Sách trắng bắt đầu với tổng quan về Kế hoạch cơ bản nghề cá lần thứ năm của Nhật Bản, hướng dẫn 5 năm nhằm thúc đẩy một cách có hệ thống các biện pháp liên quan đến nghề cá dựa trên Luật cơ bản nghề cá của Nhật Bản.
Kế hoạch cơ sở nghề cá mới cho năm tài khóa 2022 được xây dựng vào tháng 3 năm 2022 và được xây dựng dựa trên những cải cách lớn về nghề cá vào năm 2020 đã thay đổi quản lý nghề cá ở Nhật Bản từ hệ thống Tổng nỗ lực cho phép (TAE) sang hệ thống Tổng mức đánh bắt cho phép (TAC). Để thực hiện một hệ thống như vậy, số lượng các cuộc điều tra trữ lượng và các loài được bao phủ bởi chúng sẽ được tăng lên đáng kể. Việc giám sát săn bắt trộm cũng sẽ được tăng cường thông qua việc thay thế tàu cá và đàm phán với các nước láng giềng.
Nhật Bản cũng đang hướng tới một hệ thống hạn ngạch có thể chuyển nhượng riêng lẻ đối với một số loại tài nguyên biển. Để quản lý nghề cá hỗn hợp, cơ quan này đang làm việc với các thỏa thuận quản lý nguồn lợi với các hợp tác xã đánh cá bao gồm đánh giá trữ lượng và mục tiêu quản lý.
Về nuôi trồng thủy sản, chiến lược tăng trưởng của Nhật Bản nhằm tăng cường xuất khẩu cá cam, cá tráp biển, sò điệp và ngọc trai nuôi. Ngoài ra, Cơ quan Nghề cá đang cố gắng giúp đối phó với sự suy giảm kinh tế của các làng chài bằng cách thúc đẩy du lịch liên quan đến hải sản như câu cá giải trí. Tăng cường cơ giới hóa và giới thiệu công nghệ thông tin và truyền thông cũng đang được khuyến khích.
Các xu hướng khác ảnh hưởng đến nghề cá là giảm trữ lượng cá có thể do biến đổi khí hậu, dân số Nhật Bản giảm do tỷ lệ sinh thấp, thay đổi tiêu dùng do COVID-19, thúc đẩy các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên hợp quốc, tính trung lập các-bon và tiến trình số hóa .
Đại dịch COVID-19 đã chuyển mô hình tiêu dùng công cộng ở Nhật Bản từ ăn ở ngoài sang ăn ở nhà. Trên khắp Nhật Bản, ngày càng có nhiều nhu cầu về thực phẩm đông lạnh để sử dụng trong gia đình, dễ bảo quản và dễ chế biến. Doanh thu bán hàng hải sản tươi sống tạm thời tăng vọt trong năm tài chính 2020 do mọi người ở nhà và nấu ăn, nhưng lại tiếp tục xu hướng giảm trong năm tài chính 2021, giảm 4%. Để đối phó với đại dịch, người tiêu dùng cũng bắt đầu mua hải sản trực tuyến nhiều hơn.
Về xuất khẩu, xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản giảm trong năm 2020 nhưng đã tăng trở lại vào năm 2021, một lần nữa do biến động nhu cầu liên quan đến COVID-19 ở các nước đến.
Đại dịch cũng đã thay đổi cơ cấu việc làm ở Nhật Bản, với nhiều thực tập sinh công nghệ ở lại Nhật Bản do các hạn chế về nhập cư, điều này đã trở thành một nguồn lao động quan trọng của đất nước. Kể từ khi các hạn chế nhập cảnh liên quan đến COVID được nới lỏng ở Nhật Bản, cơ quan này đã nỗ lực để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhiều lao động thủy sản nhập cảnh vào nước này.
Đại dịch cũng đã ảnh hưởng đến khả năng tự cung tự cấp của Nhật Bản đối với thủy sản ăn được so với lượng nước này cần nhập khẩu, vốn phục hồi nhẹ trong năm tài chính 2020 lên 57%. Khả năng tự cung tự cấp của Nhật Bản đạt mức cao nhất là 113% vào năm 1964 và sau đó giảm xuống mức thấp nhất là 53% trong ba năm liên tiếp từ 2000 đến 2002.
Tiêu thụ thủy sản bình quân đầu người hàng năm ở Nhật Bản đạt mức cao nhất là 40,2 kg vào năm tài chính 2001 và là 23,4 kg trong năm tài chính 2020, giảm 1,9 kg so với năm tài chính 2019. Tiêu thụ thịt bình quân đầu người hàng năm lần đầu tiên vượt qua tiêu thụ thủy sản trong năm tài chính 2011 và tiếp tục tăng. Kể từ năm 2013, giá thực phẩm ở Nhật Bản đã tăng lên, đặc biệt là đối với thịt và hải sản. Tiêu thụ thủy sản sụt giảm đồng thời với giá cả tăng.
Thực hiện Quyết định số 701/QĐ-TTg ngày 20/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ phân công cơ quan chủ trì soạn thảo và thời hạn trình các dự án luật được điều chỉnh trong Chương trình lập pháp năm 2026, Bộ Y tế đang xây dựng Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) (sau đây gọi tắt là Dự thảo) và lấy ý kiến của các đối tượng chịu tác động.
(vasep.com.vn) Bản tin thủy sản thế giới ngày 5/8/2026 tập trung vào biến động nguồn cung và giá cả trên thị trường toàn cầu. Trong khi sản lượng bột cá Peru giảm mạnh và giá cá tuyết tại Anh lên mức kỷ lục tạo dư địa cho cá tra Việt Nam, ngành thủy sản Mỹ cũng chứng kiến nhiều diễn biến đáng chú ý với cảnh báo mới từ FDA, đợt kiểm tra lao động quy mô lớn và nỗ lực phản đối thuế nhập khẩu tôm từ các liên minh thương mại.
(vasep.com.vn) Thị trường tôm Trung Quốc đang bước vào giai đoạn điều chỉnh khi các nhà nhập khẩu tập trung giảm lượng tồn kho, trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ yếu và nguồn cung dồi dào. Giá tôm bán buôn, đặc biệt là tôm thẻ chân trắng Ecuador, tiếp tục chịu áp lực do người mua hạn chế đặt hàng mới.
(vasep.com.vn) Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu. Sự gia tăng nhiệt độ, mưa lũ, hạn hán, bão mạnh hơn cùng các hiện tượng như axit hóa đại dương và tảo nở hoa đang ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, sức khỏe vật nuôi và tính bền vững của hoạt động sản xuất.
(vasep.com.vn) Ngành xuất khẩu cá rô phi Trung Quốc đang trải qua giai đoạn tái cơ cấu thị trường đáng chú ý khi các thị trường truyền thống suy giảm, trong khi châu Phi và nhiều khu vực mới nổi nhanh chóng gia tăng vai trò. Xu hướng xuất khẩu đang dần chuyển dịch từ châu Mỹ sang châu Phi, Đông Nam Á và Trung Đông.
(vasep.com.vn) Mức thuế bổ sung theo Mục 301 tạo thêm một yếu tố cần tính toán đối với tôm Việt Nam tại thị trường Mỹ, nhất là khi một số nguồn cung cạnh tranh được áp dụng mức thuế thấp hơn. Tuy nhiên, chính sách mới không đồng nghĩa với việc nhu cầu thị trường thu hẹp ngay. Diễn biến nhập khẩu và cơ cấu sản phẩm cho thấy Mỹ vẫn còn dư địa đối với tôm chế biến, sản phẩm tiện lợi và các phân khúc có sự khác biệt.
(vasep.com.vn) Bệnh Hoại tử cơ quan tạo máu và cơ quan biểu mô (IHHN) không thường gây chết tôm hàng loạt trong thời gian ngắn, nhưng virus gây bệnh có thể khiến tôm còi cọc, dị hình, phân đàn mạnh, làm giảm đáng kể năng suất và giá trị kinh tế của vụ nuôi.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá thế giới bước vào nửa cuối năm 2026 trong trạng thái căng thẳng hiếm thấy. Sản lượng cá cơm tại Peru suy giảm nghiêm trọng, hạn ngạch khai thác tại Chile bị cắt giảm, nguồn cung Bắc Đại Tây Dương yếu, trong khi tồn kho tại Trung Quốc xuống thấp đã đẩy giá bột cá chất lượng cao lên mức kỷ lục. Mặc dù tồn kho bột cá tại các cảng Trung Quốc gần đây có dấu hiệu nhích lên, sự cải thiện này chưa đủ làm thay đổi cán cân thị trường. Nguồn cung mới từ Peru vẫn rất hạn chế, còn người mua và các nhà sản xuất thức ăn thủy sản trên toàn cầu đang phải thích ứng với một mặt bằng giá nguyên liệu cao hơn đáng kể.
(vasep.com.vn) Trong khuôn khổ Hội chợ Triển lãm Quốc tế Thủy sản Việt Nam – Vietfish 2026, Hội thảo kỹ thuật “Giải pháp công nghệ xanh, bền vững cho chuỗi nuôi trồng & chế biến thủy hải sản” sẽ diễn ra từ 09:30–11:45 ngày 20/8/2026 tại Phòng Convention B, tầng 2, SECC, TP. Hồ Chí Minh. Chương trình do VASEP, Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Đại sứ quán Na Uy đồng tổ chức, tập trung vào các giải pháp công nghệ, đổi mới và chuyển đổi bền vững cho ngành thủy sản Việt Nam.
(vasep.com.vn) Thị trường mực, bạch tuộc Trung Quốc đang thể hiện hai xu hướng trái ngược rõ rệt trong năm 2026. Trong khi nhập khẩu mực và mực nang tăng mạnh nhờ nguồn cung dồi dào từ Nam Mỹ và Đông Nam Á, thị trường bạch tuộc tiếp tục chịu áp lực từ nguồn cung toàn cầu hạn chế và giá nguyên liệu duy trì ở mức cao.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
