XUẤT KHẨU THỦY SẢN: NHỮNG TÍN HIỆU VUI ĐẦU NĂM 2024

Theo đó, tháng 1/2024, XK thủy sản tăng 64% so với cùng kỳ năm 2023, đạt 750 triệu USD.  Trong đó, các mặt hàng chủ lực đều có bứt phá đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái: tôm tăng 71%, cá tra tăng 97%, cá ngừ tăng 57%, mực BT tăng 45%, các loại cá khác tăng 50%.

Về thị trường, tăng đột phá nhất là Trung Quốc & HK: tăng gấp hơn 3 lần, XK sang Mỹ tăng 63%, sang Nhật Bản tăng 43%, sang EU tăng 34%...

Mặc dù nhiều DN cho biết thị trường chưa thực sự khởi sắc và còn nhiều khó khăn, nhưng những con số tăng trưởng cao của tháng đầu năm 2024 vẫn mang lại cảm xúc tin tưởng và hy vọng vào sự hồi phục mạnh mẽ hơn trong năm nay.

Vẫn còn đó những vấn đề DN XK thủy sản phải đối mặt như tình trạng dư cung, tồn kho nhiều, giá mua thấp, áp lực cạnh tranh lớn…Song chúng ta có thể hy vọng nửa cuối năm giá bán sẽ tốt hơn khi lượng tồn kho giảm, nhu cầu của các thị trường hồi phục.

Những thách thức mới như căng thẳng Biển Đỏ làm cước vận tải tăng, thẻ vàng IUU và thuế chống trợ cấp sẽ làm khó cho DN, nhưng  với bản lĩnh vượt khó, kinh nghiệm thương trường và sự linh hoạt, nhạy bén, DN sẽ biến “nguy thành cơ”, khai thác và phát triển được các sản phẩm và thị trường phù hợp bối cảnh mới hậu Covid, lạm phát và chiến tranh.

Cục diện thị trường thay đổi và sự thích ứng của doanh nghiệp

Covid, lạm phát và những biến động địa chính trị như chiến tranh Nga – Ukraine, xung đột Biển Đỏ đã khiến cho cục diện thị trường thủy sản thay đổi. Một số diễn biến như việc Mỹ và EU cấm thủy sản của Nga, khiến cho Trung Quốc trở thành thị trường mục tiêu của DN Nga, ít nhiều cũng làm giảm thị phần của các nước khác tại lục địa này. Hoặc việc Trung Quốc cấm NK thủy sản Nhật Bản hay Mỹ và EU cảnh báo vấn đề lao động cưỡng bức tại các nhà máy chế biến Trung Quốc, là những tác nhân thúc đẩy các DN Nhật, Mỹ, châu Âu tìm kiếm đối tác ở Việt Nam. 

Những thay đổi này vừa là thách thức, vừa là cơ hội. Do vậy, DN cũng nên nhìn nhận lại chiến lược thị trường của mình. Trong đó, thị trường nội địa thực sự tiềm năng với dân số 100 triệu người và mức sống đang ngày càng tốt hơn. Sức mua không chỉ tiềm năng ở các kênh bán lẻ, kênh dịch vụ mà cả ở lĩnh vực nhà hàng, khách sạn, du lịch, chợ truyền thống, khu dân cư…

Thứ hai, thị trường XK cũng nên được đánh giá lại theo cách nhìn mới, xu hướng mới, không quá lệ thuộc vào những thị trường truyền thống để phải chịu những áp lực cạnh tranh dữ dội và các quy định, rào cản khắt khe.

Ví dụ, Trung Quốc là một thị trường lớn, dân số đông, nhu cầu gia tăng vì tầng lớp trung lưu ngày càng nhiều, vị trí địa lý thuận lợi…nhưng trong ấn tượng hoặc thành kiến của không ít DN nhìn nhận Trung Quốc là thị trường hay thay đổi, rủi ro trong thanh toán, chỉ thích mua hàng giá rẻ, khó cạnh tranh với các nước khác…

Thực tế, đất nước rộng lớn này có nhiều phân khúc thị trường khác nhau để chúng ta có thể tiếp cận đa dạng sản phẩm với các chất lượng và mức giá phù hợp.

Ngoài ra, chúng ta còn có các cơ hội thị trường khác, như là phân khúc thị trường cho hàng khô, đồ hộp cho các khu vực bị ảnh hưởng chiến tranh, lạm phát cao hoặc cơ hội ở những thị trường có vị trí gần hơn như các nước ASEAN, giảm những thiệt hại do chi phí vận tải tăng cao…

Với sự linh hoạt và thích ứng của DN thủy sản, hy vọng rằng năm 2024, XK thủy sản sẽ cao hơn năm 2023, có thể tới mốc 9,5 tỷ USD.