Xuất khẩu thủy sản vào Mỹ khó tránh 'chướng ngại vật'

Xuất nhập khẩu 09:41 31/01/2024
Rào cản thương mại gia tăng, quy định khắt khe, áp lực cạnh tranh gay gắt, giá cước vận chuyển tăng…đang là những chướng ngại vật khó tránh cho hoạt động xuất khẩu thủy sản vào Mỹ trong năm 2024. Điều nên làm cho các doanh nghiệp thủy sản ở thị trường chủ lực này là cần chuẩn bị với một tâm thế thận trọng.

Mới đây, khi nêu ra một trong những thách thức cho năm 2024, CTCP thực phẩm Sao Ta (FMC) có lưu ý đến các rào cản thương mại gia tăng và quy định thị trường khắt khe hơn, đơn cử như vụ điều tra chống trợ cấp của Mỹ với tôm nhập khẩu từ 4 quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Mối lo rào cản thương mại

Cần nhắc lại, hồi tháng 11/2023, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đã khởi xướng điều tra chống trợ cấp đối với sản phẩm tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ một số nước, trong đó có Việt Nam với cáo buộc tôm nhập khẩu gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới tôm nội địa. Động thái này dựa trên đơn đề nghị điều tra thuế chống trợ cấp đối với tôm nhập khẩu từ Hiệp hội Chế biến tôm Mỹ (ASPA).

Xuất khẩu tôm của Việt Nam vào Mỹ trong năm 2024 đang đứng trước mối lo điều tra chống trợ cấp.

Chưa rõ kết quả của vụ điều tra này sẽ thế nào, nhưng theo nhận định đưa ra hôm 24/1 từ chuyên gia phân tích thị trường tôm thuộc Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản (Vasep) thì hoạt động xuất khẩu (XK) tôm Việt Nam sang Mỹ sẽ bị ảnh hưởng trong nửa đầu năm 2024. 

Giới quan sát cho rằng vụ khởi xướng điều tra chống trợ cấp với tôm nước ấm đông lạnh của Việt Nam lần này có tính chất và mức độ phức tạp hơn rất nhiều so với vụ điều tra chống trợ cấp của DOC khởi xướng cách đây 10 năm mà chúng ta đã thắng kiện. 

Điều đó có thể khiến cho việc XK tôm sẽ càng trở nên thách thức hơn khi Mỹ là thị trường XK chủ lực. Do đó kết quả cuối cùng của vụ điều tra này không chỉ ảnh hưởng tới các doanh nghiệp (DN) được lựa chọn để điều tra, mà có ảnh hưởng tới ngành tôm Việt.

Thực tế cho thấy, không chỉ với con tôm, thách thức lớn với XK thủy sản của Việt Nam sang Mỹ là thường đối diện với nguy cơ điều tra phòng vệ thương mại, biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp, áp dụng nhiều chính sách bảo hộ phi thuế quan. 

Bên cạnh đó, thị trường nhập khẩu này liên tục áp dụng các hàng rào kỹ thuật khắt khe theo tiêu chuẩn, chất lượng cũng như thủ tục của Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), cùng các quy định về kiểm dịch của Bộ Nông nghiệp Mỹ, đặc biệt về môi trường nuôi trồng, dư lượng kháng sinh, quy định về ghi nhãn, xuất xứ hàng hóa, bản quyền…

Mặt khác, thêm một thách thức khác đó là tôm Việt đang ngày càng gặp áp lực cạnh tranh gay gắt tại thị trường Mỹ từ các đối thủ lớn như tôm Ecuador và Ấn Độ. Nhất là khi khả năng cạnh tranh của tôm Việt Nam kém hơn so với các đối thủ này do giá thành sản xuất cao.

Đơn cử như tôm loại 50-60 con/kg của Việt Nam có giá thành sản xuất lên đến 4,8-5 USD/kg, cao hơn rất nhiều so với 2,3-2,4 USD/kg của Ecuador và 3,4-3,8 USD/kg của Ấn Độ.

Cần chuẩn bị với tâm thế thận trọng

Ngoài những vấn đề nêu trên, theo chuyên viên phân tích của Vasep, căng thẳng Biển Đỏ đầu năm 2024, khiến giá cước vận tải biển đi Mỹ tăng, cũng là một chướng ngại cho doanh nghiệp XK thủy sản sang Mỹ trong năm 2024.

Đơn cử như theo báo giá của một số hãng tàu, giá cước từ Việt Nam đi cảng khu vực bờ Đông nước Mỹ trong hạ tuần tháng 1/2024 đang dao động 4.100 - 4.500 USD/container 40 feet, tức tăng thêm 58-73% so với tháng 12/2023. 

Trong khi đó, lượng hàng thủy sản từ Việt Nam đi bờ Đông của Mỹ đều phải qua kênh đào Suez. Tuy nhiên, do căng thẳng bởi chiến tranh, bao gồm cả những bất ổn từ việc tấn công tàu hàng đi vào Biển Đỏ để qua kênh đào Suez, cho nên tàu hàng phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi). Điều này khiến hành trình kéo dài thêm 7-10 ngày, tức chi phí phát sinh sẽ nhiều hơn, làm giảm sức cạnh tranh về giá cả của mặt hàng thủy sản Việt tại thị trường Mỹ.

Mặc dù gặp không ít chướng ngại nêu trên, các doanh nghiệp (DN) thủy sản của Việt Nam vẫn kỳ vọng thị trường Mỹ sẽ hồi phục mạnh mẽ hơn trong nửa cuối năm 2024.

Chẳng hạn với nhà XK cá tra hàng đầu như CTCP Vĩnh Hoàn (VHC) mà thị trường Mỹ chiếm 30% tổng doanh thu, theo Bộ phận phân tích thuộc Công ty chứng khoán VnDirect, việc tiếp tục hưởng lợi từ thuế chống bán phá giá 0% trong POR 19 (kết quả sơ bộ đợt rà soát thuế chống bán phá giá lần thứ 19 của Mỹ đối với phi lê cá đông lạnh của Việt Nam) sẽ có tác động tích cực đến kết quả kinh doanh của VHC trong năm 2024.

Ngoài ra, như kỳ vọng của VnDirect, thị trường Mỹ sẽ hồi phục mạnh mẽ hơn trong nửa cuối năm 2024 do tác động kép của nhu cầu tăng trong mùa nghỉ lễ và mức tồn kho giảm.

Trên thực tế, nhiều DN trong ngành hàng cá tra vẫn luôn dành sự quan tâm đến thị trường tiêu dùng Mỹ vì nơi đây khách hàng sẵn sàng trả giá cao cho các sản phẩm cá tra chất lượng của Việt Nam. Cho nên, bên cạnh các chướng ngại thì việc hồi phục ở thị trường này là điều mong đợi của họ.

Với các DN trong ngành tôm cũng vậy, họ cũng luôn chờ các cơ hội để XK vào thị trường này. Tuy vậy, theo dự báo từ Vasep thì XK tôm Việt Nam sang Mỹ sẽ chỉ tăng nhẹ trong năm 2024 khi nhu cầu ăn uống cải thiện, lạm phát hạ nhiệt, doanh số bán lẻ tại Mỹ phục hồi.

Có thể nói, trong bối cảnh XK thủy sản vào thị trường Mỹ khó tránh các chướng ngại thì điều nên làm với các DN trong ngành hàng này là cần một sự chuẩn bị với tâm thế thận trọng.

Nhất là cần chuẩn bị mọi mặt và tích cực cho công tác chống bán phá giá và chống trợ cấp trong năm 2024. Thị trường lớn như Mỹ khó tránh khỏi những thách thức, thậm chí liên tục biến động, càng đòi hỏi các DN thủy sản phải luôn linh hoạt thích ứng và cần phải có những kịch bản cho nhiều tình huống xảy ra.

Theo vnbusiness.vn

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 16/10/2026

 |  18:47 16/11/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 16/10 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá tôm, nguồn cung nguyên liệu và chính sách quản lý nghề cá. Giá tôm tại Mỹ tiếp tục chịu sức ép trong khi nguồn cung nhập khẩu được dự báo tăng; ngược lại, giá tôm nguyên liệu tại Ấn Độ tăng do sản lượng thu hoạch thấp. Bên cạnh đó, Peru hủy mùa khai thác cá cơm thứ hai, Iceland và Greenland giảm mạnh khuyến nghị khai thác capelin. Nga tiếp tục duy trì nguồn cá minh thái lớn, trong khi doanh nghiệp thủy sản Việt Nam tăng đầu tư vào kho lạnh và vốn lưu động.

Hội nghị Toàn thể Hiệp hội và Tổng kết Xuất khẩu Thủy sản năm 2026

 |  16:19 16/11/2026

Năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trước những biến động phức tạp của kinh tế và thương mại toàn cầu, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững. Bên cạnh áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế, khó khăn về nguồn nguyên liệu, chi phí sản xuất, logistics và nguồn vốn cũng tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.

Mỹ – Trung Quốc gia hạn miễn thuế cho một số mặt hàng thủy sản

 |  08:48 16/11/2026

(vasep.com.vn) Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã gia hạn đến ngày 9/1/2027 việc miễn thuế theo Mục 301 đối với 178 sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc. Các khoản miễn trừ này lẽ ra hết hạn vào ngày 9/11. Danh sách bao gồm 10 dòng thuế thủy sản. Nếu không được gia hạn, các sản phẩm này sẽ phải chịu lại thuế Mục 301, thường ở mức 25%.

Cần Thơ: Nuôi cá tra giống lãi khoảng 200 triệu đồng mỗi vụ

 |  08:47 16/11/2026

(vasep.com.vn) Hoạt động thu hoạch cá tra giống tại xã Hỏa Lựu, TP. Cần Thơ đang diễn ra sôi động, khi nhiều hộ nuôi liên tục thu hoạch, cân bán và vận chuyển cá đến các vùng nuôi thương phẩm. Với giá bán khoảng 40.000 đồng/kg, mô hình này đang mang lại nguồn thu đáng kể cho nông dân địa phương.

Thụy Điển thử nghiệm protein thay thế bột cá và đậu nành

 |  08:45 16/11/2026

(vasep.com.vn) Một dự án thử nghiệm kéo dài ba năm tại Thụy Điển cho thấy các nguồn protein thay thế như protein từ nấm (mycoprotein), bột côn trùng và bột trai có thể thay thế một phần đậu nành và bột cá trong thức ăn chăn nuôi mà vẫn đảm bảo hiệu quả sản xuất.

Australia phát triển protein thay thế bột cá từ chất thải hữu cơ

 |  08:45 16/11/2026

(vasep.com.vn) Các nhà khoa học tại Đại học Queensland (Australia) đang phát triển công nghệ biến chất thải hữu cơ thành protein đơn bào (SCP) để thay thế bột cá trong thức ăn thủy sản. Giải pháp này có tiềm năng giảm phụ thuộc vào nguồn cá khai thác tự nhiên, đồng thời tận dụng chất thải và hạn chế tác động môi trường.

Nga khai thác hơn 2 triệu tấn cá minh thái tính đến đầu tháng 11/2026

 |  08:44 16/11/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng khai thác cá minh thái của Nga đã vượt 2 triệu tấn tính đến đầu tháng 11/2026, chiếm gần một nửa tổng sản lượng đánh bắt thủy sản cả nước. Kết quả này cao hơn 3,1% so với mức kỷ lục ghi nhận cùng kỳ năm 2025, phản ánh hoạt động khai thác tích cực tại các ngư trường Viễn Đông.

Giá phi lê cá minh thái Mỹ dự báo tăng vọt 500 USD/tấn đầu năm 2027

 |  08:44 16/11/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng phi lê cá minh thái không xương (PBO) của Mỹ đang ghi nhận mức sụt giảm 24% so với cùng kỳ, đẩy dự báo giá chào bán trong quý 1/2027 có thể tăng thêm 500 USD/tấn. Tính đến đầu tháng 10/2026, sản lượng PBO của Mỹ chỉ đạt hơn 95.700 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2022. Sự khan hiếm cục bộ buộc các nhà cung cấp Mỹ phải dồn áp lực nhu cầu và giá cả sang các hợp đồng của năm tới.

Cá tuyết dẫn đầu đà tăng giá thực phẩm ở Na Uy

 |  08:40 16/11/2026

(vasep.com.vn) Cục Thống kê Na Uy (SSB) cho biết chỉ số giá tiêu dùng tháng 10/2026 tăng 3,6% so với cùng kỳ, cao hơn mức 3,4% của tháng trước. Giá điện, kể cả phí lưới, tăng 12,8%, chủ yếu kéo lạm phát đi lên, trong khi giá nhiên liệu tăng tới 25,8% trong 12 tháng.

Xuất khẩu tôm 10 tháng 2026: Vượt 4,2 tỷ USD nhưng đà tăng tiếp tục chậm lại

 |  08:29 16/11/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 đạt 4,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ. Dù vẫn duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, kết quả tháng 10 cho thấy những dấu hiệu kém thuận lợi. Xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục giảm sâu, trong khi áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế và chi phí sản xuất đang đặt doanh nghiệp trước nhiều thách thức trong giai đoạn cuối năm.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC