nguồn gốc đang trở thành yếu tố giúp các cửa hàng fish & chips tại Anh gia tăng niềm tin của người tiêu dùng và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Đây là thông điệp được Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC) nhấn mạnh trong chương trình kết nối chuỗi cung ứng hải sản vừa tổ chức tại Na Uy.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Ecuador đang đẩy mạnh các biện pháp chuẩn bị trước khả năng xuất hiện El Niño, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh đến sản xuất nuôi trồng thủy sản. Tại chương trình đào tạo SustainED do Đối tác tôm bền vững (SSP) và Phòng Thương mại Nuôi trồng Thủy sản Ecuador (CNA) tổ chức, hơn 120 chuyên gia đã tham gia các phiên thảo luận về phòng ngừa và thích ứng với biến động khí hậu.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Ả Rập Xê Út đang ghi nhận tín hiệu phục hồi rõ nét trong 5 tháng đầu năm 2026, bất chấp những biến động địa chính trị tại khu vực Trung Đông. Riêng tháng 5/2026, kim ngạch xuất khẩu cá tra sang thị trường này đạt 5 triệu USD, tăng mạnh 69% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch đạt 18 triệu USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm ngoái.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo Tình hình nghề cá và nuôi trồng thủy sản thế giới 2026 (SOFIA 2026) của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), nuôi trồng thủy sản toàn cầu đạt 103 triệu tấn trong năm 2024, lần đầu tiên vượt mốc 100 triệu tấn và chiếm 53% tổng sản lượng thủy sản thế giới. FAO dự báo sản lượng nuôi sẽ tiếp tục tăng lên 119 triệu tấn vào năm 2034, trở thành động lực chính thúc đẩy tăng trưởng nguồn cung thủy sản toàn cầu.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) đã cam kết dành 338,35 triệu EUR cho bảo tồn đại dương, nghề cá bền vững và an ninh hàng hải. Khoản tài trợ này được công bố tại Hội nghị Our Ocean 2026 ở Mombasa, Kenya.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn